Liczba dzieci i sposób karmienia mają związek z rozwojem raka piersi

Ryzyko rozwoju raka piersi maleje wraz z kolejnymi ciążami i przy okazji karmienia piersią – takie tezy postawiono już wcześniej, analizując prawdopodobieństwo nowotworu u ogólnej populacji kobiet. Naukowcy z Columbia Univeristy’s Mailman School of Public Health sprawdzili czy taka sama tendencja dotyczy również matek, będących nosicielkami mutacji genów BRCA1 i BRCA2, a więc obarczonych najwyższym ryzykiem zachorowania na raka piersi.

Wnioski na ten temat zostały sformułowane na podstawie badania, w którym udział wzięło 5707 nosicielek mutacji genu BRCA1 i 3535 nosicielek genu BRCA2, porównanego z analizą kohortową, obejmującą 2276 pacjentek z mutacją BRCA1 i 1610 pacjentek z mutacją BRCA2. Wspomniana kohorta zawiera dane z 21 badań prospektywnych, prowadzonych w różnych krajach, w tym w Wielkiej Brytanii, Francji czy Holandii.

Im więcej dzieci, tym niższe ryzyko raka

Jak wykazało badanie, u kobiet z mutacją genu BRCA1, będących w ciąży dwa, trzy bądź cztery lub więcej razy, ryzyko zapadnięcia na raka piersi malało o odpowiednio 21, 30 i 50 procent w stosunku do tych, które posiadały tylko jedno dziecko. Odnotowano również, że u nosicielek tego genu ryzyko zachorowania spadało także, gdy matka zdecydowała się karmić piersią.

W przypadku kobiet z mutacją BRCA2 spadek ryzyka dotyczył wyłącznie posiadania co najmniej czwórki dzieci. Z kolei w przypadku obu typów nosicielek tylko jedna ciąża (BRCA1) lub mniej niż cztery (BRCA2) zwiększały prawdopodobieństwo zapadnięcia na raka piersi.

Czas zajścia w ciążę ma znaczenie

Naukowcy sugerują, że zarówno w przypadku nosicielek zmutowanego genu, jak i kobiet bez mutacji, znaczenie ma również czas zachodzenia w kolejne ciąże. Dodatkowo, wzrost aktywności hormonalnej, towarzyszący pierwszej ciąży, również może wpływać na ryzyko wystąpienia raka piersi w zależności od tego czy pierwsza ciąża wystąpi w okresie zwiększonego lub mniejszego prawdopodobieństwa zachorowania na nowotwór. W przypadku nosicielek genu BRCA1 lub BRCA2 różnice wynoszą około 10 lat, przy czym w przypadku BRCA2 przesunięcie wynosi dodatkowych kilka lat.

Mastektomia pozwala uniknąć nowotworu

Nosicielki mutacji genu BRCA1 (występującego częściej) i BRCA2 (rzadziej) są obarczone bardzo wysokim ryzykiem zachorowania na raka piersi i jajnika. Szacuje się, że wspomniane geny odpowiadają za nawet 90 proc. wszystkich przypadków nowotworu dziedzicznego. Obecnie jedynym sposobem na drastyczną redukcję tego prawdopodobieństwa jest mastektomia profilaktyczna, czyli usunięcie piersi zanim nowotwór zacznie się rozwijać, by uniemożliwić mu wzrost.

Jak pokazują najnowsze badania, profilaktyczna mastektomia w sposób zdecydowany zwiększa szanse na przeżycie w sytuacji, gdy mimo to nowotwór zdoła się rozwinąć, co dotyczy przede wszystkim nosicielek genu BRCA1.

Wspomniane wnioski zostały sformułowane na podstawie badania European CanCer Organisation, którego wyniki ujawniono w 2018 roku. Około 1000 jego uczestniczek w chwili rozpoczęcia było w pełni zdrowymi nosicielkami mutacji genów BRCA1 lub BRCA2, a stan ich zdrowia pozostawał pod kontrolą od chwili postawienia rozpoznania mutacji (najwcześniej był to 1995 rok), przez kontrolę w roku 2017 aż do śmierci. W tym okresie 38 procent nosicielek mutacji genu BRCA1 i 32 proc. nosicielek mutacji genu BRCA2 poddało się profilaktycznej mastektomii.

Kontrola stanu ich zdrowia następowała po średnio 9 do 11 lat od chwili postawienia rozpoznania. W tym okresie na raka zachorowało 7, a zmarło 11 (w tym jedna na nowotwór piersi) uczestniczek z mutacją genu BRCA1 z grupy, która poddała się profilaktycznej mastektomii. W grupie kontrolnej, gdzie uczestniczki nie przeszły takiej operacji, rak piersi rozwinął się u 269 kobiet, a śmierć poniosło 50, w tym 19 z tytułu raka piersi. W wieku 65 lat okres pięcioletnich przeżyć dotyczył 90 proc. uczestniczek po mastektomii i 83 proc. bez niej.

Z kolei w grupie z mutacją genu BRCA2, po porównywalnym czasie u kobiet po profilaktycznej mastektomii, nie odnotowano żadnych przypadków nowotworu piersi (dwie śmierci nie związane z nowotworem). W grupie kontrolnej na raka zachorowały 144 kobiety, a zmarły 32, w tym siedem z powodu raka piersi. Odsetek przeżyć w obu grupach był bardzo wysoki i w zasadzie identyczny, niezależnie od tego czy uczestniczki postanowiły usunąć piersi w związku z obciążeniem genetycznym.

Bibliografia  zwiń/rozwiń

  1. M. B. Terry, Y. Liao, K. Kast i in., The Influence of Number and Timing of Pregnancies on Breast Cancer Risk for Women With BRCA1 or BRCA2 Mutations, „JNCI Cancer Spectrum”, 2 (4), 2018; DOI: 10.1093/jncics/pky078
  2. The European CanCer Organisation (ECCO), Double mastectomy to prevent breast cancer reduces risk of dying from the disease in BRCA1 mutation carriers – but does not reduce further the already low risk in BRCA2 carriers, „ScienceDaily”, 21 March 2018: <www.sciencedaily.com/releases/2018/03/180321091352.html

Podziel się: