Kiedy dieta roślinna może szkodzić zdrowiu?
Katarzyna Szulik

Kiedy dieta roślinna może szkodzić zdrowiu?

Korzyści zdrowotne płynące z przejścia na dietę opartą na roślinach podkreśla wielu lekarzy, natomiast aktywiści ekologiczni zwracają uwagę na jej pozytywy wpływ na kondycję planety. Mimo to przejście na wegetarianizm, a zwłaszcza weganizm, musi być połączone z suplementacją składników odżywczych obecnych wyłącznie w mięsie. Do tej pory podstawową pozycją z tej kategorii była witamina B12, ale eksperci z Wielkiej Brytanii radzą, by do tej listy dodać także cholinę. 

Dwie podstawowe odmiany diet roślinnych to weganizm i wegetarianizm. Zdecydowanie większą popularnością cieszy się wegetarianizm, który dopuszcza udział w diecie produktów odzwierzęcych niebędących mięsem, takich jak nabiał czy miód. Weganizm nie akceptuje żadnych składników pochodzenia zwierzęcego i to w jego przypadku suplementacja jest szczególnie ważna. 

Witamina B12 chroni przed anemią i przedwczesnym porodem

Witamina B12 w ilościach koniecznych do prawidłowego funkcjonowania i w formie najlepiej biodostępnej dla organizmu znajduje się niemal wyłącznie w mięsie, dlatego zwłaszcza weganie muszą przyjmować ją w formie suplementów. Uzupełnianie niedoborów jest konieczne, ponieważ witamina B12 bierze udział w procesach krwiotwórczych, więc zasadniczo wpływa na funkcjonowanie całego organizmu. Brak witaminy B12 może skutkować między innymi różnymi postaciami niedokrwistości oraz zaburzeniami układu nerwowego. Badanie przeprowadzone w 2017 r. w Norwegii sugeruje, że niedobór witaminy B12, którym zagrożone są osoby przebywające na diecie roślinnej zwiększa także ryzyko przedwczesnego porodu — w krajach, w których dieta roślinna jest dominująca, na niedobory witaminy B12 cierpi ponad 2/3 ciężarnych. Skutki deficytów są jednak identyczne pod każdą szerokością geograficzną, zwiększają ryzyko przedwczesnego porodu do 21 proc. w stosunku do kobiet nieposiadających niedostatków witaminowych.

Cholina chroni przed zespołem Downa

Do tej pory witamina B12 była uważana za jedyną, której suplementacja jest bezwzględnie zalecana przy diecie roślinnej, jednak okazuje się, że równie ważna jest cholina, czyli witamina B4. Ma ona kluczowe znaczenie dla prawidłowego rozwoju mózgu, jest szczególnie istotna na etapie płodowym i bierze również udział w regulacji pracy wątroby. Właśnie ten organ wytwarza ją w ludzkim ciele, ale w ilościach niewystarczających, by zaspokoić zapotrzebowanie organizmu, wynoszące średnio 500 mg dziennie, w zależności od płci. Źródłem choliny są takie pokarmy jak: wołowina, ryby, drób oraz nabiał, a szczególnie jaja, których dieta wegan nie przewiduje. Cholinę w śladowych ilościach zawierają niektóre warzywa, w tym brokuły, jednak jej stężenie jest zdecydowanie zbyt małe, by móc uniknąć suplementacji. Niedobory choliny mają szczególne znaczenie dla kobiet w ciąży, ponieważ jej niewystarczający poziom zwiększa ryzyko wad rozwojowych, w tym wystąpienia zespołu Downa. Suplementacja choliny w ich wypadku jest niezbędna, ponieważ ciężarne mają zwiększone zapotrzebowanie na ten składnik w stosunku do reszty populacji. Optymalna dawka witaminy B4 powinna wynosić 550 mg na dobę, co odpowiada czterem jajkom lub blisko 1,5 kg tuńczyka.

Polecane dla Ciebie

Niedobory związane z dietą roślinną

Zgodnie z raportem Amerykańskiego Stowarzyszenia Osteopatii z 2016 r. weganie i wegetarianie są zagrożeni niedoborami również innych składników odżywczych, takich jak wapń, żelazo, witamina D, proteiny, kwasy omega-3 i ferrytyna. 

Ferrytyna należy do grupy białek wspierających magazynowanie żelaza w organizmie, a więc jest ściśle związana z jego poziomem. Zaburzenia stężenia ferrytyny można wiązać między innymi z różnego rodzaju stanami zapalnymi organizmu, w tym z pojawieniem się nowotworu, przez co bywa ona wskaźnikiem diagnostycznym w przypadku raka.

Lekarze są zgodni co do prozdrowotnych właściwości diety roślinnej, jednak pod warunkiem, że jest ona skomponowana harmonijnie i z dbałością o dostarczenie organizmowi niezbędnych składników odżywczych. Przejście na dietę roślinną bez zatroszczenia się o te kwestie, może skutkować niedoborem wielu składników pokarmowych, analogicznie do standardowej, ale monotonnej i ubogo skomponowanej diety. Wszystko jest więc kwestią właściwych proporcji i namysłu przy komponowaniu diety, niezależnie od tego, czy mowa o roślinnej, klasycznej, czy opartej o redukcję.

  1. E. Derbyshire, Could we be overlooking a potential choline crisis in the United Kingdom?, „BMJ Nutrition, Prevention & Health”, 2019; https://nutrition.bmj.com/content/early/2019/07/16/bmjnph-2019-000037.
  2. BMJ, Suggested move to plant-based diets risks worsening brain health nutrient deficiency: And UK failing to recommend or monitor dietary levels of choline, warns nutritionist, "sciencedaily.com"[online], www.sciencedaily.com/releases/2019/08/190829184143.htm, [dostęp:] 02.09.2019.
  3. H. Fields, B. Ruddy, M. R. Wallace i in., How to Monitor and Advise Vegans to Ensure Adequate Nutrient Intake, „The Journal of the American Osteopathic Association” 2016; 116 (2): 96 DOI: 10.7556/jaoa.2016.022.
  4. Mayo Clinic, Vegans may lack essential nutrient intake, study reports., ScienceDaily.com [online], www.sciencedaily.com/releases/2016/03/160316194551.htm, [dostęp:] 02.09.2019.
  5. Medycyna Praktyczna, Dlaczego warto suplementować cholinę "mp.pl" [online, https://www.mp.pl/pacjent/ciaza/aktualnosci/178383,dlaczego-warto-suplementowac-choline, [dostęp:] 02.09.2019.
  6. Norwegian University of Science and Technology, Too little food from animal sources may increase risk of preterm birth, "eurekalert.org" [online], https://www.eurekalert.org/pub_releases/2017-01/nuos-tlf012417.php, [dostęp:] 02.09.2019 r.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Okno żywieniowe (IF) – na czym polega? Jak działa?

    Przerywany post, w którym występuje okno żywieniowe, zyskuje z każdym kolejnym rokiem coraz większe grono sympatyków, zwłaszcza wśród osób, którym w głównej mierze zależy na schudnięciu i poprawie stanu zdrowia.

  • Dieta dla morsa – co powinny jeść osoby uprawiające morsowanie?

    Morsowanie jest formą rekreacji ruchowej uprawianej na świeżym powietrzu, która w ostatnich latach zyskuje na popularności nie tylko w Polsce, ale także w wielu różnych krajach Europy i Ameryki Północnej. Polega ono na zanurzaniu ciała w zimnej wodzie jeziora, rzeki lub morza, najczęściej w okresie zimowym, w celu odnowy sił psychofizycznych oraz poczucia relaksu i dobrej zabawy.

  • Dieta w depresji – co jeść?

    Skuteczność aktualnie stosowanych metod zapobiegania i leczenia depresji jest ograniczona, w dodatku często wiąże się z występowaniem skutków ubocznych. Obecnie dobrze wiadomo, że dieta wywiera istotny wpływ na ogólny stan zdrowia i dobrostan psychiczny, co sugeruje, że może być również ważnym elementem terapii wspomagającej leczenie depresji.

  • Dieta dla młodego piłkarza – co powinien jeść młody sportowiec uprawiający piłkę nożną?

    W dzisiejszych czasach coraz więcej młodych sportowców ma świadomość, że na ostateczny sukces w sporcie wpływ ma nie tylko systematyczny trening, lecz również dieta i zdrowy styl życia.

  • Dieta siatkarza – co jedzą zawodowi siatkarze?

    Nieadekwatna podaż energii oraz składników odżywczych w diecie siatkarza może przyczyniać się do zmniejszenia masy, siły i wytrzymałości mięśniowej, zakłócenia regeneracji potreningowej, jak również obniżenia odporności oraz zwiększenia ryzyka wystąpienia przetrenowania i kontuzji. Oznacza to, że na ostateczny sukces zawodowych siatkarzy ma istotny wpływ nie tylko systematyczna realizacja indywidualnie dobranego programu treningowego, lecz także przestrzeganie odpowiednio zbilansowanej i zróżnicowanej diety oraz jej suplementacji.

  • Bułka z bananem – na czym polegała dieta Adama Małysza?

    Adam Małysz jest niezwykle utytułowanym skoczkiem narciarskim, który odniósł znaczące sukcesy sportowe zarówno na arenie krajowej, jak i międzynarodowej. O ulubionym przysmaku „Orła z Wisły” – słynnej bułce z bananem – słyszał każdy kibic skoków narciarskich w Polsce.  

  • BCAA – czym jest, jak stosować i efekty

    Aminokwasy egzogenne to grupa dziewięciu aminokwasów, których organizm człowieka nie potrafi samodzielnie wytwarzać i dlatego muszą być regularnie dostarczane wraz z pokarmem. Wśród nich znajdują się trzy aminokwasy o rozgałęzionych łańcuchach bocznych, które od wielu lat przykuwają uwagę osób systematycznie uprawiających sport. Dzieje się tak ze względu na potencjalne korzyści wynikające z ich dodatkowej suplementacji.

  • Dieta Montignaca – czym jest?

    Dieta Montignaca jest metodą walki z nadwagą i otyłością, która jeszcze do niedawna była dosyć powszechnie stosowana w wielu krajach europejskich. Jej popularność wzięła się w dużej mierze z braku potrzeby skrupulatnego liczenia kalorii oraz ograniczenia ilości spożywanego pokarmu w celu uzyskania pożądanego efektu odchudzającego. Według opinii samego autora diety, Michela Montignaca, głównym powodem rozwoju nadwagi i otyłości nie jest zbyt wysokie spożycie kalorii w diecie, lecz nadmierna konsumpcja pokarmów węglowodanowych charakteryzujących się wysokim indeksem glikemicznym (IG).

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij