Poizometryczna relaksacja mięśni – na czym polega ta technika fizjoterapeutyczna? Jakie są wskazania do rozciągania mięśni metodą PIR? Przykładowe ćwiczenia
Mateusz Burak

Poizometryczna relaksacja mięśni – na czym polega ta technika fizjoterapeutyczna? Jakie są wskazania do rozciągania mięśni metodą PIR? Przykładowe ćwiczenia

Poizometryczna relaksacja mięśni metoda rozluźniania mięśni po ich uprzednim, celowym napięciu. PIR nie jest tym samym, co rozciąganie, rozluźnia on nadmiernie napięte włókna mięśniowe i dopiero przygotowuje do stretchingu. Poizometryczna relaksacja mięśni przynosi wiele korzyści, m. in. redukuje ból, zwiększa zakres ruchu w stawie i zmniejsza napięcie mięśniowe. 

Co to jest poizometryczna relaksacja mięśni?

Poizometryczna relaksacja mięśni jest techniką terapeutyczną używaną do terapii tkanek miękkich. Wykorzystuje zjawisko rozluźnienia mięśnia po wcześniej utrzymywanym, celowym skurczu trwającym kilka lub kilkanaście sekund.

PIR jest bardzo popularny w rehabilitacji, a zrozumienie jego zasad pozwala na właściwe zastosowanie tej metody zarówno podczas wizyty w gabinecie, jak i w domu, po wcześniejszym instruktażu pacjenta przez fizjoterapeutę – wówczas może on wykonać ją w formie autoterapii. Pozwala to systematycznie pracować nad obniżaniem napięcia włókien hipertonicznych mięśnia, przywracając jego fizjologiczną długość. 

Poizometryczna relaksacja mięśni – cele

Fizjoterapia oraz ćwiczenia metodą PIR mają za zadanie zmniejszyć patologiczne napięcie włókien mięśniowych, które może być generowane z różnych powodów. Jedną z najczęstszych jego przyczyn są przeciążenia, urazy, wady postawy, nieprawidłowa wymuszona pozycja ciała utrzymywana przez bardzo długi czas, stres emocjonalny, niedobory witamin, infekcje czy zmiany zwyrodnieniowe. 

Zastosowanie poizometrycznej relaksacji mięśni umożliwia wtedy osiągnięcie błyskawicznych celów terapeutycznych. Mowa tutaj przede wszystkim o normalizacji napięcia, relaksacji, a w następstwie o przywróceniu właściwej długości mięśnia. Pośrednio wpływa to na mobilizację struktury powięzi, zmniejszenie restrykcji tkankowych. Dodatkowo powoduje uelastycznienie tkanek, zmniejszenie generowanych dolegliwości oraz przyczynia się do przywrócenia równowagi narządu ruchu. 

Poizometryczna relaksacja mięśni – wskazania

Wskazania do stosowania ćwiczeń metodą PIR obejmują:

  • wzmożone napięcie mięśniowe – hipertonię,
  • miejscową opuchliznę,
  • zastoje w naczyniach żylnych,
  • zaburzenia ruchomości stawów, które są spowodowane przez restrykcje tkanek miękkich,
  • przykurcze mięśni,
  • obniżoną kondycję struktur mięśniowych.
Bardzo istotne jest, że wykorzystanie techniki energizacji mięśni w rehabilitacji pod postacią PIR, daje możliwości oddziaływania na tkanki zarówno w okresach zaostrzeń objawów, jak również remisji. Modyfikacja polega jedynie na zmianie intensywności oddziaływania poprzez zmianę pozycji oraz ewentualnie ilości wykonywanych powtórzeń. 

Przeciwwskazaniami są PIR są poważne urazy mechaniczne prowadzące do zaburzenia ciągłości struktur tkankowych oraz niemożność aktywnej współpracy terapeuty z pacjentem. 

Poizometryczna relaksacja mięśni – metodyka

Źródła naukowe opisują zróżnicowane metodycznie wykonanie relaksacji poizometrycznej w kinezyterapii. Sugerują, aby skłaniać się ku metodyce zaproponowanej przez Lewitta i przedstawianej na kursach przeprowadzanych w Polsce przez dr Jarosława Ciechomskiego.

Mianowicie, mięsień z objawami napięcia hipertonicznego ustawia terapeuta do chwili, gdy pojawi się opór stawiany przez tkanki, a pozycja nie będzie generowała bólu. Następnie prosi pacjenta o zainicjowanie skurczu w kierunku przeciwnym do wyczuwalnego oporu ze strony tkanek. Może on trwać od 5 do nawet 30 sekund. W tym czasie pacjent pozostaje nieruchomo. Na końcu upływającego czasu prosimy go o wdech, potem wydech i rozluźnienie mięśnia. Powoduje to wygenerowanie na końcu dodatkowego napięcia, co w rezultacie spotęguje efekt zjawiska relaksacji włókien hipertonicznych.

Siła, z jaką należy napinać mięśnie określana jest jako 20% siły maksymalnej. W celu wzmocnienia rezultatu zaleca się wykorzystanie ruchu gałek ocznych. W stanach ostrych taką procedurę powtarza się 2–3 razy, w przypadku przewlekłych 4–5 razy. Na sam koniec, aby wzbudzić aktywność mięśni antagonistycznych zaleca się wygenerowanie w nich podobnego napięcia, jednorazowo przez 10 sekund. 

Metoda PIR – przykładowe ćwiczenia

Metoda PIR i ćwiczenia relaksacyjne nie służą typowo do rozciągania mięśni. Do tego służy stretching. Relaksacja poizometryczna może przygotować do rozciągania, przywraca bowiem normę długości tkanek, ale poprzez wspomniane rozluźnienie włókien nadmiernie napiętych, nie rozciąga. Jest to bardzo ważna zasada o której bardzo wielu terapeutów zapomina. 

Przykładów poizometrycznej relaksacji mięśni jest bardzo wiele. Proponowane ćwiczenia mają zazwyczaj przebieg statyczny. PIR można wykorzystać na mięśnie szyi, kończyny górnej, czworoboczny lędźwi, mięsień gruszkowaty czy mostkowo–obojczykowo–sutkowy. 
Terapia tego ostatniego może wyglądać następująco. Pozycja to leżenie na plecach, głowa ułożona na boku. Wzrok kierujemy w górę, po czym delikatnie unosimy głowę w taki sposób, aby nie odrywać jej całkowicie od podłoża, a jedynie wzbudzić napięcie pożądanych struktur. Po 10–30 sekundach, należy dokonać wdechu i wydechu, po czym skierować wzrok w dół, wrócić do pozycji początkowej, zapewniając tym samym całkowite rozluźnienie. Po 3–4 sekundowej przerwie powtarzamy proces. W stanach ostrych są to 2–3 powtórzenia, w przewlekłych 4–5. Na koniec należy z taką samą siłą nacisnąć głową w leżankę, aby wzbudzić dzięki temu napięcie mięśni antagonistycznych i utrwalić efekt terapii. 

Wykorzystując te same zasady, możemy dokonać autoterapii mięśni kulszowo–goleniowych. Ćwiczenie to przebiega w pozycji na plecach, wykorzystuje się do niego np. ręcznik. Należy go umieścić pod stopą, unieść kończynę dolną do komfortowego, bezbolesnego zakresu ruchu, dokonując zgięcia w biodrze. Potem chwytamy za końce ręcznika i wzbudzamy napięcie, delikatnie naciskając stopą w jego kierunku. Wzrok także skierowany jest w dół. Po upływie wspomnianego w metodyce czasu, dokonujemy wdechu oraz wydechu, wzrok przekierowujemy w górę, prowokujemy rozluźnienie i możemy zwiększyć nieco zakres ruchu. Następnie procedurę powtarzamy kilkukrotnie. 

Poizometryczna relaksacja mięśni – w domu czy z fizjoteraputą? PIR u dzieci

Opisane przykłady ćwiczeń relaksacyjnych mogą być wykonywane w domu oraz z udziałem terapeuty. Literatura opisuje także mnóstwo innych, PIR wydaje się być bardzo prostym sposobem na przywrócenie pełnego zakresu ruchu. Łagodny charakter opisanych ćwiczeń relaksacyjnych wykorzystywanych w fizjoterapii może być stosowany przez dzieci. Oczywiście po wcześniejszej konsultacji ze specjalistą. Istnieją także inne techniki, jak np. stretching, które służą typowo do rozciągania tkanek miękkich, takich jak łydki czy opisane mięśnie kulszowo–goleniowe.

Zjawisko izometrii ma też zastosowanie we wzmacnianiu struktur narządu ruchu. Ćwiczenia izometryczne i efekty takiego treningu są bogato opisywane w literaturze.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Cholestaza ciążowa – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

    Cholestaza zwykle pojawia się w III trymestrze ciąży, a jej pierwszym objawem jest świąd skóry. Czym jest cholestaza ciążowa i jaki ma wpływ na mamę oraz dziecko? W jaki sposób ją rozpoznać i leczyć? Jak powinna wyglądać dieta ciężarnej, u której doszło do zastoju żółci? 

  • Wczesna choroba Alzheimera – kto jest w grupie ryzyka? Jak rozpoznać pierwsze oznaki choroby?

    Choroba Alzheimera zwykle dotyka seniorów, ale może rozwinąć się także u osób poniżej 65. roku życia, a nawet u osób 30-letnich, chociaż są to rzadkie przypadki. Różne źródła podają, że problem dotyczy około 5-10% chorych na tę postać demencji. Etiologia schorzenia pozostaje niejasna, co utrudnia diagnozę i opracowanie skutecznych metod leczenia.

  • Adrenalina – jaka jest funkcja w organizmie? Czym skutkuje nadmierna ekspozycja na działanie hormonu?

    Adrenalina, czyli tzw. hormon przetrwania, mobilizuje organizm do szybkiego reagowania w przypadku zagrożenia. Powoduje zauważalny wzrost siły i wydajności, a także zwiększoną świadomość w sytuacjach stresowych. Nadmierna ekspozycja na adrenalinę może jednak szkodzić zdrowiu. Dowiedz się, jakie są skutki nadprodukcji tego hormonu. W jaki sposób wykorzystywany jest w medycynie? 

  • Biegunka podróżnych – objawy, leczenie, zapobieganie

    Podczas podróży uważaj na to, co jesz i pijesz, jeżeli nie chcesz nabawić się „klątwy Montezumy”. Biegunka jest najczęstszą chorobą podróżnych. Według szacunków CDC dotyka 10 milionów ludzi każdego roku. Kto jest najbardziej zagrożony infekcją chorobotwórczymi drobnoustrojami? W których miejscach na świecie istnieje największe ryzyko doświadczenia biegunki podróżnych?

  • Pieczenie, upławy i swędzenie kobiecych okolic intymnych? – to może być infekcja pochwy. Jak zabiegać i leczyć stany zapalne?

    Upławy, pieczenie i swędzenie okolic intymnych to nie tylko uporczywe i często nawracające przypadłości, ale także objawy infekcji, która jeśli jest zaniedbana, może doprowadzić do niepłodności. Infekcje okolic intymnych mogą przydarzyć się kobiecie w każdym wieku, przed porodem, w trakcie ciąży i w połogu. Czy istnieje jedna uniwersalna odpowiedź na pytanie – jak skutecznie wyleczyć i zapobiegać zakażeniom pochwy? Otóż nie, nie istnieje. Można jednak postępować zgodnie z pewnymi wskazówkami, dzięki którym nawet w oparciu o domowe sposoby na infekcje intymne możliwe jest złagodzenie tych najbardziej dokuczliwych objawów. Więcej infmacji na ten temat znajduje się w niniejszym artykule.

  • Szczepionka przeciw grypie oparta na technologii mRNA. Rozpoczęły się badania kliniczne nad nowymi preparatami

    Obecnie szczepionki przeciw grypie zmniejszają ryzyko zachorowania o 40–60%. Moderna postawiła sobie za cel stworzenie preparatu o lepszej skuteczności i z początkiem lipca rozpoczęła badania kliniczne nad nowym produktem, preparatem przeciw grypie sezonowej, która wykorzystuje technologię mRNA. Według prognoz ma on być bardziej skuteczny niż dotychczasowe szczepionki.

  • Suche utonięcia – czym są? W jaki sposób objawia się zespół post-immersyjny?

    Z pozoru niegroźne zachłyśnięcie się płynem, może być niezwykle niebezpieczne, czego potwierdzeniem mogą być dane statystyczne, które wskazują, że około 15% wszystkich utonięć stanowią tzw. suche utonięcia, do których wystarczy naprawdę niewielka ilość wody. Dry drowning definiowane jest jako problem z oddychaniem, występujący po dostaniu się wody do dróg oddechowych. Jak chronić dziecko przed groźnym obrzękiem płuc oraz co robić, kiedy po zabawie w wodzie zauważymy, że nasze dziecko jest wyjątkowo apatyczne i osłabione? Odpowiedzi znajdują się w poniższym artykule.

  • Sparaliżowany po udarze mężczyzna „przemówił” dzięki nowatorskiej neuroprotezie mowy

    Problemy z mową i komunikacją po udarze występują często w przypadku tego urazu mózgu. Anartria, czyli zespół zaburzeń oddechowo-fonacyjno-artykulacyjnych występujący właśnie w tym przypadku jest wywołany uszkodzeniami ośrodków i/lub dróg unerwiających aparat mowy. Przez wiele lat problem ten był nierozwiązywalny, a metody komunikacji osoby chorej opierały się jedynie na literowaniu. Obecne rozwiązanie polega na generowaniu płynnych komunikatów, które pozwalają na tworzenie całych zdań w oparciu o 50 słów. Na czym polega nowatorska metoda  z wykorzystaniem neuroprotezy? Odpowiedź znajduje się w artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij