Insulina – normy we krwi, wskazania, cena. Jak wygląda badanie insuliny po obciążeniu? Czy hiperglikemia i hipoglikemia są groźne dla życia?
Barbara Sitek

Insulina – normy we krwi, wskazania, cena. Jak wygląda badanie insuliny po obciążeniu? Czy hiperglikemia i hipoglikemia są groźne dla życia?

Insulina i normy z nią związane są jednym z głównych wskaźników prawidłowej pracy trzustki. Badanie poziomu tego hormonu pozwala na dokonanie oceny zmian w gospodarce węglowodanowej, a w przypadku wystąpienia hipoglikemii lub hiperglikemii wdrożenie odpowiedniego leczenia tych zaburzeń, których zaniedbane może się rozwinąć w szereg chorób metabolicznych, w tym przede wszystkim w cukrzycę typu II. Osoby, które zauważyły u siebie zaburzenia widzenia, zawroty głowy, przyspieszoną akcję serca lub zlewne poty powinny koniecznie zgłosić się na badanie poziomu insuliny.


Tego dowiesz się z niniejszego artykułu:

  • Czy na badanie insuliny należy się zgłosić na czczo?
  • Jakie są normy mU/ml insuliny we krwi?
  • Dlaczego tak groźna dla matki i dziecka jest cukrzyca ciążowa?
  • Na czym polega badanie poziomu insuliny po obciążeniu i jakie są normy tego oznaczenia?


Insulina jest hormonem odpowiadającym przede wszystkim za prawidłowy metabolizm glukozy, czyli cukru. Jeżeli dochodzi do uszkodzenia komórek, które je produkują, czyli komórek β trzustki lub też komórki organizmu przestają odpowiadać we właściwy sposób na insulinę krążącą we krwi, poziom glukozy zaczyna znajdować się poza prawidłowym zakresem. Może to prowadzić do: hipoglikemii lub hiperglikemii, czyli obniżonego lub podwyższonego stężenia glukozy we krwi. Jeśli oba te stany nie zostaną zdiagnozowane lub nie są prawidłowo leczone, stanowią stan bezpośredniego zagrożenia życia. Badanie stężenia insuliny we krwi, wraz z oceną stężenia glukozy i krzywą cukrową, umożliwia lekarzowi zrozumienie kierunku zmian w gospodarce węglowodanowej i zaproponowanie odpowiedniego leczenia, które jest w stanie uchronić pacjenta przed groźnymi powikłaniami tych zaburzeń.

Co to jest i jak działa insulina?

Insulina jest produkowana przez komórki wysp trzustkowych, w odpowiedzi na rosnące stężenie glukozy we krwi, do którego dochodzi najczęściej po posiłku. Najważniejszym zadaniem tego hormonu jest obniżanie podwyższonego stężenia glukozy, poprzez aktywowanie wchłaniania jej przez komórki, stymulowanie przekształcania nadmiaru glukozy w tłuszcze, pobudzanie wątroby i tkanki mięśniowej do magazynowania glukozy w postaci glikogenu (wielocukru magazynowanego w wątrobie, który w przypadku obniżenia poziomu glukozy, ulegnie rozkładowi i ochroni organizm przed hipoglikemią). Oprócz oddziaływania na gospodarkę cukrową, insulina wpływa też na metabolizm białek i tłuszczy, chroniąc białka przed rozkładem, zwiększając wychwyt aminokwasów przez tkanki i stymulując tworzenie z nich białek oraz pobudzając produkcję i wydzielanie enzymów odpowiadających za powstawanie tłuszczów. Część badań pokazuje również, że insulina może wykazywać działanie przeciwzapalnie. Ze względu na swoje właściwości, insulina uważana jest za hormon anaboliczny, czyli taki, który stymuluje syntezę związków potrzebnych do prawidłowego wzrostu i rozwoju organizmu człowieka. Można powiedzieć, że jej działanie w pewien sposób przypomina działanie hormonu wzrostu. Badania pokazują, że dzieci, u których poziom insuliny jest permanentnie obniżony, obserwuje się wolniejsze tempo wzrostu i niższą długość ciała w porównaniu z dziećmi, których trzustka pracuje prawidłowo.

Kiedy i jak często należy wykonać badanie poziomu insuliny?

Poziom insuliny oznacza się najczęściej u pacjentów z podejrzeniem lub z już zdiagnozowaną cukrzycą. Badanie to jest wykorzystywane, m.in. do różnicowania typów cukrzycy.

Cukrzyca typu I, czyli insulinozależna choroba autoimmunologiczna, która polega na powolnym zniszczeniu komórek β wysp trzustkowych Langerhansa. Komórki te jako jedyne w organizmie człowieka produkują insulinę, która obniża poziom glukozy we krwi. Najczęściej jest chorobą wykrywaną w wieku dziecięcym i młodzieńczym. Leczenie cukrzycy typu I wymaga stałego podawania insuliny.

Cukrzyca typu II, czyli insulinozależna choroba wieku dorosłego. Dysfunkcja polega zarówno na braku wrażliwości organizmu na insulinę, jak i na zaburzeniach w jej produkowaniu przez trzustkę. Objawy te nie są jednak równoległe, zawsze któraś z nich dominuje nad drugą. Ten typ cukrzycy może być dziedziczny, czyli jest to choroba uwarunkowana genetycznie, niemniej to czynniki środowiskowe są tu decydujące (dieta, styl życia, ilość aktywności fizycznej).

Badanie poziomu insuliny bywa również wykorzystywane w procesie diagnostyki guzów trzustki wydzielających insulinę (nazywanych wyspiakami lub insulinoma) i w sprawdzaniu skuteczności operacyjnego usuwania tych guzów. Ponadto w monitorowaniu leczenia pacjentów przyjmujących insulinę i leki przeciwcukrzycowe, w diagnostyce chorób wątroby, diagnostyce zaburzeń hormonalnych i nietolerancji pokarmowych. Na oznaczenie poziomu insuliny powinni być kierowani również ci pacjenci, których wyniki badań wskazują na hipoglikemię lub wykazujący objawy hipoglikemii, takie jak:

  • zawroty głowy,
  • zaburzenia widzenia,
  • drgawki,
  • przyspieszenie akcji serca,
  • zlewne poty.

Chociaż badanie stężenia insuliny nie należy do pakietu oznaczeń zalecanych w ramach profilaktyki osób zdrowych, tak jeśli w rodzinie pacjenta występowały przypadki cukrzycy, guzów trzustki lub wyniki badań stężenia glukozy na czczo były nieprawidłowe, warto rozszerzyć diagnostykę o ocenę ilości insuliny we krwi. Częstotliwość oraz zasadność badań warto omówić ze swoim lekarzem prowadzącym, ponieważ pojedyncze oznaczenie poziomu insuliny na czczo, może nie być wystarczające dla części pacjentów. W takich przypadkach diagnostyka zaburzeń równowagi cukrowej bywa rozszerzana o tzw. krzywą cukrową (czyli doustny test obciążenia glukozą), a także krzywą insulinową, mierzącą wydzielanie insuliny w odpowiedzi na spożycie określonej ilości glukozy, w kilku punktach czasowych.

Badanie poziomu insuliny w ciąży

Cukrzyca ciążowa jest najczęściej stanem przejściowym, który jest diagnozowany na podstawie podwyższonego poziomu cukru we krwi i (czasem) w moczu. Jest to dysfunkcja, która zagraża zarówno matce, jak i dziecku. Najnowsze badania dowodzą także, że nawet u połowy kobiet, u których zdiagnozowano cukrzycę ciężarnych, w ciągu kolejnych 15. lat zdiagnozowano cukrzycę typu II. Ten typ cukrzycy wywołany jest najprawdopodobniej hormonozależną insulinoopornością, zaburzeniami wydzielania insuliny lub zwiększonym wydzieleniem glukozy przez wątrobę. Może dojść do przedwczesnego porodu, wystąpienia stanu przedrzucawkowego, podwyższenia ryzyka wykonania cesarskiego cięcia. Zagrożeniem dla dziecka jest wystąpienie makrosomii płodu (duża masa urodzeniowa) i wielowodzia mogącego prowadzić do wcześniejszego porodu, a także kwasica płodu, obumarcia wewnątrzmacicznego lub cewy nerwowej i kardiomiopatii. Badaniem przesiewowym w kierunku cukrzycy ciężarnych jest wykonanie tak zwanej krzywej cukrowej – OGTT.

Jak się przygotować do badania poziomu insuliny we krwi? Jak wygląda badanie i czy należy być na czczo?

Do badania poziomu insuliny należy koniecznie stawić się na czczo i w godzinach porannych, zachowując co najmniej 12-godzinny post, tzw. spożyć ostatni posiłek najpóźniej do godz. 18:00, w dniu poprzedzającym test. Na trzy dni przed badaniem zaleca się także ograniczenie stresu, palenia papierosów, picia kawy i spożywania alkoholu. Przed zgłoszeniem się na oznaczenie należy również poinformować lekarza lub personel punktu pobrań o wszystkich stosowanych lekach i suplementach diety, ponieważ mogą one zafałszować wynik testu. W trakcie badania pobierana jest próbka krwi z żyły łokciowej, podobnie jak przy większości podstawowych badań laboratoryjnych.

Co to jest badanie poziomu insuliny po obciążeniu?

U pacjentów cukrzycowych lub osób z podejrzeniem cukrzycy, zamiast pojedynczego oznaczenia poziomu insuliny na czczo, wykonuje się często tzw. krzywą insulinową, czyli badanie zmian stężenia insuliny w odpowiedzi na glukozę. W trakcie tego testu, zaczyna się od pobrania próbki krwi na czczo i oznaczenia w niej stężenia insuliny. Następnie pacjent spożywa 75 g glukozy, rozpuszczonej w szklance wody, po czym czeka 60 minut na ponowne pobranie próbki i 120 min na ostatnie trzecie oznaczenie. Na podstawie uzyskanych wyników i porównaniu ich z wynikami krzywej cukrowej, możliwe jest też wyliczenie tzw. wskaźnika HOMA-IR, pozwalającego lekarzowi dokładnie zrozumieć kierunek zaburzeń w gospodarce glukozą i dobrać odpowiednie leczenie. Najczęściej cukier potrzebny do badania pacjent musi przynieść ze sobą. Glukozę można kupić w aptece, w ilości przeznaczonej specjalnie do tego badania (wspomniane 75 g).

Insulina – normy. Kiedy poziom insuliny jest za wysoki, a kiedy za niski?

Poziom insuliny na czczo nie powinien przekraczać 10 mU/ml. Natomiast przy krzywej insulinowej, po 1 godzinie od spożycia glukozy – stężenie insuliny nie powinno być wyższe niż 50 mU/ml, a po 2. godzinach – 30 mU/ml.

Podwyższone stężenie insuliny obserwuje się m.in. w przypadku: insulinooporności, zespołu metabolicznego i cukrzycy typu II, cukrzycy ciążowej, wyspiaka trzustki, akromegalii, zespołu Cushinga, zespołu policystycznych jajników (PCOS), nietolerancji fruktozy i galaktozy. Osoby otyłe, stosujące doustną antykoncepcję hormonalną lub leczone kortykosteroidami, lewodopą, sulfonylomocznikiem, czy też agonistami beta-receptorów, również mogą zaobserwować wzrost poziomu insuliny we krwi.

Za niska insulina w wyniku badania, może wystąpić na skutek cukrzycy typu I lub późnej fazy cukrzycy typu II, niedoczynności przysadki mózgowej, zapalenia lub raka trzustki, stresu i wynikającego z niego, podwyższonego poziomu kortyzolu. Może być to także skutek uboczny zażywania leków z grupy beta-blokerów i agonistów receptora alfa, fenotiazyny, fenytoiny lub kwasu nikotynowego.

Zarówno podwyższenie, jak i obniżenie stężenia insuliny, jest stanem niebezpiecznym dla organizmu i wymagającym pilnej konsultacji z lekarzem.

Badanie insuliny – cena/refundacja i skierowanie

Skierowanie na bezpłatne badanie insuliny lub krzywą insulinową, wystawiane jest przez lekarza specjalistę – diabetologa, endokrynologa lub ginekologa. W przypadku wykonywania badania na własną rękę, jego koszt mieści się zazwyczaj w przedziale 40 – 60 zł, a czas oczekiwania na wyniki nie przekracza dwóch dni, niemniej najczęściej dostępny jest już następnego dnia.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Niedobór żelaza – przyczyny, objawy, skutki oraz leczenie niskiego poziomu żelaza. Dieta i suplementacja żelaza

    Żelazo jest jednym z kluczowych pierwiastków dla prawidłowego funkcjonowania ludzkiego organizmu. Niedobór żelaza może wywoływać uciążliwe objawy, jak zmęczenie, senność, nadmierne wypadanie włosów, bóle głowy, może również prowadzić do anemii. Anemię z niedoboru żelaza leczy się podawaniem preparatów doustnych żelaza bądź, w przypadku problemów z wchłanianiem, stosuje się zastrzyki lub wlewy dożylne. Jakie są przyczyny niskiego poziomu żelaza we krwi? Jak powinna wyglądać dieta przy niskim poziomie żelaza?

  • Hormon wzrostu – badanie, normy, nadmiar, niedobór. Czy suplementacja i leczenie niskorosłości somatotropiną (GH) jest skuteczna?

    Badanie poziomu hormonu wzrostu jest jednym z bardziej specyficznych oznaczeń, ponieważ nie wystarczy jedno pobranie krwi, aby uzyskać pełen obraz poziomu somatotropiny w organizmie. GH jest wydzielane przez przysadkę mózgową pulsacyjnie, a jego stężenie uzależnione jest od pory dnia. Podczas snu organizm wydziela go najwięcej. Zaburzenia gospodarki hormonalnej prowadzą do powstania niskorosłości, gigantyzmu lub akromegalii. Z kolei zastrzyki z hormonu wzrostu są polecane na forach internetowych przez osoby uprawiające sporty sylwetkowe lub wytrzymałościowe, ponieważ GH ułatwia spalanie tkanki tłuszczowej i wpływa na wzrost masy mięśniowej.

  • FSH – badanie, norma, za wysokie, za niskie. Czy poziom hormonu folikulotropowego wpływa na płodność i rozwój PCOS?

    Badanie poziomu FSH jest jednym z podstawowych oznaczeń, na jakie kieruje się pacjentów podczas prowadzenia procesu diagnostycznego niepłodności, zaburzeń miesiączkowania i owulacji oraz chorób przysadki mózgowej. Norma FSH u kobiet zmienia się w zależności o dnia cyklu miesiączkowego. Na wynik badania hormonu folikulotropowego wpływają również zażywane leki, w tym doustne środki antykoncepcyjne. Z kolei u dzieci, u których na podstawie objawów fizycznych stwierdza się opóźnienie dojrzewania płciowego, zarówno poziom LH, jak i FSH może być obniżony.

  • Prolaktyna (PRL) – badanie, normy, interpretacja wyników. Czy istnieje jeden skuteczny sposób leczenia zaburzeń związanych z właściwym poziomem prolaktyny?

    Badanie poziomu prolaktyny jest wykorzystywane w diagnozowaniu niepłodności u kobiet i mężczyzn, a także w przypadku podejrzenia guza przysadki mózgowej i kontrolowaniu leczenia tej choroby. Normy prolaktyny dla kobiet różnią w zależności od dnia cyklu miesiączkowego, okresu ciąży lub karmienia piersią. Mężczyźni z wysokim poziomem prolaktyny obserwują u siebie spadek libido i zaburzania erekcji, a w skrajnych przypadkach niepłodność. Niedobór prolaktyny jest spotykany rzadko, niemniej u kobiet karmiących może doprowadzić do zaniku produkcji mleka w gruczołach sutkowych. Jak poradzić sobie z zaburzeniami ilości prolaktyny w organizmie, ile kosztuje badanie PRL i czy stres przyczynia się do zaburzeń hormonalnych? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Hiperprolaktynemia w wyniku badania. Jak wysoki poziom prolaktyny wpływa na masę ciała, płodność i trądzik?

    Hiperprolaktynemia jest jednym z objawów guza przysadki (łac. prolactinoma), chorób podwzgórza, zaburzeń funkcji gruczołu tarczycowego (np. niewyrównania niedoczynność tarczycy), niewydolności nerek, ale także ciąży. Objawami, które powinny skłonić pacjenta do zbadania poziomu PRL, są zaburzenia miesiączkowania, trudności z zajściem w ciążę, mlekotok, uderzenia gorąca, trądzik lub zauważalnie obniżone libido. Leczenie hiperprolaktynemii polega głównie na farmakoterapii i leczeniu przyczynowym podwyższonego stężenia PRL, czyli choroby, która wywołała ten stan.

  • Rezonans magnetyczny przysadki mózgowej – przebieg badania. Jakie są skutki uboczne MRI przysadki z kontrastem?

    Rezonans magnetyczny (MRI) przysadki mózgowej wykonuje się na podstawie objawów świadczących o guzie gruczołu lub struktur znajdujących się w jego pobliżu. Prześwietlenie jest dwuetapowe – przeprowadzane przed dożylnym podaniem kontrastu i po jego użyciu. Zarówno na badanie wykonywane w ramach refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia, jak i to realizowane z prywatnych środków należy mieć skierowanie lekarskie i aktualny wynik badania kreatyniny, obrazującej wydolność nerek. Ile kosztuje MRI przysadki mózgowej, jak należy się przygotować do prześwietlenia i jakie są objawy podania kontrastu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Leptyna – funkcje i właściwości. Jak wygląda badanie poziomu hormonu sytości? Czy niektórzy są skazani na efekt jojo?

    Leptyna zmniejsza apetyt, dlatego nazywana jest „hormonem sytości”. Produkują ją adipocyty, czyli komórki tłuszczowe organizmu. Przyjmuje się, że osoby, które łatwiej wracają do wagi sprzed odchudzania, czyli borykają się z tzw. efektem jojo, mają podwyższony poziom leptyny i jednocześnie obniżony poziomem greliny, czyli „hormonu głodu”. Leptyna jest nie tylko hormonem skierowanym przeciwko otyłości, ale także bierze udział w szeregu procesów związanych ze wzrastaniem, dojrzewaniem, termogenezą i regulacją ciśnienia krwi. Ponadto wpływa na płodność i status układu immunologicznego. Jak wygląda badanie leptyny, ile kosztuje i czy na pobranie krwi trzeba być na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Hormon głodu – grelina. Badanie poziomu greliny a otyłość

    Grelina to silnie wypływający na uczucie głodu hormon białkowy. Jest wydzielana przez komórki dna i trzonu żołądka. Bierze udział w regulowaniu gospodarki węglowodanowo-lipidowej organizmu, wpływa na zmniejszenie wydzielania insuliny w trzustce oraz nasila proces powstawania komórek tłuszczowych (adipocytów). Grelina bierze udział w osteogenezie, pozytywnie wpływa na procesy pamięci długotrwałej i przestrzennej. Za wzrost syntezy hormonu odpowiada m.in. głód, faza folikularna cyklu miesiączkowego, hipoglikemia czy stres, zaś do obniżenia poziomu greliny przyczynia się stan sytości, hiperglikemia, hiperinsulinemia lub uprawianie aktywności fizycznej. Jak wygląda badanie poziomu greliny w Polsce i po co wykonywać oznaczenie poziomu leptyny? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij