Potencjalny przełom w dziedzinie transplantacji skóry dzięki komórkom macierzystym
Katarzyna Szulik

Potencjalny przełom w dziedzinie transplantacji skóry dzięki komórkom macierzystym

Jest czuła na dotyk, umożliwia wzrost włosów i może wydzielać sebum. Skóra wyhodowana z komórek macierzystych przez zespól naukowców z USA, w tym lekarzy z Boston Children’s Hospital, może stać się przełomem w dziedzinie transplantacji skóry. Wielowarstwowa, nowa tkanka skóry powstała w pełni z pluripotencjalnych komórek macierzystych, a jej wyhodowanie zajęło około pięciu miesięcy. 

Skóra wyhodowana z komórek macierzystych

Ludzka skóra zbudowana jest z naskórka (tu wyróżnia się: warstwę rogową, warstwę jasną, warstwę ziarnista, warstwę kolczystą, warstwę podstawną) oraz skóry właściwej. Pod skórą znajduje się tkanka podskórna. Podstawową funkcją skóry jest ochronna przed czynnikami zewnętrznymi oraz regulacja temperatury ciała. Powierzchnia skóry u człowieka wynosi ok 1,5 do 3 m².

Wyhodowanie skóry z komórek macierzystych to ogromne osiągnięcie, biorąc pod uwagę, że jest ona wyjątkowo złożoną strukturą pełniącą rozmaite role, od termoregulacji i ochrony przed czynnikami zewnętrznymi po przewodzenie substancji. Było to możliwe za sprawą trwającego około 5 miesięcy procesu hodowli komórkowej odbywającego się w ściśle określonych warunkach. Po jej zakończeniu otrzymano w pełni funkcjonalną tkankę, wyposażoną we wszystkie niezbędne elementy, w tym naskórek i warstwę skóry właściwej, meszki włosowe, gruczoły łojowe i splecione obwody nerwowe.

Tak powstała skóra została przeszczepiona na plecy myszy z obniżoną odpornością, by zmniejszyć ryzyko odrzucenia transplantacji. Jak się okazało, na 55 proc. przeszczepionych tkanek wyrosły włosy, co oznacza, że w pełni zintegrowała się z organizmem zwierzęcia. Co równie ważne, wyhodowana skóra powstała z ludzkich komórek macierzystych, ale mimo wszystko przyjęła się u zwierząt, więc można wnioskować, że jej zdolności adaptacji są bardzo wysokie.

Łatwiejsze przeszczepy i diagnozy

Naukowcy zaznaczają, że jest zbyt wcześnie na entuzjazm i należy wykonać szereg dalszych badań, jednak tak obiecujące rezultaty dają nadzieję na wykorzystanie sztucznej skróty na szereg sposobów, w tym podczas operacji rekonstrukcyjnych skóry, w leczeniu łysienia czy diagnozowaniu chorób. Do tej pory, wobec braku realnej alternatywy, możliwe były jedynie autoprzeszczepy skóry (gdy konieczną partię pobierano z ciała samego biorcy) lub transplantacje z wykorzystaniem skóry zmarłego dawcy, które z kolei są obciążone wysokim ryzykiem odrzucenia. 

Wątroby hodowane z komórek skóry

Jak się okazuje, w komórkach skóry kryje się znacznie większy potencjał, niż można by podejrzewać na pierwszy rzut oka. Naukowcom z Uniwersytetu w Pittsburghu udało się przeprogramować je w sposób umożliwiający wyhodowanie zupełnie nowego organu – wątroby. Było to możliwe dzięki wykorzystaniu ludzkich komórek skóry, które przekształcono w komórki macierzyste i przeprogramowano w laboratorium, by stały się bazą zupełnie innego organu. Miniaturowe organy udało się wyhodować w zaledwie kilka tygodni, podczas gdy ludzka wątroba wymaga średnio dwóch lat, by uzyskać właściwe rozmiary. By powstanie organu było możliwe, komórki macierzyste zostały połączone z tkankami wątrobowymi zwierząt, które miały otrzymać przeszczep.

Po czterech latach od przeszczepu naukowcy uśmiercili zwierzęta i dokonali sekcji, by sprawdzić, jak funkcjonowały ich nowe organy. Jak się okazało, narządy wydzielały mocznik i kwasy żółciowe, a w ich krwi wykryto ludzkie białka wątrobowe, co również świadczy o przyjęciu się przeszczepu. Z drugiej strony, wszczepy miały słaby przepływ krwi, stwierdzono też zakrzepicę i niedokrwienie, co oznacza konieczność podjęcia dalszych prac nad właściwym unaczynieniem organów z hodowli. 

Rozwiązanie praktyczne, choć przejściowe

Miniaturowe narządy zostały z dobrym skutkiem przeszczepione szczurom, a jeśli dalsze badania potwierdzą funkcjonalność i skuteczność tego rozwiązania również u ludzi, możemy mieć do czynienia z rewolucją w dziedzinie chorób wątroby. Mowa o transplantacjach, których zakres obecnie ogranicza dostępność dawców, oraz o wsparciu organów dotkniętych niewydolnością w oczekiwaniu na transplantację. Naukowcy mają nadzieję, że w przyszłości hodowane wątroby będą mogły zastąpić organy lub ich części pozyskiwane od dawców, jednak na ten moment, wątroba z probówki to przede wszystkim rozwiązanie przejściowe, mające uratować zdrowie pacjenta wymagającego nowego organu.

  1. J. Lee, C. C. Rabbani, H. Gao i in., Hair-bearing human skin generated entirely from pluripotent stem cells, “Nature” 2020, https://doi.org/10.1038/s41586-020-2352-3, [dostęp:] 05.06.2020 r.
  2. R. Funnel, Skin grown from stem cells can be transplanted and grow hair, "iflscience.com" [online], https://www.iflscience.com/health-and-medicine/skin-grown-from-stem-cells-can-be-transplanted-and-grow-hair/, [dostęp:] 05.06.2020 r. 
  3. P. Dockril, Tiny human livers grown in the lab have been successfully transplanted into rats, "sciencealert.com" [online], https://www.sciencealert.com/bioengineered-human-livers-grown-from-skin-cells-successfully-transplanted-into-rats, [dostęp:] 05.06.2020 r. 
  4. K. Takeishi, A. Collin de l’Hortet, Y. Wang i in.,  Assembly and function of a bioengineered human liver for transplantation generated solely from induced pluripotent stem cells, „Cell Reports” 2020, doi http://dx.doi.org/10.1016/j.celrep.2020.107711, [dostęp:] 05.06.2020 r.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jak bezpiecznie usunąć kleszcza?

    Im krótszy czas przyssania kleszcza, tym lepiej. Należy jednak pamiętać, iż nieumiejętne usuwanie powoduje oderwanie tylko odwłoku – w skórze pozostaje główka i tułów kleszcza. Może to przynieść więcej szkody niż kilkudziesięciominutowa zwłoka i usunięcie za pomocą odpowiednich akcesoriów. Jak poprawnie usunąć kleszcza? Jakich błędów unikać?

  • Zespół Pica – czym jest zespół łaknienia spaczonego? Jak go leczyć?

    O zespole łaknienia spaczonego mówi się wtedy, gdy osoba spożywa produkty, których nie można zaliczyć do żywności. Zaburzenie to może prowadzić do szeregu powikłań zagrażających życiu. Dlaczego chory odczuwa pragnienie do zjedzenia ziemi, lodu czy szkła? W jaki sposób leczy się zespół Pica? 

  • Czym jest wstrząs anafilaktyczny (anafilaksja)? Jak udzielić pierwszej pomocy osobie z ciężką reakcją alergiczną?

    Badania sugerują, że częstość występowania reakcji anafilaktycznych wzrosła w ostatnich latach. Dowiedz się, czym jest anafilaksja. Jak zapobiegać oraz udzielić pomocy w nagłym przypadku ciężkiej reakcji anafilaktycznej?

  • Pilates okiem fizjoterapeuty – wskazania i efekty treningów metodą Pilatesa

    Pilates to rodzaj treningu o umiarkowanej intensywności, który koncentruje się na wzmacnianiu mięśni głębokich. Jego podstawą jest wykonywanie precyzyjnych, płynnych ruchów, świadomy oddech i maksymalne skupienie na ćwiczeniach. Efekty treningu metodą Pilatesa to wzmocnienie mięśni, poprawa równowagi i koordynacji ruchowej, wysmuklenie sylwetki, redukcja napięcia oraz rozluźnienie całego ciała. Ćwiczenia pilates mogą być częścią procesu rehabilitacji po przebytych urazach, także u zawodowych sportowców. Pilates mogą ćwiczyć również osoby starsze i kobiety w ciąży.

  • Egzema – przyczyny i objawy. Leczenie egzemy na dłoniach i twarzy. Które preparaty wybrać, a których unikać?

    Egzema, inaczej wyprysk lub atopowe wyprysk skóry, to niezakaźna choroba, którą nie można się zarazić od drugiej osoby poprzez kontakt bezpośredni lub korzystanie z tych samych kosmetyków czy ręczników i pościeli. Leczenie egzemy jest niezwykle uporczywe, ponieważ zazwyczaj ciężko jest wytypować czynnik wywołujący bolesne, swędzące, pękające i suche plamy na skórze dłoni i twarzy (czasem występujące na całym ciele). Leczenie egzemy z użyciem najlepeszych dermokosmetyków, będąc pod opieką najlepszego dermatologa lub arelgologa może być nieskuteczne, jeśli pacjent będzie miał stały kontakt z czynnikiem drażniącym.

  • Skrzywienie kręgosłupa – rodzaje, przyczyny, leczenie, rehabilitacja

    Skrzywienie kręgosłupa może być fizjologiczne, wynikające z esowatej budowy ludzkiego kręgosłupa (lordoza oraz kifoza) lub patologiczne, gdy naturalne krzywizny ulegają pogłębieniu (hiperkifozą i hiperlordozą) bądź zniesieniu (zniesienie lordozy szyjnej lub lędźwiowej). Powstałe wówczas wady kręgosłupa mogą być przyczyną dolegliwość i wymagają korekcji. Często występującą wadą postawy, zwłaszcza u dzieci, jest  również boczne skrzywienie kręgosłupa, mogące prowadzić do poważnych zniekształceń sylwetki.  

  • Kleszczowe zapalenie mózgu – przyczyny, objawy, leczenie, szczepionka

    Kleszczowe zapalenie mózgu to odzwierzęca choroba zakaźna. Czynnikiem, który ją wywołuje jest ukąszenie kleszcza i przedostanie się do organizmu człowieka wirusa z rodzaju flawiwirusów (rzadko KZM może być spowodowane spożyciem niepasteryzowanego mleka zakażonego zwierzęcia). Objawy kleszczowego zapalenia mózgu obejmują m.in. wysoką gorączkę, silne bóle głowy, wymioty, nudności, objawy oponowe, zaburzenia świadomości, niedowłady, zaburzenia oddychania. Dowiedz się, jak wygląda leczenie KZM oraz jak mu zapobiegać.

  • Lumbago (postrzał) – co to jest? Przyczyny, objawy, leczenie lumbalgii

    Lumbago, inaczej postrzał lub heksenszus, to zespół bólowy dotyczący odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa. Ból w dole pleców pojawiający się w przebiegu lumbalgii jest spowodowany przeciążeniem struktur kręgosłupa, do którego może dojść np. na skutek dźwigania ciężkich przedmiotów, braku aktywności fizycznej, długotrwałego przyjmowania pozycji siedzącej lub stojącej, nadwagi i otyłości. Czynnikiem zwiększonego ryzyka wystąpienia lumbago są także zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa. Jakie są domowe sposoby walki z lumbago?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij