Nikotyna zwiększa ryzyko śmierci łóżeczkowej
Katarzyna Szulik

Nikotyna zwiększa ryzyko śmierci łóżeczkowej

Wystawienie matki na działanie nikotyny w trakcie ciąży, poprzez palenie papierosów, korzystanie z e-papierosów czy używanie plastrów antynikotynowych, zwiększa ryzyko śmierci łóżeczkowej u dziecka – wynika z badań przeprowadzonych przez Geisel School of Medicine, czwartą najstarszą szkołę medyczną w Stanach Zjednoczonych, działającą przy Dartmouth College w stanie New Hampshire. Wyniki zostały opublikowane na łamach Journal of Physiology.

Na śmierć łóżeczkową, zwaną również zespołem nagłego zgonu niemowląt lub SIDS (od ang. sudden infant death syndrome), narażone są nawet niemowlęta, które teoretycznie są zdrowe i nie mają wad wrodzonych. Dziecko może umrzeć w trakcie snu. Dokładne przyczyny występowania zespołu nagłego zgonu niemowląt są wciąż badane.

Coraz mniej palaczy

Najnowsze badania przeprowadzone przez Geisel School of Medicine wskazują na związek śmierci łóżeczkowej z paleniem papierosów i nikotyną. Jak podają autorzy: w ciągu ostatniej dekady znacznie zmalała liczba palaczy, ale szacuje się, że w Stanach Zjednoczonych wciąż ok. 10% kobiet w ciąży pali papierosy.

W ostatnich latach coraz większa liczba kobiet, chcąc rzucić palenie w trakcie ciąży, sięga po elektroniczne papierosy oraz plastry antynikotynowe. Jednakże te środki zastępcze mogą nie uchronić dziecka przez zespołem nagłego zgonu niemowląt – twierdzą naukowcy z Geisel School of Medicine. W związku z rosnącą popularnością środków mających zastąpić papierosy istnieje potrzeba lepszego zrozumienia wpływu nikotyny na rozwój dziecka w trakcie ciąży.

Wpływ nikotyny

Badanie przeprowadzone przez Geisel School of Medicine pokazuje, że nikotyna może wpływać na centralny układ nerwowy i zaburzać reakcje sercowo-oddechowe płodu. W sytuacjach stresujących u nowo narodzonego dziecka może wystąpić niedotlenienie – szczególnie u niemowląt, które cierpią na niedobór serotoniny oraz niedobór receptorów serotoniny w mózgu.

Może to uszkodzić kluczowy mechanizm biologiczny nazywany autoresuscytacją, który chroni niemowlę przed niedotlenieniem. To z kolei zwiększa ryzyko wystąpienia śmierci łóżeczkowej, ponieważ niemowlę nie jest w stanie zwalczyć stresu środowiskowego, który prowadzi do niedotlenienia (np. zaplątanie w pościel, drobne schorzenie, przeszkoda w oddychaniu).

Naukowcy z Geisel School of Medicine twierdzą, że elektroniczne papierosy, plastry antynikotynowe i inne podobne środki nie są bezpieczną alternatywą dla papierosów w trakcie ciąży. Wystawienie na działanie nikotyny w jakiejkolwiek formie w trakcie ciąży zwiększa ryzyku zespołu nagłego zgonu niemowląt.

Badacze doszli do takich wniosków prowadząc eksperymenty na zwierzętach. Szczury narażone na działanie nikotyny występującej w matczynej krwi lub mleku były obserwowane w sytuacjach braku tlenu.

„Śmierć łóżeczkowa to tragedia dla rodziny. Wciąż nie do końca rozumiemy przyczyny zespołu nagłego zgonu niemowląt, ale nasze badanie jest istotne, ponieważ może pomóc matkom zmniejszyć ryzyku wystąpienia SIDS” – mówi współautorka badania Stella Lee.

Poszukiwanie przyczyn

Naukowcy od lat poszukują jednoznacznej przyczyny śmierci łóżeczkowej, która najczęściej dotyka dzieci między 2. a 4. miesiącem życia.

W 2011 roku na łamach Journal of Physiology ukazały się wyniki badania naukowców z Macquarie University w Sydney, które dowodzą, że do zespołu nagłej śmierci łóżeczkowej prowadzą zaburzenia dwóch regionów mózgu, kontrolujących wspólne oddychanie i przełykanie.

Zdaniem naukowców przyczyna może tkwić w mechanizmie obronnym organizmu, który polega na zamknięciu strun głosowych i wywołaniu odruchu kaszlu i przełykania. Jest on szczególnie ważny dla niemowląt, które często doświadczają zalegania pokarmu w ich gardłach. Mechanizm ten zapobiega dławieniu się, ale jest również potencjalnie groźny dla człowieka, ponieważ w chwili zatrzymania oddechu maleje stężenie tlenu we krwi, co w skrajnych przypadkach prowadzi nawet do śmierci. 

U dorosłych ryzyko takich konsekwencji jest niewielkie, jednak organizm noworodka może nie być w stanie ich przezwyciężyć. Na tej podstawie naukowcy przypuszczają, że zaburzenie mechanizmu połykania i przełykania może leżeć u podstaw występowania syndromu nagłej śmierci noworodka.

Minimalizowanie ryzyka

Rocznie z powodu SIDS umiera 300 dzieci w Wielkiej Brytanii, 2400 w USA i 200 w Polsce. Ryzyko utrzymuje się do 6. miesiąca życia. Zgodnie z szacunkami, śmierć łóżeczkowa zdarza się średnio raz na kilkanaście tysięcy urodzeń. Brak jasnej przyczyny zaburzenia czynił je niemożliwym w leczeniu, jednak można podjąć działania minimalizujące ryzyko jej wystąpienia. By to zrobić:

  • kładź dziecko do snu wyłącznie na plecach do 6 miesiąca życia;
  • dbaj o zachowanie optymalnej temperatury w pokoju dziecka (18-21 stopni Celsjusza). Niemowlę nie powinno być ani przegrzane, ani wyziębione;
  • nie nakrywaj dziecka kocykiem powyżej ramion, żeby zminimalizować ryzyko zaplątania;
  • nie zasypiaj z dzieckiem na kanapie bądź w fotelu;
  • po spożyciu alkoholu również unikaj zasypiania z dzieckiem.
Karmienie piersią jest jednym z czynników zmniejszających ryzyko śmierci łóżeczkowej, natomiast ciąża powikłana chorobą matki oraz wcześniactwo podnoszą prawdopodobieństwo jej wystąpienia. Dzieci urodzone przedwcześnie stanowią nawet 30% ofiar śmierci łóżeczkowej. Ryzyko wystąpienia SIDS zwiększa także niska masa urodzeniowa (poniżej 2500 gramów) i ocena w skali Apgar na poziomie niższym niż 6 punktów.

Źródła: The Physiological Society, Journal of Physiology

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Bostonka – przyczyny, objawy, leczenie choroby bostońskiej

    Bostonka to choroba zakaźna wywoływana przez enterowirusy, najczęściej wirusa Coxsackie A16. Dotyka głównie dzieci do 5. roku życia, choć mogą na nią zachorować także dorośli. Nazywana jest chorobą dłoni, stóp i jamy ustnej (HFMD), ponieważ jej najbardziej charakterystycznym objawami są wykwity skórne (bolesne, nieswędzące pęcherzyki) występujące na podeszwach stóp, dłoniach oraz na błonie śluzowej jamy ustnej. Sprawdź, jak można się zarazić oraz jak leczy się chorobę bostońską.

  • Katar u niemowlaka – przyczyny i domowe sposoby

    Katar u niemowlaka może mieć różne przyczyny, najczęstszą z nich są niegroźne infekcje wirusowe. Duża ilość zalegającej wydzieliny powoduje trudności z oddychaniem, a to z kolei wywołuje rozdrażnienie dziecka, uniemożliwia spokojny sen, utrudnia karmienie. Wśród sposobów walki z katarem u niemowlęcia znajdują się m.in. stosowanie wody morskiej do nosa, kropli do nosa, plastrów do aromaterapii czy inhalacje. 

  • Refluks u niemowlaka – przyczyny, objawy, leczenie choroby refluksowej przełyku u dzieci

    Refluks u noworodka czy niemowlaka często bywa przez rodziców mylony z ulewaniem. Jednak regurgitacje to zjawisko fizjologiczne i jeśli nie towarzyszą mu dodatkowe objawy, nie wymaga interwencji lekarskiej. Jeżeli natomiast cofaniu się treści żołądkowej do jamy ustnej dziecka towarzyszą wymioty, nawracające infekcje dróg oddechowych, problemy z karmieniem, snem czy przybieraniem na wadze przez malucha, należy podejrzewać refluks żołądkowo-przełykowy. Należy także pamiętać, że refluksowi może w ogóle nie towarzyszyć ulewanie, a jedynymi symptomami schorzenia są płacz czy prężenie się i odginanie głowy podczas karmienia (zespół Sandifera).

  • Zaburzenia łaknienia u dzieci – co robić, gdy dziecko jest niejadkiem?

    Zaburzenia łaknienia u dzieci, objawiające się obniżonym apetytem lub wybiórczością pokarmową, mogą mieć rozmaite przyczyny. Mogą być stanem fizjologicznym, niewymagającym leczenia (często dotyczy to dzieci w wieku od 1 do 5 lat), lecz mogą również być objawem choroby (np. schorzeń układu pokarmowego, oddechowego, nerwowego). Problemy z apetytem nierzadko towarzyszą dzieciom z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, mogą mieć także podłoże emocjonalne. Zaburzenia łaknienia często wymagają wielospecjalistycznego podejścia – współpracy pediatry, lekarzy specjalistów, logopedy, psychologa.

  • Dysplazja stawu biodrowego – przyczyny i objawy. Leczenie wady wrodzonej stawu biodrowego

    Dysplazja stawu biodrowego to najczęściej występująca wada wrodzona wykrywana u noworodków, która pogłębia się wraz z rozwojem dziecka. Częściej dotyczy dziewczynek niż chłopców, może być jednostronna lub dwustronna, a nieleczona może prowadzić do poważnych zmian zwyrodnieniowych oraz do przewlekłego bólu i problemów z poruszaniem się. Dysplazja biodra, jeśli jest wcześnie wykryta, rokuje całkowity powrót do zdrowia.  Jak rozpoznać dysplazję stawów biodrowych?

  • Wizyta patronażowa pediatry – czym jest i jak przebiega?

    Wizyta patronażowa pediatry ma miejsce między 1. a. 4 tygodniem życia dziecka. W trakcie wizyty lekarz bada najważniejsze parametry noworodka, które służą do oceny, czy dziecko prawidłowo adaptuje się do życia pozałonowego. Co warto wiedzieć o wizycie patronażowej pediatry? 

  • USG bioderek – na czym polega i kiedy wykonać USG stawów biodrowych u niemowląt? Jaka jest jego cena?

    Badanie stawów biodrowych u niemowląt (badanie preluksacyjne) jest nieinwazyjną, bezbolesną, łatwo dostępną i szybką metodą obrazowej oceny jamy stawu biodrowego i okolicznych tkanek miękkich za pomocą ultradźwięków. Ma ono za zadanie wykrycie ewentualnego występowania dysplazji stawów biodrowych. Najczęściej zaleca jego wykonanie w okolicach 6. tygodniu życia dziecka (nie później niż po ukończeniu 12 tygodni). Dowiedz się, jak przebiega badanie USG bioderek u niemowląt.

  • Przeciwciała anty SARS-CoV-2 są przekazywane dziecku wraz z mlekiem matki

    Od dawna wiadomo, że mleko matki zawiera przeciwciała chroniące niemowlę przed licznymi infekcjami. Wyniki najnowszych badań dowiodły, że nie tylko kobiety, które przeszły infekcję COVID-19, ale także te, które zaszczepiły się przeciwko wirusowi SARS-CoV-2, przekazują przeciwciała swoim dzieciom podczas karmienia ich piersią.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij