×
DOZ.PL Darmowa
aplikacja
DOZ.pl
Zainstaluj

Nie uciekniemy od plastiku – jest nawet w naszych tkankach i narządach

Sytuację, z którą mamy do czynienia obecnie nazwać można „plastikową epidemią”. Do mórz i oceanów każdego roku trafia kilka miliardów ton tworzyw sztucznych, które następnie wraz z pokarmem przedostają się do ciał ryb i owoców morza, a stamtąd – do naszych żołądków. Wówczas mowa już o mikroplastiku, który, co potwierdziły badania naukowe, odkłada się w naszych jelitach. Najnowsze analizy na ten temat dowodzą, że mikroplastik może nie tylko trafić do jelit, ale również przeniknąć do ludzkich tkanek i organów.

Mikroplastik w tkankach to fakt

Takiego odkrycia dokonali naukowcy z Arizona State University, którzy analizowali pod tym kątem próbki tkanek pobrane od 47 osób, które zdecydowały się na pośmiertną donację swoich ciał do celów naukowych. Konkretnie badacze wzięli pod lupę fragmenty płuc, wątroby, śledzony oraz nerek. We wszystkich narządach odnaleziono fragmenty mikro- lub nanoplastiku. 

Mikroplastikiem nazywa się fragmenty tworzywa o średnicy nie większej niż 5 milimetrów, z kolei jeszcze mniejsze cząstki, zwane nanoplastikiem, mierzą mniej niż jedna tysięczna milimetra. 

We wszystkich badanych próbkach odnaleziono Bisfenol A, czyli tworzywo służące do wyrobu pojemników i opakowań na żywność. Poza nim w tkankach udało się wykryć także poliwęglan, politereftalan etylenu oraz polietylen, które również są stosowane w przemyśle spożywczym do pakowania żywności.

Obecność mikroplastiku w naszych organizmach jest więc faktem, ale potrzeba dalszych badań, by móc stwierdzić, czy powoduje on konkretne zagrożenia dla naszego zdrowia. Również Światowa Organizacja Zdrowia przekonuje, że brakuje jednoznacznych badań pozwalających stwierdzić negatywny wpływ śladowych ilości plastiku w organizmie na nasze zdrowie. 

Czy trzeba bać się bisfenolu A?

Niepokoić może jednak powszechna obecność bisfenolu A w tkankach, ponieważ wiedza na jego temat jest stosunkowo spora, a płynące z niej wnioski niezbyt optymistyczne. Bisfenol A jest składnikiem powszechnym w opakowaniach plastikowych, a także w kosmetykach, gdzie figuruje jako przeciwutleniacz. Amerykańskie badania nad bisfenolem sugerują, że jego pochodne obecne w opakowaniach plastikowych mogą zaburzać metabolizm organizmu, prowadząc między innymi do otyłości, ponieważ może reagować z receptorami odpowiadającymi za gospodarkę lipidową. 

Mówi się również o negatywnym wpływie bisfenolu na kobiety w ciąży i niemowlęta, grożąc nadpobudliwością i niedorozwojem mózg. Wyniki tych badań skłoniły część państw do wprowadzenia zakazu stosowania bisfenolu A – zrobiły to między innymi Korea, Japonia, Kanada czy USA. W Unii Europejskiej zakaz ten zastosowano w przypadku butelek dziecięcych. Warto więc zwracać uwagę na to, czy opakowania żywności, zwłaszcza kierowanej do niemowląt, zawierają bisfenol A. 

Plastik w jelitach oznacza kłopoty

Jak pokazało badanie z roku 2018, szkodzić nam może także mikroplastik gromadzący się w jelitach. Analiza przeprowadzona przez naukowców z Austrii wykazała, że można go znaleźć w organizmach mieszkańców całej Europy, a jego nadmiar może wywoływać problemy w układzie pokarmowym i nie tylko. Mikroplastik zaburza także pracę wątroby, prowadzi do problemów na tle hormonalnym, a nawet sprzyja rozwojowi chorób nowotworowych. 

Amerykańskie Towarzystwo Chemików szacuje, że przeciętny obywatel Stanów Zjednoczonych spożywa od 70 do nawet 120 tysięcy cząstek mikroplastiku rocznie, pochodzących między innymi z ryb, owoców morza, alkoholu, butelkowanej wody czy cukru oraz soli. Część mikrocząstek plastiku może przeniknąć do organizmu nawet z powietrza. 

Ponadto osoby, które piją wyłącznie wodę butelkowaną (a nie filtrowaną czy kranówkę) mogą dostarczać organizmowi dodatkowe 90 tysięcy mikrocząstek plastiku rocznie w porównaniu z osobami pijącymi wyłącznie wodę z kranu.

Bibliografia  zwiń/rozwiń

  1. M. Karbarczyk, Codziennie zjadamy mikroplastik – naukowcy znaleźli na to dowód, "zdrowie.radiozet.pl" [online], https://zdrowie.radiozet.pl/Choroby/Uklad-pokarmowy/Mikroplastik-w-jelitach-czlowieka-czy-moze-szkodzic-zdrowiu, [dostęp:] 18.08.2020 r.
  2. M. Piorun, Bisfenol A – trucizna z plastiku, "zdrowie.radiozet.pl" [online], https://zdrowie.radiozet.pl/W-zdrowym-ciele/Zdrowe-zywienie/Zasady-zywienia/Bisfenol-A-trucizna-z-plastiku, [dostęp:] 18.08.2020 r.
  3. T. Hale, Microplastics found in human organs and tissues for the first time, "iflscience.com" [online], https://www.iflscience.com/health-and-medicine/microplastics-found-in-human-organs-and-tissues-for-the-first-time/, [dostęp:] 18.08.2020 r.
  4. ACS, Micro- and nanoplastics detectable in human tissues, "acs.org" [online], https://www.acs.org/content/acs/en/pressroom/newsreleases/2020/august/micro-and-nanoplastics-detectable-in-human-tissues.html, [dostęp:] 18.08.2020 r.
  5. Bisfenol – co warto o nim wiedzieć?, "biotechnologia.pl" [online], https://biotechnologia.pl/biotechnologia/bisfenol-co-warto-o-nim-wiedziec,14008, [dostęp:] 18.08.2020 r.
  6. K. D. Cox, G. A. Covernton, H. L. Davies i in., Human consumption of microplastics, “Environmental Science & Technology” 2019, nr 53, s. 7068–7074.
  7. American Chemical Society, Estimating microplastic consumption: Americans consuming 70,000 particles of microplastics per year, "sciencedaily.com" [online], www.sciencedaily.com/releases/2019/06/190605100332.htm, [dostęp:] 18.08.2020 r.

Podziel się: