Czy odstawienie mięsa z dnia na dzień jest zdrowe? Jak zdrowo rozpocząć dietę wegańską? - portal DOZ.pl
Kiedy dieta roślinna może szkodzić zdrowiu?
Katarzyna Szulik

Kiedy dieta roślinna może szkodzić zdrowiu?

Korzyści zdrowotne płynące z przejścia na dietę opartą na roślinach podkreśla wielu lekarzy, natomiast aktywiści ekologiczni zwracają uwagę na jej pozytywy wpływ na kondycję planety. Mimo to przejście na wegetarianizm, a zwłaszcza weganizm, musi być połączone z suplementacją składników odżywczych obecnych wyłącznie w mięsie. Do tej pory podstawową pozycją z tej kategorii była witamina B12, ale eksperci z Wielkiej Brytanii radzą, by do tej listy dodać także cholinę. 

Dwie podstawowe odmiany diet roślinnych to weganizm i wegetarianizm. Zdecydowanie większą popularnością cieszy się wegetarianizm, który dopuszcza udział w diecie produktów odzwierzęcych niebędących mięsem, takich jak nabiał czy miód. Weganizm nie akceptuje żadnych składników pochodzenia zwierzęcego i to w jego przypadku suplementacja jest szczególnie ważna. 

Witamina B12 chroni przed anemią i przedwczesnym porodem

Witamina B12 w ilościach koniecznych do prawidłowego funkcjonowania i w formie najlepiej biodostępnej dla organizmu znajduje się niemal wyłącznie w mięsie, dlatego zwłaszcza weganie muszą przyjmować ją w formie suplementów. Uzupełnianie niedoborów jest konieczne, ponieważ witamina B12 bierze udział w procesach krwiotwórczych, więc zasadniczo wpływa na funkcjonowanie całego organizmu. Brak witaminy B12 może skutkować między innymi różnymi postaciami niedokrwistości oraz zaburzeniami układu nerwowego. Badanie przeprowadzone w 2017 r. w Norwegii sugeruje, że niedobór witaminy B12, którym zagrożone są osoby przebywające na diecie roślinnej zwiększa także ryzyko przedwczesnego porodu — w krajach, w których dieta roślinna jest dominująca, na niedobory witaminy B12 cierpi ponad 2/3 ciężarnych. Skutki deficytów są jednak identyczne pod każdą szerokością geograficzną, zwiększają ryzyko przedwczesnego porodu do 21 proc. w stosunku do kobiet nieposiadających niedostatków witaminowych.

Cholina chroni przed zespołem Downa

Do tej pory witamina B12 była uważana za jedyną, której suplementacja jest bezwzględnie zalecana przy diecie roślinnej, jednak okazuje się, że równie ważna jest cholina, czyli witamina B4. Ma ona kluczowe znaczenie dla prawidłowego rozwoju mózgu, jest szczególnie istotna na etapie płodowym i bierze również udział w regulacji pracy wątroby. Właśnie ten organ wytwarza ją w ludzkim ciele, ale w ilościach niewystarczających, by zaspokoić zapotrzebowanie organizmu, wynoszące średnio 500 mg dziennie, w zależności od płci. Źródłem choliny są takie pokarmy jak: wołowina, ryby, drób oraz nabiał, a szczególnie jaja, których dieta wegan nie przewiduje. Cholinę w śladowych ilościach zawierają niektóre warzywa, w tym brokuły, jednak jej stężenie jest zdecydowanie zbyt małe, by móc uniknąć suplementacji. Niedobory choliny mają szczególne znaczenie dla kobiet w ciąży, ponieważ jej niewystarczający poziom zwiększa ryzyko wad rozwojowych, w tym wystąpienia zespołu Downa. Suplementacja choliny w ich wypadku jest niezbędna, ponieważ ciężarne mają zwiększone zapotrzebowanie na ten składnik w stosunku do reszty populacji. Optymalna dawka witaminy B4 powinna wynosić 550 mg na dobę, co odpowiada czterem jajkom lub blisko 1,5 kg tuńczyka.

Polecane dla Ciebie

Niedobory związane z dietą roślinną

Zgodnie z raportem Amerykańskiego Stowarzyszenia Osteopatii z 2016 r. weganie i wegetarianie są zagrożeni niedoborami również innych składników odżywczych, takich jak wapń, żelazo, witamina D, proteiny, kwasy omega-3 i ferrytyna. 

Ferrytyna należy do grupy białek wspierających magazynowanie żelaza w organizmie, a więc jest ściśle związana z jego poziomem. Zaburzenia stężenia ferrytyny można wiązać między innymi z różnego rodzaju stanami zapalnymi organizmu, w tym z pojawieniem się nowotworu, przez co bywa ona wskaźnikiem diagnostycznym w przypadku raka.

Lekarze są zgodni co do prozdrowotnych właściwości diety roślinnej, jednak pod warunkiem, że jest ona skomponowana harmonijnie i z dbałością o dostarczenie organizmowi niezbędnych składników odżywczych. Przejście na dietę roślinną bez zatroszczenia się o te kwestie, może skutkować niedoborem wielu składników pokarmowych, analogicznie do standardowej, ale monotonnej i ubogo skomponowanej diety. Wszystko jest więc kwestią właściwych proporcji i namysłu przy komponowaniu diety, niezależnie od tego, czy mowa o roślinnej, klasycznej, czy opartej o redukcję.

  1. E. Derbyshire, Could we be overlooking a potential choline crisis in the United Kingdom?, „BMJ Nutrition, Prevention & Health”, 2019; https://nutrition.bmj.com/content/early/2019/07/16/bmjnph-2019-000037.
  2. BMJ, Suggested move to plant-based diets risks worsening brain health nutrient deficiency: And UK failing to recommend or monitor dietary levels of choline, warns nutritionist, "sciencedaily.com"[online], www.sciencedaily.com/releases/2019/08/190829184143.htm, [dostęp:] 02.09.2019.
  3. H. Fields, B. Ruddy, M. R. Wallace i in., How to Monitor and Advise Vegans to Ensure Adequate Nutrient Intake, „The Journal of the American Osteopathic Association” 2016; 116 (2): 96 DOI: 10.7556/jaoa.2016.022.
  4. Mayo Clinic, Vegans may lack essential nutrient intake, study reports., ScienceDaily.com [online], www.sciencedaily.com/releases/2016/03/160316194551.htm, [dostęp:] 02.09.2019.
  5. Medycyna Praktyczna, Dlaczego warto suplementować cholinę "mp.pl" [online, https://www.mp.pl/pacjent/ciaza/aktualnosci/178383,dlaczego-warto-suplementowac-choline, [dostęp:] 02.09.2019.
  6. Norwegian University of Science and Technology, Too little food from animal sources may increase risk of preterm birth, "eurekalert.org" [online], https://www.eurekalert.org/pub_releases/2017-01/nuos-tlf012417.php, [dostęp:] 02.09.2019 r.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Wszystko, co każdy turysta wiedzieć powinien na temat pierwszej pomocy

    Wakacje to czas relaksu, który kojarzy nam się z przyjemnością i beztroską. Niestety jest też druga strona medalu – czas letnich wyjazdów to okres, kiedy zdarza się wielka ilość wypadków różnego rodzaju: oparzenia, zasłabnięcia, podtopienia, czy utonięcia. Każdy z nas powinien umieć się odnaleźć w tych sytuacjach i umieć udzielić pomocy poszkodowanej osobie.

  • Dieta młodości, dieta anti-aging – czy można zatrzymać starzenie dietą? Jakie produkty jeść w diecie przeciwstarzeniowej?

    Starzenie się naszego organizmu jest nieuniknione. Niestety, tryb życia, jaki prowadzimy, w tym m.in. permanentny stres, wysoko przetworzona dieta i brak czasu na odpoczynek, sprawia, że nasza skóra i nasze ciało znacznie szybciej tracą swoją witalność. Czy można spowolnić procesy starzenia dietą? 

  • Jak radzić sobie ze stresem?

    Stres stanowi prawdziwą plagę naszych zabieganych i niezwykle zmiennych czasów. Prawdopodobnie nie ma osoby, która choć raz dziennie nie doświadczyłaby tej reakcji organizmu na czynniki postrzegane jako zagrożenie. O ile w odległych czasach stres pomagał człowiekowi, bo pozwalał mu zareagować odpowiednio na niebezpieczeństwo, o tyle współcześnie często jest on większym zagrożeniem niż samo zjawisko, w reakcji, na które jest wyzwalany. 

  • Lateks – charakterystyka, właściwości, zastosowanie, szkodliwość

    W poniższym tekście przybliżamy to, czym jest lateks i w jakich produktach możemy go znaleźć. Odpowiadamy również na pytania, czy lateks jest szkodliwy oraz co robić w przypadku wystąpienia alergii na ten materiał. Zapraszamy do lektury.

  • Jak przetrwać pierwsze dni w pracy po urlopie? Praktyczne porady

    Skończyłeś urlop i masz trudności z odnalezieniem się na nowo w pracy? A może Twój urlop dopiero nadchodzi, ale nauczony doświadczeniem już teraz obawiasz się, co czeka Cię w pracy po powrocie? Przeczytaj 6 praktycznych porad na to, jak przetrwać pierwsze dni w pracy po urlopie.

  • Dieta po usunięciu pęcherzyka (woreczka) żółciowego – zasady, produkty, przepisy

    Kamica żółciowa uważana jest za chorobę cywilizacyjną. Dotyka głównie mieszkańców krajów wysoko rozwiniętych, cierpiących na nadwagę i otyłość. Ryzyko jej rozwoju rośnie wraz z nieprawidłowo prowadzoną dietą, dlatego odpowiednie żywienie będzie miało znaczenie zarówno przy jej profilaktyce, jak i również w trakcie leczenia, po zabiegu operacyjnym, tzw. cholecystektomii. Co można jeść po usunięciu pęcherzyka żółciowego?

  • Gorzki smak w ustach – co znaczy?

    Dysgeusia (zmieniony smak w ustach) to dziwne, nieprzyjemne doznanie, odczuwane przez pacjentów przez dłuższy czas. Jest dość powszechnym problemem, a jedną z jego odmian jest odczuwanie goryczy w jamie ustnej. Ten gorzki smak może być spowodowany mniej (np. niedostateczna higiena) lub bardziej (np. niewydolność wątroby) poważnym problemem. Jednak jeśli nie ustępuje po umyciu zębów i utrzymuje się przez kilka dni, warto zasięgnąć porady lekarskiej. Co oznacza gorzki smak w ustach? Jak sobie z nim poradzić?  

  • Garbienie się – przyczyny i skutki. Co robić, aby się nie garbić?

    Garbienie się to nawyk, który niesie za sobą wiele niekorzystnych konsekwencji. Oprócz zaokrąglenia w górnej części pleców osoby garbiące się mogą doświadczać drętwienia kończyn, problemów z równowagą, a w skrajnych przypadkach nawet niewydolności oddechowej. Jak walczyć ze zgarbioną sylwetką? Jakie ćwiczenia na garbienie się?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij