Dieta lekkostrawna – zasady, produkty lekkostrawne, przepisy, jadłospis
Maria Brzegowy

Dieta lekkostrawna – zasady, produkty lekkostrawne, przepisy, jadłospis

Dieta lekkostrawna to modyfikacja diety tradycyjnej, która jest zalecana chorym w okresie okołooperacyjnym, osobom starszym oraz zmagającym się z problemami trawiennymi. To także sposób na zwiększenie ilości spożytych kilokalorii w sytuacji, gdy musimy zapobiec utracie masy ciała, np. w trakcie leczenia onkologicznego. Dieta lekkostrawna – dla kogo jest przeznaczona, co jeść, a czego unikać? Jakie metody przygotowywania posiłków będą najlepsze i które dania będą łatwostrawne? 

  1. Dieta lekkostrawna – najważniejsze zasady 
  2. Kiedy stosować dietę lekkostrawną (łatwostrawną)? 
  3. Lekkostrawne produkty – które będą odpowiednie w diecie łatwostrawnej? 
  4. Ciężkostrawne produkty – które będą nieodpowiednie w diecie lekkostrawnej? 
  5. Przykładowy jadłospis w diecie lekkostrawnej – przepisy dla dzieci i dorosłych 

Dieta lekkostrawna – najważniejsze zasady 

Dieta lekkostrawna, a raczej poprawnie – łatwostrawna – to sposób żywienia pacjenta, będący modyfikacją diety podstawowej, mający za zadanie: 

  • oszczędzać przewód pokarmowy lub konkretny, chory narząd; 
  • złagodzić dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego; 
  • w związku z powyższym – wpłynąć na poprawę stanu zdrowia.  

Główną modyfikacją w diecie łatwostrawnej jest dobór odpowiednich technik kulinarnych stosowanych w celu przygotowania potraw. Zaleca się, aby posiłki przyrządzać metodami gotowania we wodzie, na parze, pieczenia we folii, rękawie albo w zamkniętym naczyniu żaroodpornym. Potrawy będą też łatwiej przyswajalne i prostsze do skonsumowania, jeśli wcześniej się je „spulchni” – poprzez dodatek ubitych białek jaj albo namoczonej w wodzie lub mleku pszennej bułki.

W daniach lekkostrawnych tłuszcz należy dodawać do gotowanej potrawy, na zimno – zakazane jest smażenie, grillowanie, duszenie z obsmażaniem, a także sporządzanie zasmażek czy panierek. 

Ponadto z diety wyklucza się produkty oraz dania długo zalegające w żołądku, ciężkostrawne, wywołujące wzdęcia, wędzone, ostro przyprawione i marynowane, a także te o dużej zawartości błonnika pokarmowego. Ponieważ jednak ten ostatni jest elementem niezbędnym w codziennej diecie, a dostarczony przy okazji spożycia np. surowych warzyw czy produktów zbożowych z pełnego ziarna może na przewód pokarmowy działać drażniąco, zaleca się, aby jego podstawowym źródłem były raczej młode, delikatne warzywa, dojrzałe owoce, drobne kasze, a także pieczywo graham (jeśli tolerowane). 

Ważną kwestią w diecie lekkostrawnej jest spożywanie regularnych, niewielkich objętościowo posiłków (4–5 x dziennie), dokładne gryzienie i żucie każdego przyjmowanego kęsa oraz obowiązkowo – wypijanie min. 1,5 litra czystej wody. 

Kiedy stosować dietę lekkostrawną (łatwostrawną)? 

Dieta lekkostrawna, jak już wyżej wspomniano, będzie polecana m.in. pacjentom w okresie okołooperacyjnym oraz w czasie rekonwalescencji po zabiegach na przewodzie pokarmowym. To także sposób żywienia rekomendowany osobom z problemami ze strony żołądka i/lub jelit, takimi jak wzdęcia, gazy czy biegunki. Należy jednak podkreślić, że wprowadzenie samej diety łatwostrawnej może nie wystarczyć – opisane dolegliwości towarzyszą bowiem często określonym nietolerancjom, które dla pełnego, prawidłowego postępowania dietetycznego należy wcześniej wyłapać, potwierdzić lub wykluczyć. 

Dieta lekkostrawna bywa też często wybierana przez osoby starsze, w podeszłym wieku, których przewód pokarmowy nie toleruje już tak dobrze dań surowych, smażonych, pieczonych czy bogatych w błonnik pokarmowy.  Przeczytaj, jak powinna wyglądać dieta dla seniora.

Co ciekawe, dieta lekkostrawna, a przynajmniej jej elementy, mogą stać się przydatne w żywieniu osób zmagających się z chorobą nowotworową, walczących o utrzymanie stałej masy ciała, a dzięki temu – prawidłowego stanu odżywienia (niedożywienie może być jedną z głównych przyczyn powikłań w trakcie zaordynowanego leczenia). Pacjent, który ma pogorszony apetyt, zwykle zje znacznie więcej białego pieczywa, makaronu czy dań na bazie białej mąki (np. kopytek, klusek), które wprawdzie są uboższe w składniki odżywcze w porównaniu z ich „ciemnymi” odpowiednikami, ale dostarczą dzięki temu o wiele więcej potrzebnych kalorii. Nie oznacza to jednak, że pacjent nie może także sięgnąć po produkty spoza tej kategorii – jeśli ma na nie ochotę i dobrze je toleruje (np. po surowe warzywa, surowe owoce). 

Dietę lekkostrawną poleca się także w stanach podgorączkowych, w czasie przeziębień oraz grypy. 

Powiązane produkty

Lekkostrawne produkty – które będą odpowiednie w diecie łatwostrawnej? 

Wśród produktów dozwolonych w diecie lekkostrawnej znajdują się następujące: 

  • produkty zbożowe – pieczywo jasne, drobne kasze (manna, kuskus, krakowska itp.), biały ryż, drobne makarony, 
  • mleko i produkty mleczne – mleko zsiadłe, kefir, jogurt naturalny, mleko słodkie – jeśli tolerowane, 
  • jaja – na miękko, ścięte na parze w formie jajecznicy albo omletu, 
  • mięso, wędliny, ryby – chude gatunki (wołowina, cielęcina, królik, kurczak, indyk, dorsz, pstrąg, flądra, sandacz), 
  • tłuszcze – masło, słodka śmietanka, oleje roślinne podawane na zimno, 
  • warzywa – gotowane, przetarte, zmiksowane: ziemniaki, marchew, buraki, szpinak, dynia, młoda fasolka szparagowa, kabaczek; na surowo: zielona sałata, cykoria, pomidor bez skórki, utarta marchewka z jabłkiem, 
  • owoce – dojrzałe bez pestek, skórki: jabłka, morele, brzoskwinie, pomarańcze, melony, przetarte przez sitko jagody, 
  • cukier i słodycze – cukier, miód, dżemy bez pestek, 
  • przyprawy – wanilia, cynamon, koper zielony, kminek, bazylia, imbir, pietruszka, sok z cytryny,
  • desery – kisiele, kompoty, musy, galaretki z owoców dozwolonych, biszkopty, 
  • napoje – woda niegazowana, kompoty z dozwolonych owoców, rozcieńczone soki z dozwolonych owoców.

Ciężkostrawne produkty – które będą nieodpowiednie w diecie lekkostrawnej? 

Wśród produktów przeciwwskazanych w diecie lekkostrawnej znajdują się następujące: 

  • produkty zbożowe – pieczywo z pełnego ziarna, razowe, żytnie na zakwasie, grube kasze, grube płatki zbożowe,
  • jaja – smażone, na twardo, 
  • mięso, wędliny, ryby – tłuste gatunki (dziczyzna, tłuste części wieprzowiny, wołowiny, łosoś, tłuste wędliny, kiełbasa itp.), 
  • tłuszcze – używane do smażenia, 
  • warzywa – wszystkie niewymienione wcześniej, w tym nasiona roślin strączkowych, cebula, czosnek, kapusta, 
  • owoce – wszystkie, które nie zostały wymienione wcześniej, 
  • przyprawy – ostre, marynaty, 
  • desery – torty, ciężkie kremy itp., 
  • napoje – woda gazowana, słodkie napoje gazowane, alkohol.

Przykładowy jadłospis w diecie lekkostrawnej – przepisy dla dzieci i dorosłych 

Śniadanie lekkostrawne – weka (bułka paryska, angielka) z twarożkiem 

Wekę pokrój w kromki, posmaruj cienko masłem. Przygotuj pastę z chudego twarogu rozgniecionego z naturalnym jogurtem, odrobiną soli i posiekanym koperkiem. Obłóż pastą pieczywo, dodaj po plasterku pomidora pozbawionego skórki. 

II śniadanie – mus jabłkowy z cynamonem 

Jabłko obierz ze skórki, pokrój w kostkę, wrzuć do rondelka z grubym dnem z odrobiną wody. Duś, aż owoc zmięknie i będzie dał się rozgnieść widelcem na mus. Dodaj szczyptę cynamonu. Mus podawaj z jogurtem naturalnym. 

Obiad lekkostrawny – indyk pieczony z jarzynką, purée ziemniaczane 

Filet z indyka (500 g) pokrój w grubsze paski, wrzuć do zamkniętego z jednej strony rękawa razem z pokrojoną w talarki marchewką (1 sztuka) oraz obraną cukinią (1/4 sztuki). Do środka wlej szklankę chudego bulionu, dorzuć kilka łodyżek natki pietruszki. Rękaw zamknij, przełóż do naczynia żaroodpornego, piecz w piekarniku w ok. 180°C przez min. 30–40 minut. W międzyczasie ugotuj ziemniaki, rozgnieć na purée z łyżeczką świeżego masła. Podawaj z indykiem oraz warzywami. 

Przekąska – pankejki na jogurcie 

Do miski wrzuć szklankę mąki pszennej, płaską łyżeczkę proszku do pieczenia, 2 łyżki cukru, dokładnie połącz. Osobno wymieszaj 2 łyżki oleju rzepakowego, 150 g naturalnego jogurtu oraz 2 jajka. Składniki mokre dodaj do suchych, połącz łyżką. Smaż okrągłe placki na nieprzywierającej patelni. Podawaj np. z naturalnym serkiem oraz dozwolonymi owocami. 

Kolacja lekkostrawna – jajko na miękko z bułką 

Bułkę pokrój w kromki, posmaruj naturalnym serkiem homogenizowanym, obłóż sałatą zieloną. Zjedz z ugotowanym na miękko jajkiem. 

  1. H. Kunachowicz, B. Przygoda, I. Nadolna, K. Iwanow, Tabele składu i wartości odżywczej żywności, PZWL Wydawnictwo Lekarski, Warszawa 2017. 
  2. M. Jarosz, 2017, Dietetyka. Żywność, żywienie w prewencji i leczeniu, Wydawnictwo IŻŻ, Warszawa 2017. 
  3. D. Włodarek i in., Dietoterapia, PZWL Wydawnictwo Lekarskie Warszawa 2015. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Dieta odchudzająca – jak ją zaplanować? O czym warto pamiętać? Co jeść, żeby schudnąć?

    Nie ma jednej, uniwersalnej diety pozwalającej na uzyskanie zdrowej i szczupłej sylwetki. To, co sprawdzi się w przypadku jednej osoby (np. wartość kaloryczna, rozkład podstawowych makroskładników, wybór produktów), dla drugiej może być wręcz szkodliwe. Istnieją natomiast pewne zasady, których wprowadzenie do codziennego funkcjonowania na pewno przysłuży się osiągnięciu naszego celu. Dieta odchudzająca – jak ją zaplanować? Czy taka dieta może być szybka i tania? Co należy zrobić, aby odchudzanie było zdrowe i skuteczne? 

  • Dieta w depresji – co jeść?

    Skuteczność aktualnie stosowanych metod zapobiegania i leczenia depresji jest ograniczona, w dodatku często wiąże się z występowaniem skutków ubocznych. Obecnie dobrze wiadomo, że dieta wywiera istotny wpływ na ogólny stan zdrowia i dobrostan psychiczny, co sugeruje, że może być również ważnym elementem terapii wspomagającej leczenie depresji.

  • Dieta miażdżycowa – zasady, produkty, jadłospis, przepisy

    Choroby układu krążenia, w tym m.in. miażdżyca, wciąż stanowią jedną z głównych przyczyn zgonów w naszych kraju. Wśród czynników ryzyka ich rozwoju wymienia się m.in. niską aktywność fizyczną oraz niewłaściwą dietę. Jak powinno wyglądać żywienie w profilaktyce i leczeniu miażdżycy? Co jeść, a czego unikać? 

  • Dieta przy chorobie Hashimoto – jak powinna wyglądać?

    Dieta przy Hashimoto odgrywa kluczową rolę w terapii – warto wiedzieć, na co zwrócić szczególną uwagę, aby poprawić swój stan zdrowia i jakość życia. Podpowiadamy, jak komponować menu, będąc chorym na autoimmunologiczne zapalenie tarczycy. 

  • Dieta w zespole jelita drażliwego (IBS)

    Żyjemy szybko. Szybko myślimy, jemy i śpimy. Nasz organizm niestety niekoniecznie lubi ten ciągły bieg. Niekomfortową sytuację często manifestuje więc poprzez występowanie różnych dolegliwości, na przykład w obrębie naszych jelit. Czym jest IBS i jak sobie z nim radzić?

  • Dieta redukcyjna – zasady, efekty, produkty i przykładowy jadłospis

    Moda na stosowanie różnego rodzaju diet odchudzających nie przemija. Chęć osiągnięcia wymarzonej sylwetki często, niestety, odbywa się kosztem własnego zdrowia. Czy odchudzanie zawsze powinno wiązać się z „dietą” i czy skuteczna redukcja masy ciała oznacza ograniczenia w spożywaniu tradycyjnych posiłków? Sprawdźmy, jak powinna wyglądać dieta redukcyjna. 

  • Dieta normokaloryczna – założenia, efekty i etapy. Dla kogo będzie wskazana?

    Słowo dieta często kojarzone jest wyłącznie z odchudzaniem. Niesłusznie, ponieważ celem diety, czyli naszego sposobu żywienia, może być nie tylko odchudzanie, ale również wspomaganie leczenia danej jednostki chorobowej, a nawet przytycie. Natomiast w sytuacji, gdy chcemy utrzymać obecną masę ciała, powinniśmy zastosować dietę normokaloryczną.  Na czym polega i komu jest polecana? 

  • Etapy gojenia ran. Jak przyspieszyć proces?

    Czas gojenia się rany jest kwestią indywidualną. Jest to uzależnione od wielu czynników, w tym od obecności chorób przewlekłych, np. cukrzycy typy 2, palenia papierosów, nadużywania alkoholu, przyjmowania niektórych leków, a nawet występowania schorzeń o podłożu autoimmunologicznym. Proces gojenia przebiega w kilku etapach. Warto pamiętać, że można go znacznie przyspieszyć – zarówno za pomocą domowych sposobów, jak i preparatów aptecznych.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij