Żywienie medyczne w chorobie nowotworowej
Krzysztof Słomiak

Żywienie medyczne w chorobie nowotworowej

Przez ostatnie lata dokonał się zaskakujący postęp w dziedzinie chorób nowotworowych – niestety nie stoi za nim spadek śmiertelności pacjentów, która od ponad 50 lat nie uległa znaczącej zmianie. Klinicyści, naukowcy, lekarze i farmaceuci wspólnie przeszli długą drogę od zrozumienia choroby nowotworowej do rozpoczęcia poznania sposobu na jej kontrolowanie. Współczesny świat nauki staje się coraz bardziej interdyscyplinarny. Łącznie różnych dziedzin wiedzy medyczno-farmaceutycznej skutkuje nowatorskimi pomysłami, lepszymi schematami leczenia pacjentów oraz nowymi lekami.

Wydawać się może, patrząc na statystyki, że był to czas stracony. Nic bardziej mylnego. Możliwe stało się wyleczenie pacjenta praktycznie z każdego nowotworu, pod warunkiem wczesnego wykrycia. Jest to choroba, którą leczy się niezwykle trudno, że względu na ogromne zróżnicowanie przypadków i zbyt późną diagnostykę prewencyjną. Wydłużenie życia, spowodowane skutecznymi terapiami chorób układu krążenia, układu oddechowego czy układu ruchu spowodowało wzrost zapadalności na choroby powodowane nieprawidłowymi podziałami komórkowymi czy nieprawidłową ekspresją genów.

Idealny lek przeciwnowotworowy

Lek przeciwnowotworowy powinien być skuteczny w niskich dawkach, jednocześnie nie indukując uciążliwych dla pacjentów działań niepożądanych.

Aby cel terapeutyczny został osiągnięty, należy przestrzegać kilku zasad:

  • chemioterapię trzeba zaczynać możliwie jak najwcześniej;
  • należy dążyć do zniszczenia możliwie największej liczby komórek nowotworowych. Jeśli jest to możliwe, aż do ostatniej komórki;
  • zastosowanie największej dawki leku daje najlepsze efekty terapeutyczne. Lepiej jest stosować wysokie dawki w sposób przerywany niż dawki niskie w sposób ciągły;
  • idea monoterapii ustępuje polifarmakoterapii, która daje lepsze rezultaty. Łączy się leki o różnych mechanizmach działania i punktach uchwytu. Wybierać należy również leki o odmiennych wpływach niepożądanych na organizm pacjenta;
  • leki cytostatyczne należy podawać pacjentowi o ściśle określonej porze dnia przestrzegając zasad chronofarmakoterapii. Dodatkowo ważne są skoordynowanie cyklu komórkowego oraz aplikacja leku w odpowiedniej fazie podziału komórek nowotworowych. Aby to osiągnąć wykorzystuje się procesy mobilizacji i synchronizacji;
  • założeniem mobilizacji jest przyspieszanie przejścia komórek nowotworowych z fazy spoczynkowej do fazy podziałowej. Dzięki temu statystycznie największa liczba komórek jest w fazie, na którą działają leki cytostatyczne;
  • synchronizacja polega na zatrzymaniu maksymalnej liczby komórek w danej fazie cyklu komórkowego. Zwiększa to znacząco skuteczność terapii powodując wstrzymanie rozwoju komórek w fazie, w której dany lek lub grupa leków jest skuteczna;
  • leczenie objawowe i immunostymulujące wspomagają proces leczenia. Początkowe zniszczenie jak największej ilości komórek rakowych daje dobre rezultaty, dlatego prowadzi się radioterapię stosując wysokie dawki promieniowania jonizującego lub podejmuje się zabiegi chirurgicznego usunięcia guza o ile jest to możliwe;
  • badania pozwalające ustalić genotyp lub fenotyp chorego mogą okazać się korzystne w odniesieniu do wytyczenia optymalnej ścieżki dawkowania leków, uwzględniając enzymatyczny mechanizm metabolizmu lub komórkową ścieżkę transportu leku. Monitorowanie stężenia leku we krwi pozwala uniknąć szeregu działań niepożądanych, wynikłych na skutek podania dawek nieodpowiednich.

Żywienie medyczne

Na rynku aptecznym dostępne są produkty (środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego/medycznego lub wyroby medyczne, tzw. „nutridrinki”), które z dobrymi efektami wykorzystywane są w żywieniu pacjentów cierpiących na chorobę nowotworową. Można je stosować również przy innych chorobach, które powodują przede wszystkim odwodnienie i wycieńczenie pacjenta. Są to preparaty najczęściej wysokobiałkowe i wysokoenergetyczne, których założeniem jest dostarczenie ważnych składników odżywczych.

Pacjent chory na chorobę nowotworową często odczuwa zaburzenia smaku oraz jadłowstręt. Z tego powodu produkty te mają najczęściej neutralne smaki, dostosowane do pacjentów z zaburzeniami odczuwania smaków, które pojawiają się w trakcie chemio- i radioterapii.

Produkty te powinny być stosowane zawsze pod nadzorem lekarza. Aby rozproszyć równomiernie cząstki odżywcze takich produktów należy je wstrząsnąć przed użyciem. Po pierwszym otwarciu opakowania produkt należy przechowywać w lodówce, w zamkniętym opakowaniu, nie dłużej niż przez 24 godziny. Najczęściej podawane są 1-2 butelki na dobę, o ile lekarz lub dietetyk nie zaleci inaczej. Ważne jest, aby monitorować podaż płynów, aby zapewnić odpowiedni stan nawodnienia pacjenta. Środki te są przeznaczone do podawania doustnego. Nie można traktować ich jako jedynego źródła pożywienia.

W odniesieniu do choroby nowotworowej naukowcy coraz szybciej są w stanie odnajdywać terapie godne uwagi, wskazywać struktury związków chemicznych, które posiadają właściwości antykancerogenne, czy posługiwać się technikami komputerowymi, które jeszcze kilka lat temu zupełnie nie istniały. Nie wolno zapominać też o diecie uzupełniającej składniki odżywcze w tej trudnej jednostce chorobowej, gdyż ma ona też ogromne znaczenie i w większości przypadków jest zalecana.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Świecowanie uszu – czy jest bezpieczne? Czym jest? Gdzie kupić świece do uszu?

    Świecowanie uszu to najbardziej znane alternatywne podejście do usuwania zalegającej woskowiny usznej. Zabieg polega na umieszczeniu w uchu pustej, pokrytej woskiem świecy, która ma oczyścić kanał słuchowy. Świecowanie uszu nazywane jest również konchowaniem uszu lub zabiegiem woskowania (nie mylić z depilacją woskiem). Zwolennicy tej metody twierdzą, że jest ona szybka i bezpieczna oraz że zapalenie świecy powoduje zasysanie rozpuszczonej ciepłem woskowiny, która wyciągana jest w ten sposób z ucha. Jak jest naprawdę i na czym polega ten zabieg?

  • Marihuana medyczna – na czym polega leczenie konopiami?

    U schyłku okresu PRL, w 1985 roku, wprowadzono przepisy karne, które zakazały używania w Polsce marihuany. Kontrowersje wywoływał pogląd, że wykorzystanie tej substancji do celów medycznych stało się również niedostępne, a wręcz karalne. Dopiero po 32 latach (w 2017 roku) stworzono przepisy, które formalnie zezwoliły na legalne wprowadzanie marihuany do obrotu jako surowca farmaceutycznego, a także na zastosowanie jej w leczeniu i łagodzeniu objawów towarzyszących określonym chorobom. Co warto wiedzieć o marihuanie medycznej?

  • Zdrowe Mikołajki. Pomysły na prezent

    6 grudnia – ten dzień oznacza przede wszystkim prezenty, które wszyscy uwielbiają. Jedni lubią dawać, inny dostawać, ale najważniejsza jest w tym dniu radość obu stron. W końcu serotonina, która wydziela się w chwilach szczęścia, jest również wspaniałym prezentem. Postanowiliśmy z tej okazji zrobić przegląd asortymentu aptecznego. Co wybrać, żeby połączyć zdrowie z radością dawania i dostawania prezentów?

  • Świąteczne przejedzenie. Jak radzić sobie ze wzdęciami?

    W Święta Bożego Narodzenia jemy dużo – to fakt. Faktem jest też to, że przejedzeniu towarzyszą nieprzyjemne dolegliwości, takie jak ból brzucha, uczucie pełności w jamie brzusznej, gazy. Czym tak naprawdę są wzdęcia i jak radzić sobie z przejedzeniem?

  • Jak zacząć biegać? ABC biegania dla początkujących

    Bieganie wyszczupla sylwetkę, wzmacnia mięśnie, pozwala na trening w zasadzie w każdych warunkach i okolicznościach. Można biegać zarówno na siłowni (na bieżni), jak i pod gołym niebem. Na początku bieganie wymaga chwili przygotowania i dostosowania swojego organizmu do nowych warunków, jednak w miarę zdobywania doświadczenia i wiedzy staje się codziennym nawykiem. Jak zacząć biegać? O czym pamiętać i na co zwrócić uwagę, aby nie zrobić sobie krzywdy? Zobacz nasz poradnik ABC biegania dla początkujących. 

  • Dlaczego warto biegać? Korzyści wynikające z treningów biegowych

    Do zalet biegania, poprawiających nasze zdrowie i możliwości fizyczne, chyba nie trzeba nikogo przekonywać. Regularnie wykonywana aktywność fizyczna przyczynia się do poprawy parametrów krwi, obniżenia odkładającego się w naczyniach cholesterolu, uregulowania glikemii i uwrażliwienia tkanek na insulinę. Zapobiega to rozwijaniu się chorób, takich jak cukrzyca, miażdżyca tętnic, choroby serca i układu krążenia. Jeśli należysz do osób, które bardziej niż zasadę „lepiej zapobiegać niż leczyć” cenią efektywność w pracy – tutaj również bieganie może okazać się czynnikiem wpływającym na Twoje lepsze wyniki. Dlaczego warto uwzględnić biegową terapię antystresową w naszym planie dnia?

  • Przeziębienie, grypa, alergia czy COVID-19? Jak je od siebie odróżnić?

    Swędzenie w gardle, gorączka, katar – w dobie pandemii koronawirusa i COVID-19 te symptomy wzbudzają niepokój. Czy słusznie? Jak odróżnić objawy alergii, przeziębienia i grypy od choroby koronawirusowej? Dowiedz się z poniższego artykułu.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij