Testosteron – jak wpływa na Twój organizm?

Testosteron to hormon płciowy należący do grupy androgenów. Biologiczne rezultaty działania androgenów różnią się w zależności od okresu życia, w którym działają. W okresie życia płodowego androgeny wywołują różnicowanie płciowe (maskulinizacja płodu niezróżnicowanego płciowo). Począwszy od dojrzewania płciowego, a potem w ciągu całego okresu dojrzałości, androgeny wywierają dwa rodzaje działań. Po pierwsze androgenne, wspierające rozwój i utrzymanie wtórnych cech płciowych męskich, a także wywołujące popęd płciowy. Po drugie natomiast metaboliczne, obecne u obu płci, wywierają one pobudzający wpływ na rożne układy i narządy (miedzy innymi na wątrobę, mieścinie, układ immunologiczny).

Gdzie produkowany jest testosteron? W jakiej postaci krąży on w ludzkim organizmie?

Testosteron produkowany jest przede wszystkim przez komórki śródmiąższowe Leydiga w jądrach,pod wpływem hormonu luteinizujacego. Ponadto, w zdecydowanie mniejszych ilościach, testosteron produkowany jest też przez korę nadnerczy, jajniki oraz łożysko. W ludzkim organizmie, w krwi występuje on w niewielkiej ilości w postaci wolnej oraz związanej z albuminami. Zdecydowanie większa cześć testosteronu jest związana z białkiem transportowym SHBG, ta forma to jego postać nieaktywna. 

Czy testosteron podlega w organizmie jakimś przemianom?

Tak. Testosteron w tkankach i narządach docelowych ulega przekształceniu do zdecydowanie silniej działającej formy - jest to dihydrotestosteron. Testosteron zaczyna wywierać swoje działanie po połączeniu się z receptorami dla hormonów steroidowych, które zlokalizowane są w cytoplazmie komórek organizmu. 

Jakie działanie na organizm wywiera testosteron?

Testosteron jest hormonem androgenowym, którego działanie jest "odczuwane" już w życiu płodowym. W tym okresie, bowiem jest odpowiedzialny za proces kształtowania się płci oraz cech płciowych. Jeśli w życiu płodowym z jakiegoś powodu dojdzie do zaburzonej produkcji lub działania testosteronu (np. na skutek wady receptorów ważnych dla jego działania), wtedy też może dojść do powstania różnego rodzaju wad rozwojowych, do których przede wszystkim zalicza się obojnactwo rzekome męskie, spodziectwo, czy też zespół niewrażliwości na androgeny. W życiu płodowym pod wpływem działania testosteronu z pierwotnych struktur płciowych zaczynają się rozwijać nasieniowody, najądrza oraz kanaliki, w których dochodzi do produkcji plemników.

A jakie działanie wywiera na organizm testosteron w późniejszym okresie?

Przede wszystkim testosteron jest odpowiedzialny za wykształcanie się wtórnych cech płciowych. Wpływa on zatem na wszystkie "męskie cechy"- pod wpływem jego działania pojawia się owłosienie typu męskiego (zarost na twarzy, klatce piersiowej, brzuchu, na wewnętrznej powierzchni ud), niski, męski głos oraz męska budowa ciała (wąskie biodra, szerokie ramiona, rozwinięta muskulatura ciała). Poza tym, wpływa on również na spermatogenezę (czyli na proces powstawania i dojrzewania plemników, który odbywa się w męskich gonadach płciowych, czyli w jądrach). Dodatkowo, pobudza wzrost i rozwój gruczołu krokowego (prostaty), zwiększa też jego objętość. Należy pamiętać również o tym, że testosteron wywiera działanie anaboliczne poprzez pobudzenie syntezy białek, a w nieznacznym stopniu odpowiada za wzrost masy mięśniowej.

Kiedy można zaobserwować największy wpływ testosteronu na organizm?

Największy wpływ testosteronu na organizm można zaobserwować w okresie dojrzewania płciowego. Wtedy też, u chłopców wzrasta wielkość prącia i moszny, pojawia się pigmentacja skóry tych narządów, a skóra moszny ulega pofałdowaniu. W zakresie gruczołów płciowych dodatkowych zaczyna być dostępny badaniu palapacyjnemu gruczoł krokowy (prostata). Zauważyć można również zmiany owłosienia: na twarzy pojawia się zarost, dochodzi do cofnięcia się przedniej linii włosów głowy w obu okolicach skroniowych. Pojawia się owłosienie łonowe, zaczynają wzrastać włosy pachowe, włosy na tułowiu, kończynach i w okolicy odbytu. Ponadto, w okresie dojrzewania następuje znaczne przyspieszenie przyrostu długości ciała. Dodatkowo, pod wpływem działania testosteronu pojawia się zdolność wzwodu prącia i wytrysku nasienia, nasila się popęd płciowy, zachodzą też istotne zmiany w zakresie zachowań i emocji- często mogą być obecne zachowania bardziej agresywne.  

A co dzieje się, kiedy u prawidłowo rozwiniętych mężczyzn dochodzi do zmniejszenia się poziomu testosteronu?

W takiej sytuacji, może dojść do feminizacji w zakresie sutków, czyli dochodzi do powstania ginekomastii. Wprzypadku zbyt małej ilości testosteronu powstają też inne zaburzenia, wśród których najbardziej uciążliwe i wstydliwe dla mężczyzn są problemy ze wzwodem (znacznie obniża się wtedy liczba porannych i nocnych wzwodów) oraz zdecydowanie obniżony poziom libido. Poza tym, dochodzi do przerzedzenia się owłosienia, mężczyźni zaczynają się golić znacznie rzadziej. Zmniejsza się masa i siła mięśniowa, pojawia się za to nadmiar tkanki tłuszczowej, zwłaszcza w okolicy brzucha. Często obniżeniu się poziomu testosteronu towarzyszy rozdrażnienie, obniżenie nastroju, pogorszenie się pamięci i koncentracji, obniżenie sprawności i wydolności fizycznej. Ponadto, mężczyźni dość często mają problemy z bezsennością. W sytuacji, kiedy mężczyzna zaobserwuje u siebie tego typu niepokojące objawy, powinien zgłosić się do endokrynologa, androloga lub urologa, który zleci wykonanie właściwych badań oraz zaleci właściwą kuracje. Leczenie za pomocą preparatów testosteronu może się obywać wyłącznie pod ścisłą kontrolą lekarza prowadzącego.

A jak testosteron wpływa na organizm u kobiety?

Zbyt duży poziom testosteronu u kobiety może prowadzić do poważnych zaburzeń. Przede wszystkim u kobiety pojawia się owłosienie typu męskiego, mówi się wtedy o hirsutyzmie. Często też obecny jest uporczywy trądzik. Może zmienić się sylwetka ciała, która staje się bardziej męska, typowy jest również przyrost masy mięśniowej, zanik sutków oraz obniżenie się tonu głosu. Kobieta możestać się bardziej agresywna i nadpobudliwa. W takiej sytuacji kobieta musi znajdować się pod stałą opieką endokrynologa, którybędzie kierował właściwym leczeniem.


Podziel się: