Morfologia krwi – interpretacja wyników badań
Ewa Nowacka-Polka

Morfologia krwi – interpretacja wyników badań

Morfologia krwi obwodowej jest bardzo dostępnym, podstawowym i najczęściej wykonywanym badaniem krwi. Należy jednak pamiętać, że jako badanie dodatkowe, interpretacji jego wyników powinno zawsze towarzyszyć badanie przedmiotowe pacjenta oraz wywiad (poznanie ogólnego stanu zdrowia, wieku i trybu życia pacjenta).

Badanie morfologiczne krwi obejmuje oznaczenie liczby elementów morfotycznych krwi oraz ocenę pewnych cech ich budowy. Wykonuje się je w próbkach pełnej krwi żylnej, pobranej do probówek zawierających antykoagulant. Przy pobieraniu krwi należy unikać długotrwałej stazy i do badania morfologicznego przeznaczyć pierwszą uzyskaną porcję krwi.

Interpretacja wyników morfologii krwi

Wyniki morfologii oprócz wartości poszczególnych parametrów wyliczonych dla danej próbki krwi pacjenta, zawiera również przedział wartości prawidłowych (czyli od najniższej wartości uznawanej za prawidłową do najwyższej) dla poszczególnych wskaźników. Poza tym obok wyniku parametru, jeśli nie mieści się on w podanym zakresie normy, często umieszczony jest symbol strzałki. Grot strzałki skierowany jest ku dołowi, jeśli zmierzona wartość znajduje się poniżej zakresu podanego jako prawidłowy lub ku górze jeśli zmierzona wartość jest wyższa niż górna granica normy. Przedziały wartości prawidłowych oraz jednostki w jakich pomiary są dokonywane mogą się różnić w poszczególnych laboratoriach. Niewielkie odchylenia od podanej normy nie muszą oznaczać choroby.

Należy pamiętać o fakcie, że nawet całkowicie prawidłowa morfologia krwi nie wyklucza możliwości choroby, dlatego w każdym przypadku ostateczna interpretacja morfologii należy do lekarza kierującego na badanie i powinna się opierać nie tylko na porównaniu wyników z zakresami norm, ale przede wszystkim na badaniu podmiotowym i przedmiotowym  pacjenta.

 W morfologii krwi ocenie podlegają jej 3 główne układy:

1. układ czerwonokrwinkowy,

2. układ białokrwinkowy,

3. płytki krwi.

Interpretacja wyników morfologii - układ czerwonokrwinkowy

Analiza erytrocytów (czerwonych krwinek) odbywa się poprzez pomiar stężenia hemoglobiny oraz liczby i objętości erytrocytów, a te trzy parametry służą z kolei do wyliczenia wartości hematokrytu i pozostałych wskaźników erytrocytowych. Co oznaczają poszczególne skróty:

  • Hb – hemoglobina – wartości prawidłowe różnią się w zależności od płci (mężczyźni 14-18g/dl; kobiety 12-16g/dl; ciężarne 11-14g/dl). Zmniejszone stężenie Hb jest podstawowym kryterium niedokrwistości. Z kolei zwiększone stężenie Hb może występować w czerwienicy czy w odwodnieniu.
  • RBC – liczba erytrocytów – wartości prawidłowe różnią się w zależności od płci (mężczyźni 4,2-5,2mln/ul; kobiety 3,5-5,2mln/ul)
  • Ht – hematokryt – czyli objętość erytrocytów w pełnej krwi, wartości prawidłowe różnią się w zależności od płci (mężczyźni 40-54%; kobiety 37-47%). Zmniejszona wartość Ht i RBC występuje w niedokrwistości, stanach przewodnienia oraz w ciąży, zaś zwiększona wartość tych samych parametrów może występować w czerwienicy czy w odwodnieniu.
  • MCV – średnia objętość erytrocytu (wartość prawidłowa 82-92fl) bardzo istotny parametr w diagnostyce przyczyn niedokrwistości. MCV może być zwiększony w niedokrwistości z niedoboru witaminy B12 i kwasu foliowego, w tym marskość wątroby, alkoholizm, ciąża; natomiast zmniejszony w niedokrwistości z niedoboru żelaza, chorób przewlekłych.
  • MCH – średnia masa hemoglobiny w erytrocycie (norma 27-31pg) – przyczyny zmniejszonej MCH to np. niedokrwistość z niedoboru żelaza.
  • MCHC – średnie stężenie Hb w erytrocycie (wartość prawidłowa 32-36g/dl), przyczyny zmniejszonej MCHC to np. niedokrwistość z niedoboru żelaza.
  • RDW – rozpiętość rozkładu objętości erytrocytów – to stopień rozrzutu zmierzonej objętości poszczególnych erytrocytów wokół średniej wartości MCV.
  • RC – liczba retikulocytów, a więc młodych niedojrzałych erytrocytów (wartość prawidłowa 5-15 promilii). Jest to wskaźnik aktywności erytropoetycznej (zdolności produkcyjnej) szpiku. Zwiększona wartość RC może występować w niedokrwistości związanej ze wzmożoną erytropoezą (produkcją czerwonych krwinek) np. niedokrwistości pokrwotocznej, po leczeniu np. żelazem, witaminą B12,
    po splenektomii, zaś zmniejszona wartość RC może występować w nieleczonej niedokrwistości z niedoboru witaminy B12.

Interpretacja wyników morfologi i– układ białokrwinkowy

Leukocyty (WBC) są niejednorodną grupą komórek składającą się z 5 subpopulacji: neutrofilii, eozynofilii, bazofilii, limfocytów i monocytów.

Co oznaczają poszczególne parametry:

  • WBC – całkowita liczba leukocytów we krwi (wartość prawidłowa (4000-10000/ul). Poszczególne subpopulacje wyrażone są jako odsetek całkowitej liczby leukocytów:
  • Neutrofile 60-70% (pałeczkowate 3-5%; segmentowane 57-65%)
  • Eozynofile 2-4%
  • Bazofile 0-1%
  • Limfocyty 25-45%
  • Monocyty 4-8%

Zmiany całkowitej liczby leukocytów zawsze należy rozpatrywać łącznie ze zmianami liczebności poszczególnych subpopulacji. Znaczne zmiany całkowitej liczby leukocytów są zwykle następstwem zmian w liczebności neutrofilów i limfocytów. Do przyczyn zwiększonej liczby neutrofilów należy zaliczyć m.in.: ostre zakażenia bakteryjne, białaczki, RZS, dne moczanową, urazy. Natomiast do przyczyn zwiększonej liczby limfocytów należy zaliczyć np. przewlekłe zakażenie bakteryjne, zakażenia wirusowe.

Interpretacja wyników morfologii– płytki krwi

Płytki krwi są najmniejszymi elementami morfotycznymi krwi. Oznacza się:

  • PLT – całkowitą liczbę płytek krwi (150000-400000/ul) – istotnym problemem diagnostycznym jest rzekome zmniejszenie liczby płytek – zjawisko wywołane agregacją (zlepianiem) płytek indukowane przez środek antykoagulacyjny znajdujący się w probówce, do której zostala pobrana krew. Podejrzenie małopłytkowości rzekomej jest wskazaniem do wykonania oznaczenia liczby płytek krwi z użyciem innego antykoagulantu.
  • MPV – średnią objętość płytki (norma:7,5-10,5fl) – zmniejszone MPV może wskazywać na upośledzoną produkcję płytek krwi.
  • PDW – wskaźnik rozpiętości rozkładu objętości płytek (nie znajduje zastosowania diagnostycznego).
Celem powyższego artykułu jest jedynie przybliżenie czytelnikowi zagadnienia interpretacji morfologii krwi obwodowej, a nie przeprowadzenie autodiagnostyki wyników pacjenta przez czytelnika.

Źródło: Choroby wewnętrzne pod redakcją prof. dr. hab. A. Szczeklika

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Progesteron – badanie, normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania. Progesteron a ciąża

    Badanie poziomu progesteronu jest jednym z oznaczeń, któremu najczęściej towarzyszy ocena poziomu FSH, LH, testosteronu i prolaktyny, podczas prowadzenia procesu diagnostycznego PCOS, czyli zespół policystycznych jajników lub zaburzeń miesiączkowania. Niski poziom progesteronu jest bardzo niekorzystny dla kobiet, które pragną zajść w ciążę, ponieważ hormon ten umożliwia zagnieżdżenie i utrzymanie się zarodka w błonie śluzowej macicy. Z kolei podwyższony poziom progesteronu może świadczyć o wystąpieniu torbieli, a nawet raku jajników, guzach nadnerczy i niewydolności wątroby. Jak należy się przygotować do badania hormonu progesteronowego, czy na pobranie krwi trzeba być na czczo i  ile kosztuje oznaczenie stężenia progesteronu we krwi? Odpowiedzi na te i i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Erytropoetyna (EPO) – badanie, normy, interpretacja wyników

    Badanie erytropoetyny (EPO) jest wskazane podczas prowadzenia procesu diagnostycznego chorób krwi i nerek. Dzięki analizie poziomu erytropoetyny, możliwe jest kontrolowanie odpowiedzi na wdrożone leczenie anemii, nadkrwistości i niedokrwistości. Wysoki poziom EPO jest charakterystyczny dla sportowców, którzy swoje treningi odbywają w terenach górskich, ale także, co ciekawe, dla osób palących papierosy. Badanie poziomu erytropoetyny często towarzyszy analizie morfologii krwi i  hematokrytowi. Jaka jest norma EPO we krwi, czy do badania erytropoetyny należy zgłosić się na czczo i czy stosowanie EPO przez sportowców jest równoznaczne ze stosowaniem dopingu? Na te i inne pytania odpowiedzi znajdują się w niniejszym artykule.

  • Estrogen – badanie, normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania krwi

    Badanie poziomu estrogenów jest jednym z głównych parametrów, który jest analizowany, kiedy lekarz specjalista (endokrynolog, ginekolog czy dermatolog) próbuje ustalić przyczynę długotrwałego braku miesiączki, zaburzeń dojrzewania płciowego, funkcji jajników, niekontrolowanych zmian masy ciała, a także niepokojących objawów natury dermatologicznej, takich jak np. trądzik. Poziom estrogenów kobiety w ciąży różni się od zakresów referencyjnych dla nieciężarnych pacjentek. Jak należy się przygotować do pobrania krwi, jakie są objawy nadmiaru i niedoboru estrogenów i czy badanie poziomu tych hormonów jest refundowane? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Estriol – badanie, normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania. Estriol wolny w ciąży

    Estriol to hormon produkowany głównie podczas ciąży przez łożysko i nadnercza płodu. Norma estriolu w organizmie kobiety ciężarnej może być nawet 1000 razy wyższa niż ta w organizmie pacjentki niebędącej w ciąży, u której stężenie tego hormonu jest znikome. Razem z badaniem estriolu należy wykonać oznaczenie innych parametrów krwi, takich jak wolny estriol, (β-hCG) i AFP. Obniżony poziom estriolu w wyniku badań może świadczyć o wystąpieniu u płodu wad chromosomalnych w postaci zespołu Downa, Edwardsa oraz wad morfologicznych cewy nerwowej prawidłowej. Jak należy przygotować się do pobrania krwi, jak interpretować wynik badania estriolu w pierwszym, drugim i trzecim trymestrze ciąży i ile kosztuje oznaczenie stężenia hormonu we krwi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • anty-TPO – norma, wysokie, niskie. Kiedy należy wykonać oznaczenie aTPO? Cena i skierowanie na badanie

    Badanie poziomu anty-TPO, czyli autoprzeciwciał skierowanych przeciwko peroksydazie tarczycowej, najczęściej zleca się pacjentkom, u których podejrzewa się chorobę autoimmunologiczną tarczycy, jaką jest np. Hashimoto. W celu sprawdzenia tego parametru należy w laboratoryjnym punkcie pobrań oddać krew o dowolnej porze dnia, bez konieczności bycia na czczo. Najczęściej anty-TPO oznacza się wraz z określeniem poziomu innych parametrów hormonalnych należących do tzw. panelu tarczycowego, czyli TSH, FT3 i FT4, anty-TG i TG. Ile kosztuje badanie anty-TPO i jakie są jego normy? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Rezonans magnetyczny (MRI) nadgarstka – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena i skierowanie na prześwietlenie

    Rezonans magnetyczny nadgarstka to bezbolesne i nieinwazyjne badanie obrazowe, które wykonuje się najczęsciej wówczas, kiedy dojdzie do urazu tego obszaru. Dotyczy to zarówno kości, jak i ścięgien nadgarstka. MRI może zostać przeprowadzone z wykorzystaniem kontrastu lub bez środka cieniującego. Do wykonania rezonansu magnetycznego konieczne jest posiadanie skierowania lekarskiego, a samo prześwietlenie może być refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Jak wygląda MR nadgarstka, ile kosztuje i czy do badania przystępuje się na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • FT4 – normy, za wysokie, za niskie. Jak interpretować wyniki badania?

    Badanie poziomu FT4 (tyroksyny) jest oznaczeniem hormonalnym, które pozwala ocenić, czy tarczyca działa prawidłowo. Aby właściwie zinterpretować wyniki FT4, należy dokonać porównania jego wartości z FT3 – trójjodotyroniną i TSH – hormon tyreotropowy. Tyroksyna jest jednym z tzw. hormonów aktywności życiowej, ponieważ dociera do każdej komórki ciała, przez co wpływa na szereg procesów fizjologicznych determinujących stan zdrowia. Czy do badania FT4 trzeba być na czczo i które niepokojące objawy wynikające z zaburzeń pracy tarczycy powinny zostać poddane ocenie, poprzez badanie poziomu tyroksyny? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • FT3 – badanie, za wysokie, poniżej normy. Jakie są wskazania do oznaczenia i jak interpretrować wyniki?

    Badanie poziomu FT3 jest jednym z podstawowych oznaczeń hormonalnych krwi, które należy wykonać przy podejrzeniu choroby tarczycy. Nie ma znaczenia, czy objawy wskazują na nadczynność gruczołu czy też na jego niedoczynność, ponieważ w obu przypadkach wskazane jest wykonanie analizy tego stężenia. Badanie najczęściej towarzyszy ocenie innych hormonów oraz obliczeniu stosunku FT3 do FT4 (tzw. konwersji trójjodotryoniny do tyroksyny) i porównaniu tychże do poziomu TSH. Jak należy się przygotować do badania, czy do pobrania krwi trzeba być na czczo oraz na co wskazuje podwyższony i obniżony poziom FT3? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij