Rosjanie stworzyli szczepionkę na koronawirusa – czy jest bezpieczna?
Katarzyna Szulik

Rosjanie stworzyli szczepionkę na koronawirusa – czy jest bezpieczna?

Zaledwie dwa miesiące testów wystarczyło rosyjskiemu rządowi, by ogłosić światu, że tamtejszym naukowcom udało się opracować skuteczną szczepionkę na koronawirusa nazwaną Sputnik V. Tak szybkie tempo prac, a szczególnie bardzo krótki okres testów przeprowadzanych na niewielkiej próbie, wzbudził duży sceptycyzm w międzynarodowym środowisku naukowym. Badacze obawiają się, że ewentualne problemy ze szczepionka przygotowywaną w tak dużym pospiechu będą rzutować na wiarygodność wszystkich innych, nawet gdy przejdą konieczne testy.

Tempo Rosjan budzi wątpliwości

O powstaniu szczepionki w telewizji publicznej poinformował sam prezydent Rosji Wladimir Putin, zapowiadając, że szczepienia zaczną się już w październiku. W pierwszej kolejności dostęp do nich mieć będą pracownicy służby zdrowia i nauczyciele, ale z medialnych doniesień wynika, że najważniejsze osoby w Rosji oraz ich rodziny również mogą liczyć na szybki dostęp do leku. Wladimir Putin zadeklarował, że szczepionkę otrzymała już jego córka.

Naukowcy wyrażają duże wątpliwości co do tego, w jaki sposób powstawała szczepionka i czy udało się w sposób należyty sprawdzić jej bezpieczeństwo i efektywność. Zdecydowana większość zespołów aktualnie pracujących nad szczepionką zapowiedziała, że udostępnienie jej szerszej populacji nie będzie możliwe przed końcem roku.

Mówią o tym również te z zespołów, które już przeszły do trzeciej, kluczowej fazy testowania, jednak by jej wyniki mogły być wiarygodne, badania muszą potrwać co najmniej kilka miesięcy.

Obawy światka naukowego wynikają wyłącznie z tempa prac rosyjskich badaczy, ponieważ zespół pracujący nad szczepionką nie udostępnił żadnych informacji dotyczących sposobu jej powstania czy standardów testowania. Nie pojawiło się żadne badanie czy raport zawierający jakiekolwiek informacje na temat szczepionki, co także budzi duże wątpliwości. Nie wiadomo również, czy Rosjanie nie ogłosili sukcesu przed trzecią, kluczową fazą badania, która daje jakiekolwiek pojęcie o skuteczności szczepionki oraz długości okresu ochronnego. Pierwsze fazy testów zwykle ograniczają się do wykazania, że czy podanie leku wytwarza przeciwciała i nie grozi poważnymi skutkami ubocznymi. W tym wypadku brak jest jakichkolwiek informacji nawet na ten temat.

Wobec tak trudnego dostępu do rzetelnej informacji, Światowa Organizacja Zdrowia wydała oficjalne ostrzeżenie przed przyjmowaniem szczepionki przed ujawnieniem przez jej twórców jakichkolwiek danych klinicznych.

Jak powstaje szczepionka?

W normalnych warunkach proces powstania szczepionki może trwać nawet kilka lat. Rozpoczyna się od badań na poziomie komórkowym, następnie jest ona podawana zwierzętom, a dopiero w dalszej kolejności ludziom. Pierwsze fazy badania, prowadzone na mniejszej próbie, służą przede wszystkim wykluczeniu poważnych skutków ubocznych przyjęcia leku, natomiast fazy druga i trzecia dotyczą skuteczności leku i okresu trwania zapewnianej przez niego ochrony. 

To właśnie dzięki temu skala powikłań poszczepiennych jest tak niewielka, żeby nie powiedzieć znikoma, choć wystarczająca dla antyszczepionkowców, którzy przypisują im między innymi wywoływanie autyzmu.

Pośpiech jest zrozumiały, ale rzetelność to podstawa

W związku z szybko rozszerzającą się pandemią SARS-CoV-2, naukowcy byli zmuszeni skrócić proces testowania, by szczepionka mogła być dostępna jak najszybciej zwłaszcza dla tych, którzy znajdują się w grupie podwyższonego ryzyka zachorowania lub mają bezpośredni kontakt z chorymi – mowa przede wszystkim o pracownikach szpitali. W tym wypadku zwykle pomija się fazę testów na zwierzętach oraz ogranicza do jednego etapu testów klinicznych bądź skraca pierwszy z nich. Rosjanie całkowicie pominęli etap trzeci, który zakłada szeroko zakrojone testy na ludziach, co sprawia, że skuteczność szczepionki staje pod dużym znakiem zapytania.

Problematyczny jest także fakt, że moskiewski Instytut Badawczy Gamaleja, gdzie szczepionka powstała, nie chce ujawnić żadnych danych z tych badań, które rzeczywiście przeprowadzono. Pośpiech Rosjan, jak i całego świata naukowego, jest zrozumiały przez wzgląd na rozmiary i tempo rozprzestrzeniania się pandemii, ale istnieje podejrzenie, że w przypadku Rosjan, ma on także inne podłoże. Sugeruje to chociażby nazwa szczepionki, nawiązująca do czasów zimnowojennego wyścigu kosmicznego USA i Rosji, której ostatecznie udało się go wygrać, wysyłając pierwszego człowieka w przestrzeń kosmiczną. Eksperci już nazywają takie podejście „szczepionkowym nacjonalizmem” i ostrzegają, że ewentualne niepowodzenie rosyjskiego leku położy się cieniem na wysiłkach naukowców z całego świata. Rosjanie jednak wydają się bardzo pewni swego i zapowiedzieli, że o dostęp do kontrowersyjnej szczepionki stara się obecnie 20 krajów.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Haluksy – przyczyny, objawy, leczenie palucha koślawego. Ćwiczenia na haluksy

    Haluksy, inaczej paluch koślawy, to schorzenie, którego objawem jest deformacja stopy polegająca na znacznym odchyleniu palucha na zewnątrz oraz jednoczesnym odchyleniu I kości śródstopia w kierunku wewnętrznej krawędzi stopy. Haluksy to nie tylko defekt kosmetyczny, ale również problem zdrowotny. Haluksy mogą powodować silny ból, ograniczenie ruchomości palców stopy, mogą się również przyczyniać do powstawania zmian zwyrodnieniowych w obrębie innych stawów kończyn dolnych. Jak leczy się haluksy?

  • Liszajec zakaźny – przyczyny, objawy, leczenie. Jak można zapobiec zarażeniu?

    Liszajec zakaźny jest bakteryjną chorobą skóry wywoływaną przez zakażenie paciorkowcami lub gronkowcami. Cechuje się wysoką zakaźnością dla otoczenia. Charakterystycznym objawem liszajca zakaźnego jest obecność pęcherzyków oraz żółtawych, miodowych strupów. Jak się go leczy? 

  • Masaż – rodzaje, wskazania, przeciwwskazania, techniki masażu stosowanego w fizjoterapii

    Masaż jest jedną z najstarszych terapii leczniczych. Termin ten jest używany do opisania szerokiej gamy zabiegów fizjoterapeutycznych, które mają odmienne wskazania, przeciwwskazania, różnią się rodzajem stosowanego ucisku i intensywnością zabiegu. Także efekty masażu, w zależności od jego rodzaju, mogą być odmienne. Część terapii służy wyłącznie relaksowi i głębokiemu odprężeniu (masaż relaksacyjny), część stosuje się natomiast w leczeniu schorzeń układu ruchu czy układu nerwowego (masaż leczniczy). 

  • Nowa metoda oceny wieku biologicznego. Skaner oczu odczyta, jak szybko się starzejesz

    U każdego człowieka proces starzenia się przebiega w indywidualnym tempie. Do tej pory nie powstała uniwersalna metody śledzenia wieku biologicznego. Naukowcy z Bostonu stworzyli nieinwazyjną technologię skanowania oczu, a dokładniej białek soczewki, która zapewnia szybki i obiektywny pomiar molekularnego starzenia się organizmu, co w przyszłości może mieć istotne znaczenie dla medycyny klinicznej.

  • Jak działają tabletki na rzucenie palenia? Czy te preparaty pomagają nie przytyć w trakcie kuracji?

    Palacze, chcąc rzucić nałóg, próbują wspomóc ten proces, stosując tzw. tabletki na rzucanie palenia, które zawierają w swoim składzie cytyzynę albo żywicę nikotynową. Działanie tych substancji ma na celu pozbycie się uczucia głodu nikotynowego, a tym samym skuteczne rzucenie palenia, niemniej mechanizm ich wpływu na organizm jest odmienny. Przyjmuje się, że cytyzyna zwiększa skuteczność zerwania z nałogiem lepiej niż wykorzystywana w nikotynowej terapii zastępczej żywica nikotynowa, niemniej cechuje się także większą ilością działań niepożądanych. Jakie to skutki uboczne, czy można nie przytyć, rzucając palenie oraz co wspólnego mają antydepresanty z rzucaniem palenia? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Coraz bliżej powstania skutecznej „pigułki na cukrzycę”. Naukowcy opracowali system doustnego dostarczania leków insulinowych

    Dla osób zmagających się z cukrzycą podstawowym mechanizmem aplikacji insuliny jest jej wstrzyknięcie podskórne. Wiele osób w obawie przed bólem opóźnia rozpoczęcie terapii, średnio o dwa lata. Technologia opracowana w ramach Trabolsi Research Group w NYU Abu Dhabi (NYUAD) może poprawić sytuację pacjentów z cukrzycą, uwolnić ich od dyskomfortu i skutków ubocznych częstych iniekcji. Na czym polega innowacja? Czym są nCOF? Dlaczego doustna metoda podawania leku może być skuteczniejsza?

  • Kariotyp – czym jest badanie? Czy analiza chromosomów pomaga znaleźć przyczynę poronień i wykryć wadę genetyczną?

    Badanie kariotypu wykonuje się w wielu przypadkach zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn. Do najczęstszych powodów należą podejrzenia związane z chorobą genetyczną lub niepowodzenia rozrodu, np. kolejnym poronieniem ciąży.  Cennik badań kariotypu jest zmienny i zależy od metody, jaka została wykorzystana do przeprowadzenia analizy. Na uzyskanie wyniku badania także należy poczekać nawet kilka tygodni. Do badania kariotypu najczęściej wykorzystuje się krew z żyły obwodowej (konkretnie limfocyty) lub szpik kostny, ślinę, płyn owodniowy lub kosmówkę. Na czym polega badanie kariotypu, dlaczego wykonuje się je tylko raz w życiu i co na wyniku analizy oznaczają skróty „t, del, inv, +"? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Kariotyp – czym jest badanie? Czy analiza chromosomów pomaga znaleźć przyczynę poronień i wykryć wadę genetyczną?

    Badanie kariotypu wykonuje się w wielu przypadkach zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn. Do najczęstszych powodów należą podejrzenia związane z chorobą genetyczną lub niepowodzenia rozrodu, np. kolejnym poronieniem ciąży.  Cennik badań kariotypu jest zmienny i zależy od metody, jaka została wykorzystana do przeprowadzenia analizy. Na uzyskanie wyniku badania także należy poczekać nawet kilka tygodni. Do badania kariotypu najczęściej wykorzystuje się krew z żyły obwodowej (konkretnie limfocyty) lub szpik kostny, ślinę, płyn owodniowy lub kosmówkę. Na czym polega badanie kariotypu, dlaczego wykonuje się je tylko raz w życiu i co na wyniku analizy oznaczają skróty „t, del, inv, +"? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Kariotyp – czym jest badanie? Czy analiza chromosomów pomaga znaleźć przyczynę poronień i wykryć wadę genetyczną?

    Badanie kariotypu wykonuje się w wielu przypadkach zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn. Do najczęstszych powodów należą podejrzenia związane z chorobą genetyczną lub niepowodzenia rozrodu, np. kolejnym poronieniem ciąży.  Cennik badań kariotypu jest zmienny i zależy od metody, jaka została wykorzystana do przeprowadzenia analizy. Na uzyskanie wyniku badania także należy poczekać nawet kilka tygodni. Do badania kariotypu najczęściej wykorzystuje się krew z żyły obwodowej (konkretnie limfocyty) lub szpik kostny, ślinę, płyn owodniowy lub kosmówkę. Na czym polega badanie kariotypu, dlaczego wykonuje się je tylko raz w życiu i co na wyniku analizy oznaczają skróty „t, del, inv, +"? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Kariotyp – czym jest badanie? Czy analiza chromosomów pomaga znaleźć przyczynę poronień i wykryć wadę genetyczną?

    Badanie kariotypu wykonuje się w wielu przypadkach zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn. Do najczęstszych powodów należą podejrzenia związane z chorobą genetyczną lub niepowodzenia rozrodu, np. kolejnym poronieniem ciąży.  Cennik badań kariotypu jest zmienny i zależy od metody, jaka została wykorzystana do przeprowadzenia analizy. Na uzyskanie wyniku badania także należy poczekać nawet kilka tygodni. Do badania kariotypu najczęściej wykorzystuje się krew z żyły obwodowej (konkretnie limfocyty) lub szpik kostny, ślinę, płyn owodniowy lub kosmówkę. Na czym polega badanie kariotypu, dlaczego wykonuje się je tylko raz w życiu i co na wyniku analizy oznaczają skróty „t, del, inv, +"? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij