Nowotwory u dzieci – rozpoznanie, leczenie
Michał Posmykiewicz

Nowotwory u dzieci – rozpoznanie, leczenie

Rozpoznawanie i leczenie chorób nowotworowych u dzieci jest bardzo trudne. Ma to bowiem związek z zazwyczaj szybkim przebiegiem choroby, jak również z brakiem swoistych objawów klinicznych. Dlatego też duża część nowotworów u dzieci jest rozpoznawana zupełnie przypadkowo, w czasie wykonywania rutynowych badań kontrolnych. Pomimo tego, że nowotwory wieku dziecięcego zwykle bardzo szybko się rozwijają, to jednak są one zwykle bardzo wrażliwe na leczenie i dzięki temu jest duża szansa na wyleczenie.

Jakie są najczęstsze choroby nowotworowe u dzieci?

Najczęstszą grupę dziecięcych nowotworów stanowią choroby nowotworowe układu krwiotwórczego. Białaczki stanowią aż ponad 30% wszystkich zachorowań, co daje im pierwsze miejsce w statystyce zachorowań. Na drugim miejscu znajdują się nowotwory układu nerwowego (ponad 20 %), zaś na trzecim miejscu znajdują się chłoniaki. 

Jakie są objawy choroby nowotworowej u dzieci?

Objawy kliniczne można podzielić na dwie grupy: objawy nieswoiste i swoiste.
  • Do objawów nieswoistych zalicza się objawy ogólne. Pojawia się zwykle podwyższona temperatura ciała niewiadomego pochodzenia. Częste są także nocne poty oraz brak przyrostu masy ciała lub jej utrata przekraczająca 10% w ciągu 6 miesięcy. Ponadto obecne jest znaczne osłabienie, może pojawić się także drażliwość oraz zmiana usposobienia.

  • Drugą grupę objawów stanowią objawy swoiste, sugerujące chorobę nowotworową. Zalicza się do nich powiększenie obwodu brzucha, uwypuklenie okolicy lędźwiowej i okolicy nadbrzusza – są to objawy typowe dla guzów rozwijających się w jamie brzusznej, często w tym przypadku występują także silne dolegliwości bólowe związane z krwawieniem do guza i jego gwałtownym powiększeniem się (neuroblastoma) lub pęknięciem (guz Wilmsa). W przypadku pierwotnych nowotworów kości lub przerzutów do kości, pojawiają się narastające bóle kostne. Jeśli zmiany dotyczą kończyn dolnych, mogą pojawić się trudności w chodzeniu, utykanie, zaniki mięśniowe. Zajęcie oczodołów, charakterystyczne dla neuroblastoma (nerwiak płodowy współczulny) może spowodować wytrzeszcz gałek ocznych z towarzyszącymi wylewami okularowymi, zaś w przypadku zajęcia kości płaskich, np. kości czaszki, mogą pojawić się uwypuklenia lub guzki. W przypadku mięsaków  tkanek miękkich na tułowiu lub kończynach mogą pojawić się guzki. W przypadku guza Wilmsa (nerczak niedojrzały) typowym objawem jest krwiomocz, zaś tzw. "koci błysk" czy inaczej białe oko lub nagle pojawiający się zez to charakterystyczne objawy dla retinoblastoma (siatkówczak). Dla guzów mózgu typowymi objawami są poranne wymioty, nudności, bóle głowy, zaburzenia równowagi oraz porażenia nerwów czaszkowych.

W przypadku zaobserwowania u dziecka któregoś z wyżej wymienionych objawów, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem, dziecko powinno zostać szybko poddane dalszej diagnostyce. Ze względu na duża dynamikę chorób nowotworowych u dzieci należy kierować się zawsze zasadą, że najpierw należy wykluczyć nowotwór, a dopiero potem na spokojnie szukać innej przyczyny złego samopoczucia. 

Jakie są charakterystyczne cechy dziecięcych chorób nowotworowych?

Dziecięce nowotwory cechują się przede wszystkim bardzo wysoką wrażliwością na chemioterapię przeciwnowotworową. Trwałe wyleczenie jest możliwe aż u ponad 75% chorych dzieci. Częstość występowania chorób nowotworowych u dzieci jest mniej więcej jednakowa dla obu płci. Ponadto, większość dziecięcych nowotworów charakteryzuje się niskim zróżnicowaniem komórek w obrazie mikroskopowym.

Jak wygląda leczenie dziecięcych chorób nowotworowych?

Leczenie nowotworów u dzieci zawsze wymaga pracy wielospecjalistycznego zespołu. Leczenie zwykle bywa bowiem leczeniem skojarzonym, czyli u jednego pacjenta często stosuje się rożne formy leczenia (leczenie chirurgiczne, radioterapię i chemioterapię). W przypadku leczenia chirurgicznego należy usunąć ognisko pierwotne nowotworu, usunięcie powinno być zawsze radykalne (zmiana musi być wycięta w całości). Leczenie chirurgiczne można stosować jako leczenie wstępne lub też jako tzw. zabieg odroczony po wcześniej wykonanej chemioterapii, w wyniku której ognisko pierwotne powinno ulec zmniejszeniu. Poza tym, leczenie chirurgiczne stanowi bardzo ważny element w okresie rozpoznawania nowotworu, często bowiem zachodzi potrzeba wykonania punkcji cienko - lub gruboigłowej czy też biopsji operacyjnej. Kolejnym rodzajem terapii dziecięcych nowotworów jest chemioterapia. Chemioterapia stanowi podstawową formę leczenia białaczek oraz chłoniaków nieziarniczych. Chemioterapia wielolekowa stosowana w terapii skojarzonej z leczeniem chirurgicznym i/lub radioterapią pozwala na wyleczenie ponad 75% dzieci z guzami litymi niezależnie od rodzaju i stopnia zaawansowania choroby. Chemioterapię można stosować też jako leczenie wstępne przed zabiegiem operacyjnym w zaawansowanej postaci nowotworu lub też jako leczenie uzupełniające po wykonaniu zabiegu operacyjnego. Innym rodzajem leczenia nowotworów u dzieci jest radioterapia. Odgrywa ona dużą rolę w leczeniu guzów litych.

Czy po leczeniu przeciwnowotworowym u dzieci mogą pojawić się objawy niepożądane leczenia?

Tak. Największa ilość objawów niepożądanych daje zazwyczaj chemioterapia. Bardzo często, po jej zastosowaniu, obecne są nudności i wymioty, mogą pojawić się też biegunki oraz zapalenia jamy ustnej. Dodatkowo, dochodzi do uszkodzenia mieszków włosowych i włosy zaczynają w dużej ilości wypadać. Po chemioterapii bardzo często dochodzi do zaburzeń pracy szpiku kostnego i obecna jest leukopenia, niedokrwistość oraz obniżony poziom płytek krwi. Po zastosowaniu radioterapii może zdarzyć się natomiast niedorozwój kości i tkanek miękkich okolicy, która była napromieniana. W wyniku napromieniania stwierdzano też niedorozwój psychoruchowy po napromienianiu mózgu, niedorozwój lub całkowity  brak gruczołów piersiowych po napromienianiu klatki piersiowej czy też niedorozwój łuku aorty po napromienianiu śródpiersia. Czasami, w wyniku stosowania radioterapii, mogą też rozwijać się wtórne nowotwory uprzednio naświetlanej okolicy. Dlatego też radioterapia u dzieci powinna być stosowana tylko w naprawdę niezbędnych przypadkach. 
Dziecko z podejrzeniem nowotworu powinno być możliwie jak najszybciej przesłane do ośrodka zajmującego się kompleksową diagnostyką i leczeniem chorób nowotworowych u dzieci. Leczenie wymaga współpracy wielu specjalistów, którzy będą we właściwy sposób planować leczenie i zalecać dalsze postępowanie. Większa część nowotworów u dzieci jest w pełni uleczalna, dlatego dziecko od samego początku musi być objęte fachową opieką. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Ząbkowanie u dzieci – jaka jest kolejność wyrzynania zębów? Jak pomóc maluchowi przy ząbkowaniu?

    Pojawienie się pierwszych zębów w buzi dziecka to dla rodziców powód do dumy. Niestety, bardzo często oznacza też dla nich nieprzespane noce. Ząbkowanie, czyli wyrzynanie się pierwszych zębów, to coś, przez co każdy maluch i jego rodzice muszą przebrnąć. W artykule podpowiadamy, jak złagodzić nieprzyjemne i bolesne objawy związane z ząbkowaniem.

  • Co zrobić, gdy dziecko zwymiotowało lek?

    Wymioty są częstą dolegliwością dzieci po spożyciu leku i są spowodowane nietolerancją jego smaku przez malucha. Decyzję o ewentualnym powtórzeniu dawki leku należy podjąć, biorąc pod uwagę formę leku, czas, jaki upłynął od jego podania, oraz miejsce wchłaniania leku w organizmie. Podpowiadamy, co zrobić, gdy dziecko zwymiotowało lek. 

  • Skoki rozwojowe dziecka – z czego wynikają i jak sobie z nimi radzić?

    Każdy skok to moment zdobywania kolejnych zdolności przez malucha, poprzedzony okresem nagłego „regresu”, kiedy to istotnie zmienia się zachowanie dziecka. Może być ono wtedy rozdrażnione, płaczliwe, niechętne do zabawy i wykorzystywania zdobytych już umiejętności, łaknące bliskości z rodzicami.

  • WWR – czym jest wczesne wspomaganie rozwoju? Jak przebiega terapia WWR u dzieci?

    WWR (wczesne wspomaganie rozwoju) to zespół działań diagnostycznych oraz terapeutycznych skierowany do dzieci od urodzenia do lat 7, który ma celu poprawę funkcjonowania w obszarze rozwojowym, w którym maluch prezentuje opóźnienia, zaburzenia. WWR prowadzone jest jednocześnie przez wielu specjalistów, dzięki czemu skuteczność terapii jest bardzo wysoka. Wskazania do wczesnego wspomagania rozwoju obejmują m.in. opóźnienia mowy, opóźnienia rozwoju psychoruchowego, zaburzenia emocjonalne, autyzm, ADHD, niepełnosprawność intelektualną.

  • Zaburzenia hormonalne u dzieci i nastolatków – jak się objawiają? Najczęstsze zaburzenia endokrynologiczne u dzieci

    Zaburzenia hormonalne u dzieci mogą mieć różne przyczyny, ponieważ układ hormonalny buduje wiele narządów kontrolujących rozmaite funkcje w organizmie. Najczęściej występującymi schorzeniami endokrynologicznymi u pacjentów pediatrycznych są zaburzenia związane z nieprawidłowym wydzielaniem hormonów przysadki mózgowej, hormonów wzrostu oraz hormonów płciowych. Jak rozpoznać zaburzenia hormonalne u dziecka?

  • Jakich produktów nie podawać niemowlakowi? Jadłospis dziecka do ukończenia 1. roku życia

    Rozszerzanie diety dziecka to niezwykle stresujący moment w życiu każdego młodego rodzica. Rozmaite, często znacznie różniące się od siebie, zalecenia dotyczące żywienia niemowląt mogą sprawiać, że łatwo zagubić się w gąszczu wytycznych. Wyjaśniamy, jakich produktów nie należy podawać dziecku, które nie ukończyło 1. roku życia i dlaczego. 

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij