Masaż tensegracyjny – czym jest tensegracja? Na czym polega masaż tensegracyjny, komu jest zalecany?

Masaż tensegracyjny opiera swoje założenia na koncepcji tensegracji, która zakłada, że tkanki miękkie poprzez kompresję lub rozciąganie oddziałują wzajemnie na siebie. Problemy i dysfunkcje pacjenta rozpatruje się całościowo, zwraca uwagę nie tylko na miejsce bólu, ale na rozkład napięć w całym ciele. Masaż tensegracyjny polega na wykonywaniu ucisków (miejsce i siłę ucisku dobiera fizjoterapeuta indywidualnie do stanu pacjenta), zabieg rozpoczyna się od miejsc najodleglejszych od źródła dolegliwości. Jakie są efekty masażu tensegracyjnego?

Masaż tensegracyjny – co to jest tensegracja?

Masaż jest to forma oddziaływania na tkanki wykorzystująca w tym celu bodziec mechaniczny. Najczęściej jest to kombinacja technik aplikowanych przy pomocy rąk terapeuty. Tensegracja oznacza dokładnie integralność. W odniesieniu do ludzkiego ciała należy to rozumieć jako przenikanie i współzależność struktur miękkotkankowych, z których zbudowane jest ciało. Harmonia rozkładu napięć pomiędzy mięśniami, narządami wewnętrznymi oraz trójwymiarową strukturą powięzi jest możliwa tylko dzięki równomiernemu rozkładowi napięć w całym ciele. 

Twórcą modelu tensegracyjnego jest Kenteh Snelson oraz Richard Buckminster Fuller. Natomiast prekursorami masażu tensegracyjnego są dr hab. Krzysztof Kassolik i dr hab. Waldemar Andrzejewski będący pracownikami AWF we Wrocławiu. 

Masaż tensegracyjny – na czym polega?

Masaż tensegracyjny czerpie dużo z masażu klasycznego, występuje wiele podobieństw w wykorzystywanych technikach leczniczych. Proces diagnostyczno–terapeutyczny również wygląda bardzo podobnie. Po zebraniu informacji z wywiadu przystępuje się do palpacji przyczepów mięśni oraz struktur więzadłowych, diagnostyka uwzględnia także wykonanie testów. Tkliwość i zwiększone napięcie w badaniu sugeruje konieczność poddania ich terapii z wykorzystaniem masażu leczniczego. 

Masaż tensegracyjny – zasady

Metodyka masażu tensegracyjnego nakazuje zastosowanie 4 bardzo ważnych zasad:

1. Zasada dozowania bodźca oznacza, że siła nacisku terapeuty podlega gradacji i jest uzależniona od stanu pacjenta. Wykorzystywane techniki nie mogą potęgować bólu. 
2. Zasada kierunkowości, podobnie jak w masażu klasycznym, mówi o konieczności przebiegu rękoczynów zgodnym z topografią naczyń krwionośnych i limfatycznych. 
3. Zasada warstwowości traktuje o tym, że w przypadku dolegliwości o charakterze ostrym, należy masować tkanki położone powierzchownie i dopiero stopniowo, w miarę redukcji bólu przesuwać się w głąb. 
4. Zasada kolejności opracowywanych struktur rekomenduje zabieg lokalny w momencie bardzo dużego bólu, większy obszar zostaje poddany terapii w sytuacji mniejszych napięć w obrębie taśm mięśniowo–powięziowych. 

Masaż tensegracyjny uwzględnia podziała na 4 układy. Wśród nich wyróżnia się: 

• układ mięśnia najszerszego grzbietu, w którego skład wchodzi m.in. powięź piersiowo–lędźwiowa, 
• układ mięśnia piersiowego większego obejmujący powięź piersiową, 
• układ mięśnia zębatego przedniego górnego, 
• układ więzadła krzyżowo–biodrowego obejmujący m.in. powięź goleni.

Masaż tensegracyjny – wskazania

Wskazania do masażu tensegracyjnego obejmują:

• choroby o podłożu reumatycznym,
• wady postawy,
• uszkodzenie splotu ramiennego,
• zespoły bólowe narządu ruchu,
• nerwobóle,
• stany pourazowe,
• niektóre schorzenia dermatologiczne,
• profilaktykę zaników mięśni,
• przewlekłą niewydolność krążenia,
• nietrzymanie moczu,
• zaparcia,
• astmę oskrzelowa,
• stany pooperacyjne narządu ruchu,
• przewlekłe zapalenie stawów, ścięgien, mięśni,
• blizny,
• zaburzenia cyrkulacji chłonki,

Należy zaznaczyć, że są to jedynie główne wskazania do przeprowadzenia terapii. Wśród pozostałych znajduje się znacznie więcej schorzeń oraz dysfunkcji, których nie sposób wymienić.

Do przeciwwskazań masażu tensegracyjnego zaliczamy:

• ciążę,
• menstruację,
• ostre infekcje wirusowe i bakteryjne,
• choroby zakaźne,
• nowotwór,
• padaczkę,
• świeże złamania,
• tętniaki,
• niektóre wady serca,
• nieustabilizowane nadciśnienie tętnicze.

Lekarz lub fizjoterapeuta może podjąć decyzję o niezakwalifikowaniu do tego rodzaju zabiegu również z innych powodów, np. bardzo złej tolerancji terapii przez pacjenta czy skłonność do łamliwości kości. 

Masaż tensegracyjny – przebieg zabiegu

Zabieg wykonuje się w wygodnej pozycji, na kozetce. Zaczyna się od opracowywania miejsc odległych od źródła bólu, stopniowo podążając w jego kierunku. W tym celu stosuje się sprężyste odkształcanie skóry, sprężyste odkształcanie struktur podskórnych oraz sprężyste odkształcanie narządów wewnętrznych. 

Pierwsza z nich polega na oddziaływaniu na tkanki położone powierzchownie, tj. skóra, naczynia limfatyczne. Wykorzystuje się tutaj głaskanie powierzchowne oraz głębokie. Druga technika wykorzystuje rozcieranie i jest ukierunkowana głównie na powięź, ścięgna i pochewki ścięgniste. Ostatnia umożliwia wpływ na jelito grube czy wątrobę. Stosowanie ugniatania pomaga tutaj wpływać na regulację napięcia, stymulując także propriocepcję. 

Stosowane pozycje ułożeniowe oraz czas trwania zabiegu jest dostosowany do pacjenta. Przygotowując się do terapii, należy odsłonić obszar ciała, który będzie poddawany masażowi. Po zakończonej sesji warto odpocząć kilka minut. Należy pamiętać, aby przed opuszczeniem gabinetu ciepło się okryć, gdyż ewentualna duża różnica temperatur może wpłynąć niekorzystnie. 

Masaż tensegracyjny – efekty

Ten rodzaj zabiegu wykazuje bardzo korzystne oddziaływanie na struktury powięziowe, pozwala na usuwanie dysfunkcji w oparciu o filozofię taśm mięśniowych i powięziowych Myersa. Jego niewątpliwą zaletą jest podejście holistyczne. Wśród efektów masażu tensegracyjnego obserwuje się poprawę siły mięśniowej, zakresu ruchomości, uśmierzenie bólu. Następuje poprawa funkcjonowania narządów wewnętrznych, zmniejszanie obrzęków oraz przyspieszenie procesu regeneracji tkankowej. Tak, jak inne metody mięśniowo–powięziowe zabieg ten pomaga uelastycznić mięśnie oraz powięź. W ten sposób można wykonać np. masaż grzbietu. 

Wykorzystując podobne oddziaływanie innych form terapii, można zastosować procedury, takie jak np. rolowanie mięśni czy techniki poizometrycznej relaksacji mięśni w domu. Oczywiście takie formy autoterapii mięśniowo–powięziowej wymagają wcześniejszej konsultacji ze specjalistą. Warto jednak z tego skorzystać, gdyż może to przynieść wspaniałe rezultaty szczególnie w przypadku dolegliwości i bólów kręgosłupa. 

Aby móc wykonywać masaż tensegracyjny, należy ukończyć specjalistyczny kurs. Żeby przejść wstępną kwalifikację trzeba spełniać pewne wymogi, którymi są ukończenie studiów na kierunku fizjoterapia, co pozwala także na szczegółową znajomość anatomii oraz przebiegu i sposobów leczenia różnych dolegliwości.