Neurony RFRP – odnaleziono element łączący stres i niepłodność
Justyna Piekara

Neurony RFRP – odnaleziono element łączący stres i niepłodność

Naukowcy z Centrum Neuroendokrynologii Uniwersytetu Otago w Nowej Zelandii dostarczyli dowodów na neuronalne powiązanie między stresem a niepłodnością. Testy laboratoryjne wykazały, że neurony RFRP są aktywne w sytuacjach stresowych i tłumią działanie hormonów rozrodczych.

Przyczyny niepłodności

Według szacunków Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) z problemem niepłodności zmaga się obecnie około 186 milionów osób. Zakłada się, że 10-15% par w wieku prokreacyjnym ma problem z poczęciem potomka.

Niepłodność mogą powodować m.in.:

  • czynniki fizjologiczne u kobiet: nieprawidłowości w jajnikach, macicy, jajowodach i układzie hormonalnym,
  • czynniki fizjologiczne u mężczyzn: niska ruchliwość plemników, brak, niski poziom lub nieprawidłowy kształt nasienia oraz problemy z wytryskiem,
  • czynniki psychologiczne.

Neurony RFRP – brakujący element układanki

Prace badawcze dotyczące niepłodności do niedawna skupione były w większości na aspektach biologicznych. Najnowsze analizy sugerują jednak, że blisko u połowy osób, którym mimo prób nie udaje się począć dziecka winne są czynniki psychologiczne. 

Większość przeprowadzonych dotychczas badań nie wyjaśniło dokładnego związku przyczynowego między stresem a niepłodnością. Sugerowano wcześniej, że neurony RFRP-3 odgrywają rolę w czasie dojrzewania organizmu i w reprodukcji, wiele kwestii pozostawało niewyjaśnionych. Wyniki eksperymentu opublikowane niedawno w “Journal of Neuroscience” rzuciły nowe światło na ten problem – odnaleziono brakujący element układanki. 

Badania pokazały, że neurony RFRP (ang. RFamide-Related Peptide Neurons) mogą być przyczyną tłumienia płodności podczas chronicznego stresu.

„Chociaż wiadomo, że steroidy stresowe, takie jak kortyzol, są prawdopodobnie częścią zaangażowanego mechanizmu, wiadomo również, że komórki mózgowe kontrolujące rozmnażanie nie są w stanie odpowiedzieć na kortyzol, więc wydaje się, że gdzieś w obwodzie brakuje ogniwa. Pokazaliśmy teraz, że neurony RFRP są rzeczywiście brakującym ogniwem między stresem a niepłodnością. Stają się aktywne w sytuacjach stresowych – być może poprzez wyczuwanie wzrastającego poziomu kortyzolu – a następnie tłumią układ rozrodczy” – mówi autor badania, profesor Greg Anderson z Uniwersytet Otago.

Stres i niepłodność – potwierdzenie istnienia zależności

Profesor Anderson rozpoczął badania nad rolą neuronów RFRP w kontrolowaniu płodności u ssaków około dekady temu. Jego najnowszy eksperyment miał na celu potwierdzenie za pomocą testów laboratoryjnych, że stres psychospołeczny może prowadzić do negatywnych skutków dla układu rozrodczego i powodować niepłodność.

Naukowiec i jego zespół szczegółowo przeanalizowali zmiany w peptydzie-3 związanym z amidem RF (RFRP-3) – ssaczym hormonie uwalniającym gonadotropiny. Użyli technik transgenicznych do selektywnej redukcji, stymulacji lub hamowania neuronów RFRP-3, aby zrozumieć jego fizjologiczną rolę w regulacji płodności. Badaczom udało się potwierdzić bezpośredni i przyczynowy związek między funkcją neuronalną RFRP-3, osią stresu hormonalnego a funkcjami układu rozrodczego. W przyszłości planują zbadać czy można zastosować leki do specyficznego blokowania neuronów RFRP i przezwyciężyć w ten sposób niepłodność wywołaną stresem.

Eksperyment wykazał, że przewlekła aktywacja RFRP-3 opóźnia początek dojrzewania u osobników płci męskiej i progresję cyklu rozrodczego samic, ale nie wpływa na płodność jako taką. Natomiast, po aktywacji w wyniku ekspozycji na kortyzol, hormon stresu, naukowcy zaobserwowali, że zwiększona produkcja RFRP-3 prowadzi do ostrego i przewlekłego, wywołanego stresem, zahamowania reprodukcji.

„Co zaskakujące, kiedy użyliśmy kortyzolu do stłumienia hormonów rozrodczych, ale także do wyciszenia neuronów RFRP, układ rozrodczy nadal funkcjonował tak, jakby kortyzolu w ogóle nie było, udowadniając, że neurony RFRP są kluczowym elementem układanki w stresie” – dodaje profesor Anderson.

Samice myszy, u których wyciszono neurony RFRP nie wykazywały supresji w wydzielaniu hormonu luteinizującego, co obserwowano u myszy z grupy kontrolnej. Z kolei aktywacja neuronów RFRP stymulowała wydzielanie glikokortykoidów, wykazując pętlę sprzężenia zwrotnego, w której bodźce stresowe aktywują neurony RFRP i dodatkowo oś stresu.

  1. J. Jastrzębska, Psychologiczne aspekty niepłodności z perspektywy różnic międzypłciowych i uwarunkowań kulturowych, „Fides et Ratio” 2017, nr 1 (29), s. 227-231.
  2. A. Mamgain, I. L. Sawyer, D. A. M. Timajo, RFamide-related peptide neurons modulate reproductive function and stress responses, "Journal of Neuroscience” 2021, nr 41 (3), s. 474-488, [online:], DOI: https://doi.org/10.1523/JNEUROSCI.1062-20.2020, [dostęp:] 28.01.2021.
  3. Odkryto „brakujące ogniwo” pomiędzy stresem a niepłodnością, “pap.pl” [online], https://www.pap.pl/aktualnosci/news%2C771611%2Codkryto-brakujace-ogniwo-pomiedzy-stresem-nieplodnoscia.html?fbclid=IwAR0yXEnt0vpjFDmHjWSBAs0W-opdhmwmp-Es_5P8XXbH_uK2F5JFd0WYQT8, [dostęp] 28.01.2021.
  4. Neuron activation near brain base due to stress may lead to infertility in women, “firstpost.com” [online], https://www.firstpost.com/health/neuron-activation-near-brain-base-due-to-stress-may-lead-to-infertility-in-women-9087961.html, [dostęp:] 28.01.2021.
  5. Researchers find ‘missing link between stress and infertility, “fertilitynjblog.com” [online], www.fertilitynjblog.com/researchers-find-missing-link-between-stress-and-infertility, [dostęp:] 28.01.2021.
  6. “Missing link” found between stress and infertility, “cde.news” [online], htttps://cde.news/missing-link-found-between-stress-and-infertility/, [dostęp:] 28.01.2021.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij