Pryszczata może być tylko młodość?
Marek Janiak

Pryszczata może być tylko młodość?

Trądzikowe wypryski na skórze młodej osoby nikogo nie dziwią. Ale niemal połowa kobiet w wieku 21–30 lat zmaga się z trądzikiem… dorosłych. Dolegliwość ta dokucza także ok. 1% mężczyzn i 5% kobiet w 40. roku życia.

I znowu wygrywa młodość

Trądzik młodzieńczy rozwija się szybko. Często wydaje się, że choroba znika, aby po chwili pojawić się znowu. U dorosłych natomiast to schorzenie rozwija się stopniowo3. Nie można przewidzieć czasu trwania trądziku. U większości osób zmiany mają tendencję do ustępowania po 3–5 latach, lecz niektórzy zmagają się z nim nawet ponad 10 lat2. Problemem są także następstwa trądzikowe, czyli blizny i/lub zabarwione plamki. Można zdefiniować według czasu dwa podtypy trądziku kobiecego: trwały (od okresu dojrzewania do dorosłości) i późny (występujący po 25 roku życia), występujący odpowiednio u około 80 i 20% przypadków4. Trądzik u dorosłej kobiety, który często ma charakter przewlekły, wywiera na nią znaczący negatywny wpływ psychologiczny, społeczny i emocjonalny5.

Jaką część twarzy możne dotknąć trądzik?

Trądzik dorosłych ma zwykle łagodne lub umiarkowane nasilenie i wykazuje więcej zmian zapalnych i mniej zaskórników w porównaniu z trądzikiem nastolatków. U nastolatków zmiany obejmują czoło, nos, podbródek, natomiast u dorosłych kobiet zazwyczaj pojawiają się na dolnej części twarzy oraz szyi i często związane są z okresem przedmiesiączkowym5. Są to głównie zaskórniki zamknięte i otwarte, z kolei czerwone zmiany zapalne mogą wystąpić w dalszych etapach rozwoju choroby5. Z kolei u kobiet dorosłych występują zarówno zmiany skórne zapalne jak i niezapalne, występowanie pojedynczego typu zmian jest rzadkie1.

Należy pamiętać, że trądzik jest przewlekłą chorobą skóry o zmiennej aktywności, czyli z fazami poprawy i nawrotu1,2.

Kto jest winien?

W przebiegu tworzenia się zmian trądzikowych pojawiają się2:

  • nadprodukcja łoju, łojotok,
  • zaburzenia rogowacenia ujść jednostek włosowo-łojowych,
  • kolonizacja gruczołów łojowych przez bakterie: Cutibacterium acnes (dawniej: Propionibacterium acnes), 
  • rozwój stanu zapalnego.

Zjawiska raczej układają się w sieć powiązań, niż w logiczną sekwencję zdarzeń2.

Choroba może być wywołana przez wiele czynników1,2,5:

  • zmiany hormonalne – 83% kobiet okresie przedmiesiączkowym obserwuje pogarszanie się zmian trądzikowych. Dodatkowo zaostrzenie trądziku powoduje podwyższenie poziomu hormonów zwanych androgenami (często obserwowane w przebiegu zespołu jajników policystycznych),
  • palenie papierosów – związane z pojawieniem się niezapalnych zmian skórnych,
  • kosmetyki – ze względu na zatykanie ujścia mieszka włosowego czy gruczołów łojowych,
  • dieta – jej wpływ na wystąpienie czy zaostrzenie trądziku jest obecnie badany, jednak wykazano istnienie pewnego związku pomiędzy konsumpcją mleka a trądzikiem o nasileniu umiarkowanym do silnego. Ponadto niskie spożycie owoców, warzyw czy ryb może też wpływać niekorzystnie na trądzik,
  • leki – trądzik może ulec nasileniu przez przyjmowanie następujących grup leków: kortykosteroidy, hormon adrenokortykotropowy, leki przeciwpadaczkowe, leki przeciwdepresyjne, leki przeciwgruźlicze, halogenki, witamina B12 oraz barbiturany,
  • inne czynniki: stres, predyspozycje genetyczne, brak ciąż, praca w biurze,
  • słońce – brak jest obecnie jakichkolwiek dowodów by promieniowanie słoneczne wywiera jednoznacznie korzystny, bądź negatywny wpływ na zmiany trądzikowe, ale brane jest ono pod uwagę2.

Sposoby na trądzik2,6

Należy mieć świadomość, że stosowanie jakiejkolwiek terapii nie gwarantuje całkowitego wyleczenia, czyli pozbycia się trądziku na zawsze. Po zaprzestaniu leczenia można się spodziewać stopniowego nawrotu zmian chorobowych.

Kuracja zmian trądzikowych wymaga systematyczności, jest przewlekła, trwa niejednokrotnie wiele lat, wymaga stosowania preparatów miejscowych oraz w cięższych postaciach leczenia doustnego.

Spektrum miejscowych terapii przeciwtrądzikowych znacznie się rozwinęło w ostatnich latach i dostępne są różne miejscowe leki, od kwasu azelainowego, antybiotyków, retinoidów i nadtlenku benzoilu do kilku ustalonych kombinacji tych substancji czynnych. Podstawowym postępowaniem jest leczenie miejscowe, które jest skuteczne u 60% pacjentów. Jedną z substancji czynnych wykazującą wielokierunkowe działanie na większość przyczyn powstawania trądziku jest kwas azelainowy (dostępny m.in. w produktach Skinoren). Dzięki dobrej tolerancji i niewywoływaniu zjawiska lekooporności, może być z powodzeniem stosowany w leczeniu zmian trądzikowych u dorosłych. 

Nie ma tego złego7?

Dermatolodzy już od dawna obserwowali, że skóra osób mających trądzik pospolity starzeje się wolniej niż skóra osób, które nigdy nie miały zmian trądzikowych. Na przykład zmarszczki i ścieńczenie skóry pojawiają się znacznie później.

Niektórzy eksperci uważają, że jest to związane z nadmierną produkcją sebum przez gruczoły łojowe, ale prawdopodobnie odpowiadają za to również inne czynniki. Wyniki badania opublikowane niedawno w „Journal of Investigative Dermatology” mogą potwierdzać tę obserwację. Za przyczynę podejrzewa się istnienie związku pomiędzy obecnością w komórkach dłuższych telomerów a opóźnionym procesem starzenia skóry. Telomery to zakończenia materiału genetycznego człowieka upakowanego w chromosomach. Ich rolą jest ochrona materiału genetycznego przed uszkodzeniem, które mogłoby nastąpić podczas podziałów komórkowych. Ponadto skracanie długości telomerów jest jednym z elementów procesu starzenia się. W związku z tym, za podstawę zjawiska opóźnionego starzenia się skóry trądzikowej, podejrzewa się obecność dłuższych telomerów.

Wśród dermatologów dominuje obecnie pogląd, że prawidłowe postępowanie w trądziku powinno polegać przede wszystkim na zapobieganiu procesom bliznowacenia. Można to osiągnąć jedynie przez jak najwcześniejsze wprowadzenie skutecznego leczenia2 – ze świadomością, że walczymy z chorobą przewlekłą.

 

Źródła:

  1. Reszko A, Berson D. Postadolescent acne in women. UpToDate. Topic 13615 Version 
  2. Szepietowski J. Trądzik zwyczajny: patogeneza i leczenie. Konsensus Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego. Przegl Dermatol 2012; 99: 649–673.
  3. Poli F i wsp. An epidemiological study of acne in female adults: results of a survey conducted in France. J Eur Acad Dermatol Venereol 2001; 15(6): 541–5.
  4. Preneau S, Dreno B. Female acne - a different subtype of teenager acne? J Eur Acad Dermatol Venereol. 2012; 26: 277– 282.
  5. Thiboutot D, Zaenglein A. Pathogenesis, clinical manifestations, and diagnosis of acne vulgaris. UpToDate. Topic 39 Version 25.0. 
  6. Graber E. Treatment of acne vulgaris. UpToDate Topic 42 Version 38.0.
  7. Ribero S i wsp. Acne and Telomere Length: A New Spectrum between Senescence and Apoptosis Pathways. Journal of Investigative Dermatology. 2017; 137: 513–515.

Artykuł sponsorowany
 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Wapń (Ca) – badanie elektrolity we krwi. Norma, hipokalcemia, hiperkalcemia

    Zarówno wapń całkowity (Ca), jak i ten zjonizowany (Ca2+) odgrywają istotną rolę w szeregu procesów metabolicznych, które zachodzą w organizmie. Można go dostarczać wraz z pożywieniem, a zapotrzebowanie na ten makroelement wzrasta wraz z wiekiem, szczególnie wśród wrażliwych na demineralizację kości kobiet w okresie menopauzy. Ile wynosi prawidłowe stężenie wapnia we krwi, jak się przygotować do badania i co wpływa na powstanie hipokalcemii lub hiperkalcemii? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Przewiane ucho – przyczyny, objawy, leczenie, domowe sposoby

    Czy po wieczornym spacerze odczuwasz ból lub słyszysz szum w uszach? To może być przyczyna przewianego ucha. Przypadłość ta dotyczy wszystkich osób, zarówno młodszych, jak i starszych. Najczęściej jednak pojawia się u dzieci do 6. roku życia. Jakie są przyczyny przewianego ucha? Jak leczyć przewiane ucho domowymi sposobami?  Kiedy udać się do laryngologa? Podpowiadamy.

  • Ból po lewej stronie brzucha? To może być choroba trzustki – zbadaj poziom lipazy trzustkowej (ALP)

    Badanie poziomu lipazy (ALP) pozwala ocenić ewentualne choroby trzustki, które objawiają się na przykład jako ból po lewej stronie brzucha, najczęściej pół godziny po spożytym posiłku lub po wypiciu alkoholu. To proste oznaczenie polegające na analizie próbki krwi żylnej, oddanej w punkcie pobrań na czczo, najlepiej w godzinach porannych. Ile kosztuje badanie lipazy trzustkowej, które parametry należy dodatkowo sprawdzić wraz z analizą enzymów trzustkowych i jakie są normy ALP? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Jak działa acyklowir? Czy jest bezpieczny dla kobiet w ciąży i dzieci?

    Acyklowir to pochodna guanozyny, którą z powodzeniem stosuje się podczas leczenia opryszczki, półpaśca, ospy wietrznej, cytomegalii i wirusa EBV. Występuje w formie tabletek i kremów i roztworów do infuzji. Kto może stosować acyklowir, a jakie są przeciwwskazania i czy kobiety w ciąży oraz matki karmiące mogą bezpiecznie sięgać po acyklowir w preparatach bez recepty? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dieta GAPS – dla kogo? Zasady, produkty, przepisy w diecie zespołu psychologiczno-jelitowego

    Dieta GAPS to program żywieniowy, który bazuje na koncepcji, iż ogólny stan zdrowia, a także choroby i zaburzenia takie jak autyzm czy depresja, ściśle związane są z kondycją naszych jelit. Podstawą diety GAPS jest domowy wywar mięsny oraz produkty fermentowane. W diecie tej wykluczeniu ulega szeroka gama produktów spożywczych, m.in. zboża, warzywa skrobiowe. Na czym dokładnie polega dieta GAPS? Jakie są zasady tej diety oraz jak wyglądają poszczególne etapy? 

  • Anty-HCV – badanie, normy. Przyczyny i objawy zakażenia HCV

    Zakażenie WZW typu C jest jednocześnie skąpoobjawowe i groźne dla zdrowia. Nieleczone zakażenie HCV może utrzymywać się nawet do kilkudziesięciu lat, prowadząc do rozwoju marskości wątroby lub raka wątrobowokomórkowego. W celu sprawdzenia, czy doszło do zakażenia wirusem HCV, na którego dotychczas nie udało się opracować skutecznej szczepionki, należy zgłosić się na badanie poziomu przeciwciał anty-HCV. Jak wygląda badanie i interpretacja wyników badania? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Omicron – zidentyfikowano kolejną odmianę koronawirusa SARS-CoV-2

    Liczba zakażeń SARS-CoV-2 w Republice Południowej Afryki gwałtownie wzrosła w ostatnich tygodniach, co zbiegło się z wykryciem kolejnego wariantu wirusa. Omikron cechuje nagromadzenie mutacji, które mogą budzić niepokój, jednak na tym etapie nie wiadomo, jak te zmiany rzeczywiście wpłyną na właściwości tego wariantu koronawirusa. Pierwszych informacji o obrazie klinicznym zakażenia, jakie wywołuje, możemy spodziewać się już w najbliższych dniach.

  • Kwas foliowy metylowany – czy kobiety bez mutacji MTHFR także powinny go suplementować?

    Istnieje grupa kobiet, która ze względu na to, że posiada mutację genu MTHF nie może właściwie metabolizować kwasu foliowego do jego aktywnej postaci, która jest niezbędna m.in do prawidłowego rozwoju płodu. Te pacjentki, w trakcie przygotowywania się do zajścia w ciążę, jak i będąc w ciąży, powinny suplementować około 0,4 mg kwasu foliowego i metafoliny, czyli zmetylowanej formy kwasu foliowego. Dowiedz się więcej o kwasie foliowym w zmetylowanej formie, czytając niniejszy artykuł.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij