Morfologia krwi – interpretacja wyników badań
Ewa Nowacka-Polka

Morfologia krwi – interpretacja wyników badań

Morfologia krwi obwodowej jest bardzo dostępnym, podstawowym i najczęściej wykonywanym badaniem krwi. Należy jednak pamiętać, że jako badanie dodatkowe, interpretacji jego wyników powinno zawsze towarzyszyć badanie przedmiotowe pacjenta oraz wywiad (poznanie ogólnego stanu zdrowia, wieku i trybu życia pacjenta).

Badanie morfologiczne krwi obejmuje oznaczenie liczby elementów morfotycznych krwi oraz ocenę pewnych cech ich budowy. Wykonuje się je w próbkach pełnej krwi żylnej, pobranej do probówek zawierających antykoagulant. Przy pobieraniu krwi należy unikać długotrwałej stazy i do badania morfologicznego przeznaczyć pierwszą uzyskaną porcję krwi.

Interpretacja wyników morfologii krwi

Wyniki morfologii oprócz wartości poszczególnych parametrów wyliczonych dla danej próbki krwi pacjenta, zawiera również przedział wartości prawidłowych (czyli od najniższej wartości uznawanej za prawidłową do najwyższej) dla poszczególnych wskaźników. Poza tym obok wyniku parametru, jeśli nie mieści się on w podanym zakresie normy, często umieszczony jest symbol strzałki. Grot strzałki skierowany jest ku dołowi, jeśli zmierzona wartość znajduje się poniżej zakresu podanego jako prawidłowy lub ku górze jeśli zmierzona wartość jest wyższa niż górna granica normy. Przedziały wartości prawidłowych oraz jednostki w jakich pomiary są dokonywane mogą się różnić w poszczególnych laboratoriach. Niewielkie odchylenia od podanej normy nie muszą oznaczać choroby.

Należy pamiętać o fakcie, że nawet całkowicie prawidłowa morfologia krwi nie wyklucza możliwości choroby, dlatego w każdym przypadku ostateczna interpretacja morfologii należy do lekarza kierującego na badanie i powinna się opierać nie tylko na porównaniu wyników z zakresami norm, ale przede wszystkim na badaniu podmiotowym i przedmiotowym  pacjenta.

 W morfologii krwi ocenie podlegają jej 3 główne układy:

1. układ czerwonokrwinkowy,

2. układ białokrwinkowy,

3. płytki krwi.

Interpretacja wyników morfologii - układ czerwonokrwinkowy

Analiza erytrocytów (czerwonych krwinek) odbywa się poprzez pomiar stężenia hemoglobiny oraz liczby i objętości erytrocytów, a te trzy parametry służą z kolei do wyliczenia wartości hematokrytu i pozostałych wskaźników erytrocytowych. Co oznaczają poszczególne skróty:

  • Hb – hemoglobina – wartości prawidłowe różnią się w zależności od płci (mężczyźni 14-18g/dl; kobiety 12-16g/dl; ciężarne 11-14g/dl). Zmniejszone stężenie Hb jest podstawowym kryterium niedokrwistości. Z kolei zwiększone stężenie Hb może występować w czerwienicy czy w odwodnieniu.
  • RBC – liczba erytrocytów – wartości prawidłowe różnią się w zależności od płci (mężczyźni 4,2-5,2mln/ul; kobiety 3,5-5,2mln/ul)
  • Ht – hematokryt – czyli objętość erytrocytów w pełnej krwi, wartości prawidłowe różnią się w zależności od płci (mężczyźni 40-54%; kobiety 37-47%). Zmniejszona wartość Ht i RBC występuje w niedokrwistości, stanach przewodnienia oraz w ciąży, zaś zwiększona wartość tych samych parametrów może występować w czerwienicy czy w odwodnieniu.
  • MCV – średnia objętość erytrocytu (wartość prawidłowa 82-92fl) bardzo istotny parametr w diagnostyce przyczyn niedokrwistości. MCV może być zwiększony w niedokrwistości z niedoboru witaminy B12 i kwasu foliowego, w tym marskość wątroby, alkoholizm, ciąża; natomiast zmniejszony w niedokrwistości z niedoboru żelaza, chorób przewlekłych.
  • MCH – średnia masa hemoglobiny w erytrocycie (norma 27-31pg) – przyczyny zmniejszonej MCH to np. niedokrwistość z niedoboru żelaza.
  • MCHC – średnie stężenie Hb w erytrocycie (wartość prawidłowa 32-36g/dl), przyczyny zmniejszonej MCHC to np. niedokrwistość z niedoboru żelaza.
  • RDW – rozpiętość rozkładu objętości erytrocytów – to stopień rozrzutu zmierzonej objętości poszczególnych erytrocytów wokół średniej wartości MCV.
  • RC – liczba retikulocytów, a więc młodych niedojrzałych erytrocytów (wartość prawidłowa 5-15 promilii). Jest to wskaźnik aktywności erytropoetycznej (zdolności produkcyjnej) szpiku. Zwiększona wartość RC może występować w niedokrwistości związanej ze wzmożoną erytropoezą (produkcją czerwonych krwinek) np. niedokrwistości pokrwotocznej, po leczeniu np. żelazem, witaminą B12,
    po splenektomii, zaś zmniejszona wartość RC może występować w nieleczonej niedokrwistości z niedoboru witaminy B12.

Interpretacja wyników morfologi i– układ białokrwinkowy

Leukocyty (WBC) są niejednorodną grupą komórek składającą się z 5 subpopulacji: neutrofilii, eozynofilii, bazofilii, limfocytów i monocytów.

Co oznaczają poszczególne parametry:

  • WBC – całkowita liczba leukocytów we krwi (wartość prawidłowa (4000-10000/ul). Poszczególne subpopulacje wyrażone są jako odsetek całkowitej liczby leukocytów:
  • Neutrofile 60-70% (pałeczkowate 3-5%; segmentowane 57-65%)
  • Eozynofile 2-4%
  • Bazofile 0-1%
  • Limfocyty 25-45%
  • Monocyty 4-8%

Zmiany całkowitej liczby leukocytów zawsze należy rozpatrywać łącznie ze zmianami liczebności poszczególnych subpopulacji. Znaczne zmiany całkowitej liczby leukocytów są zwykle następstwem zmian w liczebności neutrofilów i limfocytów. Do przyczyn zwiększonej liczby neutrofilów należy zaliczyć m.in.: ostre zakażenia bakteryjne, białaczki, RZS, dne moczanową, urazy. Natomiast do przyczyn zwiększonej liczby limfocytów należy zaliczyć np. przewlekłe zakażenie bakteryjne, zakażenia wirusowe.

Interpretacja wyników morfologii– płytki krwi

Płytki krwi są najmniejszymi elementami morfotycznymi krwi. Oznacza się:

  • PLT – całkowitą liczbę płytek krwi (150000-400000/ul) – istotnym problemem diagnostycznym jest rzekome zmniejszenie liczby płytek – zjawisko wywołane agregacją (zlepianiem) płytek indukowane przez środek antykoagulacyjny znajdujący się w probówce, do której zostala pobrana krew. Podejrzenie małopłytkowości rzekomej jest wskazaniem do wykonania oznaczenia liczby płytek krwi z użyciem innego antykoagulantu.
  • MPV – średnią objętość płytki (norma:7,5-10,5fl) – zmniejszone MPV może wskazywać na upośledzoną produkcję płytek krwi.
  • PDW – wskaźnik rozpiętości rozkładu objętości płytek (nie znajduje zastosowania diagnostycznego).
Celem powyższego artykułu jest jedynie przybliżenie czytelnikowi zagadnienia interpretacji morfologii krwi obwodowej, a nie przeprowadzenie autodiagnostyki wyników pacjenta przez czytelnika.

Źródło: Choroby wewnętrzne pod redakcją prof. dr. hab. A. Szczeklika

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • AST (aminotransferaza asparaginianowa) – badanie, norma, podwyższona. Interpretacja wyników prób wątrobowych

    Badanie poziomu AST to jedno z podstawowych oznaczeń, które zleca się w ramach kontroli funkcji i pracy wątroby, mięśni szkieletowych i  serca. Wszyscy pacjenci, u których wystąpiły choroby wątroby, podczas terapii hormonalnych, antytrądzikowych (z życiem retinoidów), zakażeni wirusem HIV, a także osoby otyłe i cukrzycy powinni regularnie sprawdzać poziom aminotransferazy asparaginianowej. Czy do badania AST należy być na czczo, ile kosztuje oznaczenie i jakie inne parametry krwi należą do tzw. prób wątrobowych? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Pierwsza wizyta u ginekologa – jak należy się przygotować i kiedy powinna się odbyć?

    Wizyta u ginekologa to jedna z bardziej intymnych konsultacji, jakie kobieta musi regularnie odbywać w swoim życiu. Wyjątkowo newralgiczna jest z pewnością ta pierwsza, bywająca krępującą i trudną. Młoda pacjentka zazwyczaj nie jest pewna, o co powinna zapytać, jak się zachować i czego się spodziewać. Fora internetowe są pełne zapytań dotyczących tego, do którego lekarza najlepiej się wybrać (kobiety czy mężczyzny), czy badanie ginekologiczne boli, kiedy po raz pierwszy udać się do ginekologa? Odpowiedzi na wszystkie te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cholesterol LDL – badanie, normy, podwyższony. Jak obniżyć zbyt wysoki poziom „złego cholesterolu"?

    Badanie poziomu cholesterolu LDL jest jednym z elementów tzw. lipidogramu, który zaleca się wykonać minimum raz do roku, w ramach badań profilaktycznych. Przeprowadzenie tego oznaczenia ma na celu potwierdzenie wydolności lub dysfunkcji pracy wątroby. Na zaburzenia ilości „dobrego cholesterolu" wpływa szereg czynników, które są związane głównie z dietą i stylem życia. Jak wygląda badanie, jakie są normy cholesterolu LDL, ile kosztuje oznaczenie i czy na pobranie krwi trzeba być na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule. . Zaleca się, by badanie wykonywać raz w roku w ramach badań profilaktycznych.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Parathormon (PTH) – badanie, normy, wskazania. Przyczyny i skutki niedoboru i nadmiaru hormonu przytarczyc

    Badanie stężenia PTH zaleca się przede wszystkim osobom z zaburzeniami przytarczyc, nadciśnieniem, kłopotami nefrologicznymi oraz chorym na nadmierną łamliwość kości (w tym kobietom na etapie i po menopauzie). Wzrost stężenia parathormonu jest skutkiem nieprawidłowej pracy nerek, niedoboru witaminy D3 i zaburzeń metabolizmu wapnia (hipokalcemią i hiperkalcemią), a także fosforanów. Jak się przygotować do oznaczenia poziomu PTH, czy na pobranie krwi trzeba zgłosić się na czczo oraz jak groźne mogą być powikłania związane z zaburzeniami stężenia parathormonu we krwi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Kalcytonina (CT) – wskazanie do badania, normy, interpretacja wyników

    Kalcytonina (tyreokalcytonina) to hormon, który odpowiada za regulowanie gospodarki fosforanowej i węglanowej w organizmie. Badanie poziomu CT (ang. calcitonin) wykonuje się głównie podczas diagnostyki i monitorowania rdzeniastego nowotworu gruczołu tarczowego, czyli tarczycy. Prawidłowy (normatywny) wynik stężenia tego hormonu zależy od wielu czynników, w tym także od wieku i płci pacjenta. Diagnostycy i lekarze przyjmują, że kalcytonina jest swoistym markerem nowotworowym w przypadku podejrzenia chorób komórek tarczycy, gdyż te mają zdolność do wydzielania jej w dużej ilości. Jak się przygotować do oznaczenia poziomu kalcytoniny, czy na badanie krwi należy stawić się na czczo i co należy zrobić, kiedy wynik badania stężenia CT we krwi jest za wysoki? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Estradiol (E2) – normy. Kiedy badać, jak zwiększyć poziom hormonu? Interpretacja wyników

    Badanie poziomu estradiolu (E2) często wykonuje się u kobiet, które mają problemy z zajściem w ciążę lub z jej utrzymaniem, a także uskarżają się na nieregularny cykl miesiączkowy. U mężczyzn zaburzenia stężenia estradiolu we krwi objawiają się w postaci rozregulowanego popędu płciowego, ogólnych problemów związanych z płodnością lub w przypadku ginekomastii i nowotworu jądra. Na pobranie krwi należy zgłosić się na czczo, informując lekarza interpretującego wyniki badania krwi o tym, że jest się w ciąży oraz o zażywaniu wszelkich leków (np. antykoncepcji hormonalnej) i suplementów diety (np. biotyna). Jakie są pozostałe przyczyny i objawy obniżonego, a także za wysokiego poziomu estradiolu w organizmie, ile kosztuje badanie E2 wykonywane prywatnie i oznaczenie których współczynników hormonalnych należy wykonać wraz z analizą stężenia E2? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Amylaza trzustkowa (AMY) we krwi – badanie, wskazania, normy i interpretacja wyników

    Badanie poziomu amylazy trzustkowej jest przydatne podczas prowadzenia procesu diagnostycznego chorób tego gruczołu, ponieważ AMY stanowi swoisty marker zapalenia tego narządu. Dzięki analizie wyników prób trzustkowych można także ocenić, czy organizm prawidłowo trawi skrobię i inne wielocukry, ale także ocenić ogólną kondycję układu pokarmowego. Przejściowy wzrost stężenia amylazy (trwający około dwie trzy doby) występuje także u pacjentów, którzy wykonywali gastroskopię lub badania obrazowe z użyciem kontrastu. Jak się przygotować do badania amylazy trzustkowej, czy na pobranie krwi trzeba być na czczo oraz jaki wpływ na poziom AMY ma poziom adrenaliny? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij