Nowotwory u dzieci – rozpoznanie, leczenie
Michał Posmykiewicz

Nowotwory u dzieci – rozpoznanie, leczenie

Rozpoznawanie i leczenie chorób nowotworowych u dzieci jest bardzo trudne. Ma to bowiem związek z zazwyczaj szybkim przebiegiem choroby, jak również z brakiem swoistych objawów klinicznych. Dlatego też duża część nowotworów u dzieci jest rozpoznawana zupełnie przypadkowo, w czasie wykonywania rutynowych badań kontrolnych. Pomimo tego, że nowotwory wieku dziecięcego zwykle bardzo szybko się rozwijają, to jednak są one zwykle bardzo wrażliwe na leczenie i dzięki temu jest duża szansa na wyleczenie.

Jakie są najczęstsze choroby nowotworowe u dzieci?

Najczęstszą grupę dziecięcych nowotworów stanowią choroby nowotworowe układu krwiotwórczego. Białaczki stanowią aż ponad 30% wszystkich zachorowań, co daje im pierwsze miejsce w statystyce zachorowań. Na drugim miejscu znajdują się nowotwory układu nerwowego (ponad 20 %), zaś na trzecim miejscu znajdują się chłoniaki. 

Jakie są objawy choroby nowotworowej u dzieci?

Objawy kliniczne można podzielić na dwie grupy: objawy nieswoiste i swoiste.
  • Do objawów nieswoistych zalicza się objawy ogólne. Pojawia się zwykle podwyższona temperatura ciała niewiadomego pochodzenia. Częste są także nocne poty oraz brak przyrostu masy ciała lub jej utrata przekraczająca 10% w ciągu 6 miesięcy. Ponadto obecne jest znaczne osłabienie, może pojawić się także drażliwość oraz zmiana usposobienia.

  • Drugą grupę objawów stanowią objawy swoiste, sugerujące chorobę nowotworową. Zalicza się do nich powiększenie obwodu brzucha, uwypuklenie okolicy lędźwiowej i okolicy nadbrzusza – są to objawy typowe dla guzów rozwijających się w jamie brzusznej, często w tym przypadku występują także silne dolegliwości bólowe związane z krwawieniem do guza i jego gwałtownym powiększeniem się (neuroblastoma) lub pęknięciem (guz Wilmsa). W przypadku pierwotnych nowotworów kości lub przerzutów do kości, pojawiają się narastające bóle kostne. Jeśli zmiany dotyczą kończyn dolnych, mogą pojawić się trudności w chodzeniu, utykanie, zaniki mięśniowe. Zajęcie oczodołów, charakterystyczne dla neuroblastoma (nerwiak płodowy współczulny) może spowodować wytrzeszcz gałek ocznych z towarzyszącymi wylewami okularowymi, zaś w przypadku zajęcia kości płaskich, np. kości czaszki, mogą pojawić się uwypuklenia lub guzki. W przypadku mięsaków  tkanek miękkich na tułowiu lub kończynach mogą pojawić się guzki. W przypadku guza Wilmsa (nerczak niedojrzały) typowym objawem jest krwiomocz, zaś tzw. "koci błysk" czy inaczej białe oko lub nagle pojawiający się zez to charakterystyczne objawy dla retinoblastoma (siatkówczak). Dla guzów mózgu typowymi objawami są poranne wymioty, nudności, bóle głowy, zaburzenia równowagi oraz porażenia nerwów czaszkowych.

W przypadku zaobserwowania u dziecka któregoś z wyżej wymienionych objawów, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem, dziecko powinno zostać szybko poddane dalszej diagnostyce. Ze względu na duża dynamikę chorób nowotworowych u dzieci należy kierować się zawsze zasadą, że najpierw należy wykluczyć nowotwór, a dopiero potem na spokojnie szukać innej przyczyny złego samopoczucia. 

Jakie są charakterystyczne cechy dziecięcych chorób nowotworowych?

Dziecięce nowotwory cechują się przede wszystkim bardzo wysoką wrażliwością na chemioterapię przeciwnowotworową. Trwałe wyleczenie jest możliwe aż u ponad 75% chorych dzieci. Częstość występowania chorób nowotworowych u dzieci jest mniej więcej jednakowa dla obu płci. Ponadto, większość dziecięcych nowotworów charakteryzuje się niskim zróżnicowaniem komórek w obrazie mikroskopowym.

Jak wygląda leczenie dziecięcych chorób nowotworowych?

Leczenie nowotworów u dzieci zawsze wymaga pracy wielospecjalistycznego zespołu. Leczenie zwykle bywa bowiem leczeniem skojarzonym, czyli u jednego pacjenta często stosuje się rożne formy leczenia (leczenie chirurgiczne, radioterapię i chemioterapię). W przypadku leczenia chirurgicznego należy usunąć ognisko pierwotne nowotworu, usunięcie powinno być zawsze radykalne (zmiana musi być wycięta w całości). Leczenie chirurgiczne można stosować jako leczenie wstępne lub też jako tzw. zabieg odroczony po wcześniej wykonanej chemioterapii, w wyniku której ognisko pierwotne powinno ulec zmniejszeniu. Poza tym, leczenie chirurgiczne stanowi bardzo ważny element w okresie rozpoznawania nowotworu, często bowiem zachodzi potrzeba wykonania punkcji cienko - lub gruboigłowej czy też biopsji operacyjnej. Kolejnym rodzajem terapii dziecięcych nowotworów jest chemioterapia. Chemioterapia stanowi podstawową formę leczenia białaczek oraz chłoniaków nieziarniczych. Chemioterapia wielolekowa stosowana w terapii skojarzonej z leczeniem chirurgicznym i/lub radioterapią pozwala na wyleczenie ponad 75% dzieci z guzami litymi niezależnie od rodzaju i stopnia zaawansowania choroby. Chemioterapię można stosować też jako leczenie wstępne przed zabiegiem operacyjnym w zaawansowanej postaci nowotworu lub też jako leczenie uzupełniające po wykonaniu zabiegu operacyjnego. Innym rodzajem leczenia nowotworów u dzieci jest radioterapia. Odgrywa ona dużą rolę w leczeniu guzów litych.

Czy po leczeniu przeciwnowotworowym u dzieci mogą pojawić się objawy niepożądane leczenia?

Tak. Największa ilość objawów niepożądanych daje zazwyczaj chemioterapia. Bardzo często, po jej zastosowaniu, obecne są nudności i wymioty, mogą pojawić się też biegunki oraz zapalenia jamy ustnej. Dodatkowo, dochodzi do uszkodzenia mieszków włosowych i włosy zaczynają w dużej ilości wypadać. Po chemioterapii bardzo często dochodzi do zaburzeń pracy szpiku kostnego i obecna jest leukopenia, niedokrwistość oraz obniżony poziom płytek krwi. Po zastosowaniu radioterapii może zdarzyć się natomiast niedorozwój kości i tkanek miękkich okolicy, która była napromieniana. W wyniku napromieniania stwierdzano też niedorozwój psychoruchowy po napromienianiu mózgu, niedorozwój lub całkowity  brak gruczołów piersiowych po napromienianiu klatki piersiowej czy też niedorozwój łuku aorty po napromienianiu śródpiersia. Czasami, w wyniku stosowania radioterapii, mogą też rozwijać się wtórne nowotwory uprzednio naświetlanej okolicy. Dlatego też radioterapia u dzieci powinna być stosowana tylko w naprawdę niezbędnych przypadkach. 
Dziecko z podejrzeniem nowotworu powinno być możliwie jak najszybciej przesłane do ośrodka zajmującego się kompleksową diagnostyką i leczeniem chorób nowotworowych u dzieci. Leczenie wymaga współpracy wielu specjalistów, którzy będą we właściwy sposób planować leczenie i zalecać dalsze postępowanie. Większa część nowotworów u dzieci jest w pełni uleczalna, dlatego dziecko od samego początku musi być objęte fachową opieką. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Ciemiączko u dziecka – gdzie się znajduje i kiedy zarasta? Jak o nie dbać?

    Ciemiączka są fizjologicznymi strukturami w obrębie czaszki noworodka i niemowlęcia. Ich głównym zadaniem jest zmniejszenie obwodu główki podczas przechodzenia przez kanał rodny w tracie porodu. Jakie są rodzaje ciemiączek u noworodków? Gdzie się znajdują i kiedy powinny się zrastać? Jak dbać o ciemiączko u noworodków? Podpowiadamy.

  • Złamanie zielonej gałązki – przyczyny, objawy, rozpoznanie, leczenie złamania podkostnowego u dzieci

    Złamanie zielonej gałązki jest charakterystyczne dla wieku dziecięcego, dotyczy niemowląt, małych dzieci oraz nastolatków. Jest to złamanie zamknięte, podkostnowe – bez przerwania ciągłości okostnej. Kość przypomina wtedy ułamaną, młodą gałązkę drzewa, stąd nazwa tego urazu. Złamania typu zielona gałązka nie są skomplikowane, nie wymagają nastawiania ani operacji, a kość zazwyczaj szybko się zrasta. Jak wygląda leczenie i rehabilitacja złamania typu torus?

  • Witamina D dla dzieci – dawkowanie, objawy i skutki niedoboru

    Witamina D jest hormonem steroidowym, który kontroluje wiele istotnych dla organizmu procesów. Dostarczenie jej (poprzez syntezę skórną oraz wraz z pożywieniem) jest szczególnie ważne w przypadku najmłodszych. Witamina D wpływa na układ kostny dzieci poprzez regulację gospodarki wapniowo-fosforanowej, działa immunomodulująco, podnosząc odporność i obniżając poziom cytokin prozapalnych, ma również działanie antykancerogenne oraz neuro- i kardioprotekcyjne. Jaką dawkę witaminy D podawać dziecku? Witamina D dla dzieci w kroplach, kapsułkach twist-off, sprayu czy tabletkach?

  • Stulejka u dziecka – jak rozpoznać stulejkę i jak wygląda jej leczenie?

    Stulejkę definiuje się jako niezdolność do odsunięcia napletka pokrywającego żołądź prącia. Jest to niewielka wada anatomiczna występująca najczęściej u chłopców (do 3.-4. roku życia stan ten dotyczy ok. 90% dzieci płci męskiej i jest on fizjologiczny). U starszych dzieci w przypadku stulejki zaleca się zabiegi polegające na delikatnym odsuwaniu napletka i stosowaniu maści sterydowej. Stulejka patologiczna, która wymaga interwencji chirurgicznej, powstaje przeważnie na skutek stanów zapalnych bądź urazów.

  • Dyspraksja (syndrom niezdarnego dziecka) – przyczyny i objawy dyspraksji rozwojowej

    Dyspraksja, nazywana również syndromem dziecka niezdarnego, to dysfunkcja percepcyjno-motoryczna przejawiająca się zaburzeniami koordynacji rozwojowej. Dzieci dyspraktyczne mają trudności z planowaniem i wykonywaniem czynności zarówno w zakresie motoryki małej (np. z rysowaniem, pisaniem, zapinaniem guzików), jak i w zakresie motoryki dużej (np. gra w piłkę, jazda na rowerze). Dyspraksja objawia się także opóźnionym rozwojem mowy, trudnościami ze skupieniem i z nauką czy zaburzeniami równowagi. Nie wpływa ona jednak na inteligencję. Aby pomóc dziecku, warto udać się do specjalistów, m.in. terapeuty SI, logopedy, pedagoga, aby dobrać odpowiednią terapię.

  • Kołdra obciążeniowa – działanie i wskazania do stosowania kołdry sensorycznej

    Kołdra obciążeniowa jest wykorzystywana w zaburzeniach propriocepcji, które pojawiają się m.in. u osób z autyzmem, ADHD czy zaburzeniami przetwarzania sensorycznego. Często jest także zalecana przy bezsenności, depresji, zespołach lękowych. Kołderka sensoryczna stymuluje czucie głębokie, "wyciszając" układ nerwowy. Jej stosowanie rozluźnia, relaksuje, poprawia jakość snu, redukuje napięcie. Wyjaśniamy, jak prawidłowo używać kołdrę obciążającą oraz jak dobrać jej wagę i rozmiar do potrzeb użytkownika. 

  • Perły Epsteina – przyczyny i leczenie torbieli dziąsłowych u dziecka

    Perły Epsteina to rodzaj torbieli dziąsłowych. Są to niewielkie zmiany o charakterze cyst wypełnione keratyną, które pojawiają się u niemowląt. Lokalizują się na podniebieniu i nie powodują żadnych dolegliwości. Perły Epsteina nie są groźne, jednak łatwo je pomylić z pleśniawkami czy aftami, dlatego też każde zmiany w jamie ustnej dziecka należy skonsultować z pediatrą. 

  • Koślawość kolan – przyczyny i leczenie koślawych kolan u dzieci i dorosłych. Ćwiczenia na koślawe kolana

    Koślawość kolan to deformacja kończyn dolnych dotycząca przede wszystkim dzieci, choć może występować także u osób dorosłych. Do 6. roku życia koślawe kolana u dziecka są stanem fizjologicznym, jeśli natomiast nieprawidłowa budowa kolan utrzymuje się dłużej, należy udać się do ortopedy oraz fizjoterapeuty. Jak przebiega terapia koślawości kolan?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij