Jakie badania z krwi są najpopularniejsze? Które warto wykonywać regularnie?
Beata Turska

Jakie badania z krwi są najpopularniejsze? Które warto wykonywać regularnie?

Duże znaczenie w profilaktyce odgrywa regularność. Niezależnie czy dotyczy zdrowego żywienia, aktywności, czy badań kontrolnych. Jakie badania z krwi warto wykonywać regularnie (np. raz w roku), by prawidłowo monitorować stan swojego zdrowia?

Krew to świetny materiał do badań diagnostycznych i kontrolnych. Dostarcza bardzo wielu informacji, stosunkowo łatwo ją pobrać i choć jej badanie wymaga pewnych przygotowań (np. często warunkiem jest bycie na czczo), nie wiąże się z dużymi obciążeniem dla pacjenta. Najpopularniejsze badanie krwi? Większość z nas pomyśli – morfologia. To badanie podstawowe, ale ważnych informacji dostarczą nam również inne oznaczenia wymagające pobrania krwi.

Morfologia krwi – ogólne badanie krwi

Morfologia pozwala ustalić skład komórkowy krwi pod względem ilościowym i jakościowym, a dzięki temu umożliwia ocenienie ogólnego stan zdrowia i wykrycie ewentualnych problemów (np. infekcje, anemię, zaburzenia krzepnięcia krwi itd).

Co oznaczają skróty?

  • RBC – liczba krwinek czerwonych (erytrocytów),
  • HGB – zawartość hemoglobiny HGB,
  • HCT – hematokryt, stosunek objętości krwinek do całej objętości krwi,
  • MCV – średnia objętość krwinki czerwonej,
  • MCH – średnia masa hemoglobiny w krwince czerwonej,
  • MCHC – średnie stężenie hemoglobiny w jednostkowej objętości krwinek czerwonych,
  • WBC – liczba krwinek białych (leukocytów),
  • LYM – liczba limfocytów,
  • MONO – liczba monocytów,
  • PLT – liczba płytek krwi (trombocytów),
  • RDW – rozkład objętości krwinek czerwonych.

Wynik zawsze trzeba porównywać z normami podanymi przez laboratorium, w którym zostało wykonane badanie. Wynik morfologii krwi obwodowej dostarcza lekarzowi wielu cennych informacji o tym, co dzieje się w organizmie badanego. Na przykład zbyt mała ilość czerwonych krwinek może świadczyć o anemii (badanie pozwala nie tylko wykryć niedokrwistość, ale także określić, jak bardzo jest nasilona i jakie może mieć przyczyny). Zbyt duża ilość białych krwinek sugeruje stan zapalny, a podwyższony hematokryt zwykle wiążę się z odwodnieniem.

Choć w internecie znajduje się mnóstwo informacji dotyczących poszczególnych parametrów, sprawa jest o wiele bardziej skomplikowana, niż sugeruje „doktor Google” i łatwo wyciągnąć błędne wnioski. Dlatego interpretacje wyniku trzeba pozostawić lekarzowi, który bierze pod uwagę wiele dodatkowych czynników, między innymi wiek, ogólny stan zdrowia, tryb życia pacjenta, jego dolegliwości i ich objawy, wyniki innych badań, przyjmowane leki itd.

Krew najczęściej pobiera się w miejscu zgięcia łokciowego. Warto być na czczo (od ostatniej konsumpcji powinno upłynąć 12 godzin), dlatego badanie najlepiej wykonać rano – posiłki mogą w pewien sposób wpływać na wynik badań.

Lipidogram – kompleksowe badanie krwi sprawdzające poziom cholesterolu

Lipidogram, inaczej profil lipidowy, to badanie pozwalające sprawdzić, jak wygląda gospodarka lipidowa organizmu, a przez to ocenić ryzyko miażdżycy i innych chorób układu krążenia.

Kobiety powinny robić lipidogram po 45 roku życia, mężczyźni już po 35. Jeszcze wcześniej powinny zrobić go osoby z nadwagą, cierpiące na cukrzycę i palące papierosy.

W trakcie badania mierzy się:
 
    ▪    cholesterol całkowity,
    ▪    cholesterol LDL („zły”),
    ▪    cholesterol HDL („dobry”),
    ▪    trójglicerydy TG.

Ważne są nie tylko poszczególne wartości, ale też stosunek jednych do drugich, np. LDL do HDL. Podobnie jak w przypadku morfologii, wyników lepiej nie oceniać na własną rękę, bo łatwo o błędne wnioski. Badanie przeprowadza się na czczo, po 12 godzinach od ostatniego posiłku. Należy również odstawić alkohol na minimum 24 godziny przed oraz niektóre leki, jeśli zaleci tak lekarz. Kilka dni przed badaniem raczej nie powinno się objadać.

Badanie poziomu cukru we krwi

Badanie poziomu cukru we krwi można zrobić przy okazji morfologii krwi obwodowej, z tej samej próbki. Według autorów Diagnostyki laboratoryjnej – ze względu na powszechność cukrzycy – badanie przesiewowe w kierunku tej choroby, polegające na dwukrotnym oznaczeniu poziomu cukru na czczo, powinno być wykonywane przez wszystkich, którzy ukończyli 45 rok życia. Jeśli wynik jest prawidłowy, badanie warto powtarzać co trzy lata.

Wcześniej i częściej powinny je robić osoby:

  • z BMI powyżej 25,
  • mało aktywne,
  • mające bliskich krewnych z cukrzycą,
  • mające nadciśnienie.

Częściej powinny badać się także kobiety, które przeszły cukrzycę ciążową, urodziły dziecko ważące więcej niż 4 kg oraz cierpiące na zespół jajników wielotorbielowatych. Badanie poziomu cukru we krwi przeprowadza się na czczo.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • TSH – o czym świadczy podwyższone i obniżone TSH? Wskazania do badania, normy, cena

    TSH (hormon tyreotropowy) jest produkowany przez przysadkę mózgową i stymuluje tarczycę do wydzielania hormonów (trójjodotyroniny – T3 oraz tyroksyny – T4). Oznaczenie poziomu TSH we krwi jest podstawowym badaniem, dzięki któremu można sprawdzić, czy tarczyca funkcjonuje prawidłowo. Co oznacza podwyższone TSH lub obniżony poziom tyreotropiny?

  • Estrogen – badanie, normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania krwi

    Badanie poziomu estrogenów jest jednym z głównych parametrów, który jest analizowany, kiedy lekarz specjalista (endokrynolog, ginekolog czy dermatolog) próbuje ustalić przyczynę długotrwałego braku miesiączki, zaburzeń dojrzewania płciowego, funkcji jajników, niekontrolowanych zmian masy ciała, a także niepokojących objawów natury dermatologicznej, takich jak np. trądzik. Poziom estrogenów kobiety w ciąży różni się od zakresów referencyjnych dla nieciężarnych pacjentek. Jak należy się przygotować do pobrania krwi, jakie są objawy nadmiaru i niedoboru estrogenów i czy badanie poziomu tych hormonów jest refundowane? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Lipaza trzustkowa – badanie enzymu trzustkowwego. Normy, podwyższona, obniżona

    Badanie poziomu lipazy (ALP) pozwala ocenić ewentualne choroby trzustki, które objawiają się na przykład jako ból po lewej stronie brzucha, najczęściej pół godziny po spożytym posiłku lub po wypiciu alkoholu. To proste oznaczenie polegające na analizie próbki krwi żylnej, oddanej w punkcie pobrań na czczo, najlepiej w godzinach porannych. Ile kosztuje badanie lipazy trzustkowej, które parametry należy dodatkowo sprawdzić wraz z analizą enzymów trzustkowych i jakie są normy ALP? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Powstała aplikacja na smartfona, która wykrywa anemię. Jak działa?

    Obecnie złotym standardem diagnozowania niedokrwistości jest morfologia krwi. Naukowcy z Brown University i Rhode Island Hospital w Stanach Zjednoczonych opracowali metodę diagnostyczną, która nie wymaga pobierania krwi od pacjenta. Co więcej, badanie może zostać przeprowadzone samodzielnie, w warunkach domowych. Algorytm jest w stanie określić, czy ktoś cierpi na anemię, na podstawie zdjęcie zrobionego smartfonem. 

  • Testosteron – badanie, normy, za wysoki, za niski. Jak podnieść poziom androgenu?

    Jedno z najczęściej wpisywanych zapytań w wyszukiwarki internetowe to „jak podnieść poziom testosteronu?". Zainteresowanie tym tematem jest wysokie zarówno wśród mężczyzn, jak i kobiet. Panowie poziomem testosteronu interesuję się zazwyczaj o okresie po 40. roku życia lub wówczas, kiedy chcą szybko osiągnąć swój cel wiązany z budowaniem masy mięśniowej i redukcją tkanki tłuszczowej. Panie badają stężenie testosteronu, kiedy zauważają zaburzenia miesiączkowania, uporczywy trądzik lub owłosienie w nietypowych miejscach na ciele. Jakie są inne objawy zaburzeń gospodarki testosteronowej, jakie są normy testosteronu we krwi dla mężczyzn i kobiet? Na te i inne pytania odpowiedzi znajdują się w niniejszym artykule.

  • Artroskopia kolana – jakie są wskazania do zabiegu artroskopowego kolana? Rehabilitacja po artroskopii

    Artroskopia kolana to małoinwazyjny zabieg, zarówno diagnostyczny, jak i leczniczy. Jego zastosowanie zwiększa komfort pacjenta (w porównaniu z tradycyjną operacją), prowadzi do szybszego powrotu do sprawności, zmniejsza ryzyko powikłań pooperacyjnych oraz okres hospitalizacji. Artroskopia polega na oglądaniu wnętrza stawu kolanowego za pomocą endoskopu wprowadzanego przez niewielkie nacięcie na skórze. Dowiedz się, jakie są wskazania do operacji kolana tą metodą.

  • Wolny testosteron – badanie, normy, za wysoki, za niski

    Badanie poziomu wolnego testosteronu jest zlecane w przypadku potwierdzenia lub wykluczenia wielu zaburzeń hormonalnych, które mogą objawiać się różnie u kobiet i inaczej u mężczyzn. Oznaczenie poziomu FTST wykonuje się również wówczas, kiedy wynik badania całkowitego testosteronu znajduje się poza zakresem norm laboratoryjnych. Wydzielanie hormonu zależy od prawidłowej pracy jajników lub jąder, nadnerczy, przysadki i podwzgórza. Czy do zbadania poziomu wolnego testosteronu trzeba być na czczo, jakie są normy dla kobiet i mężczyzn, kiedy zachodzi konieczność dodatkowej suplementacji testosteronem i jak bezpiecznie przejść przez ten proces? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Glikemia – badanie, wskazanie, normy. Jak interpretować wyniki poziomu cukru we krwi?

    Regularne badanie poziomu cukru we krwi (glikemia) jest jednym z podstawowych oznaczeń parametrów krwi, które może pomóc wykryć choroby związane z gospodarką węglowodanową, jak np. cukrzycę i odpowiednio wcześnie wdrożyć niezbędne leczenie. Na badanie glikemii trzeba być na czczo, nie jest wskazane wykonywanie analizy bezpośrednio po jakiejkolwiek infekcji, ciężkim wysiłku fizycznym lub w trakcie zażywania niektórych leków, np. aspiryny. Kto powinien regularnie sprawdzać poziom cukru we krwi, jak dokładnie wygląda badanie glikemii na czczo i czy podlega ono refundacji przez NFZ? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij