Jakie badania z krwi są najpopularniejsze? Które warto wykonywać regularnie?
Beata Turska

Jakie badania z krwi są najpopularniejsze? Które warto wykonywać regularnie?

Duże znaczenie w profilaktyce odgrywa regularność. Niezależnie czy dotyczy zdrowego żywienia, aktywności, czy badań kontrolnych. Jakie badania z krwi warto wykonywać regularnie (np. raz w roku), by prawidłowo monitorować stan swojego zdrowia?

Krew to świetny materiał do badań diagnostycznych i kontrolnych. Dostarcza bardzo wielu informacji, stosunkowo łatwo ją pobrać i choć jej badanie wymaga pewnych przygotowań (np. często warunkiem jest bycie na czczo), nie wiąże się z dużymi obciążeniem dla pacjenta. Najpopularniejsze badanie krwi? Większość z nas pomyśli – morfologia. To badanie podstawowe, ale ważnych informacji dostarczą nam również inne oznaczenia wymagające pobrania krwi.

Morfologia krwi – ogólne badanie krwi

Morfologia pozwala ustalić skład komórkowy krwi pod względem ilościowym i jakościowym, a dzięki temu umożliwia ocenienie ogólnego stan zdrowia i wykrycie ewentualnych problemów (np. infekcje, anemię, zaburzenia krzepnięcia krwi itd).

Co oznaczają skróty?

  • RBC – liczba krwinek czerwonych (erytrocytów),
  • HGB – zawartość hemoglobiny HGB,
  • HCT – hematokryt, stosunek objętości krwinek do całej objętości krwi,
  • MCV – średnia objętość krwinki czerwonej,
  • MCH – średnia masa hemoglobiny w krwince czerwonej,
  • MCHC – średnie stężenie hemoglobiny w jednostkowej objętości krwinek czerwonych,
  • WBC – liczba krwinek białych (leukocytów),
  • LYM – liczba limfocytów,
  • MONO – liczba monocytów,
  • PLT – liczba płytek krwi (trombocytów),
  • RDW – rozkład objętości krwinek czerwonych.

Wynik zawsze trzeba porównywać z normami podanymi przez laboratorium, w którym zostało wykonane badanie. Wynik morfologii krwi obwodowej dostarcza lekarzowi wielu cennych informacji o tym, co dzieje się w organizmie badanego. Na przykład zbyt mała ilość czerwonych krwinek może świadczyć o anemii (badanie pozwala nie tylko wykryć niedokrwistość, ale także określić, jak bardzo jest nasilona i jakie może mieć przyczyny). Zbyt duża ilość białych krwinek sugeruje stan zapalny, a podwyższony hematokryt zwykle wiążę się z odwodnieniem.

Choć w internecie znajduje się mnóstwo informacji dotyczących poszczególnych parametrów, sprawa jest o wiele bardziej skomplikowana, niż sugeruje „doktor Google” i łatwo wyciągnąć błędne wnioski. Dlatego interpretacje wyniku trzeba pozostawić lekarzowi, który bierze pod uwagę wiele dodatkowych czynników, między innymi wiek, ogólny stan zdrowia, tryb życia pacjenta, jego dolegliwości i ich objawy, wyniki innych badań, przyjmowane leki itd.

Krew najczęściej pobiera się w miejscu zgięcia łokciowego. Warto być na czczo (od ostatniej konsumpcji powinno upłynąć 12 godzin), dlatego badanie najlepiej wykonać rano – posiłki mogą w pewien sposób wpływać na wynik badań.

Lipidogram – kompleksowe badanie krwi sprawdzające poziom cholesterolu

Lipidogram, inaczej profil lipidowy, to badanie pozwalające sprawdzić, jak wygląda gospodarka lipidowa organizmu, a przez to ocenić ryzyko miażdżycy i innych chorób układu krążenia.

Kobiety powinny robić lipidogram po 45 roku życia, mężczyźni już po 35. Jeszcze wcześniej powinny zrobić go osoby z nadwagą, cierpiące na cukrzycę i palące papierosy.

W trakcie badania mierzy się:
 
    ▪    cholesterol całkowity,
    ▪    cholesterol LDL („zły”),
    ▪    cholesterol HDL („dobry”),
    ▪    trójglicerydy TG.

Ważne są nie tylko poszczególne wartości, ale też stosunek jednych do drugich, np. LDL do HDL. Podobnie jak w przypadku morfologii, wyników lepiej nie oceniać na własną rękę, bo łatwo o błędne wnioski. Badanie przeprowadza się na czczo, po 12 godzinach od ostatniego posiłku. Należy również odstawić alkohol na minimum 24 godziny przed oraz niektóre leki, jeśli zaleci tak lekarz. Kilka dni przed badaniem raczej nie powinno się objadać.

Badanie poziomu cukru we krwi

Badanie poziomu cukru we krwi można zrobić przy okazji morfologii krwi obwodowej, z tej samej próbki. Według autorów Diagnostyki laboratoryjnej – ze względu na powszechność cukrzycy – badanie przesiewowe w kierunku tej choroby, polegające na dwukrotnym oznaczeniu poziomu cukru na czczo, powinno być wykonywane przez wszystkich, którzy ukończyli 45 rok życia. Jeśli wynik jest prawidłowy, badanie warto powtarzać co trzy lata.

Wcześniej i częściej powinny je robić osoby:

  • z BMI powyżej 25,
  • mało aktywne,
  • mające bliskich krewnych z cukrzycą,
  • mające nadciśnienie.

Częściej powinny badać się także kobiety, które przeszły cukrzycę ciążową, urodziły dziecko ważące więcej niż 4 kg oraz cierpiące na zespół jajników wielotorbielowatych. Badanie poziomu cukru we krwi przeprowadza się na czczo.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Niedobór żelaza – przyczyny, objawy, skutki oraz leczenie niskiego poziomu żelaza. Dieta i suplementacja żelaza

    Żelazo jest jednym z kluczowych pierwiastków dla prawidłowego funkcjonowania ludzkiego organizmu. Niedobór żelaza może wywoływać uciążliwe objawy, jak zmęczenie, senność, nadmierne wypadanie włosów, bóle głowy, może również prowadzić do anemii. Anemię z niedoboru żelaza leczy się podawaniem preparatów doustnych żelaza bądź, w przypadku problemów z wchłanianiem, stosuje się zastrzyki lub wlewy dożylne. Jakie są przyczyny niskiego poziomu żelaza we krwi? Jak powinna wyglądać dieta przy niskim poziomie żelaza?

  • Jakie badania wykonuje się tuż przed porodem?

    Ostatnie tygodnie ciąży to czas narastającego oczekiwania. Zanim dziecko zjawi się na świecie, warto się upewnić, że wszystko jest gotowe. Nie chodzi tylko o niezbędną wyprawkę, ale przede wszystkim o dopełnienie medycznych zaleceń lekarza prowadzącego. Jakie badania obrazowe i biochemiczne należy wykonać tuż przed porodem? Odpowiedzi na te pytania udzielono w niniejszym artykule.

  • FSH – badanie, norma, za wysokie, za niskie. Czy poziom hormonu folikulotropowego wpływa na płodność i rozwój PCOS?

    Badanie poziomu FSH jest jednym z podstawowych oznaczeń, na jakie kieruje się pacjentów podczas prowadzenia procesu diagnostycznego niepłodności, zaburzeń miesiączkowania i owulacji oraz chorób przysadki mózgowej. Norma FSH u kobiet zmienia się w zależności o dnia cyklu miesiączkowego. Na wynik badania hormonu folikulotropowego wpływają również zażywane leki, w tym doustne środki antykoncepcyjne. Z kolei u dzieci, u których na podstawie objawów fizycznych stwierdza się opóźnienie dojrzewania płciowego, zarówno poziom LH, jak i FSH może być obniżony.

  • Prolaktyna (PRL) – badanie, normy, interpretacja wyników. Czy istnieje jeden skuteczny sposób leczenia zaburzeń związanych z właściwym poziomem prolaktyny?

    Badanie poziomu prolaktyny jest wykorzystywane w diagnozowaniu niepłodności u kobiet i mężczyzn, a także w przypadku podejrzenia guza przysadki mózgowej i kontrolowaniu leczenia tej choroby. Normy prolaktyny dla kobiet różnią w zależności od dnia cyklu miesiączkowego, okresu ciąży lub karmienia piersią. Mężczyźni z wysokim poziomem prolaktyny obserwują u siebie spadek libido i zaburzania erekcji, a w skrajnych przypadkach niepłodność. Niedobór prolaktyny jest spotykany rzadko, niemniej u kobiet karmiących może doprowadzić do zaniku produkcji mleka w gruczołach sutkowych. Jak poradzić sobie z zaburzeniami ilości prolaktyny w organizmie, ile kosztuje badanie PRL i czy stres przyczynia się do zaburzeń hormonalnych? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Hiperprolaktynemia w wyniku badania. Jak wysoki poziom prolaktyny wpływa na masę ciała, płodność i trądzik?

    Hiperprolaktynemia jest jednym z objawów guza przysadki (łac. prolactinoma), chorób podwzgórza, zaburzeń funkcji gruczołu tarczycowego (np. niewyrównania niedoczynność tarczycy), niewydolności nerek, ale także ciąży. Objawami, które powinny skłonić pacjenta do zbadania poziomu PRL, są zaburzenia miesiączkowania, trudności z zajściem w ciążę, mlekotok, uderzenia gorąca, trądzik lub zauważalnie obniżone libido. Leczenie hiperprolaktynemii polega głównie na farmakoterapii i leczeniu przyczynowym podwyższonego stężenia PRL, czyli choroby, która wywołała ten stan.

  • Rezonans magnetyczny przysadki mózgowej – przebieg badania. Jakie są skutki uboczne MRI przysadki z kontrastem?

    Rezonans magnetyczny (MRI) przysadki mózgowej wykonuje się na podstawie objawów świadczących o guzie gruczołu lub struktur znajdujących się w jego pobliżu. Prześwietlenie jest dwuetapowe – przeprowadzane przed dożylnym podaniem kontrastu i po jego użyciu. Zarówno na badanie wykonywane w ramach refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia, jak i to realizowane z prywatnych środków należy mieć skierowanie lekarskie i aktualny wynik badania kreatyniny, obrazującej wydolność nerek. Ile kosztuje MRI przysadki mózgowej, jak należy się przygotować do prześwietlenia i jakie są objawy podania kontrastu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Leptyna – funkcje i właściwości. Jak wygląda badanie poziomu hormonu sytości? Czy niektórzy są skazani na efekt jojo?

    Leptyna zmniejsza apetyt, dlatego nazywana jest „hormonem sytości”. Produkują ją adipocyty, czyli komórki tłuszczowe organizmu. Przyjmuje się, że osoby, które łatwiej wracają do wagi sprzed odchudzania, czyli borykają się z tzw. efektem jojo, mają podwyższony poziom leptyny i jednocześnie obniżony poziomem greliny, czyli „hormonu głodu”. Leptyna jest nie tylko hormonem skierowanym przeciwko otyłości, ale także bierze udział w szeregu procesów związanych ze wzrastaniem, dojrzewaniem, termogenezą i regulacją ciśnienia krwi. Ponadto wpływa na płodność i status układu immunologicznego. Jak wygląda badanie leptyny, ile kosztuje i czy na pobranie krwi trzeba być na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Hormon głodu – grelina. Badanie poziomu greliny a otyłość

    Grelina to silnie wypływający na uczucie głodu hormon białkowy. Jest wydzielana przez komórki dna i trzonu żołądka. Bierze udział w regulowaniu gospodarki węglowodanowo-lipidowej organizmu, wpływa na zmniejszenie wydzielania insuliny w trzustce oraz nasila proces powstawania komórek tłuszczowych (adipocytów). Grelina bierze udział w osteogenezie, pozytywnie wpływa na procesy pamięci długotrwałej i przestrzennej. Za wzrost syntezy hormonu odpowiada m.in. głód, faza folikularna cyklu miesiączkowego, hipoglikemia czy stres, zaś do obniżenia poziomu greliny przyczynia się stan sytości, hiperglikemia, hiperinsulinemia lub uprawianie aktywności fizycznej. Jak wygląda badanie poziomu greliny w Polsce i po co wykonywać oznaczenie poziomu leptyny? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij