Insulina – normy we krwi, wskazania, cena. Jak wygląda badanie insuliny po obciążeniu? Czy hiperglikemia i hipoglikemia są groźne dla życia? - portal DOZ.pl
Insulina – normy we krwi, wskazania, cena. Jak wygląda badanie insuliny po obciążeniu? Czy hiperglikemia i hipoglikemia są groźne dla życia?
Barbara Sitek

Insulina – normy we krwi, wskazania, cena. Jak wygląda badanie insuliny po obciążeniu? Czy hiperglikemia i hipoglikemia są groźne dla życia?

Insulina i normy z nią związane są jednym z głównych wskaźników prawidłowej pracy trzustki. Badanie poziomu tego hormonu pozwala na dokonanie oceny zmian w gospodarce węglowodanowej, a w przypadku wystąpienia hipoglikemii lub hiperglikemii wdrożenie odpowiedniego leczenia tych zaburzeń, których zaniedbane może się rozwinąć w szereg chorób metabolicznych, w tym przede wszystkim w cukrzycę typu II. Osoby, które zauważyły u siebie zaburzenia widzenia, zawroty głowy, przyspieszoną akcję serca lub zlewne poty powinny koniecznie zgłosić się na badanie poziomu insuliny.

Co to jest i jak działa insulina?

Insulina jest produkowana przez komórki wysp trzustkowych, w odpowiedzi na rosnące stężenie glukozy we krwi, do którego dochodzi najczęściej po posiłku. Najważniejszym zadaniem tego hormonu jest obniżanie podwyższonego stężenia glukozy, poprzez aktywowanie wchłaniania jej przez komórki, stymulowanie przekształcania nadmiaru glukozy w tłuszcze, pobudzanie wątroby i tkanki mięśniowej do magazynowania glukozy w postaci glikogenu (wielocukru magazynowanego w wątrobie, który w przypadku obniżenia poziomu glukozy, ulegnie rozkładowi i ochroni organizm przed hipoglikemią). Oprócz oddziaływania na gospodarkę cukrową, insulina wpływa też na metabolizm białek i tłuszczy, chroniąc białka przed rozkładem, zwiększając wychwyt aminokwasów przez tkanki i stymulując tworzenie z nich białek oraz pobudzając produkcję i wydzielanie enzymów odpowiadających za powstawanie tłuszczów. Część badań pokazuje również, że insulina może wykazywać działanie przeciwzapalnie. Ze względu na swoje właściwości, insulina uważana jest za hormon anaboliczny, czyli taki, który stymuluje syntezę związków potrzebnych do prawidłowego wzrostu i rozwoju organizmu człowieka. Można powiedzieć, że jej działanie w pewien sposób przypomina działanie hormonu wzrostu. Badania pokazują, że dzieci, u których poziom insuliny jest permanentnie obniżony, obserwuje się wolniejsze tempo wzrostu i niższą długość ciała w porównaniu z dziećmi, których trzustka pracuje prawidłowo.

Kiedy i jak często należy wykonać badanie poziomu insuliny?

Poziom insuliny oznacza się najczęściej u pacjentów z podejrzeniem lub z już zdiagnozowaną cukrzycą. Badanie to jest wykorzystywane, m.in. do różnicowania typów cukrzycy.

Cukrzyca typu I, czyli insulinozależna choroba autoimmunologiczna, która polega na powolnym zniszczeniu komórek β wysp trzustkowych Langerhansa. Komórki te jako jedyne w organizmie człowieka produkują insulinę, która obniża poziom glukozy we krwi. Najczęściej jest chorobą wykrywaną w wieku dziecięcym i młodzieńczym. Leczenie cukrzycy typu I wymaga stałego podawania insuliny.

Cukrzyca typu II, czyli insulinozależna choroba wieku dorosłego. Dysfunkcja polega zarówno na braku wrażliwości organizmu na insulinę, jak i na zaburzeniach w jej produkowaniu przez trzustkę. Objawy te nie są jednak równoległe, zawsze któraś z nich dominuje nad drugą. Ten typ cukrzycy może być dziedziczny, czyli jest to choroba uwarunkowana genetycznie, niemniej to czynniki środowiskowe są tu decydujące (dieta, styl życia, ilość aktywności fizycznej).

Badanie poziomu insuliny bywa również wykorzystywane w procesie diagnostyki guzów trzustki wydzielających insulinę (nazywanych wyspiakami lub insulinoma) i w sprawdzaniu skuteczności operacyjnego usuwania tych guzów. Ponadto w monitorowaniu leczenia pacjentów przyjmujących insulinę i leki przeciwcukrzycowe, w diagnostyce chorób wątroby, diagnostyce zaburzeń hormonalnych i nietolerancji pokarmowych. Na oznaczenie poziomu insuliny powinni być kierowani również ci pacjenci, których wyniki badań wskazują na hipoglikemię lub wykazujący objawy hipoglikemii, takie jak:

  • zawroty głowy,
  • zaburzenia widzenia,
  • drgawki,
  • przyspieszenie akcji serca,
  • zlewne poty.

Chociaż badanie stężenia insuliny nie należy do pakietu oznaczeń zalecanych w ramach profilaktyki osób zdrowych, tak jeśli w rodzinie pacjenta występowały przypadki cukrzycy, guzów trzustki lub wyniki badań stężenia glukozy na czczo były nieprawidłowe, warto rozszerzyć diagnostykę o ocenę ilości insuliny we krwi. Częstotliwość oraz zasadność badań warto omówić ze swoim lekarzem prowadzącym, ponieważ pojedyncze oznaczenie poziomu insuliny na czczo, może nie być wystarczające dla części pacjentów. W takich przypadkach diagnostyka zaburzeń równowagi cukrowej bywa rozszerzana o tzw. krzywą cukrową (czyli doustny test obciążenia glukozą), a także krzywą insulinową, mierzącą wydzielanie insuliny w odpowiedzi na spożycie określonej ilości glukozy, w kilku punktach czasowych.

Badanie poziomu insuliny w ciąży

Cukrzyca ciążowa jest najczęściej stanem przejściowym, który jest diagnozowany na podstawie podwyższonego poziomu cukru we krwi i (czasem) w moczu. Jest to dysfunkcja, która zagraża zarówno matce, jak i dziecku. Najnowsze badania dowodzą także, że nawet u połowy kobiet, u których zdiagnozowano cukrzycę ciężarnych, w ciągu kolejnych 15. lat zdiagnozowano cukrzycę typu II. Ten typ cukrzycy wywołany jest najprawdopodobniej hormonozależną insulinoopornością, zaburzeniami wydzielania insuliny lub zwiększonym wydzieleniem glukozy przez wątrobę. Może dojść do przedwczesnego porodu, wystąpienia stanu przedrzucawkowego, podwyższenia ryzyka wykonania cesarskiego cięcia. Zagrożeniem dla dziecka jest wystąpienie makrosomii płodu (duża masa urodzeniowa) i wielowodzia mogącego prowadzić do wcześniejszego porodu, a także kwasica płodu, obumarcia wewnątrzmacicznego lub cewy nerwowej i kardiomiopatii. Badaniem przesiewowym w kierunku cukrzycy ciężarnych jest wykonanie tak zwanej krzywej cukrowej – OGTT.

Polecane dla Ciebie

Jak się przygotować do badania poziomu insuliny we krwi? Jak wygląda badanie i czy należy być na czczo?

Do badania poziomu insuliny należy koniecznie stawić się na czczo i w godzinach porannych, zachowując co najmniej 12-godzinny post, tzw. spożyć ostatni posiłek najpóźniej do godz. 18:00, w dniu poprzedzającym test. Na trzy dni przed badaniem zaleca się także ograniczenie stresu, palenia papierosów, picia kawy i spożywania alkoholu. Przed zgłoszeniem się na oznaczenie należy również poinformować lekarza lub personel punktu pobrań o wszystkich stosowanych lekach i suplementach diety, ponieważ mogą one zafałszować wynik testu. W trakcie badania pobierana jest próbka krwi z żyły łokciowej, podobnie jak przy większości podstawowych badań laboratoryjnych.

Co to jest badanie poziomu insuliny po obciążeniu?

U pacjentów cukrzycowych lub osób z podejrzeniem cukrzycy, zamiast pojedynczego oznaczenia poziomu insuliny na czczo, wykonuje się często tzw. krzywą insulinową, czyli badanie zmian stężenia insuliny w odpowiedzi na glukozę. W trakcie tego testu, zaczyna się od pobrania próbki krwi na czczo i oznaczenia w niej stężenia insuliny. Następnie pacjent spożywa 75 g glukozy, rozpuszczonej w szklance wody, po czym czeka 60 minut na ponowne pobranie próbki i 120 min na ostatnie trzecie oznaczenie. Na podstawie uzyskanych wyników i porównaniu ich z wynikami krzywej cukrowej, możliwe jest też wyliczenie tzw. wskaźnika HOMA-IR, pozwalającego lekarzowi dokładnie zrozumieć kierunek zaburzeń w gospodarce glukozą i dobrać odpowiednie leczenie. Najczęściej cukier potrzebny do badania pacjent musi przynieść ze sobą. Glukozę można kupić w aptece, w ilości przeznaczonej specjalnie do tego badania (wspomniane 75 g).

Insulina – normy. Kiedy poziom insuliny jest za wysoki, a kiedy za niski?

Poziom insuliny na czczo nie powinien przekraczać 10 mU/ml. Natomiast przy krzywej insulinowej, po 1 godzinie od spożycia glukozy – stężenie insuliny nie powinno być wyższe niż 50 mU/ml, a po 2. godzinach – 30 mU/ml.

Podwyższone stężenie insuliny obserwuje się m.in. w przypadku: insulinooporności, zespołu metabolicznego i cukrzycy typu II, cukrzycy ciążowej, wyspiaka trzustki, akromegalii, zespołu Cushinga, zespołu policystycznych jajników (PCOS), nietolerancji fruktozy i galaktozy. Osoby otyłe, stosujące doustną antykoncepcję hormonalną lub leczone kortykosteroidami, lewodopą, sulfonylomocznikiem, czy też agonistami beta-receptorów, również mogą zaobserwować wzrost poziomu insuliny we krwi.

Za niska insulina w wyniku badania, może wystąpić na skutek cukrzycy typu I lub późnej fazy cukrzycy typu II, niedoczynności przysadki mózgowej, zapalenia lub raka trzustki, stresu i wynikającego z niego, podwyższonego poziomu kortyzolu. Może być to także skutek uboczny zażywania leków z grupy beta-blokerów i agonistów receptora alfa, fenotiazyny, fenytoiny lub kwasu nikotynowego.

Zarówno podwyższenie, jak i obniżenie stężenia insuliny, jest stanem niebezpiecznym dla organizmu i wymagającym pilnej konsultacji z lekarzem.

Badanie insuliny – cena/refundacja i skierowanie

Skierowanie na bezpłatne badanie insuliny lub krzywą insulinową, wystawiane jest przez lekarza specjalistę – diabetologa, endokrynologa lub ginekologa. W przypadku wykonywania badania na własną rękę, jego koszt mieści się zazwyczaj w przedziale 40 – 60 zł, a czas oczekiwania na wyniki nie przekracza dwóch dni, niemniej najczęściej dostępny jest już następnego dnia.

  1. P. Gajewski i in., Interna Szczeklika 2018/19. Mały Podręcznik. Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2018, s. 841–887.
  2. S.J. Konturek, Fizjologia człowieka. Podręcznik dla studentów medycyny; Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2007; s. 789–795.
  3. A. Araszkiewicz i in., Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2019. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, Diabetologia Praktyczna, 2019, tom 5, nr 1.
  4. N. Matulewicz i in., Insulinoporność a przewlekła reakcja zapalna, Postepy Hig Med Dosw, 2016, nr 70.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Badanie kału – pasożyty, krew utajona, resztki pokarmowe. Jak pobrać kał do badania?

    Badanie kału jest jednym z podstawowych narzędzi oceny kondycji układu pokarmowego. Pozwala zdiagnozować zarówno niegroźne schorzenia, jak i rozwijające się stany nowotworowe tego obszaru. W zależności od rodzaju badania, które ma zostać wykonane, zaleca się inny sposób pobrania materiału, jego ilości i czas przechowywania próbki. Jak właściwie pobrać kał do badania, ile kosztują testy na obecność patogenów, niestrawionych resztek pokarmowych i krwi utajonej w stolcu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule. 

  • Co to jest czynnik reumatoidalny (RF)? Normy, podwyższony. Kiedy należy wykonać badanie RF?

    Czynnik reumatoidalny (RF) jest badaniem, które może wskazać, że w organizmie rozwija się reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty, zespół Sjogrena, sarkoidoza czy borelioza. Co ciekawe nie musi być jednak parametrem świadczącym tylko o rozwoju tych chorób, ponieważ u nawet 20% społeczeństwa występuje on fizjologicznie. Najczęściej świadczy tym, że w organizmie rozwija się stan zapalny, związany albo z chrząstką stawową albo tkanką łączną. Jakie specyficzne objawy powinny skłonić do zbadania RF, ile kosztuje oznaczenie czynnika reumatoidalnego i czy należy posiadać skierowanie do wykonania tego badania? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule

  • Erytropoetyna (EPO) – badanie, normy, interpretacja wyników

    Badanie erytropoetyny (EPO) jest wskazane podczas prowadzenia procesu diagnostycznego chorób krwi i nerek. Dzięki analizie poziomu erytropoetyny, możliwe jest kontrolowanie odpowiedzi na wdrożone leczenie anemii, nadkrwistości i niedokrwistości. Wysoki poziom EPO jest charakterystyczny dla sportowców, którzy swoje treningi odbywają w terenach górskich, ale także, co ciekawe, dla osób palących papierosy. Badanie poziomu erytropoetyny często towarzyszy analizie morfologii krwi i  hematokrytowi. Jaka jest norma EPO we krwi, czy do badania erytropoetyny należy zgłosić się na czczo i czy stosowanie EPO przez sportowców jest równoznaczne ze stosowaniem dopingu? Na te i inne pytania odpowiedzi znajdują się w niniejszym artykule.

  • Czy wysokie markery nowotworowe są powodem do zmartwień?

    Markery nowotworowe to istotny wskaźnik z diagnostycznego punktu widzenia. Najczęściej wykorzystuje się je w ocenie zaawansowania choroby onkologicznej, monitorowaniu postępów leczenia i wykrywaniu ewentualnego nawrotu wielu rodzajów nowotworów. Badanie poziomu markerów nowotworowych nie jest jednak doskonałym i jedynym wskaźnikiem, na który należy zwracać uwagę. Wyniki badań należy zawsze interpretować w połączeniu z badaniami obrazowymi, wywiadem klinicznym i badaniem fizykalnym, które mogą pomóc zoptymalizować interdyscyplinarne podejście do kwestii postępowania zarówno z pacjentami onkologicznymi, jak i cierpiącymi z powodu innych niż onkologiczne chorób. Dlaczego podwyższony poziom znaczników nowotworowych to nie wyrok, ile kosztuje badanie markerów i czy jest ono refundowane?

  • Chromogranina – badanie markeru, wskazania, normy

    Chromogranina A (CgA) jest białkiem komórek neuroendokrynych i endokrynnych – prawidłowych i nowotworowych. CgA produkowane jest głównie przez komórki chromochłonne w rodzeniu nadnerczy (syntetyzują adrenalinę i noradrenalinę) lub w komórkach trzustki (beta). Naturalnie jego stężenie jest niskie, a właściwości CgA wykorzystuje się jako niespecyficzny (nieprzypisane tylko do jednego rodzaju guza) marker nowotworów neuroendokrynnych (NET). Jak interpretować wyniki badania i czy podwyższony poziom CgA to potwierdzenie rozwoju choroby nowotworowej?

  • Badanie ACTH (kortykotropina) – normy, wskazania, cena

    Kortykotropina, czyli ACTH to hormon, którego poziom rośnie, kiedy spada stężenie hormonu stresu, czyli kortyzolu. Przez wzgląd na zależność występującą między tymi dwoma hormonami, często wskazania do badania poziomu ACTH są analogiczne do wskazań stosowanych przy zlecaniu badania poziomu kortyzolu. Poziom kortykotropiny charakteryzuje się dobową zmiennością, dlatego nie bez znaczenia jest pora dnia, o której oddaje się krew do analizy. Jakie są normy ACTH, ile kosztuje badanie i czy należy je wykonać, będąc na czczo?

  • Fosforany – badanie, normy we krwi, obniżone i wysokie

    Badanie poziomu fosforanów nie jest najczęściej zlecanym lub wybieranym przez pacjentów rodzajem oznaczenia parametrów krwi. Analiza ich poziomu zlecana jest przede wszystkim podczas diagnostyki chorób kości, tarczycy i nerek. Objawy hiperfosfatemii, czyli podwyższonego poziomu fosforu we krwi, zwykle nie są zauważalne dla pacjenta. Mogą pojawić się u niego natomiast objawy hipokalcemii, czyli spadku poziomu wapnia, wynikającego z wiązania się fosforu z wapniem w surowicy krwi. Kiedy należy wykonać badanie fosforanów, ile kosztuje badanie i czy drętwienie stawów to jeden z objawów zaburzeń gospodarki fosforanowej? 

  • Czy mutacja genu MTHFR może być przyczyną niepłodności, i zakrzepicy?

    Genotyp genu MTHFR pośrednio wpływa na metabolizm i przyswajanie kwasu foliowego w organizmie ludzkim. Mutacjautacja w genie MTHFR jest łączona z występowaniem u pacjenta tendencji do nadkrzepliwości i zakrzepicy, nowotworów bądź zwiększonego ryzyka chorób układu krążenia. Doniesienia te bywają jednak sprzeczne i nie znajdują przełożenia na rekomendacje specjalistów w sprawie wdrożenia profilaktycznej diagnostyki mutacji w genie MTHFR. Niedobory kwasu foliowego szczególnie istotne są przy planowaniu ciąży i w diagnostyce niepowodzeń położniczych i trudności z utrzymaniem ciąży, a także przy ustalaniu przyczyn urodzenia dziecka z wadą cewy nerwowej

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij