Luteina a prawidłowy wzrok. Jak luteina działa na oczy?
Anna Rutkowska

Luteina a prawidłowy wzrok. Jak luteina działa na oczy?

Często mówimy o bronieniu czegoś jak oka w głowie, a utrata wzroku uważana jest za jedno z najgorszych nieszczęść mogących przydarzyć się człowiekowi. Niestety wiele czynników, na przykład światło UV, zanieczyszczenie powietrza czy starzenie się niekiedy prowadzi do groźnych chorób oka. Luteina to znany od lat sposób na zachowanie zdrowych oczu.

Luteina w języku polskim jest nazwą dla dwóch zupełnie różnych substancji. Pierwsza z nich to zwyczajowa nazwa żeńskiego hormonu, progesteronu – leku stosowanego najczęściej w celu podtrzymania ciąży w pierwszych jej tygodniach, w przypadku zaburzeń miesiączkowania bądź innych problemów związanych z jego niedoborem.

Luteina „na oczy” to jednak nie hormon, lecz żółty barwnik ksantofilowy z grupy karotenoidów występujący w wielu produktach, głównie roślinnych, szczególnie w zielonych warzywach, takich jak jarmuż czy szpinak (odgrywa ważną rolę w ochronie wzroku).

Luteina działa zbawiennie na oczy

Jak to się dzieje, że obecny w warzywach barwnik kojarzy się głównie ze zdrowiem oczu? Mechanizm ten nie jest jeszcze do końca poznany, ale wiadomo, iż luteina zawarta w pożywieniu ulega podobnym przemianom jak lipidy. Trafia przede wszystkim do naszych oczu, a mianowicie do ich soczewek oraz tak zwanej plamki żółtej – obszaru o średnicy 5-6 mm będącego niezwykle ważnym miejscem w siatkówce oka. Plamka żółta znajduje się w tylnej i centralnej części siatkówki, odpowiada m.in za ostrość widzenia, widzenie centralne oraz widzenie w wysokiej rozdzielczości. To właśnie w plamce żółtej najgęściej rozmieszczone są fotoreceptory siatkówki – czopki.

Obecność ksantofili (czyli luteiny i zeaksantyny) w plamce żółtej ma znaczenie dla siatkówki oka ze względu na rolę ochronną przed wolnymi rodnikami. To silne antyutleniacze. Co więcej, barwniki chronią oko przed szkodliwym wpływem światła, szczególnie niebieskiego, uważanego za najbardziej destrukcyjne światło widzialne dla naszego wzroku.

Dawka światła niebieskiego (długość fal ok. 440 nm) może być 100 razy mniejsza niż dawka światła pomarańczowego (ok. 590 nm), by spowodować takie same uszkodzenia w tkance oka. To właśnie dlatego tak groźne jest długotrwałe patrzenie w ekran komputera, telefonu czy innych urządzeń emitujących światło niebieskie w dużej ilości.

Pod wpływem starzenia się, złej diety, a także ekspozycji na światło plamka żółta z czasem ulega uszkodzeniom. Proces ten, klasyfikowany jako choroba, określa się jako zwyrodnienie plamki żółtej (ang. AMD – Age-related Macular Degeneration). Prowadzi on do pogorszenia wzroku, utraty zdolności ostrego widzenia czy widzenia centralnego, a w ostatnim stadium choroby nawet do ślepoty.

Gdzie występuje luteina?

Luteina nie może być produkowana przez nasz organizm, co znaczy, że musimy ją dostarczyć z pożywieniem (lub przez suplementację – w aptekach dostępne są kapsułki bądź tabletki z luteiną). Dlatego w przeciwdziałaniu procesom zwyrodnieniowym tkanki oka ważna staje się dieta bogata w zielone warzywa, witaminę E, C oraz cynk.

Jakie jest dzienne zapotrzebowanie na luteinę?
W badaniach działanie wykazywała dawka 5-6 mg na dobę. Eksperyment przeprowadzony w Stanach na 15 pacjentach cierpiących na AMD wykazał, że już 4 mg dziennie poprawiło u chorych ostrość widzenia, a ilość luteiny w plamce żółtej wyraźnie wzrosła.

Gdzie znajdziemy luteinę?
Najwięcej luteiny jest w jarmużu (39,55 mg/100 g), szpinaku (11,93 mg/100 g), sałacie (2,63 mg/100 g), brokułach (2,44 mg/100 g), cukinii ze skórką (2,12 mg/100 g), dyni (2,12 mg/100 g), a mniejsze ilości można znaleźć w zielonym groszku, fasolce, marchewce czy kapuście. Obecna także w owocach, np. jeżynach, malinach, nektarynkach bądź agreście, jednak jej ilość nie przekracza 0,54 mg/100 g (jeżyny). Luteinę zawierają również żółtka jaj kurzych, średnio ok. 1,7 mg/100 g – dokładna zawartość zależy od ilości barwnika w diecie kur.

Pamiętajmy, że żółtko jaja waży ok. 20 g. Aby pokryć dzienne zapotrzebowanie na luteinę (załóżmy 5 mg/dobę) musielibyśmy zjadać dziennie aż 15 żółtek! Lepiej traktować jaja jako uzupełniające, nie zaś główne źródło tego barwnika. Warto mieć na uwadze, iż luteina (podobnie jak witaminy A, D, E i K) jest rozpuszczalna w tłuszczach, jeśli chcemy zwiększyć jej przyswajalność, dodawajmy do potraw zdrowe oleje lub masło.

Dieta i suplementacja luteiny na oczy

Jeśli mamy wątpliwości czy nasz organizm wchłania z diety dostateczne ilości luteiny, warto wesprzeć oczy odpowiednią suplementacją. Szczególnie polecana dla osób, które na skutek przewlekłej choroby, natężenia pracy, braku czasu, podeszłego wieku i tym podobnych czynników są narażone na niedobory.

Dostępne w aptekach preparaty zawierają zazwyczaj 10-20 mg luteiny. Zwykle są to tabletki lub kapsułki. Co więcej, badania nad przyswajalnością potwierdzają, że suplementowanie jest efektywniejszym sposobem niż jedzenie żywności bogatej w luteinę.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Przewiane ucho – przyczyny, objawy, leczenie, domowe sposoby

    Czy po wieczornym spacerze odczuwasz ból lub słyszysz szum w uszach? To może być przyczyna przewianego ucha. Przypadłość ta dotyczy wszystkich osób, zarówno młodszych, jak i starszych. Najczęściej jednak pojawia się u dzieci do 6. roku życia. Jakie są przyczyny przewianego ucha? Jak leczyć przewiane ucho domowymi sposobami?  Kiedy udać się do laryngologa? Podpowiadamy.

  • Koronawirus a cukrzyca – kontrola glikemii obniża ryzyko zgonu z powodu COVID-19

    Według ekspertów właściwa kontrola glikemii przyczynia się do wzrostu szans na wyzdrowienie i znacząco obniża śmiertelność pacjentów, u których stwierdzono zakażenie SARS-CoV-2. Jak wyjaśnić to, że diabetycy są bardziej podatni na ciężki przebieg choroby koronawirusowej? Czy COVID-19 może wywołać cukrzycę?

  • Jak działa acyklowir? Czy jest bezpieczny dla kobiet w ciąży i dzieci?

    Acyklowir to pochodna guanozyny, którą z powodzeniem stosuje się podczas leczenia opryszczki, półpaśca, ospy wietrznej, cytomegalii i wirusa EBV. Występuje w formie tabletek i kremów i roztworów do infuzji. Kto może stosować acyklowir, a jakie są przeciwwskazania i czy kobiety w ciąży oraz matki karmiące mogą bezpiecznie sięgać po acyklowir w preparatach bez recepty? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Omicron – zidentyfikowano kolejną odmianę koronawirusa SARS-CoV-2

    Liczba zakażeń SARS-CoV-2 w Republice Południowej Afryki gwałtownie wzrosła w ostatnich tygodniach, co zbiegło się z wykryciem kolejnego wariantu wirusa. Omikron cechuje nagromadzenie mutacji, które mogą budzić niepokój, jednak na tym etapie nie wiadomo, jak te zmiany rzeczywiście wpłyną na właściwości tego wariantu koronawirusa. Pierwszych informacji o obrazie klinicznym zakażenia, jakie wywołuje, możemy spodziewać się już w najbliższych dniach.

  • Kwas foliowy metylowany – czy kobiety bez mutacji MTHFR także powinny go suplementować?

    Istnieje grupa kobiet, która ze względu na to, że posiada mutację genu MTHF nie może właściwie metabolizować kwasu foliowego do jego aktywnej postaci, która jest niezbędna m.in do prawidłowego rozwoju płodu. Te pacjentki, w trakcie przygotowywania się do zajścia w ciążę, jak i będąc w ciąży, powinny suplementować około 0,4 mg kwasu foliowego i metafoliny, czyli zmetylowanej formy kwasu foliowego. Dowiedz się więcej o kwasie foliowym w zmetylowanej formie, czytając niniejszy artykuł.

  • Zespół stresu popandemicznego – czym jest? W jaki sposób się objawia?

    Aktualnie „zespół stresu popandemicznego” nie jest ujęty w międzynarodowej klasyfikacji zaburzeń psychicznych, jednak niewykluczone, że wkrótce tam trafi, gdyż coraz więcej osób potrzebuje pomocy psychologa lub psychiatry w wyniku sytuacji związanej z pandemią. Trwa na ten temat globalna dyskusja ekspertów zajmujących się zdrowiem psychicznym.

  • Molnupiravir – przełomowy lek na COVID-19 dostępny w Polsce już w grudniu

    Molnupiravir to lek, który powstrzymuje namnażanie się koronawirusa SARS-CoV-2 w organizmie, według producenta koncernu – Merck i Ridgeback Biotherapeutics. Tabletka ma znaczny potencjał kliniczny i obniża prawdopodobieństwo hospitalizacji oraz śmierci z powodu COVID-19, nawet o 50%. Już niebawem farmaceutyk będzie dostępny w naszym kraju.

  • Nowe antybiotyki – powstaną poprzez edycję genów

    Naukowcy z Uniwersytetu w Manchesterze odkryli nową drogę do produkcji złożonych antybiotyków wykorzystujących edycję genów do manipulacji kluczowymi enzymami bakteryjnymi, a tym samym ścieżek prowadzących do powstawania leków. Odkrycie może utorować drogę nowej generacji antybiotyków, które będą skuteczne w walce z lekoopornymi patogenami.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij