Który doustny lek przeciwalergiczny wybrać?

Jednymi z najczęściej stosowanych leków stały się leki przeciwalergiczne. Skutecznie łagodzą objawy alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa czy pokrzywki.

Wiele tego typu preparatów (leki przeciwhistaminowe; antyhistaminiki) jest dostępnych bez recepty (nie różnią się one od tych dostępnych na receptę dawką, a jedynie wielkością opakowania). Są to leki z cetyryzyną, lewocetyryzyną, loratadyną oraz feksofenadyną. Wybór jest więc duży. Czy te preparaty różnią się właściwościami?

Słów kilka o alergicznym winowajcy, czyli histaminie

Od dawna było wiadomo, że histamina jest mediatorem reakcji alergicznych u ludzi. Po wstrzyknięciu śródskórnym histamina powoduje powstanie bąbla i rumienia, a aplikacja donosowa wywołuje wiele objawów nieżytu nosa. W obrębie dolnych dróg oddechowych histamina, wspólnie z leukotrienami, jest w dużym stopniu odpowiedzialna za wystąpienie wywołanego przez alergen skurczu oskrzeli u chorych na astmę. Histamina występuje oczywiście naturalnie w organizmie ludzkim – magazynowana jest w ziarnistościach bazofili (granulocytów zasadochłonnych) i mastocytów (komórek tucznych). W takim razie kiedy jest uwalniana?

Jak powstaje reakcja alergiczna?

Bodźcem prowadzącym do aktywacji komórek tucznych i granulocytów zasadochłonnych (w których magazynowana jest histamina) jest związanie fragmentu przeciwciała IgE połączonego z antygenem przez receptor zlokalizowany na powierzchni ich błony komórkowej. Połączenie takie indukuje proces degranulacji oraz wytwarzania innych mediatorów procesu zapalnego. Centralną rolę w natychmiastowej alergicznej reakcji odgrywa aktywacja receptora H1.

Ciekawostka: histamina w żywności?

Wszystkie artykuły spożywcze wytwarzane i dojrzewające przy udziale procesów fermentacyjnych (np. jogurty, kwaszonki, sery, marynowane ryby) zawierają pewne stężenia histaminy. Powstaje ona z aminokwasu L-histydyny przy udziale bakteryjnej dekarboksylazy histydynowej. Wówczas, kiedy sprawny jest przewód pokarmowy człowieka, obecna w śluzówce kosmków jelitowych oksydaza diaminowa (diamine oxidase – DAO) efektywnie rozkłada tę aminę. Inaczej, gdy zniszczona jest struktura kosmków jelitowych (w przebiegu celiakii, choroby Crohna czy alergii pokarmowej) i nadmiar wchłoniętej w jelitach histaminy dostaje sie do krążenia ogólnego. Warto wspomnieć, że niektóre leki hamują oksydazę diaminową. I tak, groźne zatrucia histaminą odnotowywano w sytuacjach, kiedy pacjent przyjął np. przeciwgruźliczy isoniazyd, a następnie spożył bogate w histaminę danie.

Leki przeciwalergiczne – mechanizm działania

Mechanizm działania leków antyhistaminowych nie jest dokładnie poznany. Przeważa pogląd, że leki przeciwhistaminowe konkurują z histaminą o wspomniany już receptor H1. Wykazują powinowactwo do nieaktywnej formy tego receptora i stabilizują go w stanie jego inaktywacji. W takiej sytuacji receptor nie może być pobudzony pomimo obecności histaminy.

Leki przeciwalergiczne i ich „pokolenia”

We współczesnej terapii chorób alergicznych podstawową rolę odgrywają leki tzw. drugiej generacji, które w odróżnieniu od leków pierwszej generacji nie wykazują powinowactwa do innego rodzaju receptorów oraz nie przenikają bariery krew-mózg (lub przeni­kają w znikomym stopniu). Selektywność oraz brak wpływu na ośrodkowy układ nerwowy pozbawia je wielu działań niepożądanych. Ponadto współcześnie stoso­wane leki antyhistaminowe wykazują działanie przeciwzapalne i prze­ciwalergiczne niezwiązane z blokowaniem receptorów H1. W Polsce z leków II generacji dostępna jest cetyryzyna i loratadyna (niekiedy mogą powodować lekką senność), a także nowsze  preparaty – feksofenadyna, desloratadyna, lewocetyryzyna (u większości chorych nie wywołują one senności). Do  leków ostatnio wprowadzonych na polski rynek  należą rupatadyna i bilastyna (wyłącznie na receptę).

Czym powinniśmy kierować się przy wyborze?

Trudno jest jednoznacznie ustalić szczegółowe zasady wyboru leku przeciwhistaminowego II generacji. Wybierając lek, należy uwzględnić wiek osoby, dla której jest przeznaczony (rejestracja leku dla poszczególnych grup wiekowych) oraz elementy dodatkowe, takie jak wpływ leku na inne choroby towarzyszące i koszt leczenia. Nie przeprowadzono badań porównujących skuteczność poszczególnych leków z tej grupy. Jeżeli po zastosowaniu jednego leku przeciwhistaminowego pacjent odczuwa senność lub inne dolegliwości pogarszające jakość życia, warto inny lek z tej grupy. Wybierając lek przeciwhistaminowy, należy również uwzględnić możliwość oddziaływania z innymi lekami.


Podziel się:


Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus