Jakie badania z krwi są najpopularniejsze? Które warto wykonywać regularnie?
Beata Turska

Jakie badania z krwi są najpopularniejsze? Które warto wykonywać regularnie?

Duże znaczenie w profilaktyce odgrywa regularność. Niezależnie czy dotyczy zdrowego żywienia, aktywności, czy badań kontrolnych. Jakie badania z krwi warto wykonywać regularnie (np. raz w roku), by prawidłowo monitorować stan swojego zdrowia?

Krew to świetny materiał do badań diagnostycznych i kontrolnych. Dostarcza bardzo wielu informacji, stosunkowo łatwo ją pobrać i choć jej badanie wymaga pewnych przygotowań (np. często warunkiem jest bycie na czczo), nie wiąże się z dużymi obciążeniem dla pacjenta. Najpopularniejsze badanie krwi? Większość z nas pomyśli – morfologia. To badanie podstawowe, ale ważnych informacji dostarczą nam również inne oznaczenia wymagające pobrania krwi.

Morfologia krwi – ogólne badanie krwi

Morfologia pozwala ustalić skład komórkowy krwi pod względem ilościowym i jakościowym, a dzięki temu umożliwia ocenienie ogólnego stan zdrowia i wykrycie ewentualnych problemów (np. infekcje, anemię, zaburzenia krzepnięcia krwi itd).

Co oznaczają skróty?

  • RBC – liczba krwinek czerwonych (erytrocytów),
  • HGB – zawartość hemoglobiny HGB,
  • HCT – hematokryt, stosunek objętości krwinek do całej objętości krwi,
  • MCV – średnia objętość krwinki czerwonej,
  • MCH – średnia masa hemoglobiny w krwince czerwonej,
  • MCHC – średnie stężenie hemoglobiny w jednostkowej objętości krwinek czerwonych,
  • WBC – liczba krwinek białych (leukocytów),
  • LYM – liczba limfocytów,
  • MONO – liczba monocytów,
  • PLT – liczba płytek krwi (trombocytów),
  • RDW – rozkład objętości krwinek czerwonych.

Wynik zawsze trzeba porównywać z normami podanymi przez laboratorium, w którym zostało wykonane badanie. Wynik morfologii krwi obwodowej dostarcza lekarzowi wielu cennych informacji o tym, co dzieje się w organizmie badanego. Na przykład zbyt mała ilość czerwonych krwinek może świadczyć o anemii (badanie pozwala nie tylko wykryć niedokrwistość, ale także określić, jak bardzo jest nasilona i jakie może mieć przyczyny). Zbyt duża ilość białych krwinek sugeruje stan zapalny, a podwyższony hematokryt zwykle wiążę się z odwodnieniem.

Choć w internecie znajduje się mnóstwo informacji dotyczących poszczególnych parametrów, sprawa jest o wiele bardziej skomplikowana, niż sugeruje „doktor Google” i łatwo wyciągnąć błędne wnioski. Dlatego interpretacje wyniku trzeba pozostawić lekarzowi, który bierze pod uwagę wiele dodatkowych czynników, między innymi wiek, ogólny stan zdrowia, tryb życia pacjenta, jego dolegliwości i ich objawy, wyniki innych badań, przyjmowane leki itd.

Krew najczęściej pobiera się w miejscu zgięcia łokciowego. Warto być na czczo (od ostatniej konsumpcji powinno upłynąć 12 godzin), dlatego badanie najlepiej wykonać rano – posiłki mogą w pewien sposób wpływać na wynik badań.

Lipidogram – kompleksowe badanie krwi sprawdzające poziom cholesterolu

Lipidogram, inaczej profil lipidowy, to badanie pozwalające sprawdzić, jak wygląda gospodarka lipidowa organizmu, a przez to ocenić ryzyko miażdżycy i innych chorób układu krążenia.

Kobiety powinny robić lipidogram po 45 roku życia, mężczyźni już po 35. Jeszcze wcześniej powinny zrobić go osoby z nadwagą, cierpiące na cukrzycę i palące papierosy.

W trakcie badania mierzy się:
 
    ▪    cholesterol całkowity,
    ▪    cholesterol LDL („zły”),
    ▪    cholesterol HDL („dobry”),
    ▪    trójglicerydy TG.

Ważne są nie tylko poszczególne wartości, ale też stosunek jednych do drugich, np. LDL do HDL. Podobnie jak w przypadku morfologii, wyników lepiej nie oceniać na własną rękę, bo łatwo o błędne wnioski. Badanie przeprowadza się na czczo, po 12 godzinach od ostatniego posiłku. Należy również odstawić alkohol na minimum 24 godziny przed oraz niektóre leki, jeśli zaleci tak lekarz. Kilka dni przed badaniem raczej nie powinno się objadać.

Badanie poziomu cukru we krwi

Badanie poziomu cukru we krwi można zrobić przy okazji morfologii krwi obwodowej, z tej samej próbki. Według autorów Diagnostyki laboratoryjnej – ze względu na powszechność cukrzycy – badanie przesiewowe w kierunku tej choroby, polegające na dwukrotnym oznaczeniu poziomu cukru na czczo, powinno być wykonywane przez wszystkich, którzy ukończyli 45 rok życia. Jeśli wynik jest prawidłowy, badanie warto powtarzać co trzy lata.

Wcześniej i częściej powinny je robić osoby:

  • z BMI powyżej 25,
  • mało aktywne,
  • mające bliskich krewnych z cukrzycą,
  • mające nadciśnienie.

Częściej powinny badać się także kobiety, które przeszły cukrzycę ciążową, urodziły dziecko ważące więcej niż 4 kg oraz cierpiące na zespół jajników wielotorbielowatych. Badanie poziomu cukru we krwi przeprowadza się na czczo.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • RTG bioder – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena

    RTG bioder wykonuje się w przypadku wystąpienia zmian zwyrodnieniowych tego obszaru, reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS) lub chorób o podłożu nowotworowym. Ponadto na badanie kierowane są osoby, które odczuwają ból i sztywność bioder oraz ograniczenie w ruchomości tego stawu. Przeciwwskazaniem względnym do wykonania rentgenu bioder jest ciąża. Jak należy się przygotować do RTG stawu biodrowego, dlaczego picie kawy i żucie gumy jest niewskazane przed prześwietleniem i czy posiadanie skierowania jest obowiązkowe? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Krzywa cukrowa w ciąży – badanie, normy, wyniki, przebieg. Kiedy należy wykonać OGTT?

    Badanie krzywej cukrowej (OGTT) w ciąży jest testem, na który kieruje się pacjentkę między 6. a 7. miesiącem ciąży. OGTT pozwala zdiagnozować cukrzycę ciążową, która może doprowadzić do wystąpienia wielu chorób układu moczowego lub trawiennego – u matki, jak i nerwowego i sercowo-naczyniowego – u dziecka. Istnieją także takie choroby współistniejące, które wymagają od ciężarnej pacjentki częstszego przeprowadzania badania krzywej cukrowej, jak chociażby predyspozycje genetyczne, cukrzyca w poprzednich ciążach lub PCOS. Jak należy się przygotować do badania, czy można się zgłosić na OGGT bez skierowania lekarskiego i co należy zabrać ze sobą na test krzywej glikemicznej? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Troponina – badanie i normy. Czy podwyższony poziom troponin zawsze świadczy o zawale serca?

    Białka kurczliwe mięśni poprzecznie prążkowanych to troponiny. Ich stężenie we krwi wzrasta już 3 godziny po zawale serca lub innym rodzaju uszkodzenia mięśnia sercowego. Badanie troponin zleca się w celu potwierdzenia lub wykluczenia diagnozy dotyczącej ataku serca. Istnieją jednak inne przyczyny wysokiego poziomu troponin we krwi pacjenta, jak chociażby zatorowość płucna, niewydolność serca lub nerek, ale także wyjątkowo ciężki wysiłek fizyczny (często obserwowany u maratończyków czy triathlonistów). Jak wygląda badanie poziomu troponin i które zaburzenia organizmu mogą wywołać ich obecność we krwi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cytologia – wskazania do badania cytologicznego. Jak interpretować wyniki cytologii szyjki macicy?

    Cytologia szyjki macicy polega na delikatnym zeskrobaniu komórek z badanego narządu przy pomocy specjalnej szczoteczki oraz zbadaniu pobranego materiału pod kątem karcynogenezy. Cytologia umożliwia wykrycie komórek przedrakowych lub rakowych z tarczy i kanału szyjki macicy, również na etapie przedinwazyjnym. Badanie jest bezbolesne, pacjentka może odczuwać jedynie lekki dyskomfort. Cytologia szyjki macicy powinna być wykonywana regularnie – minimum raz na 3 lata. 

  • RTG stopy – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja i cena prześwietlenia

    RTG stopy wykonywany jest najczęściej w przypadku urazu lub stanu zapalnego tego obszaru. Jedynym przeciwwskazaniem względnym do wykonania prześwietlenia z użyciem promieniowania jonizującego jest ciążą. Rentgen stopy jest badaniem, na które można się zgłosić jedynie ze skierowaniem lekarskim. Wskazaniami do badania są także objawy miejscowe w postaci ostrego bólu, obrzęku czy zaczerwienienia stopy. Jak się przygotować do prześwietlenia stopy, ile trwa badanie i co oznaczają pojęcia „szczelina złamania", „całkowity zrost" lub „jądro kostnienia"? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • RTG barku – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena

    Ból barku, zaburzenia ruchomości barku oraz sztywność w stawie barkowym – to główne wskazania do wykonania RTG tego obszaru. Prześwietlenie barku można zrobić pojedynczo lub podwójnie (porównawczo obu barkom). Rentgen jest szybkim badaniem, które jest wykorzystywane w procesie diagnostycznym zmian pourazowych, zapalnych i reumatoidalnych, w tym także osteoporozy stawu barkowego. Ile kosztuje rentgen, jakie są przeciwwskazania do wykonania prześwietlania barku i co oznacza zespół bolesnego barku czy „zamrożony bark"? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • RTG kręgosłupa lędźwiowego – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena

    Ból kręgosłupa lędźwiowego, określany przez pacjentów także jako ból krzyża, ból korzonków lub ból na dole pleców, jest głównym wskazaniem do wykonania RTG tego obszaru. Aby wykonać prześwietlenie lędźwi konieczne jest posiadanie skierowania lekarskiego, które można uzyskać od lekarza pierwszego kontaktu lub ortopedy czy neurologa. Jak wygląda przygotowanie do rentgenu kręgosłupa lędźwiowego, czy kobieta w ciąży może mieć wykonane RTG tego obszaru i ile kosztuje to prześwietlenie wykonane prywatnie? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • anty-TG – badanie, normy, za wysokie, za niskie. Jak interpretować wyniki?

    Badanie anty-TG, czyli oznaczenie przeciwciał przeciwtarczycowych, zleca się najczęściej pacjentom z chorobom Hashimoto i rakiem tarczycy. Ponadto oznaczenie poziomu przeciwciał anty-TG umożliwia weryfikację badania oceniającego stężenie endogennej tyreoglobuliny. Oznaczenie anty-TG jest badaniem refundowanym przez NFZ, jeśli pacjent zostanie na nie skierowany przez lekarza. Jak wygląda badanie miana przeciwciał anty-TG, czy do pobrania krwi należy przystąpić na czczo oraz ile kosztuje oznaczenie tego parametru? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij