Leworęczność w świetle najnowszych badań naukowych - portal DOZ.pl
Leworęczność  w świetle najnowszych badań naukowych
Katarzyna Szulik

Leworęczność w świetle najnowszych badań naukowych

Naukowcom z Uniwersytetu w Oksfordzie udało się zidentyfikować elementy genomu odpowiedzialne za leworęczność. Co ciekawie są one zlokalizowane w części mózgu odpowiedzialnej za tworzenie i rozumienie języka. Genetyka pozostaje ważnym, choć nie dominującym czynnikiem leworęczności — jedna czwarta mańkutów zostaje nimi właśnie z tego powodu. 

Leworęczni są lepsi w językach?

Naukowcy wyróżnili cztery rejony genetyczne mózgów osób badanych, a trzy z nich powiązali z aktywnością protein odpowiedzialnych za rozwój mózgu, konkretnie w zakresie wykształcania tak zwanego cytoszkieletu, który odpowiada za funkcjonowanie komórek ciała. Jak się okazało, u osób leworęcznych występują istotne różnice w strukturze mózgu w zakresie obszarów odpowiedzialnych za język. W ich przypadku lewa i prawa strona tego obszaru komunikuje się ze sobą w bardziej celowy i uporządkowany sposób. To może sugerować, że osoby leworęczne są szczególnie uzdolnione w zakresie językowym, aczkolwiek trzeba pamiętać, że nie u każdego mańkuta ta komunikacja zachodzi równie sprawnie, wiec trudno mówić o jednoznacznej tendencji. 

Badanie naukowców z Oxfordu jest pierwszym, w którym udało się stwierdzić, że różnice w cytoszkielecie związane z leworęcznością są widoczne w mózgu. Dodatkowo naukowcy odkryli powiązania między regionami genetycznymi związanymi z leworęcznością i mniejszym ryzykiem zachorowania na Parkinsona, ale również odrobinę wyższym prawdopodobieństwem zapadnięcia na schizofrenię. Te korelacje dotyczą jednak bardzo wąskiej grupy mańkutów i jako takie nie mogą być postrzegane jako standard.

Karmienie butelką a leworęczność

Leworęczność, jej przyczyny i implikacje od dawna fascynują naukowców. Badania z początku tego roku przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu Waszyngtońskiego sugerują, że dominująca ręka wiąże się z długością i rodzajem karmienia w okresie niemowlęcym. Jak się okazuje, dzieci karmione butelką zostają mańkutami częściej od tych, których matki zdecydowały się na karmienie naturalne. Wspomniane wnioski zostały wyciągnięte na podstawie analizy sposobów karmienia u 60 tys. kobiet i ich dzieci. Badanie mówi o większej skłonności do leworęczności u dzieci karmionych sztucznym mlekiem, jednak nie sugeruje, by karmienie piersią miało cokolwiek wspólnego leworęcznością. To, która ręką będzie dominująca jest determinowane na etapie życia płodowego, co sugeruje genetyczne podłoże tych skłonności. Naukowcy sugerują jednak, że karmienie piersią może brać udział w zjawisku lateryzacji, czyli kształtowania się dominującej strony ciała. Kierunek lateryzacji jest wyznaczany na etapie płodowym, jednak ona sama kształtuje się do 6., a zdaniem niektórych behawiorystów nawet do 12 roku życia. 

Polecane dla Ciebie

Naukowe znaczenie mańkutów

Jeszcze 20 lat emu leworęczność była potępiana, a dzieci wykazujące tendencje do dominacji lewej strony ciała uczono posługiwania się prawą ręką. Na szczęście te praktyki porzucono i dziś leworęczność pozostaje rzadką, ale absolutnie normalną cechą.

Osoby leworęczne są jednak często wykluczane z udziału w badaniach naukowych z zakresu medycyny, ponieważ ich mózgi są zbudowane nieco inaczej, przez co uzyskanych wyników nie można przekładać na ogół populacji. Część naukowców pomimo tego uważa, że nauka wiele traci, pomijając osoby leworęczne, ponieważ tylko badając ich mózgi, można uzyskać pełne spektrum wiedzy na temat tego fascynującego organu i neurologii w ogóle. Wśród ciekawych obserwacji naukowych osób leworęcznych wskazano między innymi fakt, że w ich wypadku proces rozpoznawania twarzy zachodzi w obu półkulach mózgu, podczas gdy u praworęcznych za ten efekt odpowiedzialna jest jedynie prawa półkula.

  1. A.    Wiberg, M. Ng, Y. Al Omran i in., Handedness, language areas and neuropsychiatric diseases: insights from brain imaging and genetics, „Brain” 2019; DOI: 10.1093/brain/awz257.
  2. UK Research and Innovation, Genetic regions associated with left-handedness identified: Genetic regions associated with left-handedness identified and linked with brain architecture in language regions ”sciencedaily.com”[online], www.sciencedaily.com/releases/2019/09/190904194433.html, [dostęp:] 11.09.2019 r.
  3. P. P. Hujoel, Breastfeeding and handedness: a systematic review and metaanalysis of individual participant data. Laterality: Asymmetries of Body, "Brain and Cognition" 2018; 1 DOI: 10.1080/1357650X.2018.1555254.
  4. University of Washington, Long-term breastfeeding sheds light on whether an infant becomes right or lefthanded "sciencedaily.com” [online], www.sciencedaily.com/releases/2019/01/190107142231.htm, [dostęp:] 11.09.2019 r.
  5. R. M. Willems, L. Van der Haegen, S. E. Fisher, C. Francks, On the other hand: including left-handers in cognitive neuroscience and neurogenetics, "Nature Reviews Neuroscience" 2014; DOI: 10.1038/nrn3679.
  6. Radboud University Nijmegen, Call to scientists: Stop excluding left–handed people from scientific studies “sciencedaily.com” [online], www.sciencedaily.com/releases/2014/02/140213112640.htm, [dostęp:] 11.09.2019 r.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Marihuana – skutki palenia i wpływ na zdrowie. Marihuana a THC i CBD

    Zastanawiasz się, jakie są efekty zażywania marihuany, czy to narkotyk, czy uzależnia? Czy jest szkodliwa lub ma skutki uboczne? Jak długo działa? Jakie są skutki długotrwałego palenia? Jaki ma wpływ na płodność? Zapraszamy do lektury poniższego artykułu. 

  • 5 zdrowych postanowień na Nowy Rok. Co warto zmienić?

    Istnieje kilka sfer życia, które warto uporządkować niezależnie od pory. Powoli, małymi krokami, ale zdecydowanie i sukcesywnie.  Oto kilka postanowień noworocznych – wystarczy wybrać jedno, a wiele dobrego zrobimy dla siebie i czasami też dla naszych najbliższych.

  • Biofeedback – na czym polega? Zastosowanie u dzieci i u dorosłych. Trening biofeedback – efekty

    Biofeedback (biologiczne sprzężenie zwrotne) to nieinwazyjna metoda terapii polegająca na monitorowaniu przez specjalne urządzenie zmian fizjologicznych organizmu. Ma to na celu lepsze rozpoznawanie wpływu myśli i uczuć na fizjologię, dzięki czemu pacjent może nauczyć się kontrolować te funkcje organizmu, nad którymi w normalnych warunkach nie można panować (fale mózgowe czy napięcie mięśni). Biofeedback jest wykorzystywany w terapii dzieci i dorosłych z zaburzeniami koncentracji, stanami lękowymi, depresją, nadpobudliwością, padaczką, zaburzeniami autystycznymi czy niską odpornością na stres.

  • Jak odprężyć się przed świętami? Sprawdzone sposoby na przedświąteczny relaks

    Końcówka roku to zdecydowanie jeden z najgorętszych okresów na przestrzeni dwunastu kolejnych miesięcy kalendarzowych. Niezaprzeczalnie to właśnie grudzień króluje w tym rankingu, co ma związek z obchodzonymi w tym czasie Świętami Bożego Narodzenia. Skupiamy wtedy całą swoją energię, aby jak najlepiej się do nich przygotować. Pociąga to jednak za sobą spory stres, który, kumulując się, może wpływać negatywnie zarówno na nas samych, jak i na otoczenie, w którym się znajdujemy. W dalszej części artykułu opowiem o kilku sprawdzonych sposobach na zrelaksowanie się i złapanie oddechu w tym i tak już niełatwym dla nas wszystkich czasie. 

  • Dlaczego autyzm częściej stwierdza się u chłopców niż u dziewczynek? Naukowcy wciąż szukają odpowiedzi

    Zaburzenie ze spektrum autyzmu częściej stwierdza się u chłopców niż u dziewcząt. Nadal nie jest w pełni jasne, dlaczego tak się dzieje. Istnieje kilka hipotez na ten temat, jedną z nich jest istnienie tzw. kobiecego efektu ochronnego. Czy ta teoria jest aktualna? Na czym on polega? 

  • Co to jest social jet lag? Jak zaburzenia naturalnego rytmu dobowego wpływają na nasze zdrowie i samopoczucie?

    Badania sugerują, że tendencja do regularnego snu w ciągu tygodnia i nagła zmiana tego wzorca w weekendy jest niekorzystna dla zdrowia i niesie za sobą przyrost masy ciała, zwiększone ryzyko nowotworów, depresji, chorób serca i schorzeń przewlekłych, takich jak cukrzyca. Czym jest chronotyp i co ma wspólnego z naszym samopoczuciem? Jak uporać się z tzw. społecznym jet lagiem?

  • THC a zdrowie – dlaczego tetrahydrokannabinol jest niebezpieczny?

    THC, czyli tetrahydrokannabinol, to najpopularniejszy składnik konopi znany niemalże na całym świecie. Jego popularność sprawiła, ze jest równocześnie najlepiej przebadaną substancją zawartą w tej rodzinie roślin. Opinia publiczna łączy THC z właściwościami psychoaktywnymi i uzależniającymi. Co to jest THC? Jak wpływa na organizm? Test na THC co warto wiedzieć? Jak przebiega oczyszczanie organizmu z THC? Podpowiadamy. 

  • Kannabinoidy – czym są i jak działają? Jaki mają wpływ na zdrowie?

    Kannabinoidy to niezwykle intensywnie badana grupa składników pochodzenia roślinnego. Ogromne pieniądze kierowane ze źródeł państwowych oraz komercyjnych powodują, że wiemy o tych składnikach coraz więcej. Kto z nas nie słyszał o marihuanie lub olejku CBD? To najpopularniejsze produkty, które zawierają kannabinoidy. Jest ich jednak na rynku zdecydowanie więcej.  

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij