Dieta lekkostrawna – zasady, produkty lekkostrawne, przepisy, jadłospis
Maria Brzegowy

Dieta lekkostrawna – zasady, produkty lekkostrawne, przepisy, jadłospis

Dieta lekkostrawna to modyfikacja diety tradycyjnej, która jest zalecana chorym w okresie okołooperacyjnym, osobom starszym oraz zmagającym się z problemami trawiennymi. To także sposób na zwiększenie ilości spożytych kilokalorii w sytuacji, gdy musimy zapobiec utracie masy ciała, np. w trakcie leczenia onkologicznego. Dieta lekkostrawna – dla kogo jest przeznaczona, co jeść, a czego unikać? Jakie metody przygotowywania posiłków będą najlepsze i które dania będą łatwostrawne? 

Dieta lekkostrawna – najważniejsze zasady 

Dieta lekkostrawna, a raczej poprawnie – łatwostrawna – to sposób żywienia pacjenta, będący modyfikacją diety podstawowej, mający za zadanie: 

  • oszczędzać przewód pokarmowy lub konkretny, chory narząd; 
  • złagodzić dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego; 
  • w związku z powyższym – wpłynąć na poprawę stanu zdrowia.  

Główną modyfikacją w diecie łatwostrawnej jest dobór odpowiednich technik kulinarnych stosowanych w celu przygotowania potraw. Zaleca się, aby posiłki przyrządzać metodami gotowania we wodzie, na parze, pieczenia we folii, rękawie albo w zamkniętym naczyniu żaroodpornym. Potrawy będą też łatwiej przyswajalne i prostsze do skonsumowania, jeśli wcześniej się je „spulchni” – poprzez dodatek ubitych białek jaj albo namoczonej w wodzie lub mleku pszennej bułki.

Tłuszcz należy dodawać do gotowanej potrawy, na zimno – zakazane jest smażenie, grillowanie, duszenie z obsmażaniem, a także sporządzanie zasmażek czy panierek. 

Ponadto z diety wyklucza się produkty oraz dania długo zalegające w żołądku, ciężkostrawne, wywołujące wzdęcia, wędzone, ostro przyprawione i marynowane, a także te o dużej zawartości błonnika pokarmowego. Ponieważ jednak ten ostatni jest elementem niezbędnym w codziennej diecie, a dostarczony przy okazji spożycia np. surowych warzyw czy produktów zbożowych z pełnego ziarna może na przewód pokarmowy działać drażniąco, zaleca się, aby jego podstawowym źródłem były raczej młode, delikatne warzywa, dojrzałe owoce, drobne kasze, a także pieczywo graham (jeśli tolerowane). 

Ważną kwestią jest spożywanie regularnych, niewielkich objętościowo posiłków (4–5 x dziennie), dokładne gryzienie i żucie każdego przyjmowanego kęsa oraz obowiązkowo – wypijanie min. 1,5 litra czystej wody. 

Kiedy stosować dietę łatwostrawną? 

Dieta łatwostrawna, jak już wyżej wspomniano, będzie polecana m.in. pacjentom w okresie okołooperacyjnym oraz w czasie rekonwalescencji po zabiegach na przewodzie pokarmowym. To także sposób żywienia rekomendowany osobom z problemami ze strony żołądka i/lub jelit, takimi jak wzdęcia, gazy czy biegunki. Należy jednak podkreślić, że wprowadzenie samej diety łatwostrawnej może nie wystarczyć – opisane dolegliwości towarzyszą bowiem często określonym nietolerancjom, które dla pełnego, prawidłowego postępowania dietetycznego należy wcześniej wyłapać, potwierdzić lub wykluczyć. 

Dieta lekkostrawna bywa też często wybierana przez osoby starsze, w podeszłym wieku, których przewód pokarmowy nie toleruje już tak dobrze dań surowych, smażonych, pieczonych czy bogatych w błonnik pokarmowy.  Przeczytaj, jak powinna wyglądać dieta dla seniora.

Co ciekawe, dieta lekkostrawna, a przynajmniej jej elementy, mogą stać się przydatne w żywieniu osób zmagających się z chorobą nowotworową, walczących o utrzymanie stałej masy ciała, a dzięki temu – prawidłowego stanu odżywienia (niedożywienie może być jedną z głównych przyczyn powikłań w trakcie zaordynowanego leczenia). Pacjent, który ma pogorszony apetyt, zwykle zje znacznie więcej białego pieczywa, makaronu czy dań na bazie białej mąki (np. kopytek, klusek), które wprawdzie są uboższe w składniki odżywcze w porównaniu z ich „ciemnymi” odpowiednikami, ale dostarczą dzięki temu o wiele więcej potrzebnych kalorii. Nie oznacza to jednak, że pacjent nie może także sięgnąć po produkty spoza tej kategorii – jeśli ma na nie ochotę i dobrze je toleruje (np. po surowe warzywa, surowe owoce). 

Dietę łatwostrawną poleca się także w stanach podgorączkowych, w czasie przeziębień oraz grypy. 

Lekkostrawne produkty – które będą odpowiednie w diecie łatwostrawnej? 

Wśród produktów dozwolonych znajdują się następujące: 

  • produkty zbożowe – pieczywo jasne, drobne kasze (manna, kuskus, krakowska itp.), biały ryż, drobne makarony, 
  • mleko i produkty mleczne – mleko zsiadłe, kefir, jogurt naturalny, mleko słodkie – jeśli tolerowane, 
  • jaja – na miękko, ścięte na parze w formie jajecznicy albo omletu, 
  • mięso, wędliny, ryby – chude gatunki (wołowina, cielęcina, królik, kurczak, indyk, dorsz, pstrąg, flądra, sandacz), 
  • tłuszcze – masło, słodka śmietanka, oleje roślinne podawane na zimno, 
  • warzywa – gotowane, przetarte, zmiksowane: ziemniaki, marchew, buraki, szpinak, dynia, młoda fasolka szparagowa, kabaczek; na surowo: zielona sałata, cykoria, pomidor bez skórki, utarta marchewka z jabłkiem, 
  • owoce – dojrzałe bez pestek, skórki: jabłka, morele, brzoskwinie, pomarańcze, melony, przetarte przez sitko jagody, 
  • cukier i słodycze – cukier, miód, dżemy bez pestek, 
  • przyprawy – wanilia, cynamon, koper zielony, kminek, bazylia, imbir, pietruszka, sok z cytryny,
  • desery – kisiele, kompoty, musy, galaretki z owoców dozwolonych, biszkopty, 
  • napoje – woda niegazowana, kompoty z dozwolonych owoców, rozcieńczone soki z dozwolonych owoców.

Ciężkostrawne produkty – które będą nieodpowiednie w diecie łatwostrawnej? 

Wśród produktów przeciwwskazanych znajdują się następujące: 

  • produkty zbożowe – pieczywo z pełnego ziarna, razowe, żytnie na zakwasie, grube kasze, grube płatki zbożowe,
  • jaja – smażone, na twardo, 
  • mięso, wędliny, ryby – tłuste gatunki (dziczyzna, tłuste części wieprzowiny, wołowiny, łosoś, tłuste wędliny, kiełbasa itp.), 
  • tłuszcze – używane do smażenia, 
  • warzywa – wszystkie nie wymienione wcześniej, w tym nasiona roślin strączkowych, cebula, czosnek, kapusta, 
  • owoce – wszystkie, które nie zostały wymienione wcześniej, 
  • przyprawy – ostre, marynaty, 
  • desery – torty, ciężkie kremy itp., 
  • napoje – woda gazowana, słodkie napoje gazowane, alkohol.

Przykładowy jadłospis w diecie łatwostrawnej – przepisy dla dzieci i dorosłych 

Śniadanie – weka (bułka paryska, angielka) z twarożkiem 

Wekę pokrój w kromki, posmaruj cienko masłem. Przygotuj pastę z chudego twarogu rozgniecionego z naturalnym jogurtem, odrobiną soli i posiekanym koperkiem. Obłóż pastą pieczywo, dodaj po plasterku pomidora pozbawionego skórki. 

II śniadanie – mus jabłkowy z cynamonem 

Jabłko obierz ze skórki, pokrój w kostkę, wrzuć do rondelka z grubym dnem z odrobiną wody. Duś, aż owoc zmięknie i będzie dał się rozgnieść widelcem na mus. Dodaj szczyptę cynamonu. Mus podawaj z jogurtem naturalnym. 

Obiad – indyk pieczony z jarzynką, purée ziemniaczane 

Filet z indyka (500 g) pokrój w grubsze paski, wrzuć do zamkniętego z jednej strony rękawa razem z pokrojoną w talarki marchewką (1 sztuka) oraz obraną cukinią (1/4 sztuki). Do środka wlej szklankę chudego bulionu, dorzuć kilka łodyżek natki pietruszki. Rękaw zamknij, przełóż do naczynia żaroodpornego, piecz w piekarniku w ok. 180°C przez min. 30–40 minut. W międzyczasie ugotuj ziemniaki, rozgnieć na purée z łyżeczką świeżego masła. Podawaj z indykiem oraz warzywami. 

Przekąska – pankejki na jogurcie 

Do miski wrzuć szklankę mąki pszennej, płaską łyżeczkę proszku do pieczenia, 2 łyżki cukru, dokładnie połącz. Osobno wymieszaj 2 łyżki oleju rzepakowego, 150 g naturalnego jogurtu oraz 2 jajka. Składniki mokre dodaj do suchych, połącz łyżką. Smaż okrągłe placki na nieprzywierającej patelni. Podawaj np. z naturalnym serkiem oraz dozwolonymi owocami. 

Kolacja – jajko na miękko z bułką 

Bułkę pokrój w kromki, posmaruj naturalnym serkiem homogenizowanym, obłóż sałatą zieloną. Zjedz z ugotowanym na miękko jajkiem. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Substancje w suplementach diety na odchudzanie

    Nie ma lepszego sposobu na zrzucenie zbędnych kilogramów niż odpowiednio dobrana dieta połączona z aktywnością fizyczną. Mimo to na rynku dostępna jest szeroka oferta suplementów na odchudzanie. Czy te preparaty mogą wspomóc walkę z nadwagą? Na jakiej zasadzie działają substancje, które są w składzie suplementów na odchudzanie? Przyglądamy się kilku z nich.

  • Dieta na trądzik – jakie produkty jeść, a które wykluczyć?

    W walce z trądzikiem, obok właściwej pielęgnacji, będzie pomocna także dieta. Codzienny jadłospis osoby zmagającej się z trądzikiem na twarzy, plecach lub dekolcie powinien być bogaty w produkty, które zawierają m.in. cynk, błonnik, witaminy z grupy B czy beta-karoten. Co zatem należy jeść, a czego unikać, aby pozbyć się wyprysków? 

  • Dieta przy wymiotach u dzieci i dorosłych – co można jeść i pić?

    Wymioty często pojawiają się przy zatruciu pokarmowym czy tzw. jelitówce. Na czas wymiotów warto wprowadzić odpowiednią dietę, aby odciążyć zmęczony żołądek i przyśpieszyć powrót do zdrowia. Okazuje się, że niektóre produkty pomogą złagodzić nudności i wymioty, a właściwa podaż płynów zapobiegnie odwodnieniu organizmu. Co podawać do jedzenia dziecku lub dorosłemu w trakcie wymiotów?  W jaki sposób przyrządzać posiłki dla osób po wymiotach?  Podpowiadamy.

  • Dieta FODMAP – na czym polega i kiedy ją stosować?

    Problemy z wypróżnianiem, wzdęcia i bóle brzucha to częste dolegliwości, który pojawiają się zwłaszcza przy IBS oraz zespole SIBO. Symptomy tych schorzeń można złagodzić, stosując odpowiednią dietę FODMAP. Na czym dokładnie ona polega? Które produkty należy włączyć do menu, a z których zrezygnować? 

  • Dieta w biegunce u dzieci i dorosłych – co jeść przy rozwolnieniu?

    Podczas biegunki należy stosować dietę zapierającą (tzw. dietę BRAT). Jej podstawą są łatwostrawne produkty, które pomagają zagęszczać treść pokarmową. Kolejnym i równie ważnym elementem w żywieniu w czasie biegunki jest odpowiednia podaż wody. Jak powinna wyglądać dieta podczas rozwolnienia? Które produkty można jeść, a których unikać? 

  • Dieta dr Budwig – dla kogo? Na co pomoże? Czy warto ją stosować?

    Produktem bazowym diety budwigowej jest olej lniany, który autorka diety zaleca dodawać do pasty twarogowej i solo do posiłków. Jej zdaniem, taki sposób żywienia miałby wpłynąć na m.in. zmniejszenie za wysokiego ciśnienia tętniczego krwi oraz wyleczyć z raka. Czy jest to możliwe? Jakie zagrożenia płyną z diety dr Budwig? 

  • Termogeneza – czym jest? Jaki ma wpływ na utratę masy ciała?

    Na wartość naszego całodobowego zapotrzebowania składa się podstawowa oraz ponadpodstawowa przemiana materii, w tym m.in. termogeneza, czyli najprościej definiując – wydzielanie ciepła przez nasz organizm. Jej wartość może zależeć od składu spożywanej przez nas diety! Czym jest termogeneza? Czy ma związek z naszą masą ciała, zwłaszcza gdy potrzebujemy ją zredukować? 

  • Dieta przy SIBO – co jeść, a czego unikać w zespole rozrostu bakteryjnego?

    Dotyczy coraz większej liczby osób. Powoduje dyskomfort podczas wykonywania codziennych czynności, często sprawia ból. Na szczęście istnieją metody żywieniowe, które pozwalają na złagodzenie, a nawet całkowite ustąpienie dolegliwości. SIBO – jaka dieta będzie najlepsza? Jakie produkty należy wyeliminować, a które nie będą szkodzić? 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij