Zanieczyszczenia powietrza wpływają na zdolności poznawcze
Katarzyna Szulik

Zanieczyszczenia powietrza wpływają na zdolności poznawcze

Coraz więcej badań sugeruje, że narażenie na zanieczyszczenie powietrza na najwcześniejszych etapach życia wiąże się z negatywnym wpływem na zdolności poznawcze. Nowe badanie prowadzone przez naukowców z Hiszpanii domniema, że narażenie na pył zawieszony o średnicy mniejszej niż 2,5 μm (PM2,5) podczas ciąży i pierwszych lat życia wiąże się ze zmniejszeniem podstawowych zdolności poznawczych, takich jak pamięć robocza i uwaga.

Badanie zostało przeprowadzone w ramach projektu BREATHE przez naukowców związanych z Barcelońskim Instytutem ds. Zdrowia Globalnego (ISGlobal) wspieranym przez „la Caixa”, a jego wyniki ukazały się na łamach „Environmental Health Perspectives”. Celem analizy było wykorzystanie wiedzy uzyskanej dzięki wcześniejszym badaniom przeprowadzonym przez ten sam zespół, w którym stwierdzono niższy poziom rozwoju poznawczego u dzieci uczęszczających do szkół o wyższym stężeniu zanieczyszczenia powietrza związanego z ruchem samochodowym.

Badanie objęło 2221 dzieci w wieku od 7 do 10 lat uczęszczających do szkół w Barcelonie. Ich zdolności poznawcze oceniano za pomocą różnych skomputeryzowanych testów. Narażenie na zanieczyszczenie powietrza w domu podczas ciąży i przez całe dzieciństwo oszacowano za pomocą modelu matematycznego z wykorzystaniem rzeczywistych pomiarów.

Zanieczyszczenia kontra zdolności poznawcze

Badanie wykazało, że większa ekspozycja na PM2,5 w okresie od ciąży do 7 roku życia była związana z niższymi wynikami pamięci roboczej w testach przeprowadzanych u dzieci w wieku od 7 do 10 lat. Wyniki sugerują, że ekspozycja na drobny pył w całym okresie badania miała efekt kumulacyjny, chociaż związki były silniejsze, gdy uwzględniono ostatnie lata narażenia. Pamięć robocza jest systemem poznawczym odpowiedzialnym za tymczasowe przechowywanie informacji do późniejszej manipulacji. Odgrywa zasadniczą rolę w uczeniu się, rozumowaniu, rozwiązywaniu problemów i rozumieniu języka.

Wpływ zanieczyszczeń na zdolności poznawcze u chłopców

Analiza uwarunkowana płcią wykazała, że związek między ekspozycją na PM2,5 a zmniejszoną pamięcią roboczą stwierdzono tylko u chłopców. Naukowcy nie są w stanie wskazać źródeł tych różnic ze względu na istnienie rozmaitych mechanizmów hormonalnych i genetycznych, które mogą prowadzić do lepszego reagowania dziewcząt na procesy zapalne wywołane drobną cząsteczką oraz ich mniejszą podatnością na toksyczność tych cząstek.

Badanie wykazało również, że większa ekspozycja na cząstki stałe była związana ze zmniejszeniem uwagi wykonawczej zarówno u chłopców, jak i u dziewcząt. Uwaga wykonawcza to jedna z trzech sieci, które tworzą zdolność uwagi danej osoby. Jest zaangażowana w rozwój jej form na wysokim poziomie, takich jak wykrywanie i rozwiązywanie konfliktów między opcjami a reakcjami, wykrywanie błędów, hamowanie reakcji oraz regulację myśli, a także uczuć.

Uwaga na zanieczyszczone powietrze!

Podczas, gdy poprzednie badania w ramach projektu BREATHE analizowały narażenie na zanieczyszczenie powietrza w szkołach na przestrzeni jednego roku, wyżej opisane analizowało stopień ekspozycji w domach uczestników przez znacznie dłuższy czas: od okresu prenatalnego do 7 lat.

Naukowcy przekonują, że wyniki badania potwierdzają ich wcześniejsze odkrycia i dowodzą, że narażenie na zanieczyszczenie powietrza na początku życia oraz przez całe dzieciństwo stanowi zagrożenie dla rozwoju neurologicznego oraz przeszkodę, która uniemożliwia dzieciom osiągnięcie ich pełnego potencjału behawioralno-poznawczego.

Zanieczyszczenie powietrze przed i po urodzeniu dziecka — potwierdzenie wcześniejszych tez

Tezy o związku wczesnej ekspozycji na zanieczyszczenia z pogorszeniem pamięci roboczej ci sami badacze stawiali już w 2017 roku. Ówczesna analiza została przeprowadzona w Barcelonie i objęła ponad 1200 dzieci w wieku od 7 do 10 lat uczęszczających do 39 szkół. Pamięć roboczą oraz zdolność ich uwagi oceniano kilkakrotnie podczas badania, które trwało 12 miesięcy. Narażenie dzieci na zanieczyszczenie powietrza w tym samym okresie obliczono na podstawie szacunkowych poziomów na najkrótszej drodze pieszej do ich szkoły. 

Analiza statystyczna wyników pokazała, że ekspozycja na PM2,5 i pył węglowy była związana ze zmniejszeniem wzrostu pamięci roboczej. Zwiększenie odległości międzykwartylowej w warunkach wysokiego stężenia PM2,5 zostało powiązane ze spadkiem o 4,6% w spodziewanym rocznym wzroście pamięci roboczej. Nie stwierdzono istotnych związków z ekspozycją na NO2 i nie zaobserwowano, żeby któreś z badanych zanieczyszczeń miało jakikolwiek wpływ na zdolność uwagi. W tym badaniu chłopcy byli znacznie bardziej wrażliwi niż dziewczęta na działanie zarówno PM2,5, jak i czarnego węgla.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Które ryby warto przyrządzić na święta?

    Trudno wyobrazić sobie świąteczny stół bez ryby. Oprócz tradycyjnego karpia czy śledzia warto w oryginalny sposób zaserwować również inne gatunki tej niezwykle zdrowej potrawy. 

  • Święta w ciąży – co może jeść ciężarna, a czego musi unikać?

    Kobieta w ciąży powinna jeść nie za dwoje, a dla dwojga, musi starać się tak komponować swoją dietę, aby dostarczała ona maluszkowi wszystkich niezbędnych składników. Znalezienie balansu między smakiem i zdrowiem może być szczególnie trudne w święta, gdy stół wręcz ugina się pod ciężarem aromatycznych potraw. 

  • Pachnące święta - przegląd korzennych przypraw

    Imbir, cynamon i anyż trafiają do każdej polskiej kuchni w okresie przedświątecznym jako składniki pierniczków, ciast i kompotu z suszu. Warto o nich pamiętać, ponieważ usprawniają trawienie, dzięki czemu łagodzą skutki świątecznego przejedzenia. Ulga w dolegliwościach żołądkowych to jednak tylko jedna z wielu prozdrowotnych właściwości korzennych przypraw.

  • Jak chronić się przed koronawirusem? Oficjalne zalecenia WHO i Ministerstwa Zdrowia

    Koronawirus zaatakował już ponad 100 tys. ludzi w ponad 100 krajach na całym świecie. WHO mówi o pandemii, jednak zaleca spokój, ostrożność i postępowanie, które zminimalizuje ryzyko zakażenia.  Jak zadbać o zdrowie swoje i bliskich w czasie podwyższonego zagrożenia?

  • Domowa opieka nad chorym na Covid-19 – podstawowe zasady

    Zgodnie z danymi pochodzącymi z Chin, około 80 proc. osób, u których wynik testu na obecność SARS-CoV-2 okaże się pozytywny, doświadczy wyłącznie łagodnych objawów, niewykraczających poza dyskomfort związany ze zwykłą grypą lub przeziębieniem. W związku z tym, by nie stwarzać zagrożenia dla siebie i innych pacjentów, większość chorych będzie odsyłana do domów, by w ich zaciszu leczyć chorobę zgodnie ze wskazaniami lekarza. Ta sytuacja może dotknąć większość z nas, dlatego warto znać zasady postępowania i przygotować się na tę ewentualność. 

  • Koronawirus u dzieci – czy naprawdę większość przechodzi go bezobjawowo?

    Pandemia koronawirusa uderzyła przede wszystkim w seniorów, natomiast wśród najmłodszych odnotowano stosunkowo niewiele zakażeń i ofiar COVID-19. Większość dzieci przechodzi infekcję łagodnie lub nawet bezobjawowo, co jednak nie oznacza, że choroba im nie zagraża – ostrzegają badacze z Rutgers University. Zgodnie z ich badaniem, dzieci i nastolatki również są narażone na ciężki przebieg choroby, zwłaszcza gdy posiadają choroby towarzyszące.

  • Jak w okresie izolacji spowodowanej koronawirusem zachować równowagę psychiczną?

    Ostatnie miesiące drastycznie ograniczyły nasze możliwości w zakresie opuszczania domów i utrzymywania standardowych kontaktów towarzyskich. Dla wielu były one więc czasem intensywnego nadrabiania zaległości serialowych, książkowych czy filmowych. Jak się okazuje, taka forma spędzania czasu jest nie tylko przyjemna i skuteczna w przyspieszaniu jego upływu – w tym trudnym czasie pozwala utrzymać równowagę psychiczną. Naukowcy nazywają to zjawisko nietradycyjną socjalizacją.

  • COVID-19 a ciąża: nikłe szanse na zarażenie dziecka koronawirusem podczas porodu

    Rozłąka z dzieckiem tuż po porodzie to traumatyczne przeżyci dla każdej matki, do którego w wielu wypadkach zmusiła pandemia. W trosce o zminimalizowanie ryzyka zakażenia, matki chore na COVID-19 rodzą przez cięcie cesarskie i są izolowane od dziecka tuż po porodzie, bez możliwości kontaktu i naturalnego karmienia do chwili stwierdzenia, że niebezpieczeństwo związane z chorobą minęło. Coraz więcej badań pokazuje jednak, że te środki ostrożności są zbyt drastyczne, ponieważ ryzyko transmisji wirusa z matki na dziecko jest znikome. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij