Kiedy dieta roślinna może szkodzić zdrowiu?
Katarzyna Szulik

Kiedy dieta roślinna może szkodzić zdrowiu?

Korzyści zdrowotne płynące z przejścia na dietę opartą na roślinach podkreśla wielu lekarzy, natomiast aktywiści ekologiczni zwracają uwagę na jej pozytywy wpływ na kondycję planety. Mimo to przejście na wegetarianizm, a zwłaszcza weganizm, musi być połączone z suplementacją składników odżywczych obecnych wyłącznie w mięsie. Do tej pory podstawową pozycją z tej kategorii była witamina B12, ale eksperci z Wielkiej Brytanii radzą, by do tej listy dodać także cholinę. 

Dwie podstawowe odmiany diet roślinnych to weganizm i wegetarianizm. Zdecydowanie większą popularnością cieszy się wegetarianizm, który dopuszcza udział w diecie produktów odzwierzęcych niebędących mięsem, takich jak nabiał czy miód. Weganizm nie akceptuje żadnych składników pochodzenia zwierzęcego i to w jego przypadku suplementacja jest szczególnie ważna. 

Witamina B12 chroni przed anemią i przedwczesnym porodem

Witamina B12 w ilościach koniecznych do prawidłowego funkcjonowania organizmu znajduje się niemal wyłącznie w mięsie, dlatego zwłaszcza weganie muszą przyjmować ją w formie suplementów. Uzupełnianie niedoborów jest konieczne, ponieważ witamina B12 bierze udział w procesach krwiotwórczych, więc zasadniczo wpływa na funkcjonowanie całego organizmu. Brak witaminy B12 może skutkować między innymi różnymi postaciami niedokrwistości oraz zaburzeniami układu nerwowego. Badanie przeprowadzone w 2017 r. w Norwegii sugeruje, że niedobór witaminy B12, którym zagrożone są osoby przebywające na diecie roślinnej zwiększa także ryzyko przedwczesnego porodu — w krajach, w których dieta roślinna jest dominująca, na niedobory witaminy B12 cierpi ponad 2/3 ciężarnych. Skutki deficytów są jednak identyczne pod każdą szerokością geograficzną, zwiększają ryzyko przedwczesnego porodu do 21 proc. w stosunku do kobiet nieposiadających niedostatków witaminowych.

Cholina chroni przed zespołem Downa

Do tej pory witamina B12 była uważana za jedyną, której suplementacja jest bezwzględnie zalecana przy diecie roslinnej, jednak okazuje się, że równie ważna jest cholina. Ma ona kluczowe znaczenie dla prawidłowego rozwoju mózgu, jest szczególnie istotna na etapie płodowym i bierze również udział w regulacji pracy wątroby. Właśnie ten organ wytwarza ją w ludzkim ciele, ale w ilościach niewystarczających, by zaspokoić zapotrzebowanie organizmu, wynoszące średnio 500 mg dziennie, w zależności od płci. Źródłem choliny są takie pokarmy jak: wołowina, ryby, drób oraz nabiał, a szczególnie jaja, których dieta wegan nie przewiduje. Cholinę w śladowych ilościach zawierają niektóre warzywa, w tym brokuły, jednak jej stężenie jest zdecydowanie zbyt małe, by móc uniknąć suplementacji. Niedobory choliny mają szczególne znaczenie dla kobiet w ciąży, ponieważ jej niewystarczający poziom zwiększa ryzyko wad rozwojowych, w tym wystąpienia zespołu Downa. Suplementacja choliny w ich wypadku jest niezbędna, ponieważ ciężarne mają zwiększone zapotrzebowanie na ten składnik w stosunku do reszty populacji. Powinny przyjmować 550 mg na dobę, co odpowiada czterem jajkom lub blisko 1,5 kg tuńczyka.

Niedobory związane z dietą roślinną

Zgodnie z raportem Amerykańskiego Stowarzyszenia Osteopatii z 2016 r. weganie i wegetarianie są zagrożeni niedoborami również innych składników odżywczych, takich jak wapń, żelazo, witamina D, proteiny, kwasy omega-3 i ferrytyna. 

Ferrytyna należy do grupy białek wspierających magazynowanie żelaza w organizmie, a więc jest ściśle związana z jego poziomem. Zaburzenia stężenia ferrytyny można wiązać między innymi z różnego rodzaju stanami zapalnymi organizmu, w tym z pojawieniem się nowotworu, przez co bywa ona wskaźnikiem diagnostycznym w przypadku raka.

Lekarze są zgodni co do prozdrowotnych właściwości diety roślinnej, jednak pod warunkiem, że jest ona skomponowana harmonijnie i z dbałością o dostarczenie organizmowi niezbędnych składników odżywczych. Przejście na dietę roślinną bez zatroszczenia się o te kwestie, może skutkować niedoborem wielu składników pokarmowych, analogicznie do standardowej, ale monotonnej i ubogo skomponowanej diety. Wszystko jest więc kwestią właściwych proporcji i namysłu przy komponowaniu diety, niezależnie od tego, czy mowa o roślinnej, klasycznej, czy opartej o redukcję.

  1. E. Derbyshire, Could we be overlooking a potential choline crisis in the United Kingdom?, „BMJ Nutrition, Prevention & Health”, 2019; https://nutrition.bmj.com/content/early/2019/07/16/bmjnph-2019-000037.
  2. BMJ, Suggested move to plant-based diets risks worsening brain health nutrient deficiency: And UK failing to recommend or monitor dietary levels of choline, warns nutritionist, "sciencedaily.com"[online], www.sciencedaily.com/releases/2019/08/190829184143.htm, [dostęp:] 02.09.2019.
  3. H. Fields, B. Ruddy, M. R. Wallace i in., How to Monitor and Advise Vegans to Ensure Adequate Nutrient Intake, „The Journal of the American Osteopathic Association” 2016; 116 (2): 96 DOI: 10.7556/jaoa.2016.022.
  4. Mayo Clinic, Vegans may lack essential nutrient intake, study reports., ScienceDaily.com [online], www.sciencedaily.com/releases/2016/03/160316194551.htm, [dostęp:] 02.09.2019.
  5. Medycyna Praktyczna, Dlaczego warto suplementować cholinę "mp.pl" [online, https://www.mp.pl/pacjent/ciaza/aktualnosci/178383,dlaczego-warto-suplementowac-choline, [dostęp:] 02.09.2019.
  6. Norwegian University of Science and Technology, Too little food from animal sources may increase risk of preterm birth, "eurekalert.org" [online], https://www.eurekalert.org/pub_releases/2017-01/nuos-tlf012417.php, [dostęp:] 02.09.2019 r.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Wielkanoc dla alergików: bez mleka, jaj i pszenicy

    Nietolerancje pokarmowe dają się szczególnie we znaki podczas świąt. Osoby nietolerujące laktozy, a więc mleka i jego przetworów, muszą zapomnieć o tradycyjnym serniku, bezglutenowcy nie zjedzą żurku, zaś uczuleni na jaja zostaną zmuszeni obyć się bez koronnej, wielkanocnej potrawy. Czym zastąpić żelazne pozycje ze świątecznego menu?

  • 5 najczęstszych błędów popełnianych przy redukcji wagi

    Redukcja wagi ciała, czyli odchudzanie to nie tylko modny trend robienia formy na wakacje i bycia fit. Bardzo często jest ona konieczna ze względów zdrowotnych, dlatego istotne jest, aby była przeprowadzona mądrze, a najlepiej pod okiem specjalisty dietetyka lub trenera personalnego. Wiele osób przechodzących na dietę redukcyjną popełnia szereg błędów, które mogą skutkować brakiem spodziewanych rezultatów, efektem „yo-yo”, frustracją, złym nastrojem a nawet problemami zdrowotnymi. Oto 5 najczęstszych błędów popełnianych podczas redukcji wagi.

  • Jak nie przytyć w Święta?

    Święta dla wielu z nas są okazją do spotkań z rodziną i przyjaciółmi. Będąc zaproszonym na spotkanie świąteczne, zazwyczaj jesteśmy częstowani wyśmienitymi smakołykami. Trudno odmówić gdy mamy do wyboru świąteczne przysmaki. Jeżeli już dziś myślisz o tym, jak nie przytyć w Święta, przedstawiamy kilka sposobów, by temu zapobiec.

  • Dieta matki karmiącej – jak powinna wyglądać? Czy podczas karmienia piersią można jeść wszystko?

    Jak powinna wyglądać dieta w czasie karmienia piersią? Co jeść, pić, a czego unikać? Czy sposób żywienia wpływa na jakość oraz ilość mleka matki? Dowiedz się wszystkiego o diecie mamy karmiącej. 

  • Dieta biegacza – najważniejsze zasady. Przykładowy jadłospis dla biegaczy

    Prawidłowe żywienie ma znaczenie nie tylko w przypadku profilaktyki czy leczenia chorób dietozależnych, ale i w sytuacji podejmowania konkretnego rodzaju wysiłku fizycznego, np. długodystansowego biegania. Jak powinna wyglądać dieta biegacza? Czego nie powinno w niej zabraknąć? Dowiedz się, jakie są jej zasady i zapoznaj się  przykładowym jadłospisem dla biegaczy.

  • Przejedzenie – jak go uniknąć? Co robić, gdy zjemy za dużo? Objawy przepełnionego żołądka

    Jak poradzić sobie z przejedzeniem nie tylko od święta? Co warto zastosować, by szybciej uporać się z dokuczliwymi objawami towarzyszącymi przepełnionemu żołądkowi, jak wzdęcia, ból brzucha, zgaga, a nawet biegunka czy wymioty? Podpowiadamy.

  • Dieta przed kolonoskopią – o czym warto wiedzieć? Co i kiedy można jeść przed i po badaniu?

    Kolonoskopia to badanie endoskopowe polegające na wprowadzeniu kolonoskopu do jelita grubego. Dzięki niemu możliwa jest ocena wnętrza dolnego odcinka przewodu pokarmowego. Do badania należy się odpowiednio przygotować. Jednym z zaleceń jest zastosowanie właściwej diety, która pozwoli na oczyszczenie jelita. Co jeść i pić przed kolonoskopią? Jaką dietę należy zastosować i kiedy ją wdrożyć? Podpowiadamy.

  • Dieta przy nadciśnieniu – co jeść, aby obniżyć ciśnienie?

    Właściwa dieta przy nadciśnieniu odgrywa ważną rolę. Dzięki niej mamy szansę uregulować zbyt wysokie ciśnienie krwi, a w dalszej perspektywie zapobiec rozwojowi chorób związanych właśnie z nadciśnieniem. Które ze znanych diet zaleca się przy podwyższonym ciśnieniu? Które produkty należy włączyć do codziennego menu, a które wykluczyć? Podpowiadamy.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij