Pryszczata może być tylko młodość?
Marek Janiak

Pryszczata może być tylko młodość?

Trądzikowe wypryski na skórze młodej osoby nikogo nie dziwią. Ale niemal połowa kobiet w wieku 21–30 lat zmaga się z trądzikiem… dorosłych. Dolegliwość ta dokucza także ok. 1% mężczyzn i 5% kobiet w 40. roku życia.

I znowu wygrywa młodość

Trądzik młodzieńczy rozwija się szybko. Często wydaje się, że choroba znika, aby po chwili pojawić się znowu. U dorosłych natomiast to schorzenie rozwija się stopniowo3. Nie można przewidzieć czasu trwania trądziku. U większości osób zmiany mają tendencję do ustępowania po 3–5 latach, lecz niektórzy zmagają się z nim nawet ponad 10 lat2. Problemem są także następstwa trądzikowe, czyli blizny i/lub zabarwione plamki. Można zdefiniować według czasu dwa podtypy trądziku kobiecego: trwały (od okresu dojrzewania do dorosłości) i późny (występujący po 25 roku życia), występujący odpowiednio u około 80 i 20% przypadków4. Trądzik u dorosłej kobiety, który często ma charakter przewlekły, wywiera na nią znaczący negatywny wpływ psychologiczny, społeczny i emocjonalny5.

Jaką część twarzy możne dotknąć trądzik?

Trądzik dorosłych ma zwykle łagodne lub umiarkowane nasilenie i wykazuje więcej zmian zapalnych i mniej zaskórników w porównaniu z trądzikiem nastolatków. U nastolatków zmiany obejmują czoło, nos, podbródek, natomiast u dorosłych kobiet zazwyczaj pojawiają się na dolnej części twarzy oraz szyi i często związane są z okresem przedmiesiączkowym5. Są to głównie zaskórniki zamknięte i otwarte, z kolei czerwone zmiany zapalne mogą wystąpić w dalszych etapach rozwoju choroby5. Z kolei u kobiet dorosłych występują zarówno zmiany skórne zapalne jak i niezapalne, występowanie pojedynczego typu zmian jest rzadkie1.

Należy pamiętać, że trądzik jest przewlekłą chorobą skóry o zmiennej aktywności, czyli z fazami poprawy i nawrotu1,2.

Kto jest winien?

W przebiegu tworzenia się zmian trądzikowych pojawiają się2:

  • nadprodukcja łoju, łojotok,
  • zaburzenia rogowacenia ujść jednostek włosowo-łojowych,
  • kolonizacja gruczołów łojowych przez bakterie: Cutibacterium acnes (dawniej: Propionibacterium acnes), 
  • rozwój stanu zapalnego.

Zjawiska raczej układają się w sieć powiązań, niż w logiczną sekwencję zdarzeń2.

Choroba może być wywołana przez wiele czynników1,2,5:

  • zmiany hormonalne – 83% kobiet okresie przedmiesiączkowym obserwuje pogarszanie się zmian trądzikowych. Dodatkowo zaostrzenie trądziku powoduje podwyższenie poziomu hormonów zwanych androgenami (często obserwowane w przebiegu zespołu jajników policystycznych),
  • palenie papierosów – związane z pojawieniem się niezapalnych zmian skórnych,
  • kosmetyki – ze względu na zatykanie ujścia mieszka włosowego czy gruczołów łojowych,
  • dieta – jej wpływ na wystąpienie czy zaostrzenie trądziku jest obecnie badany, jednak wykazano istnienie pewnego związku pomiędzy konsumpcją mleka a trądzikiem o nasileniu umiarkowanym do silnego. Ponadto niskie spożycie owoców, warzyw czy ryb może też wpływać niekorzystnie na trądzik,
  • leki – trądzik może ulec nasileniu przez przyjmowanie następujących grup leków: kortykosteroidy, hormon adrenokortykotropowy, leki przeciwpadaczkowe, leki przeciwdepresyjne, leki przeciwgruźlicze, halogenki, witamina B12 oraz barbiturany,
  • inne czynniki: stres, predyspozycje genetyczne, brak ciąż, praca w biurze,
  • słońce – brak jest obecnie jakichkolwiek dowodów by promieniowanie słoneczne wywiera jednoznacznie korzystny, bądź negatywny wpływ na zmiany trądzikowe, ale brane jest ono pod uwagę2.

Sposoby na trądzik2,6

Należy mieć świadomość, że stosowanie jakiejkolwiek terapii nie gwarantuje całkowitego wyleczenia, czyli pozbycia się trądziku na zawsze. Po zaprzestaniu leczenia można się spodziewać stopniowego nawrotu zmian chorobowych.

Kuracja zmian trądzikowych wymaga systematyczności, jest przewlekła, trwa niejednokrotnie wiele lat, wymaga stosowania preparatów miejscowych oraz w cięższych postaciach leczenia doustnego.

Spektrum miejscowych terapii przeciwtrądzikowych znacznie się rozwinęło w ostatnich latach i dostępne są różne miejscowe leki, od kwasu azelainowego, antybiotyków, retinoidów i nadtlenku benzoilu do kilku ustalonych kombinacji tych substancji czynnych. Podstawowym postępowaniem jest leczenie miejscowe, które jest skuteczne u 60% pacjentów. Jedną z substancji czynnych wykazującą wielokierunkowe działanie na większość przyczyn powstawania trądziku jest kwas azelainowy (dostępny m.in. w produktach Skinoren). Dzięki dobrej tolerancji i niewywoływaniu zjawiska lekooporności, może być z powodzeniem stosowany w leczeniu zmian trądzikowych u dorosłych. 

Nie ma tego złego7?

Dermatolodzy już od dawna obserwowali, że skóra osób mających trądzik pospolity starzeje się wolniej niż skóra osób, które nigdy nie miały zmian trądzikowych. Na przykład zmarszczki i ścieńczenie skóry pojawiają się znacznie później.

Niektórzy eksperci uważają, że jest to związane z nadmierną produkcją sebum przez gruczoły łojowe, ale prawdopodobnie odpowiadają za to również inne czynniki. Wyniki badania opublikowane niedawno w „Journal of Investigative Dermatology” mogą potwierdzać tę obserwację. Za przyczynę podejrzewa się istnienie związku pomiędzy obecnością w komórkach dłuższych telomerów a opóźnionym procesem starzenia skóry. Telomery to zakończenia materiału genetycznego człowieka upakowanego w chromosomach. Ich rolą jest ochrona materiału genetycznego przed uszkodzeniem, które mogłoby nastąpić podczas podziałów komórkowych. Ponadto skracanie długości telomerów jest jednym z elementów procesu starzenia się. W związku z tym, za podstawę zjawiska opóźnionego starzenia się skóry trądzikowej, podejrzewa się obecność dłuższych telomerów.

Wśród dermatologów dominuje obecnie pogląd, że prawidłowe postępowanie w trądziku powinno polegać przede wszystkim na zapobieganiu procesom bliznowacenia. Można to osiągnąć jedynie przez jak najwcześniejsze wprowadzenie skutecznego leczenia2 – ze świadomością, że walczymy z chorobą przewlekłą.

 

Źródła:

  1. Reszko A, Berson D. Postadolescent acne in women. UpToDate. Topic 13615 Version 
  2. Szepietowski J. Trądzik zwyczajny: patogeneza i leczenie. Konsensus Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego. Przegl Dermatol 2012; 99: 649–673.
  3. Poli F i wsp. An epidemiological study of acne in female adults: results of a survey conducted in France. J Eur Acad Dermatol Venereol 2001; 15(6): 541–5.
  4. Preneau S, Dreno B. Female acne - a different subtype of teenager acne? J Eur Acad Dermatol Venereol. 2012; 26: 277– 282.
  5. Thiboutot D, Zaenglein A. Pathogenesis, clinical manifestations, and diagnosis of acne vulgaris. UpToDate. Topic 39 Version 25.0. 
  6. Graber E. Treatment of acne vulgaris. UpToDate Topic 42 Version 38.0.
  7. Ribero S i wsp. Acne and Telomere Length: A New Spectrum between Senescence and Apoptosis Pathways. Journal of Investigative Dermatology. 2017; 137: 513–515.

Artykuł sponsorowany
 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Nadciśnienie – rodzaje, przyczyny, objawy i leczenie. Jak zapobiegać podwyższonemu ciśnieniu krwi?

    Nadciśnienie tętnicze jest chorobą bardzo rozpowszechnioną. Szacuje się, że w Polsce 30–45% dorosłych cierpi na tę chorobę. Czym dokładnie jest nadciśnienie i jak się objawia? Co może powodować wysokie ciśnienie krwi? Jak zapobiegać nadciśnieniu? Podpowiadamy.

  • Zbliża się przesilenie wiosenne

    Porą roku, która zazwyczaj najbardziej się dłuży jest zima, a najtrudniejsze do przetrwania są jej ostatnie tygodnie. Jesteśmy wtedy zmęczeni mało ruchliwym trybem życia, niedoborem światła słonecznego i zimnem. Jest to tzw. przesilenie wiosenne.

  • Jak nie przytyć w Święta?

    Święta dla wielu z nas są okazją do spotkań z rodziną i przyjaciółmi. Będąc zaproszonym na spotkanie świąteczne, zazwyczaj jesteśmy częstowani wyśmienitymi smakołykami. Trudno odmówić gdy mamy do wyboru świąteczne przysmaki. Jeżeli już dziś myślisz o tym, jak nie przytyć w Święta, przedstawiamy kilka sposobów, by temu zapobiec.

  • Guma ksantanowa (E415) – właściwości i zastosowanie. Czy szkodzi zdrowiu?

    Guma ksantanowa jest ważną substancją dodatkową z grupy emulgatorów i środków zagęszczających, stosowaną w wielu gałęziach przemysłu. Czy powszechność jej użycia powinna nas niepokoić? Czym jest guma ksantanowa, jakie ma właściwości i czy jest dla nas szkodliwa? 

  • Pektyna (E440) – właściwości i zastosowanie. Jak zrobić ją w domu?

    Pektyna to częsty gość w naszych kuchniach – zwłaszcza wtedy, gdy trwa sezon na przygotowywanie przetworów owocowych. Jest niezbędna do szybkiego nadania odpowiedniej konsystencji domowym konfiturom i dżemom. Czym jest pektyna, jakie ma właściwości i zastosowanie (również niekulinarne) i czy jest dla nas zdrowa? 

  • Pistolet do masażu – jak działa i kto powinien z niego korzystać?

    Pistolet do masażu to niewielkich rozmiarów urządzenie generujące kilkadziesiąt uderzeń na sekundę, wyposażone w kilka wymiennych końcówek. Używanie masażera pistoletowego wpływa na poprawę funkcjonalności tkanek miękkich, znajduje zastosowanie w łagodzeniu dolegliwości bólowych w różnego rodzaju urazach i kontuzjach, przyspiesza regenerację mięśniową u osób uprawiających sporty czy likwiduje nadmierne napięcie mięśni u osób pracujących wiele godzin w wymuszonej pozycji siedzącej. Jak używać masażer pneumatyczny? Jaka jest jego cena?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij