Palenie w ciąży zwiększa ryzyko rozwoju ADHD u dziecka

Mimo udowodnionego negatywnego wpływu tytoniu na rozwój płodu, palenie przez przyszłe matki pozostaje poważnym problemem społecznym. Szacunkowo kilka do nawet kilkunastu procent kobiet nie przestaje palić starając się o ciążę i nie porzuca nałogu w jej trakcie. Naukowcy z Funlandii wskazali na kolejną negatywną konsekwencję palenia w kontekście dziecięcego zdrowia, związaną z wyższym ryzykiem rozwoju ADHD. 

Wśród licznych negatywnych konsekwencji palenia w ciąży wylicza się zwiększone ryzyko hipotrofii (niskiej masy urodzeniowej dziecka), przedwczesnego porodu, a nawet śmierci. Fińscy naukowcy dodają do tej zatrważającej listy kolejny punkt. 

Nikotyna sprzyja ADHD

Ich obserwacja nie jest zupełnie nowa — kilka wcześniejszych badań wskazywało na zwiększone prawdopodobieństwo rozwoju ADHD w związku z paleniem. Nikomu jednak nie udało się dotrzeć do źródła tej relacji, co naukowcy z fińskiego Uniwersytetu w Turku zrobili z powodzeniem. Ich badania wykazały, że wzrost ryzyka zaburzenia postępuje wraz z powiększaniem się stężenia kotyniny we krwi matki. 

Kotynina jest biomarkerem wskazującym na ekspozycję na nikotynę, zarówno na drodze aktywnego palenia, jak i przebywania w towarzystwie palaczy lub w środowisku, w którym znajduje się dym tytoniowy (tzw. palenie bierne lub pasywne). Przedmiotem badań naukowców były próbki surowicy pobranej z krwi matek podczas pierwszego i drugiego trymestru ciąży w celu zmierzenia stężenia kotyniny i skonfrontowania wyników z występowaniem (bądź nie) ADHD u ich dzieci. Wszystkie dzieci, o których mowa, przyszły na świat między 1998 a 1999 rokiem. 

Badanie wykazało mocny związek między ekspozycją na nikotynę podczas ciąży a rozwojem ADHD u dzieci urodzonych przez matki doświadczające takiej ekspozycji. W ten sposób naukowcy po raz kolejny potwierdzili, że palenie papierosów jest czynnikiem realnie zagrażającym zdrowiu płodu i narodzonego dziecka. 

Palenie kontra dojrzewanie

Kolejnym naukowym argumentem za rzuceniem palenia przez kobiety w ciąży odkrytym w ostatnim czasie jest przyspieszone dojrzewanie dzieci. Takie wnioski płyną z badań naukowców z Aarhus University opublikowanych na łamach American Journal of Epidemiology w 2018 roku. 

Naukowcy odkryli, że dzieci matek palących więcej niż 10 papierosów dziennie podczas ciąży wchodzą w wiek dojrzewania średnio od 3 do 6 miesięcy wcześniej od rówieśników urodzonych przez niepalące kobiety. Wnioski sformułowanie ma podstawie badania, w którym uczestniczyło niemal 16 tysięcy ciężarnych kobiet i ich dzieci. Podczas ciąży kobiety odpowiadały na pytania dotyczące ich nawyków związanych z paleniem w tym okresie, natomiast po porodzie naukowcy analizowali rozwój ich dzieci, ze szczególnym uwzględnienie wieku od 11 roku życia wzwyż.

Wczesne dojrzewanie może nie wydawać się negatywnym zjawiskiem, jednak w praktyce wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wielu schorzeń i dolegliwości, w tym z otyłością, cukrzycą, chorobami układu krążenia i niektórymi typami nowotworów. 

Paląca babcia niszczy zdrowie wnucząt

Jak się okazuje, negatywny wpływ na zdrowie dziecka może mieć nie tylko palenie matki, ale w części przypadków również babci. Badanie przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu w Bristolu pokazało, że dziewczynki, których babcie od strony mam paliły podczas własnej ciąży są aż o 67 proc, bardziej narażone na występowanie zaburzeń ze spektrum autyzmu, takich jak np. problemy z komunikacją społeczną. To badanie sugeruje, że ekspozycja na dym papierosowy jeszcze w łonie matki może wpłynąć na rozwój jajeczek, co w dorosłym życiu może stać się czynnikiem wpływającym na zdrowie dzieci kobiety. Wspomniane wnioski pochodzą z badania Children of the 90, które analizuje między innymi wpływ nawyków tytoniowych dziadków na zdrowie ich wnuków urodzonych w tym okresie. Częstotliwość występowania zaburzeń ze spektrum autyzmu w ostatnich latach znacząco się zwiększyła. Ten wzrost z jednej strony przypisać można lepszej diagnostyce, ale z drugiej znaczące zmiany zaszły również w środowisku i stylu życia. 

Bibliografia  zwiń/rozwiń

1.    Andre Sourander, Minna Sucksdorff, Roshan Chudal, Heljä-Marja Surcel, Susanna Hinkka-Yli-Salomäki, David Gyllenberg, Keely Cheslack-Postava, Alan S. Brown. Prenatal Cotinine Levels and ADHD Among Offspring. Pediatrics, 2019; e20183144 DOI: 10.1542/peds.2018-3144
2.    Nis Brix, Andreas Ernst, Lea L B Lauridsen, Erik T Parner, Jørn Olsen, Tine B Henriksen, Cecilia H Ramlau-Hansen. Maternal Smoking During Pregnancy and Timing of Puberty in Sons and Daughters: A Population-Based Cohort Study. American Journal of Epidemiology, 2018; DOI: 10.1093/aje/kwy206
3.    Andre Sourander, Minna Sucksdorff, Roshan Chudal, Heljä-Marja Surcel, Susanna Hinkka-Yli-Salomäki, David Gyllenberg, Keely Cheslack-Postava, Alan S. Brown. Prenatal Cotinine Levels and ADHD Among Offspring. Pediatrics, 2019; e20183144 DOI: 10.1542/peds.2018-3144


Podziel się: