Zespół metaboliczny – przyczyny, objawy, leczenie
Michał Posmykiewicz

Zespół metaboliczny – przyczyny, objawy, leczenie

Coraz więcej czasu spędzamy siedząc, a nasza aktywność fizyczna jest coraz słabsza. Wynika to głównie z rytmu pracy: wychodzimy z domu bardzo wcześnie, a wracamy do niego w godzinach wieczornych. Kiedy w końcu wrócimy do domu, marzymy tylko o tym, by położyć się na wygodnej kanapie i odpocząć. Nie myślimy już o tym, aby poćwiczyć czy pójść na spacer. Często też nie przywiązujemy wagi do tego, co jemy: w ramach przekąski sięgamy po batony z automatu lub zamawiamy jakiś niezdrowy fast food. Część z nas nie stroni od papierosów, które spełniają rolę „uspokajacza” podczas nerwowego dnia. Przez niezdrowy styl życia zaczynamy przybierać na wadze; rośnie poziom cholesterolu oraz cukru, zwiększa się znacząco ciśnienie tętnicze krwi. Wszystkie te czynniki mogą doprowadzić do wystąpienia zespołu metabolicznego.

Czym jest zespół metaboliczny i jak się go rozpoznaje?

Aby móc rozpoznać u pacjenta zespół metaboliczny, muszą zostać spełnione przynajmniej trzy z pięciu następujących kryteriów:

  1. Zwiększony obwód w talii – w przypadku populacji europejskiej u kobiet 80 lub więcej centymetrów, zaś u mężczyzn 94 lub więcej centymetrów.
  2. Skurczowe ciśnienie tętnicze krwi osiąga wartość 130 lub więcej mm Hg, albo wartość rozkurczowego ciśnienia tętniczego to 85 lub więcej mm Hg, bądź pacjent jest leczony z powodu rozpoznanego wcześniej nadciśnienia tętniczego.
  3. Stężenie glukozy na czczo w osoczu osiąga wartość 100 lub więcej mg/dl lub pacjent jest leczony farmakologicznie z powodu cukrzycy typu drugiego.
  4. Stężenie trójglicerydów osiąga wartość większą niż 150 mg/dl lub pacjent jest leczony z powodu hipertriglicerydemii.
  5. Stężenie „dobrego” cholesterolu HDL u mężczyzn wynosi mniej niż 40 mg/dl, a u kobiet mniej niż 50 mg/dl lub też pacjent jest leczony z powodu tego zaburzenia lipidowego.

Są to najważniejsze kryteria diagnostyczne zespołu metabolicznego i rozpoznanie przynajmniej trzech z pięciu wymienionych wyżej objawów upoważnia lekarza do rozpoznania u pacjenta właśnie tego zespołu.

Zwykle pierwszym widocznym objawem u pacjenta ze zdiagnozowanym zespołem metabolicznym jest otyłość typu brzusznego. Pacjent ma charakterystyczną sylwetkę – duży, wypięty brzuch, bo to właśnie w tym rejonie odkłada się największa ilość tkanki tłuszczowej. Kończyny są zwykle szczupłe.

Drugą najczęściej stwierdzaną składową zespołu metabolicznego jest nadciśnienie tętnicze krwi. Zdarza się, że na początku dochodzi jedynie do zmiany dobowego rytmu ciśnienia, czyli nie pojawia się charakterystyczny nocny spadek ciśnienia tętniczego krwi. W późniejszym czasie wartości ciśnienia tętniczego krwi zaczynają przekraczać już przez całą dobę normy typowe dla wieku i płci. Ponadto trzeba pamiętać o tym, że nieleczony zespół metaboliczny doprowadzi do rozwoju pełnoobjawowej cukrzycy typu drugiego, jak również do przedwczesnego rozwoju miażdżycy.

W jaki sposób leczy się zespół metaboliczny?

W przypadku zespołu metabolicznego najważniejszym leczeniem jest leczenie przyczynowe.

Dlatego też po zdiagnozowaniu zespołu metabolicznego, pacjent powinien zmienić swój styl życia oraz nawyki, aby zrzucić zbędne kilogramy. Jak najlepiej to zrobić? Dla redukcji masy ciała zawsze powinno się połączyć aktywność fizyczną z właściwą dietą, która w przypadku zespołu metabolicznego ma jeszcze dodatkowe znaczenie – w przypadku zmiany diety na zdrową automatycznie zmniejsza się też ryzyko rozwoju cukrzycy typu drugiego (jeśli jeszcze nie doszło do jej rozwoju); właściwa dieta ma też kolosalne znaczenie w leczeniu tego typu cukrzycy.

Jak powinien odżywiać się pacjent ze zdiagnozowanym zespołem metabolicznym lub z jego podejrzeniem? Dieta pacjenta powinna obejmować regularne posiłki przez cały dzień, jedzone o stałych porach. Najlepiej, aby było to pięć posiłków w ciągu dnia. Ostatni posiłek powinno się zjeść przed godziną osiemnastą. Z diety należy koniecznie wyeliminować tłuste, smażone potrawy, fast foody, słodycze oraz słodkie soki i słodkie gazowane napoje. Do każdego posiłku powinno się spożywać duże ilości warzyw i owoców, wszystkie potrawy powinny być lekkostrawne, pieczone lub  gotowane na parze. Poza tym warto wyeliminować z diety białe pieczywo, a zastąpić je ciemnym, wieloziarnistym. Bardzo ważne jest też picie dużej ilości niegazowanej wody.

Trzeba pamiętać również o tym, aby jako tłuszczu używać oliwy z oliwek. Warto też zaprzestać picia hektolitrów kawy, która podnosi ciśnienie tętnicze krwi oraz palenia papierosów, które niekorzystnie działają na cały układ krążenia oraz poziom cholesterolu.

Poza dietą równie ważna jest też regularna aktywność fizyczna. Chcąc zrzucić zbędne kilogramy można ćwiczyć samodzielnie w domu, korzystając z różnego rodzaju programów treningowych - w Internecie jest ich tak wiele, że każdy dobierze program dostosowany do swoich potrzeb. Jeśli mamy więcej czasu, warto zacząć chodzić na basen czy na siłownię. Poza leczeniem przyczynowym i zrzucaniem zbędnych kilogramów, w leczeniu zespołu metabolicznego wykorzystuje się też środki farmakologiczne – w przypadku cukrzycy zwykle stosuje się metforminę, a w przypadku nadciśnienia tętniczego i podwyższonego poziomu cholesterolu leki dobrane indywidualnie do potrzeb każdego pacjenta.

Najlepiej jednak prowadzić taki tryb życia, który w ogóle nie spowoduje u nas rozwoju zespołu metabolicznego – zawsze bowiem łatwiej jest zapobiegać niż leczyć, a zrzucenie zbędnych kilogramów niekiedy bywa naprawdę trudne. Powinniśmy o tym pamiętać!

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Dyskopatia szyjna – przyczyny, objawy, leczenie

    Dyskopatia szyjna to uszkodzenie krążka międzykręgowego w odcinku szyjnym kręgosłupa, które prowadzi do powstania przepukliny. Konsekwencją takiego stanu jest ucisk i drażnienie nerwów rdzeniowych, co z kolei przyczynia się do wystąpienia silnego bólu, drętwienia kończyn górnych czy zawrotów głowy. Jakie są przyczyny dyskopatii szyjnej? Jak przebiega rehabilitacja?

  • COVID-19 rok później – co wiemy o koronawirusie rok po wybuchu pandemii?

    SARS-CoV-2 towarzyszy nam od roku. Czego się przez ten czas nauczyliśmy, a czego w dalszym ciągu nie wiemy? Czy teraz, gdy opracowano skuteczne szczepionki przeciwko COVID-19, wrócimy do „normalności”? 

  • Mechanizm odpowiedzialny za IBS odkryty! Co zwiększa ryzyko wystąpienia zespołu jelita drażliwego?

    Mechanizmy leżące u podstaw różnych dolegliwości żołądkowo-jelitowych odczuwanych po spożyciu niektórych pokarmów są niejasne. Odkrycie zespołu naukowców z Belgii zbliża nas do rozwikłania zagadki oraz otwiera nowe możliwości leczenia zespołu jelita drażliwego i powiązanych z nim zaburzeń bólowych.

  • Probiotyk ginekologiczny działanie, wskazania, jak wybrać najlepszy?

    Probiotyki ginekologiczne są powszechnie stosowanymi preparatami dostępnymi w aptece bez recepty. Zawierają korzystne dla mikroflory pochwy kultury bakterii, które odgrywają istotna rolę w profilaktyce oraz leczeniu infekcji w obrębie układu moczowo-płciowego. Dostępne są w postaci doustnej lub dopochwowej. Czym kierować się przy wyborze probiotyku ginekologicznego?

  • Antybiotyk – podział, działanie, skutki uboczne stosowania antybiotyków. Jak przyjmować antybiotyk?

    Antybiotyki to środki powszechnie stosowane w leczeniu zakażeń bakteryjnych, które działają, zabijając lub hamując rozwój komórek bakteryjnych. Istnieje wiele klas antybiotyków i różne mechanizmy ich działania. Jakie są rodzaje antybiotyków? O czym należy pamiętać w trakcie antybiotykoterapii.

  • Kwasy omega-3 chronią przed astmą dzieci ze specyficznym wariantem genów

    Astma to choroba układu oddechowego, która dotyka prawie 340 mln ludzi na całym świecie. Często rozwija się w dzieciństwie i może powodować ataki, w wyniku których dochodzi do zapalenia płuc i zwężenia dróg oddechowych, powodując trudności w oddychaniu i świszczący oddech. Zespół badaczy ze Szwecji i Wielkiej Brytanii udowodnił, że większe spożycie niektórych rodzajów kwasów tłuszczowych omega-3 może zmniejszyć ryzyko rozwoju astmy u dziecka w okresie dojrzewania. Leki naśladujące działanie kwasów tłuszczowych mogą okazać się przyszłością leczenia astmy.

  • Pistolet do masażu – jak działa i kto powinien z niego korzystać?

    Pistolet do masażu to niewielkich rozmiarów urządzenie generujące kilkadziesiąt uderzeń na sekundę, wyposażone w kilka wymiennych końcówek. Używanie masażera pistoletowego wpływa na poprawę funkcjonalności tkanek miękkich, znajduje zastosowanie w łagodzeniu dolegliwości bólowych w różnego rodzaju urazach i kontuzjach, przyspiesza regenerację mięśniową u osób uprawiających sporty czy likwiduje nadmierne napięcie mięśni u osób pracujących wiele godzin w wymuszonej pozycji siedzącej. Jak używać masażer pneumatyczny? Jaka jest jego cena?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij