Nawet niegroźne infekcje w czasie ciąży mogą zwiększać ryzyko zaburzeń u dziecka - portal DOZ.pl
Nawet niegroźne infekcje w czasie ciąży mogą zwiększać ryzyko zaburzeń u dziecka
Katarzyna Szulik

Nawet niegroźne infekcje w czasie ciąży mogą zwiększać ryzyko zaburzeń u dziecka

Kobiety w ciąży powinny stosować się do wielu zaleceń lekarskich, by zapewnić sobie zdrowie. Do długiej listy dołącza również zapobieganie powstawaniu zakażenia dróg moczowych. Zgodnie z wynikami badań opublikowanymi na łamach pisma JAMA Psychiatry, ta z pozoru niegroźna infekcja może zwiększać ryzyko wystąpienia depresji lub autyzmu u dziecka w późniejszym wieku.

Tezy postawione przez naukowców z Uniwersytetu w Goeteborgu nie są nowe. Już wcześniej zakładano istnienie relacji między zdrowiem psychicznym (w kontekście depresji) oraz warunkami neurorozwojowymi, z którymi wiąże się występowanie zaburzeń ze spektrum autyzmu (ASD) ze środowiskiem macicy. Wcześniej naukowcom udało się między innymi ustalić, że pora roku, w której noworodek przychodzi na świat, a co za tym idzie, prawdopodobieństwo zapadnięcia na grypę przez matkę, może mieć związek z postawieniem diagnozy o schizofrenii w późniejszym życiu. Ta teza nie została jednak jednoznacznie potwierdzona w badaniach. Inne analizy sugerowały, że niektóre infekcje weneryczne, takie jak opryszczka czy cytomegalia podczas ciąży, mogą z czasem powodować choroby psychiczne u dzieci. 

Mimo to, ewentualny wpływ bardziej ogólnego zakażenia na mózg nienarodzonego dziecka, jak dotąd nie był analizowany w sposób wystarczająco kompleksowy i szeroki. Tego zadania podjęli się naukowcy z Uniwersytetu w Goeteborgu, którzy przez kilkadziesiąt lat śledzili stan zdrowia niemal 2 mln Szwedów aż do roku 2014. Najstarszy z uczestników badania przyszedł na świat w roku 1973. 

Każda infekcja w ciąży może zagrażać potomstwu

Po pominięciu wpływu takich czynników, jak rok przyjścia na świat, wiek matki, stan jej zdrowia i czynniki wynikające ze stylu życia (palenie czy cukrzyca), naukowcy ustalili, że u dzieci ciężarnych kobiet, które były hospitalizowane z powodu dowolnego zakażenia, ryzyko wystąpienia zaburzeń ze spektrum autyzmu wynosi 79%, a depresji 41%. Wyliczenia są stosunkowe w porównaniu z dziećmi, których matki nie miały takich przypadłości. Co więcej, typ choroby nie miał znaczenia. Efekty były niezależne od tego czy leczenie dotyczyło sepsy, grypy, zapalenia płuc, opon mózgowych, czy niegroźnego zapalenia dróg moczowych

Badanie nie wykazało, jakoby przejście infekcji w czasie ciąży miało jakikolwiek wpływ na wzrost ryzyka wystąpienia schorzeń afektywnych dwubiegunowych lub pewnych odmian psychozy, takich jak schizofrenia. 

Zapobiegać zamiast leczyć

Analiza wprawdzie sugeruje istnienie pewnej korelacji, ale nie tłumaczy jej podłoża. Naukowcy wskazują jednak na badanie na modelu zwierzęcym, które pokazało, że zakażenie w organizmie matki wpływa na produkcję serotoniny w łożysku i rozwój neuronów serotoninergicznych u płodu. Lekarze przypuszczają, że niektóre proteiny stanu zapalnego mogą zmieniać ekspresję genów w komórkach mózgowych płodu. 

Jak tłumaczą autorzy badania, jego rezultaty nie wykluczają możliwości wystąpienia zwiększonego ryzyka schorzeń psychopatologicznych na podstawie istnienia dwóch czynników: uszkodzenia mózgu nienarodzonego dziecka w związku ze stanem zapalnym oraz towarzyszącej mu podatności genetycznej. Na tej podstawie można wysnuć wniosek, że zapobieganie infekcjom i właściwa profilaktyka w tym kierunku podczas ciąży, w formie np. szczepień przeciwko grypie, nie jest niezbędna, ale na pewno zalecana. 

Polecane dla Ciebie

Nowe badanie, znany problem

Tezy naukowców ze Szwecji potwierdzają wnioski wyciągnięte przez międzynarodowy zespół badaczy z Cypru, Wielkiej Brytanii i USA w 2017 roku. Wówczas, pracując na modelu zwierzęcym (myszach i szczurach) sprawdzali, w jaki sposób odpowiedź immunologiczna organizmu matki wpływa na rozwój płodu. 

Do prowadzenia wspomnianych badań skłonił naukowców wybuch epidemii wirusa Zika, który u zainfekowanych nim kobiet w ciąży, groził narodzinami dziecka z mikrocefalią, charakteryzującą się mniejszą wielkością głowy i mózgu. 

W celu weryfikacji swoich tez, naukowcy analizowali aktywność genów w mózgu zwierząt po wstrzyknięciu ciężarnym myszom i szczurom substancji znanej jako lipopolisacharyd. Nie zawiera ona żadnych wirusów ani bakterii, więc nie powoduje choroby, ale wywołuje silną reakcję immunologiczną, która skutkuje wzmożonym wydzielaniem cytokin. Są to molekuły sygnałowe układu immunologicznego, mogące mieć duży wpływ na wzrost komórek mózgowych i połączenia między nimi.

Jak się okazało, aktywacja systemu immunologicznego w organizmach ciężarnych samic zmienia aktywność wielu genów oraz dróg przepływu sygnałów w mózgu płodu. Wiele z nich odgrywa ważną rolę w postępie autyzmu i jest kluczowa dla prawidłowego rozwoju mózgu na etapie płodowym. Zdaniem autorów badania, te wyniki mogą pomóc wytłumaczyć, dlaczego aktywacja układu immunologicznego matki niesie za sobą ryzyko (niewielkie) nietypowego neurorozwoju dziecka w późniejszym życiu. 

  1. D. Modzelewska, L. Rajagopal, R. Bernier i in., Long-term Risk of Neuropsychiatric Disease After Exposure to Infection In Utero, ,,JAMA Psychiatry” [online], https://jamanetwork.com/journals/jamapsychiatry/article-abstract/2727135, [dostęp:] 18.03.2019.
  2. E. Courchesne, T.D. Palmer, T. Pramparo i in., Maternal immune activation dysregulation of the fetal brain transcriptome and relevance to the pathophysiology of autism spectrum disorder, ,,Molecular Psychiatry”, nr 23, 2018.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Nacinanie krocza – kontrowersje wokół rutynowego nacinania krocza podczas porodu

    Wątpliwości narastające wokół tematu rutynowych nacięć krocza w trakcie porodu towarzyszą środowisku medycznemu już od wielu dekad. Niesłabnąca od lat argumentacja zarówno zwolenników, jak i przeciwników tego zabiegu sprawiła, że również w Polsce toczy się spór o zasadność episiotomii w kontekście wielu sytuacji położniczych. Co zatem sprawia, że pomimo upływu wielu lat doświadczenia i praktyki temat nacięcia krocza jest nadal równie kontrowersyjny, jak niemal dwie dekady temu, a wizja porodu siłami natury budzi coraz większy lęk wśród pacjentek? 

  • Nadciśnienie w ciąży – przyczyny, leczenie, powikłania

    Nadciśnienie tętnicze jest jedną z wielu chorób, które mogą towarzyszyć ciężarnej. Choć zwykle początkowo nie daje ono żadnych objawów, to brak wdrożenia odpowiedniego postępowania i leczenia może doprowadzić do poważnych komplikacji, które stanowią zagrożenie życia zarówno dla matki, jak i jej nienarodzonego dziecka. 

  • Duszności w ciąży – przyczyny. Kiedy trudności z oddychaniem w ciąży powinny zaniepokoić?

    Duszność jest subiektywnym objawem występującym w przypadku wielu schorzeń, przede wszystkim u osób z ostrymi i przewlekłymi chorobami układu oddechowego i krążenia. Jest również dolegliwością, na którą dość często skarżą się kobiety ciężarne, nawet już w I trymestrze ciąży. Subiektywność objawu polega na tym, że nie jesteśmy w stanie ocenić jego nasilenia za pomocą badań obrazowych czy laboratoryjnych, tak jak np. nasilenie niedokrwistości za pomocą wartości hemoglobiny i hematokrytu. Jakie mogą być przyczyny duszności w ciąży?

  • Poronienie – najczęstsze przyczyny. Jakie są objawy poronienia?

    Poronienie jest problemem, który dotyczy coraz większej ilości kobiet. Jest to samoistne zakończenie ciąży przed 22. tygodniem, a więc momentem, w którym płód uzyskuje zdolność do przeżycia poza łonem matki. Do utraty ciąży może dojść na różnych etapach jej rozwoju, również przyczyny poronienia mogą być różne – mogą to być czynniki anatomiczne, hormonalne czy środowiskowe. 

  • Połóg – ile trwa? Jakie zmiany zachodzą w organizmie kobiety po porodzie?

    Połóg to wyjątkowy moment w życiu każdej kobiety, która urodziła dziecko. To szereg procesów fizjologicznych, dzięki którym organizm młodej mamy wraca do stanu sprzed ciąży. Połogowi mogą towarzyszyć dolegliwości bólowe związane z inwolucją narządów oraz tzw. odchody połogowe, które są źródłem bakterii. Rany powstałe po nacięciu krocza lub w wyniku cięcia cesarskiego należy starannie pielęgnować i odkażać. Jak to robić i o czym jeszcze pamiętać podczas połogu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Ciąża pozamaciczna – objawy i postępowanie po rozpoznaniu ciąży ektopowej

    Ciąża pozamaciczna, inaczej ektopowa, polega na zagnieżdżeniu się zapłodnionej komórki jajowej w każdej innej lokalizacji oprócz błony śluzowej trzony macicy. Szczególnie niebezpieczna jest ciąża brzuszna zlokalizowana w jamie otrzewnej, gdyż niesie 17-krotnie wyższe ryzyko śmierci w porównaniu z pozostałym lokalizacjami. Jak wygląda diagnostyka ciąży pozamacicznej, jakie są jej przyczyny i sposoby leczenia?

  • Stan przedrzucawkowy — przyczyny i leczenie preeklampsji

    Stan przedrzucawkowy może wywołać wiele niebezpiecznych powikłań, na które najbardziej narażone są kobiety powyżej 35. roku życia oraz matki chorujące przewlekle na nadciśnienie tętnicze wykryte jeszcze przed ciążą. Podstawowymi wartościami, które powinny zaniepokoić pacjentkę w ciąży i połogu, ale także lekarzy podczas porodu jest przede wszystkim jej wysokie ciśnienie krwi. Jak wyglądają objawy stanu przedrzucawkowego i jak zapobiegac PE?

  • Czy upławy w ciąży są niebezpieczne? Jak wygląda wydzielina z pochwy i czy jest niebezpieczna dla płodu?

    Większość upławów w trakcie ciąży, niezależnie od trymestru, nie powinno budzić niepokoju. Zagęszczenie śluzu ma na celu ochronić drogi rodne kobiety, ale także zapewnić bezpieczeństwo rozwijającemu się dziecku. Konsultacja z lekarzem ginekologiem jest wskazana tylko w przypadku wystąpienia określonych objawów, którymi z pewnością nie jest gęsta, przezroczysta lub biała wydzielina z pochwy. Które upławy powinny zwrócić uwagę przyszłej mamy i czy są bardzo niebezpieczne, a także jak wygląda leczenie infekcji intymnej w ciąży?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij