Luteina a prawidłowy wzrok. Jak luteina działa na oczy?
Anna Rutkowska

Luteina a prawidłowy wzrok. Jak luteina działa na oczy?

Często mówimy o bronieniu czegoś jak oka w głowie, a utrata wzroku uważana jest za jedno z najgorszych nieszczęść mogących przydarzyć się człowiekowi. Niestety wiele czynników, na przykład światło UV, zanieczyszczenie powietrza czy starzenie się niekiedy prowadzi do groźnych chorób oka. Luteina to znany od lat sposób na zachowanie zdrowych oczu.

Luteina w języku polskim jest nazwą dla dwóch zupełnie różnych substancji. Pierwsza z nich to zwyczajowa nazwa żeńskiego hormonu, progesteronu – leku stosowanego najczęściej w celu podtrzymania ciąży w pierwszych jej tygodniach, w przypadku zaburzeń miesiączkowania bądź innych problemów związanych z jego niedoborem.

Luteina „na oczy” to jednak nie hormon, lecz żółty barwnik ksantofilowy z grupy karotenoidów występujący w wielu produktach, głównie roślinnych, szczególnie w zielonych warzywach, takich jak jarmuż czy szpinak (odgrywa ważną rolę w ochronie wzroku).

Luteina działa zbawiennie na oczy

Jak to się dzieje, że obecny w warzywach barwnik kojarzy się głównie ze zdrowiem oczu? Mechanizm ten nie jest jeszcze do końca poznany, ale wiadomo, iż luteina zawarta w pożywieniu ulega podobnym przemianom jak lipidy. Trafia przede wszystkim do naszych oczu, a mianowicie do ich soczewek oraz tak zwanej plamki żółtej – obszaru o średnicy 5-6 mm będącego niezwykle ważnym miejscem w siatkówce oka. Plamka żółta znajduje się w tylnej i centralnej części siatkówki, odpowiada m.in za ostrość widzenia, widzenie centralne oraz widzenie w wysokiej rozdzielczości. To właśnie w plamce żółtej najgęściej rozmieszczone są światłoczułe receptory siatkówki, czopki.

Obecność ksantofili (czyli luteiny i zeaksantyny) w plamce żółtej ma znaczenie dla siatkówki oka ze względu na rolę ochronną przed wolnymi rodnikami. To silne antyutleniacze. Co więcej, barwniki chronią oko przed szkodliwym wpływem światła, szczególnie niebieskiego, uważanego za najbardziej destrukcyjne światło widzialne dla naszego wzroku.

Dawka światła niebieskiego (długość fal ok. 440 nm) może być 100 razy mniejsza niż dawka światła pomarańczowego (ok. 590 nm), by spowodować takie same uszkodzenia w tkance oka. To właśnie dlatego tak groźne jest długotrwałe patrzenie w ekran komputera, telefonu czy innych urządzeń emitujących światło niebieskie w dużej ilości.

Pod wpływem starzenia się, złej diety, a także ekspozycji na światło plamka żółta z czasem ulega uszkodzeniom. Proces ten, klasyfikowany jako choroba, określa się jako zwyrodnienie plamki żółtej (ang. AMD – Age-related Macular Degeneration). Prowadzi on do pogorszenia wzroku, utraty zdolności ostrego widzenia czy widzenia centralnego, a w ostatnim stadium choroby nawet do ślepoty.

Gdzie występuje luteina?

Luteina nie może być produkowana przez nasz organizm, co znaczy, że musimy ją dostarczyć z pożywieniem (lub przez suplementację – w aptekach dostępne są kapsułki bądź tabletki z luteiną). Dlatego w przeciwdziałaniu procesom zwyrodnieniowym tkanki oka ważna staje się dieta bogata w zielone warzywa, witaminę E, C oraz cynk.

Jakie jest dzienne zapotrzebowanie na luteinę?
W badaniach działanie wykazywała dawka 5-6 mg na dobę. Eksperyment przeprowadzony w Stanach na 15 pacjentach cierpiących na AMD wykazał, że już 4 mg dziennie poprawiło u chorych ostrość widzenia, a ilość luteiny w plamce żółtej wyraźnie wzrosła.

Gdzie znajdziemy luteinę?
Najwięcej luteiny jest w jarmużu (39,55 mg/100 g), szpinaku (11,93 mg/100 g), sałacie (2,63 mg/100 g), brokułach (2,44 mg/100 g), cukinii ze skórką (2,12 mg/100 g), dyni (2,12 mg/100 g), a mniejsze ilości można znaleźć w zielonym groszku, fasolce, marchewce czy kapuście. Obecna także w owocach, np. jeżynach, malinach, nektarynkach bądź agreście, jednak jej ilość nie przekracza 0,54 mg/100 g (jeżyny). Luteinę zawierają również żółtka jaj kurzych, średnio ok. 1,7 mg/100 g – dokładna zawartość zależy od ilości barwnika w diecie kur.

Pamiętajmy, że żółtko jaja waży ok. 20 mg. Aby pokryć dzienne zapotrzebowanie na luteinę (załóżmy 5 mg/dobę) musielibyśmy zjadać dziennie aż 15 żółtek! Lepiej traktować jaja jako uzupełniające, nie zaś główne źródło tego barwnika. Warto mieć na uwadze, iż luteina (podobnie jak witaminy A, D, E i K) jest rozpuszczalna w tłuszczach, jeśli chcemy zwiększyć jej przyswajalność, dodawajmy do potraw zdrowe oleje lub masło.

Dieta i suplementacja luteiny na oczy

Jeśli mamy wątpliwości czy nasz organizm wchłania z diety dostateczne ilości luteiny, warto wesprzeć oczy odpowiednią suplementacją. Szczególnie polecana dla osób, które na skutek przewlekłej choroby, natężenia pracy, braku czasu, podeszłego wieku i tym podobnych czynników są narażone na niedobory.

Dostępne w aptekach preparaty zawierają zazwyczaj 10-20 mg luteiny. Zwykle są to tabletki lub kapsułki. Co więcej, badania nad przyswajalnością potwierdzają, że suplementowanie jest efektywniejszym sposobem niż jedzenie żywności bogatej w luteinę.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Jak skutecznie zajść w ciążę?

    Decyzja o posiadaniu dziecka zapada w różnych momentach życia. Niektórzy pragną je mieć od razu po ślubie lub w momencie wspólnego zamieszkania, inni wolą poczekać kilka lat, chcąc ten czas wykorzystać na intensywny rozwój zawodowy, podróże bądź urządzanie domu. Bez względu na wszystko starania zwykle rozpoczynamy pełni dobrej nadziei, czasem zmaterializowanej w postaci paczki testów ciążowych. Czy takie planowanie to właściwe nastawienie? I czy w ogóle możliwa jest odpowiedź na pytanie: jak skutecznie zajść w ciążę?

  • Czym są naturalne kosmetyki do twarzy i włosów?

    Z pewnością mamy ostatnio do czynienia z prawdziwym boomem na naturalne kosmetyki do twarzy czy włosów — zarówno przygotowywanych samodzielnie, jak i tych dostępnych w drogeriach i aptekach. Ale co tak naprawdę znaczy „naturalne”?

  • Badania kontrolne a metryka

    Z wiekiem ryzyko zachorowania na wiele chorób rośnie. Dlatego, choć regularnie badać się powinno przez całe życie, tym bardziej należy zadbać o to w wieku dojrzałym. Jakich badań nie wolno pomijać?

  • Jakie badania prenatalne w 3. trymestrze wykonać?

    Przyszła mama powinna podczas ciąży regularnie odwiedzać ginekologa oraz stosować się do jego zaleceń. To lekarz wyznacza terminy kolejnych badań prenatalnych, kierując się stanem zdrowia matki i płodu, a także biorąc pod uwagę ewentualne niepokojące sygnały. Jeśli wszystko jest w porządku, można przyjąć orientacyjny, uniwersalny kalendarz badań wyznaczony przez rozporządzenia Ministerstwa Zdrowia. Jakie badania prenatalne w 3. trymestrze zwykle się wykonuje?

  • Jak podawać i dawkować leki homeopatyczne?

    Homeopatia to dziedzina medycyny alternatywnej istniejąca od 200 lat. Mimo że badacze wciąż nie są w stanie opisać jej działania w sposób, który satysfakcjonowałby świat nauki, wiadomo że niektóre badania potwierdziły pewną deklarowaną przez pacjentów skuteczność leczenia. Z tego powodu, że leki homeopatyczne nie mają skutków ubocznych, można rozważyć ich stosowanie. Należy przy tym być wiernym zasadom wypracowanym przez ekspertów od homeopatii w ciągu dekad jej istnienia.

  • Hemoroidy — objawy i leczenie

    To jedna z tych dolegliwości, do których mało kto ma ochotę się przyznać nawet przed rodziną. Hemoroidy są przypadłością wstydliwą, krępującą, bywają obiektem żartów. Tymczasem problem dotyka milionów osób na całym świecie! Nie pozostawiajmy więc hemoroidów w strefie tabu, lecz dowiedzmy się o nich jak najwięcej.

  • Dieta po cesarskim cięciu, czyli jak najszybciej dojść do siebie po "cesarce"

    Cesarskie cięcie to inwazyjny zabieg chirurgiczny, po którym organizm kobiety regeneruje się znacznie dłużej niż w przypadku porodu siłami natury. Po zabiegu bardzo ważna jest dieta – dzięki odpowiednio dobranym składnikom zawartym w zróżnicowanych, lekkostrawnych potrawach, młoda mama szybko nabierze sił. Podpowiadamy, co można jeść po cesarce, żeby jak najszybciej stanąć na nogi.

  • 6 sposobów na poranione i pogryzione brodawki przy karmieniu piersią

    Na obrazkach ulotek promujących karmienie piersią wszystko wygląda tak pięknie. Uśmiechnięta mama, szczęśliwe niemowlę, pastelowe kolory. Niestety, rzeczywistość często mocno różni się od tego obrazka. Pogryzione brodawki podczas pierwszych dni karmienia piersią potrafią popsuć całą radość początków macierzyństwa. Ale są na to sposoby!

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij