Pryszczata może być tylko młodość?
Marek Janiak

Pryszczata może być tylko młodość?

Trądzikowe wypryski na skórze młodej osoby nikogo nie dziwią. Ale niemal połowa kobiet w wieku 21–30 lat zmaga się z trądzikiem… dorosłych. Dolegliwość ta dokucza także ok. 1% mężczyzn i 5% kobiet w 40. roku życia.

I znowu wygrywa młodość

Trądzik młodzieńczy rozwija się szybko. Często wydaje się, że choroba znika, aby po chwili pojawić się znowu. U dorosłych natomiast to schorzenie rozwija się stopniowo3. Nie można przewidzieć czasu trwania trądziku. U większości osób zmiany mają tendencję do ustępowania po 3–5 latach, lecz niektórzy zmagają się z nim nawet ponad 10 lat2. Problemem są także następstwa trądzikowe, czyli blizny i/lub zabarwione plamki. Można zdefiniować według czasu dwa podtypy trądziku kobiecego: trwały (od okresu dojrzewania do dorosłości) i późny (występujący po 25 roku życia), występujący odpowiednio u około 80 i 20% przypadków4. Trądzik u dorosłej kobiety, który często ma charakter przewlekły, wywiera na nią znaczący negatywny wpływ psychologiczny, społeczny i emocjonalny5.

Jaką część twarzy możne dotknąć trądzik?

Trądzik dorosłych ma zwykle łagodne lub umiarkowane nasilenie i wykazuje więcej zmian zapalnych i mniej zaskórników w porównaniu z trądzikiem nastolatków. U nastolatków zmiany obejmują czoło, nos, podbródek, natomiast u dorosłych kobiet zazwyczaj pojawiają się na dolnej części twarzy oraz szyi i często związane są z okresem przedmiesiączkowym5. Są to głównie zaskórniki zamknięte i otwarte, z kolei czerwone zmiany zapalne mogą wystąpić w dalszych etapach rozwoju choroby5. Z kolei u kobiet dorosłych występują zarówno zmiany skórne zapalne jak i niezapalne, występowanie pojedynczego typu zmian jest rzadkie1.

Należy pamiętać, że trądzik jest przewlekłą chorobą skóry o zmiennej aktywności, czyli z fazami poprawy i nawrotu1,2.

Kto jest winien?

W przebiegu tworzenia się zmian trądzikowych pojawiają się2:

  • nadprodukcja łoju, łojotok,
  • zaburzenia rogowacenia ujść jednostek włosowo-łojowych,
  • kolonizacja gruczołów łojowych przez bakterie: Cutibacterium acnes (dawniej: Propionibacterium acnes), 
  • rozwój stanu zapalnego.

Zjawiska raczej układają się w sieć powiązań, niż w logiczną sekwencję zdarzeń2.

Choroba może być wywołana przez wiele czynników1,2,5:

  • zmiany hormonalne – 83% kobiet okresie przedmiesiączkowym obserwuje pogarszanie się zmian trądzikowych. Dodatkowo zaostrzenie trądziku powoduje podwyższenie poziomu hormonów zwanych androgenami (często obserwowane w przebiegu zespołu jajników policystycznych),
  • palenie papierosów – związane z pojawieniem się niezapalnych zmian skórnych,
  • kosmetyki – ze względu na zatykanie ujścia mieszka włosowego czy gruczołów łojowych,
  • dieta – jej wpływ na wystąpienie czy zaostrzenie trądziku jest obecnie badany, jednak wykazano istnienie pewnego związku pomiędzy konsumpcją mleka a trądzikiem o nasileniu umiarkowanym do silnego. Ponadto niskie spożycie owoców, warzyw czy ryb może też wpływać niekorzystnie na trądzik,
  • leki – trądzik może ulec nasileniu przez przyjmowanie następujących grup leków: kortykosteroidy, hormon adrenokortykotropowy, leki przeciwpadaczkowe, leki przeciwdepresyjne, leki przeciwgruźlicze, halogenki, witamina B12 oraz barbiturany,
  • inne czynniki: stres, predyspozycje genetyczne, brak ciąż, praca w biurze,
  • słońce – brak jest obecnie jakichkolwiek dowodów by promieniowanie słoneczne wywiera jednoznacznie korzystny, bądź negatywny wpływ na zmiany trądzikowe, ale brane jest ono pod uwagę2.

Sposoby na trądzik2,6

Należy mieć świadomość, że stosowanie jakiejkolwiek terapii nie gwarantuje całkowitego wyleczenia, czyli pozbycia się trądziku na zawsze. Po zaprzestaniu leczenia można się spodziewać stopniowego nawrotu zmian chorobowych.

Kuracja zmian trądzikowych wymaga systematyczności, jest przewlekła, trwa niejednokrotnie wiele lat, wymaga stosowania preparatów miejscowych oraz w cięższych postaciach leczenia doustnego.

Spektrum miejscowych terapii przeciwtrądzikowych znacznie się rozwinęło w ostatnich latach i dostępne są różne miejscowe leki, od kwasu azelainowego, antybiotyków, retinoidów i nadtlenku benzoilu do kilku ustalonych kombinacji tych substancji czynnych. Podstawowym postępowaniem jest leczenie miejscowe, które jest skuteczne u 60% pacjentów. Jedną z substancji czynnych wykazującą wielokierunkowe działanie na większość przyczyn powstawania trądziku jest kwas azelainowy (dostępny m.in. w produktach Skinoren). Dzięki dobrej tolerancji i niewywoływaniu zjawiska lekooporności, może być z powodzeniem stosowany w leczeniu zmian trądzikowych u dorosłych. 

Nie ma tego złego7?

Dermatolodzy już od dawna obserwowali, że skóra osób mających trądzik pospolity starzeje się wolniej niż skóra osób, które nigdy nie miały zmian trądzikowych. Na przykład zmarszczki i ścieńczenie skóry pojawiają się znacznie później.

Niektórzy eksperci uważają, że jest to związane z nadmierną produkcją sebum przez gruczoły łojowe, ale prawdopodobnie odpowiadają za to również inne czynniki. Wyniki badania opublikowane niedawno w „Journal of Investigative Dermatology” mogą potwierdzać tę obserwację. Za przyczynę podejrzewa się istnienie związku pomiędzy obecnością w komórkach dłuższych telomerów a opóźnionym procesem starzenia skóry. Telomery to zakończenia materiału genetycznego człowieka upakowanego w chromosomach. Ich rolą jest ochrona materiału genetycznego przed uszkodzeniem, które mogłoby nastąpić podczas podziałów komórkowych. Ponadto skracanie długości telomerów jest jednym z elementów procesu starzenia się. W związku z tym, za podstawę zjawiska opóźnionego starzenia się skóry trądzikowej, podejrzewa się obecność dłuższych telomerów.

Wśród dermatologów dominuje obecnie pogląd, że prawidłowe postępowanie w trądziku powinno polegać przede wszystkim na zapobieganiu procesom bliznowacenia. Można to osiągnąć jedynie przez jak najwcześniejsze wprowadzenie skutecznego leczenia2 – ze świadomością, że walczymy z chorobą przewlekłą.

 

Źródła:

  1. Reszko A, Berson D. Postadolescent acne in women. UpToDate. Topic 13615 Version 
  2. Szepietowski J. Trądzik zwyczajny: patogeneza i leczenie. Konsensus Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego. Przegl Dermatol 2012; 99: 649–673.
  3. Poli F i wsp. An epidemiological study of acne in female adults: results of a survey conducted in France. J Eur Acad Dermatol Venereol 2001; 15(6): 541–5.
  4. Preneau S, Dreno B. Female acne - a different subtype of teenager acne? J Eur Acad Dermatol Venereol. 2012; 26: 277– 282.
  5. Thiboutot D, Zaenglein A. Pathogenesis, clinical manifestations, and diagnosis of acne vulgaris. UpToDate. Topic 39 Version 25.0. 
  6. Graber E. Treatment of acne vulgaris. UpToDate Topic 42 Version 38.0.
  7. Ribero S i wsp. Acne and Telomere Length: A New Spectrum between Senescence and Apoptosis Pathways. Journal of Investigative Dermatology. 2017; 137: 513–515.

Artykuł sponsorowany
 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jak bezpiecznie usunąć kleszcza?

    Im krótszy czas przyssania kleszcza, tym lepiej. Należy jednak pamiętać, iż nieumiejętne usuwanie powoduje oderwanie tylko odwłoku – w skórze pozostaje główka i tułów kleszcza. Może to przynieść więcej szkody niż kilkudziesięciominutowa zwłoka i usunięcie za pomocą odpowiednich akcesoriów. Jak poprawnie usunąć kleszcza? Jakich błędów unikać?

  • Ukąszenia owadów u dzieci – objawy i pierwsza pomoc. Co stosować na ugryzione miejsca?

    Ukąszenia owadów, zwłaszcza w sezonie letnim, przysparzają sporo problemów, gdyż mogą wywoływać silny świąd, obrzęk w miejscu ukłucia lub nawet prowadzić do zagrażającego życiu wstrząsu anafilaktycznego u osób uczulonych na jad insektów. Jak postępować w przypadku ukąszeń owadów u dzieci? 

  • Goitrogeny – czy musimy ich unikać? Czym są i jak wpływają na tarczycę?

    Słowo dieta u większości z nas powoduje skojarzenie z procesem odchudzania (redukcji masy ciała). Tymczasem dieta odnosi się do codziennego sposobu żywienia każdego z nas. W zależności od tego, jakich wyborów spożywczych dokonujemy, menu może być przykładowo zbilansowane i odpowiadająco zapotrzebowaniu naszego własnego organizmu lub całkowicie odbiegać od potrzeb naszego ciała w danym momencie.  

  • Skrzywienie kręgosłupa – rodzaje, przyczyny, leczenie, rehabilitacja

    Skrzywienie kręgosłupa może być fizjologiczne, wynikające z esowatej budowy ludzkiego kręgosłupa (lordoza oraz kifoza) lub patologiczne, gdy naturalne krzywizny ulegają pogłębieniu (hiperkifozą i hiperlordozą) bądź zniesieniu (zniesienie lordozy szyjnej lub lędźwiowej). Powstałe wówczas wady kręgosłupa mogą być przyczyną dolegliwość i wymagają korekcji. Często występującą wadą postawy, zwłaszcza u dzieci, jest  również boczne skrzywienie kręgosłupa, mogące prowadzić do poważnych zniekształceń sylwetki.  

  • Badanie wolnego płodowego DNA (cffDNA) – na czym polegają i jakie wady genetyczne wykrywają badania NIPT? Kiedy należy je wykonać?

    Badanie wolnego płodowego DNA (cffDNA) to analiza materiału genetycznego dziecka przedostającego się przez łożysko i krążącego we krwi matki. Testy NIPT to nieinwazyjne, bezpieczne badania prenatalne, które pozwalają na oszacowanie z dużym prawdopodobieństwem (choć nie 100%) ryzyka wystąpienia wad genetycznych u płodu oraz określenie płci dziecka. Badanie cffDNA można wykonać już w pierwszym trymestrze – po 10. tygodniu ciąży.

  • Kleszczowe zapalenie mózgu – przyczyny, objawy, leczenie, szczepionka

    Kleszczowe zapalenie mózgu to odzwierzęca choroba zakaźna. Czynnikiem, który ją wywołuje jest ukąszenie kleszcza i przedostanie się do organizmu człowieka wirusa z rodzaju flawiwirusów (rzadko KZM może być spowodowane spożyciem niepasteryzowanego mleka zakażonego zwierzęcia). Objawy kleszczowego zapalenia mózgu obejmują m.in. wysoką gorączkę, silne bóle głowy, wymioty, nudności, objawy oponowe, zaburzenia świadomości, niedowłady, zaburzenia oddychania. Dowiedz się, jak wygląda leczenie KZM oraz jak mu zapobiegać.

  • RTG stawu łokciowego – projekcje i cena prześwietlenia łokcia. Jak interpretować opis rentgenu?

    Badanie rentgenowskie stawu łokciowego wykonywane jest najczęściej w sytuacji jego urazu. W obszarze łokcia przyczepiają się mięśnie, które są zaangażowane zarówno w prostowanie, jak i zginanie przedramienia, nadgarstka i palców. Jest to staw zawiasowy, który jest narażony na wiele urazów, takich jak złamanie, skręcenie i zwichnięcie. Jedną z obrazowych metod diagnostycznych jest wykonanie prześwietlania łokcia. Jak się przygotować do badania i ile kosztuje RTG stawu łokciowego? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Lumbago (postrzał) – co to jest? Przyczyny, objawy, leczenie lumbalgii

    Lumbago, inaczej postrzał lub heksenszus, to zespół bólowy dotyczący odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa. Ból w dole pleców pojawiający się w przebiegu lumbalgii jest spowodowany przeciążeniem struktur kręgosłupa, do którego może dojść np. na skutek dźwigania ciężkich przedmiotów, braku aktywności fizycznej, długotrwałego przyjmowania pozycji siedzącej lub stojącej, nadwagi i otyłości. Czynnikiem zwiększonego ryzyka wystąpienia lumbago są także zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa. Jakie są domowe sposoby walki z lumbago?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij