Nikotyna zwiększa ryzyko śmierci łóżeczkowej
Katarzyna Szulik

Nikotyna zwiększa ryzyko śmierci łóżeczkowej

Wystawienie matki na działanie nikotyny w trakcie ciąży, poprzez palenie papierosów, korzystanie z e-papierosów czy używanie plastrów antynikotynowych, zwiększa ryzyko śmierci łóżeczkowej u dziecka – wynika z badań przeprowadzonych przez Geisel School of Medicine, czwartą najstarszą szkołę medyczną w Stanach Zjednoczonych, działającą przy Dartmouth College w stanie New Hampshire. Wyniki zostały opublikowane na łamach Journal of Physiology.

Na śmierć łóżeczkową, zwaną również zespołem nagłego zgonu niemowląt lub SIDS (od ang. sudden infant death syndrome), narażone są nawet niemowlęta, które teoretycznie są zdrowe i nie mają wad wrodzonych. Dziecko może umrzeć w trakcie snu. Dokładne przyczyny występowania zespołu nagłego zgonu niemowląt są wciąż badane.

Coraz mniej palaczy

Najnowsze badania przeprowadzone przez Geisel School of Medicine wskazują na związek śmierci łóżeczkowej z paleniem papierosów i nikotyną. Jak podają autorzy: w ciągu ostatniej dekady znacznie zmalała liczba palaczy, ale szacuje się, że w Stanach Zjednoczonych wciąż ok. 10% kobiet w ciąży pali papierosy.

W ostatnich latach coraz większa liczba kobiet, chcąc rzucić palenie w trakcie ciąży, sięga po elektroniczne papierosy oraz plastry antynikotynowe. Jednakże te środki zastępcze mogą nie uchronić dziecka przez zespołem nagłego zgonu niemowląt – twierdzą naukowcy z Geisel School of Medicine. W związku z rosnącą popularnością środków mających zastąpić papierosy istnieje potrzeba lepszego zrozumienia wpływu nikotyny na rozwój dziecka w trakcie ciąży.

Wpływ nikotyny

Badanie przeprowadzone przez Geisel School of Medicine pokazuje, że nikotyna może wpływać na centralny układ nerwowy i zaburzać reakcje sercowo-oddechowe płodu. W sytuacjach stresujących u nowo narodzonego dziecka może wystąpić niedotlenienie – szczególnie u niemowląt, które cierpią na niedobór serotoniny oraz niedobór receptorów serotoniny w mózgu.

Może to uszkodzić kluczowy mechanizm biologiczny nazywany autoresuscytacją, który chroni niemowlę przed niedotlenieniem. To z kolei zwiększa ryzyko wystąpienia śmierci łóżeczkowej, ponieważ niemowlę nie jest w stanie zwalczyć stresu środowiskowego, który prowadzi do niedotlenienia (np. zaplątanie w pościel, drobne schorzenie, przeszkoda w oddychaniu).

Naukowcy z Geisel School of Medicine twierdzą, że elektroniczne papierosy, plastry antynikotynowe i inne podobne środki nie są bezpieczną alternatywą dla papierosów w trakcie ciąży. Wystawienie na działanie nikotyny w jakiejkolwiek formie w trakcie ciąży zwiększa ryzyku zespołu nagłego zgonu niemowląt.

Badacze doszli do takich wniosków prowadząc eksperymenty na zwierzętach. Szczury narażone na działanie nikotyny występującej w matczynej krwi lub mleku były obserwowane w sytuacjach braku tlenu.

„Śmierć łóżeczkowa to tragedia dla rodziny. Wciąż nie do końca rozumiemy przyczyny zespołu nagłego zgonu niemowląt, ale nasze badanie jest istotne, ponieważ może pomóc matkom zmniejszyć ryzyku wystąpienia SIDS” – mówi współautorka badania Stella Lee.

Poszukiwanie przyczyn

Naukowcy od lat poszukują jednoznacznej przyczyny śmierci łóżeczkowej, która najczęściej dotyka dzieci między 2. a 4. miesiącem życia.

W 2011 roku na łamach Journal of Physiology ukazały się wyniki badania naukowców z Macquarie University w Sydney, które dowodzą, że do zespołu nagłej śmierci łóżeczkowej prowadzą zaburzenia dwóch regionów mózgu, kontrolujących wspólne oddychanie i przełykanie.

Zdaniem naukowców przyczyna może tkwić w mechanizmie obronnym organizmu, który polega na zamknięciu strun głosowych i wywołaniu odruchu kaszlu i przełykania. Jest on szczególnie ważny dla niemowląt, które często doświadczają zalegania pokarmu w ich gardłach. Mechanizm ten zapobiega dławieniu się, ale jest również potencjalnie groźny dla człowieka, ponieważ w chwili zatrzymania oddechu maleje stężenie tlenu we krwi, co w skrajnych przypadkach prowadzi nawet do śmierci. 

U dorosłych ryzyko takich konsekwencji jest niewielkie, jednak organizm noworodka może nie być w stanie ich przezwyciężyć. Na tej podstawie naukowcy przypuszczają, że zaburzenie mechanizmu połykania i przełykania może leżeć u podstaw występowania syndromu nagłej śmierci noworodka.

Minimalizowanie ryzyka

Rocznie z powodu SIDS umiera 300 dzieci w Wielkiej Brytanii, 2400 w USA i 200 w Polsce. Ryzyko utrzymuje się do 6. miesiąca życia. Zgodnie z szacunkami, śmierć łóżeczkowa zdarza się średnio raz na kilkanaście tysięcy urodzeń. Brak jasnej przyczyny zaburzenia czynił je niemożliwym w leczeniu, jednak można podjąć działania minimalizujące ryzyko jej wystąpienia. By to zrobić:

  • kładź dziecko do snu wyłącznie na plecach do 6 miesiąca życia;
  • dbaj o zachowanie optymalnej temperatury w pokoju dziecka (18-21 stopni Celsjusza). Niemowlę nie powinno być ani przegrzane, ani wyziębione;
  • nie nakrywaj dziecka kocykiem powyżej ramion, żeby zminimalizować ryzyko zaplątania;
  • nie zasypiaj z dzieckiem na kanapie bądź w fotelu;
  • po spożyciu alkoholu również unikaj zasypiania z dzieckiem.
Karmienie piersią jest jednym z czynników zmniejszających ryzyko śmierci łóżeczkowej, natomiast ciąża powikłana chorobą matki oraz wcześniactwo podnoszą prawdopodobieństwo jej wystąpienia. Dzieci urodzone przedwcześnie stanowią nawet 30% ofiar śmierci łóżeczkowej. Ryzyko wystąpienia SIDS zwiększa także niska masa urodzeniowa (poniżej 2500 gramów) i ocena w skali Apgar na poziomie niższym niż 6 punktów.

Źródła: The Physiological Society, Journal of Physiology

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Autyzm dziecięcy – objawy, przyczyny, terapia przy zaburzeniach autystycznych

    Autyzm dziecięcy (łac. autismus infantum) jest złożonym zaburzeniem rozwoju i funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego, które charakteryzuje się zakłóceniami zdolności komunikowania uczuć i budowania relacji międzyosobowych. Typowe dla autyzmu dziecięcego jest też zubożenie i stereotypowość zachowań oraz trudności z integracją wrażeń zmysłowych.

  • Zapalenie piersi - przyczyny, objawy i leczenie

    Każda kobieta po urodzeniu dziecka stara się karmić je piersią. Mleko matki zawiera m.in. cenne przeciwciała, aminokwasy, enzymy i czynniki wzrostu. Zwykle w czasie karmienia nie pojawiają się żadne problemy zdrowotne, jednak raz na jakiś czas dochodzi do sytuacji, w której rozwija się zapalenie piersi. Jest to stan często połączony z zakażeniem, który objawia się najczęściej w pierwszych sześciu tygodniach od dnia porodu. Przyczyną jest najczęściej nieefektywne i niepełne opróżnianie piersi z mleka, co doprowadza do jego zastoju. Jak leczyć i zapobiegać zapaleniu piersi? Odpowiedź znajduje się w niniejszym artykule.

  • 5 pomysłów na prezent, które ucieszą Twoje dziecko

    Jak wybrać prezent, by ucieszył obdarowaną osobę? Wybór nie jest łatwy, trudno przecież trafić w czyjś gust. Tym bardziej, jeśli obdarowaną osobą ma być dziecko. W tym przypadku możemy być pewni, że otrzymamy szczerą informacje zwrotną o tym, czy prezent spodobał się, czy okazał się nie trafiony.

  • Dziecko w samochodzie w upał

    Wraz z nadejściem letnich upałów media zasypują nas informacjami o dzieciach i zwierzętach pozostawianych w rozgrzanych do czerwoności samochodach. Roztargnienie lub brak wyobraźni często prowadzą do tragedii, ponieważ nawet godzina spędzona w takich warunkach może grozić śmiercią dziecka. Najnowsze badanie potwierdzają, że ryzyko jest równie duże także w pojeździe pozostawionym w cieniu.

  • Wyprawka dla noworodka - lista najpotrzebniejszych rzeczy do domu i szpitala

    Oczekiwanie na narodziny dziecka są dla obojga rodziców ogromnym przeżyciem. Czekają oni, kiedy w końcu będą mogli wziąć na ręce i przytulić maluszka, planują, jakie imię otrzyma maleństwo, jak również zastanawiają się, co będzie im potrzebne, kiedy dziecko już się urodzi. Wyprawka dla noworodka jest bowiem bardzo istotną sprawą, w jej skład powinny bowiem wchodzić przedmioty, które będą pomagały nowo upieczonym rodzicom w zajmowaniu się maleństwem i w jego codziennej pielęgnacji.

  • Odwodnienie u niemowląt i dzieci – przyczyny, objawy i zasady postępowania

    Odwodnienie u dzieci może pojawić się na skutek tzw. jelitówki, przewlekłych wymiotów, gorączki lub upałów przy niedostatecznej podaży płynów. Odwodnione dziecko odczuwa wzmożone pragnienie, jest apatyczne, senne, płacze bez łez, a także oddaje zmniejszoną ilość moczu. Co robić w przypadku wystąpienia odwodnienia u dziecka? W jaki sposób nawadniać dziecko?

  • Ochrona dziecka przed upałem – o czym warto pamiętać?

    Odwodnienie, potówki, poparzenia słoneczne czy udar cieplny – to konsekwencje złej ochrony dziecka w czasie upału. Co robić, aby do nich nie dopuścić? Dowiedz się więcej, jak możesz skutecznie ochronić dziecko przed upałem. 

  • Pediatra – czym się zajmuje? Jakie choroby leczy lekarz dziecięcy POZ?

    Lekarz pediatra jest specjalistą w zakresie chorób wieku dziecięcego. Pediatra diagnozuje i leczy dzieci w wieku od 2. miesiąca życia do 18. roku życia. Rolą lekarza pediatry jest także profilaktyka, monitorowanie prawidłowego rozwoju i wzrostu oraz kwalifikacja do szczepień ochronnych. Lekarz pediatra przeprowadza także wizytę patronażową u dziecka po urodzeniu.  

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij