Luteina a prawidłowy wzrok. Jak luteina działa na oczy?
Anna Rutkowska

Luteina a prawidłowy wzrok. Jak luteina działa na oczy?

Często mówimy o bronieniu czegoś jak oka w głowie, a utrata wzroku uważana jest za jedno z najgorszych nieszczęść mogących przydarzyć się człowiekowi. Niestety wiele czynników, na przykład światło UV, zanieczyszczenie powietrza czy starzenie się niekiedy prowadzi do groźnych chorób oka. Luteina to znany od lat sposób na zachowanie zdrowych oczu.

Luteina w języku polskim jest nazwą dla dwóch zupełnie różnych substancji. Pierwsza z nich to zwyczajowa nazwa żeńskiego hormonu, progesteronu – leku stosowanego najczęściej w celu podtrzymania ciąży w pierwszych jej tygodniach, w przypadku zaburzeń miesiączkowania bądź innych problemów związanych z jego niedoborem.

Luteina „na oczy” to jednak nie hormon, lecz żółty barwnik ksantofilowy z grupy karotenoidów występujący w wielu produktach, głównie roślinnych, szczególnie w zielonych warzywach, takich jak jarmuż czy szpinak (odgrywa ważną rolę w ochronie wzroku).

Luteina działa zbawiennie na oczy

Jak to się dzieje, że obecny w warzywach barwnik kojarzy się głównie ze zdrowiem oczu? Mechanizm ten nie jest jeszcze do końca poznany, ale wiadomo, iż luteina zawarta w pożywieniu ulega podobnym przemianom jak lipidy. Trafia przede wszystkim do naszych oczu, a mianowicie do ich soczewek oraz tak zwanej plamki żółtej – obszaru o średnicy 5-6 mm będącego niezwykle ważnym miejscem w siatkówce oka. Plamka żółta znajduje się w tylnej i centralnej części siatkówki, odpowiada m.in za ostrość widzenia, widzenie centralne oraz widzenie w wysokiej rozdzielczości. To właśnie w plamce żółtej najgęściej rozmieszczone są fotoreceptory siatkówki – czopki.

Obecność ksantofili (czyli luteiny i zeaksantyny) w plamce żółtej ma znaczenie dla siatkówki oka ze względu na rolę ochronną przed wolnymi rodnikami. To silne antyutleniacze. Co więcej, barwniki chronią oko przed szkodliwym wpływem światła, szczególnie niebieskiego, uważanego za najbardziej destrukcyjne światło widzialne dla naszego wzroku.

Dawka światła niebieskiego (długość fal ok. 440 nm) może być 100 razy mniejsza niż dawka światła pomarańczowego (ok. 590 nm), by spowodować takie same uszkodzenia w tkance oka. To właśnie dlatego tak groźne jest długotrwałe patrzenie w ekran komputera, telefonu czy innych urządzeń emitujących światło niebieskie w dużej ilości.

Pod wpływem starzenia się, złej diety, a także ekspozycji na światło plamka żółta z czasem ulega uszkodzeniom. Proces ten, klasyfikowany jako choroba, określa się jako zwyrodnienie plamki żółtej (ang. AMD – Age-related Macular Degeneration). Prowadzi on do pogorszenia wzroku, utraty zdolności ostrego widzenia czy widzenia centralnego, a w ostatnim stadium choroby nawet do ślepoty.

Gdzie występuje luteina?

Luteina nie może być produkowana przez nasz organizm, co znaczy, że musimy ją dostarczyć z pożywieniem (lub przez suplementację – w aptekach dostępne są kapsułki bądź tabletki z luteiną). Dlatego w przeciwdziałaniu procesom zwyrodnieniowym tkanki oka ważna staje się dieta bogata w zielone warzywa, witaminę E, C oraz cynk.

Jakie jest dzienne zapotrzebowanie na luteinę?
W badaniach działanie wykazywała dawka 5-6 mg na dobę. Eksperyment przeprowadzony w Stanach na 15 pacjentach cierpiących na AMD wykazał, że już 4 mg dziennie poprawiło u chorych ostrość widzenia, a ilość luteiny w plamce żółtej wyraźnie wzrosła.

Gdzie znajdziemy luteinę?
Najwięcej luteiny jest w jarmużu (39,55 mg/100 g), szpinaku (11,93 mg/100 g), sałacie (2,63 mg/100 g), brokułach (2,44 mg/100 g), cukinii ze skórką (2,12 mg/100 g), dyni (2,12 mg/100 g), a mniejsze ilości można znaleźć w zielonym groszku, fasolce, marchewce czy kapuście. Obecna także w owocach, np. jeżynach, malinach, nektarynkach bądź agreście, jednak jej ilość nie przekracza 0,54 mg/100 g (jeżyny). Luteinę zawierają również żółtka jaj kurzych, średnio ok. 1,7 mg/100 g – dokładna zawartość zależy od ilości barwnika w diecie kur.

Pamiętajmy, że żółtko jaja waży ok. 20 g. Aby pokryć dzienne zapotrzebowanie na luteinę (załóżmy 5 mg/dobę) musielibyśmy zjadać dziennie aż 15 żółtek! Lepiej traktować jaja jako uzupełniające, nie zaś główne źródło tego barwnika. Warto mieć na uwadze, iż luteina (podobnie jak witaminy A, D, E i K) jest rozpuszczalna w tłuszczach, jeśli chcemy zwiększyć jej przyswajalność, dodawajmy do potraw zdrowe oleje lub masło.

Polecane dla Ciebie

Dieta i suplementacja luteiny na oczy

Jeśli mamy wątpliwości czy nasz organizm wchłania z diety dostateczne ilości luteiny, warto wesprzeć oczy odpowiednią suplementacją. Szczególnie polecana dla osób, które na skutek przewlekłej choroby, natężenia pracy, braku czasu, podeszłego wieku i tym podobnych czynników są narażone na niedobory.

Dostępne w aptekach preparaty zawierają zazwyczaj 10-20 mg luteiny. Zwykle są to tabletki lub kapsułki. Co więcej, badania nad przyswajalnością potwierdzają, że suplementowanie jest efektywniejszym sposobem niż jedzenie żywności bogatej w luteinę.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Czym są beta-blokery i kiedy należy je stosować? Leki nowej generacji

    Efektem działania beta-blokerów jest m.in. zwolnienie akcji serca i jego kurczliwości, zmniejszenie zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen czy zmniejszenie ilości krwi, jaką podczas skurczu wyrzucają komory serca. W Polsce najczęściej rekomendowane przez lekarzy beta-blokery to: bisoprolol, metoprolol, nebiwolol. Beta-blokery są dopuszczone do leczenia nadciśnienia u kobiet w okresie ciąży, ponieważ uważane są za grupę leków stosunkowo bezpiecznych dla płodu.

  • Wazelina – jak działa?

    Wazelina od lat cieszy się popularnością wśród ludzi w każdym wieku ze względu na jej uniwersalne zastosowanie. W poniższym artykule omawiamy wszystkie zalety i właściwości wazeliny, a także sprawdzamy, czy jej stosowanie jest bezpieczne.

  • Czym są modulatory homocysteiny? Jak wpływa na zmęczenie i poziom hormonów?

    Homocysteina jest aminokwasem. Nieregulowany poziom tej cząsteczki sprzyja rozwojowi chorób układu krwionośnego u ludzi. Suplementy z modulatorami homocysteiny zawierają zazwyczaj witaminę B6, B12, kwas foliowy i betainę (trimetyloglicynę, TMG). Wyniki licznych badań naukowych wskazują, że regularne przyjmowanie przez minimum kilka tygodni modulatorów homocysteiny może przyczynić się do obniżenia nadmiernego poziomu homocysteiny we krwi.

  • Czy warto brać antyoksydanty w tabletkach, kroplach lub kapsułkach?

    Antyoksydanty w postaci tabletek to suplementy diety zawierające związki, które mogą pomóc w ochronie komórek organizmu przed uszkodzeniami powodowanymi przez wolne rodniki. Niektóre przykłady przeciwutleniaczy, które można znaleźć w postaci tabletek, to witaminy C i E, beta-karoten i selen. Przyjmowanie suplementów antyoksydacyjnych nie jest jednak zasadne w każdej sytuacji. Zawsze zaleca się rozmowę z lekarzem przed przyjęciem jakichkolwiek suplementów diety.

  • Opatrunek podciśnieniowy – jak wygląda leczenie ran?

    Opatrunek podciśnieniowy to doskonały i nowoczesny środek do skutecznego leczenia niektórych przewlekłych trudno gojących się ran. W porównaniu do metod tradycyjnych wyraźnie skraca czas terapii i pozwala uzyskać lepsze efekty czynnościowe. Znacznie poprawia zatem zadowolenie pacjenta. Opatrunek wymaga zastosowania ujemnego ciśnienia, które uzyskuje się dzięki specjalnej pompie. W przypadku ran trudno gojących się warto rozważyć jego użycie. W jakich przypadkach korzystne będzie zastosowanie opatrunku podciśnieniowego?

  • Leki biologiczne – czym są? Czy są skuteczne w leczeniu AZS i łuszczycy?

    Leki biologiczne to skomplikowane leki produkowane na bazie substancji pochodzenia biologicznego, takich jak białka, hormony czy przeciwciała. Są one stosowane w leczeniu różnych chorób, w tym chorób autoimmunologicznych, nowotworowych czy zapalnych, ale ich produkcja jest bardziej skomplikowana i kosztowna niż w przypadku typowych leków syntetycznych. W Polsce leki biologiczne są pod pewnymi warunkami refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia, niemniej ich cena może być zbyt wysoka dla pacjentów nieobjętych systemem refundacji. Czym są leki biologiczne? W leczeniu których chorób można je stosować?

  • Skuteczność działania probiotyków – forma płynna doskonałą alternatywą dla kapsułek

    Pacjenci mają zróżnicowane upodobania co do formy przyjmowanych leków czy suplementów diety. Jedni wolą tabletki, a inni preferują formę płynną. Często nie zdają sobie jednak sprawy z tego, że forma produktu to nie tylko kwestia wygody stosowania. Dla naszego zdrowia powinno się brać pod uwagę, przede wszystkim określone właściwości funkcjonalne, np. takie jak większa przyswajalność, czy skuteczność. Przecież najistotniejszym aspektem stosowania danego produktu, oprócz jego formy, walorów smakowych i zapachowych, powinna być przede wszystkim skuteczność jego działania.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij