Cukrzyca — czy jesteś w grupie ryzyka?
Paulina Trofimiec

Cukrzyca — czy jesteś w grupie ryzyka?

Do 2030 roku liczba pacjentów chorych na cukrzycę typu 2 na całym świecie wzrośnie do 439 milionów. Obecnie w Polsce już około 3 milionów osób weszło „w stały związek” ze strzykawką z insuliną. Cukrzyca to nowa epidemia? Warto sprawdzić czy jest się w grupie ryzyka.

Pierwszy krok do zrozumienia cukrzycy to rozróżnienie typu 1 od 2. Na tę pierwszą chorują głównie młodzi ludzie do 30. roku życia, dlatego niekiedy nazywana jest młodzieńczą. To choroba autoimmunologiczna, w wyniku której zostają uszkodzone ośrodki produkujące insulinę w trzustce. Wówczas konieczne jest regularne podawanie tego hormonu, ponieważ nie wydziela go organizm. Cukrzyca typu 2 ma dwa źródła — upośledzenie wydzielania insuliny na skutek obciążeń genetycznych albo oporność na jej działanie, na którą wpływają zarówno geny, jak i czynniki środowiskowe. To właśnie 2 typ stanowi od 90 do 95% zachorowań.

Nie jest dokładnie znana patofizjologia cukrzycy, dlatego do dziś nie ma skutecznego leku, który pozwoliłby cukrzykom na życie bez strzykawek lub pena. Znane są jedynie czynniki ryzyka (genetyczne, środowiskowe) oraz korelacje, do których zalicza się niedobór niektórych witamin, a także zaburzenia flory bakteryjnej jelit. 

Włosy po mamie, cukrzyca po tacie

Geny są istotnym czynnikiem wpływającym na rozwój cukrzycy, przede wszystkim w przypadku typu 1. Jednak badania pokazują, że mają równie istotny wpływ na rozwój cukrzycy typu 2. Jeżeli w najbliższej rodzinie (rodzice, dzieci, rodzeństwo) jest osoba chora na tę chorobę, prawdopodobieństwo zachorowania pozostałych zdrowych członków rodziny sięga 40%. Bez cukrzyka w najbliższym gronie to ryzyko wynosi tylko 6%! 

Nie tylko same więzi genetyczne mają znaczenie. W ludzkim genomie znaleziono około 75 genów, których obecność zwiększa niebezpieczeństwo zachorowania na cukrzycę. Ich posiadaczami są głównie Europejczycy i Japończycy.

Otyłość jedną z głównych przyczyn zachorowania na cukrzycę

Siedzący tryb życia, brak aktywności fizycznej, palenie papierosów i nadużywanie alkoholu otwierają drzwi do świata cukrzycy. Jednak najbardziej ważkim czynnikiem jest otyłość. Badania WHO pokazują, że w przypadku niemal 90% pacjentów z cukrzycą typu 2 głównym czynnikiem zachorowania były nadprogramowe kilogramy. Zbyt duża masa ciała może być przyczyną insulinooporności, a dodatkowo, gdy chory nie zmienia trybu życia i nie powraca do prawidłowego BMI, znacząco pogarsza przebieg choroby. Dodatkowo bezdech senny, który jest powszechny wśród ludzi o rubensowskich kształtach może wpływać na rozwój stanów przedcukrzycowych oraz samej cukrzycy. Badania pokazują, że częściej uskarżają się na niego diabetycy niż reszta populacji.

Dieta z niską zawartością błonnika oraz bogata w produkty o wysokim indeksie glikemicznym znacznie zwiększa ryzyko zachorowania. Tłuszcze nasycone przyczyniają się do cukrzycy niezależnie od tego czy ktoś jest szczupły, czy otyły. To tłumaczy, dlaczego także młodzi i szczupli ludzie coraz częściej zależni są od insuliny.

Geny oraz nawyki to główne czynniki zwiększające ryzyko cukrzycy. Nie można mieć wpływu na tę pierwszą przyczynę, lecz najskuteczniejszym (i zazwyczaj jednocześnie najtrudniejszym) sposobem na ucieczkę spod cukrzycowej gilotyny jest zmiana nawyków żywieniowych, powrót do właściwego BMI, a także aktywność fizyczna. 

Nietypowe korelacje związane z cukrzycą

Najnowsze badania donoszą, że witamina D może mieć pozytywny wpływ na kontrolę cukrzycy typu 2. Do takich wniosków przyczyniła się obserwacja cukrzyków w porze zimowej. W śnieżnych i szarych miesiącach choroba u wielu pacjentów się pogarsza, dlatego że powszechny niedobór witaminy D prawdopodobnie ma negatywny wpływ na nietolerancję glukozy i wydzielanie insuliny. Naukowcy donoszą, że suplementacja tą witaminą jest niedrogim, a także obiecującym sposobem obniżającym ryzyko cukrzycy oraz poprawiającym parametry u diabetyków.

Drugim niedawno odkrytym czynnikiem ryzyka jest deficyt witaminy K. W świadomości ludzi funkcjonuje głównie jako ważny element dla prawidłowej budowy kości, ale okazuje się również, że jej wysokie spożycie wpływa na wrażliwość na insulinę i pomaga regulować poziom glukozy. 

Również w trzewiach tkwi ogromna siła sterująca dziwnymi procesami w organizmie. Homeostaza w jelitach to podstawa zarówno dobrej odporności, jak i samopoczucia. Okazuje się, że diabetycy też powinni o nią zadbać. Badania pokazują, że pacjenci chorzy na cukrzycę typu 2 częściej mają zakłóconą homeostazę we florze bakteryjnej jelit w porównaniu z innymi osobami. Dlatego warto pamiętać o wzbogaceniu diety w produkty, które wspomagają w nich dobre bakterie (nabiał, kiszone warzywa).

Dzięki tym czynnikom ryzyka chociaż częściowo możliwe jest przewidzenie czy ktoś ma szansę zachorować na cukrzycę. A gdy prawdopodobieństwo wystąpienia choroby jest duże, można zawczasu wdrożyć program prewencyjny, najprostszy i najtrudniejszy zarazem, czyli zdrowy tryb życia.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Cholestaza ciążowa – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

    Cholestaza zwykle pojawia się w III trymestrze ciąży, a jej pierwszym objawem jest świąd skóry. Czym jest cholestaza ciążowa i jaki ma wpływ na mamę oraz dziecko? W jaki sposób ją rozpoznać i leczyć? Jak powinna wyglądać dieta ciężarnej, u której doszło do zastoju żółci? 

  • Pieczenie, upławy i swędzenie kobiecych okolic intymnych? – to może być infekcja pochwy. Jak zabiegać i leczyć stany zapalne?

    Upławy, pieczenie i swędzenie okolic intymnych to nie tylko uporczywe i często nawracające przypadłości, ale także objawy infekcji, która jeśli jest zaniedbana, może doprowadzić do niepłodności. Infekcje okolic intymnych mogą przydarzyć się kobiecie w każdym wieku, przed porodem, w trakcie ciąży i w połogu. Czy istnieje jedna uniwersalna odpowiedź na pytanie – jak skutecznie wyleczyć i zapobiegać zakażeniom pochwy? Otóż nie, nie istnieje. Można jednak postępować zgodnie z pewnymi wskazówkami, dzięki którym nawet w oparciu o domowe sposoby na infekcje intymne możliwe jest złagodzenie tych najbardziej dokuczliwych objawów. Więcej infmacji na ten temat znajduje się w niniejszym artykule.

  • Szczepionka przeciw grypie oparta na technologii mRNA. Rozpoczęły się badania kliniczne nad nowymi preparatami

    Obecnie szczepionki przeciw grypie zmniejszają ryzyko zachorowania o 40–60%. Moderna postawiła sobie za cel stworzenie preparatu o lepszej skuteczności i z początkiem lipca rozpoczęła badania kliniczne nad nowym produktem, preparatem przeciw grypie sezonowej, która wykorzystuje technologię mRNA. Według prognoz ma on być bardziej skuteczny niż dotychczasowe szczepionki.

  • Suche utonięcia – czym są? W jaki sposób objawia się zespół post-immersyjny?

    Z pozoru niegroźne zachłyśnięcie się płynem, może być niezwykle niebezpieczne, czego potwierdzeniem mogą być dane statystyczne, które wskazują, że około 15% wszystkich utonięć stanowią tzw. suche utonięcia, do których wystarczy naprawdę niewielka ilość wody. Dry drowning definiowane jest jako problem z oddychaniem, występujący po dostaniu się wody do dróg oddechowych. Jak chronić dziecko przed groźnym obrzękiem płuc oraz co robić, kiedy po zabawie w wodzie zauważymy, że nasze dziecko jest wyjątkowo apatyczne i osłabione? Odpowiedzi znajdują się w poniższym artykule.

  • Sparaliżowany po udarze mężczyzna „przemówił” dzięki nowatorskiej neuroprotezie mowy

    Problemy z mową i komunikacją po udarze występują często w przypadku tego urazu mózgu. Anartria, czyli zespół zaburzeń oddechowo-fonacyjno-artykulacyjnych występujący właśnie w tym przypadku jest wywołany uszkodzeniami ośrodków i/lub dróg unerwiających aparat mowy. Przez wiele lat problem ten był nierozwiązywalny, a metody komunikacji osoby chorej opierały się jedynie na literowaniu. Obecne rozwiązanie polega na generowaniu płynnych komunikatów, które pozwalają na tworzenie całych zdań w oparciu o 50 słów. Na czym polega nowatorska metoda  z wykorzystaniem neuroprotezy? Odpowiedź znajduje się w artykule.

  • Czym jest zespół Ushera? Badanie niemieckich naukowców daje nowe spojrzenie na patologię choroby

    Zespół Ushera to choroba dziedziczona genetycznie od obojga rodziców. Oznacza to, że zarówno matka, jak i ojciec przekazują dziecku po jednej kopii wadliwego genu, co tylko w takiej konfiguracji będzie skutkowało wystąpieniem tzw. głuchoto-ślepoty. Obecny stan wiedzy nie pozwala na doraźne leczenie tej choroby z użyciem środków farmakologicznych, a jedynie kompensacje wady słuchu z użyciem implantu ślimakowego. Najnowsze wyniki badań naukowych pozwalają jednak dostrzec światełko w tunelu, ponieważ jak donoszą niemieccy naukowcy, właśnie odkryto patologiczny mechanizm molekularny, prowadzący do rozwoju choroby, a to w przyszłości może pozwolić na opracowanie skutecznej metody leczenia zespołu Ushera, z wykorzystaniem np. terapii genowej.

  • Jakie choroby mogą wywołać bakterie Salmonella? W jaki sposób dochodzi do zakażenia?

    Salmonella to rodzaj bakterii gram-ujemnych, należących do rodziny Enterobacteriaceae, które żyją w jelitach ludzi i zwierząt. Są najczęstszą przyczyną biegunek, ale też wielu innych dotkliwych dolegliwości. Głównym źródłem infekcji jest skażona wydalinami żywność i woda, ale można zarazić się nimi też przez bezpośredni kontakt z nosicielem. Dowiedz się, jakie są objawy salmonellozy. W jaki sposób dochodzi do zakażenia? Jak można temu zapobiec?

  • Liszajec zakaźny – przyczyny, objawy, leczenie. Jak można zapobiec zarażeniu?

    Liszajec zakaźny jest bakteryjną chorobą skóry wywoływaną przez zakażenie paciorkowcami lub gronkowcami. Cechuje się wysoką zakaźnością dla otoczenia. Charakterystycznym objawem liszajca zakaźnego jest obecność pęcherzyków oraz żółtawych, miodowych strupów. Jak się go leczy? 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij