×
DOZ.PL Darmowa
aplikacja
DOZ.pl
Zainstaluj

Smog grozi depresją

Chcąc zachować dobre samopoczucie w nowym roku, lepiej ograniczyć wieczorne spacery. W sezonie smogowym taka przyjemność może się skończyć nie tylko kaszlem i zwiększeniem ryzyka schorzeń płuc, ale również, jak przekonują naukowcy z University College London, depresją oraz w skrajnych wypadkach próbami samobójczymi. 

O negatywnym wpływie smogu na zdrowie psychiczne mówi się od wielu lat, jednak Brytyjczycy jako pierwsi dokonali tak rozległego przekładu i analizy dostępnych danych na ten temat. Badanie nie skupia się na konkretnych schorzeniach, ale na ogólnej kondycji psychicznej i samopoczuciu w kontekście wysokiego zanieczyszczenia powietrza. Wcześniejsze badania mówiły między innymi o negatywnym wpływie smogu na psychikę dzieci oraz jego roli w rozwoju choroby afektywnej dwubiegunowej. 

Smog kontra psychika

Z badań naukowców płynie wniosek, że ekspozycja na smog może prowadzić do znacznego spustoszenia w ludzkiej psychice niezależnie od wieku, z próbami samobójczymi włącznie. Badania naukowców z University College London potwierdzają więc stawiane wcześniej tezy, ale dostarczają również nowych spostrzeżeń dotyczących wpływu smogu na psychikę ludzi młodych. Mowa o powiązaniu, ale nie o związku przyczynowo–skutkowym, można więc powiedzieć, że smog jest czynnikiem sprzyjającym występowaniu zaburzeń psychicznych o różnym nasileniu, jednak na ich pojawienie się ma wpływ wiele innych, często niezależnych od siebie czynników. Zamieszkiwanie terenów o dużym stężeniu zanieczyszczeń nie musi więc oznaczać problemów psychicznych, choć prawdopodobnie im sprzyja. 

Wśród czynników środowiskowych, które są brane pod uwagę w tych wypadkach, znajduje się na przykład pogarszający kondycję psychiczną hałas charakterystyczny dla dużych miast, ale także bliskość terenów zielonych, które z kolei wpływają pozytywnie na naszą psychikę. Udowodniono, że spędzanie zaledwie 20 minut dziennie w otoczeniu, które uznajemy za „bliskie naturze” znacząco zmniejsza ryzyko występowania lęków czy depresji.

Miejsce zamieszkania ma znaczenie w kontekście chorób psychicznych

Do podobnych wniosków doszli naukowcy z Uniwersytetu w Chicago, którzy latem 2019 r. odkryli związek wysokiego zanieczyszczenia powietrza z chorobą afektywną dwubiegunową – smog miał zwiększać prawdopodobieństwo jej wystąpienia o aż 27 proc. u mieszkańców regionów nim skażonych. Wspomniane rezultaty pokazała analiza danych o zdrowiu zbieranych przez 11 lat od 151 milionów osób podejrzewanych o choroby psychiczne, takie jak depresja, zaburzenia osobowości, schizofrenia oraz zaburzenia borderline. Następnie porównano te diagnozy z warunkami panującymi w miejscu zamieszkania chorych, w tym z jakością powietrza, wody i gleby, by znaleźć jakieś punkty styczne. W przypadku choroby afektywnej dwubiegunowej związek miedzy warunkami środowiskowymi a schorzeniem był najsilniejszy.

Następnie wyniki te zostały zweryfikowane w podobnie ukierunkowanych badaniach wykonywanych w Danii. W tym wypadku Duńczycy skupili się jednak na tym, jak ekspozycja na zanieczyszczenia w dzieciństwie wpływa na wzrost ryzyka wystąpienia konkretnych schorzeń psychicznych w przyszłości. 

Jak walczyć ze smogiem?

Zwalczanie zjawiska smogu powinno się odbywać dwutorowo, dzięki czemu ochronimy nie tylko nasze zdrowie, ale również psychikę. Z jednej strony konieczne jest działanie na poziomie lokalnym, państwowym i międzynarodowym, by ograniczyć emisję zanieczyszczeń na duża skalę. Równie ważna jest oddolna edukacja, która pozwoli zminimalizować używanie szkodliwych materiałów do ogrzewania domów. Mowa przede wszystkim o spalaniu śmieci z plastiku, ale także o węglu, który dzięki wymianie pieców na bardziej ekologiczne może zostać zastąpiony paliwami o mniejszym, negatywnym wpływie na środowisko.

Coraz większą popularność zyskują także domowe oczyszczacze powietrza, które zmniejszają impakt smogu przedostającego się do naszych domów. W dniach wysokiego zanieczyszczenia odradza się również podejmowanie aktywności fizycznej na zewnątrz i organizację zajęć dla dzieci na wolnym powietrzu. 

Bibliografia  zwiń/rozwiń

  1. I. Braithwaite, Sh. Zhang, J. B. Kirkbride i in., Air Pollution (Particulate Matter) Exposure and Associations with Depression, Anxiety, Bipolar, Psychosis and Suicide Risk: A Systematic Review and Meta–Analysis, „Environmental Health Perspectives”, Published: 18 December 2019, CID: 126002https://doi.org/10.1289/EHP4595.
  2. R. Baxer, Air Pollution Linked To Higher Risk Of Depression And Suicide, "iflscience.com" [online], https://www.iflscience.com/health–and–medicine/air–pollution–linked–to–higher–risk–of–depression–and–suicide/, [dostęp:] 24.12.2019 r.
  3. A. Khan, O. Plana–Ripoll, S. Antonsen i in., Environmental pollution is associated with increased risk of psychiatric disorders in the US and Denmark, „PLOS Biology”, Published: August 20, 2019, https://doi.org/10.1371/journal.pbio.3000353.
  4. S. Gibbens, Air pollution linked to bipolar disorder and depression "nationalgeographic.co.uk" [online], https://www.nationalgeographic.co.uk/environment–and–conservation/2019/08/air–pollution–linked–bipolar–disorder–and–depression, [dostęp:] 24.12.2019 r.

Podziel się: