Morfologia krwi – interpretacja wyników badań
Ewa Nowacka-Polka

Morfologia krwi – interpretacja wyników badań

Morfologia krwi obwodowej jest bardzo dostępnym, podstawowym i najczęściej wykonywanym badaniem krwi. Należy jednak pamiętać, że jako badanie dodatkowe, interpretacji jego wyników powinno zawsze towarzyszyć badanie przedmiotowe pacjenta oraz wywiad (poznanie ogólnego stanu zdrowia, wieku i trybu życia pacjenta).

Badanie morfologiczne krwi obejmuje oznaczenie liczby elementów morfotycznych krwi oraz ocenę pewnych cech ich budowy. Wykonuje się je w próbkach pełnej krwi żylnej, pobranej do probówek zawierających antykoagulant. Przy pobieraniu krwi należy unikać długotrwałej stazy i do badania morfologicznego przeznaczyć pierwszą uzyskaną porcję krwi.

Interpretacja wyników morfologii krwi

Wyniki morfologii oprócz wartości poszczególnych parametrów wyliczonych dla danej próbki krwi pacjenta, zawiera również przedział wartości prawidłowych (czyli od najniższej wartości uznawanej za prawidłową do najwyższej) dla poszczególnych wskaźników. Poza tym obok wyniku parametru, jeśli nie mieści się on w podanym zakresie normy, często umieszczony jest symbol strzałki. Grot strzałki skierowany jest ku dołowi, jeśli zmierzona wartość znajduje się poniżej zakresu podanego jako prawidłowy lub ku górze jeśli zmierzona wartość jest wyższa niż górna granica normy. Przedziały wartości prawidłowych oraz jednostki w jakich pomiary są dokonywane mogą się różnić w poszczególnych laboratoriach. Niewielkie odchylenia od podanej normy nie muszą oznaczać choroby.

Należy pamiętać o fakcie, że nawet całkowicie prawidłowa morfologia krwi nie wyklucza możliwości choroby, dlatego w każdym przypadku ostateczna interpretacja morfologii należy do lekarza kierującego na badanie i powinna się opierać nie tylko na porównaniu wyników z zakresami norm, ale przede wszystkim na badaniu podmiotowym i przedmiotowym  pacjenta.

 W morfologii krwi ocenie podlegają jej 3 główne układy:

1. układ czerwonokrwinkowy,

2. układ białokrwinkowy,

3. płytki krwi.

Interpretacja wyników morfologii - układ czerwonokrwinkowy

Analiza erytrocytów (czerwonych krwinek) odbywa się poprzez pomiar stężenia hemoglobiny oraz liczby i objętości erytrocytów, a te trzy parametry służą z kolei do wyliczenia wartości hematokrytu i pozostałych wskaźników erytrocytowych. Co oznaczają poszczególne skróty:

  • Hb – hemoglobina – wartości prawidłowe różnią się w zależności od płci (mężczyźni 14-18g/dl; kobiety 12-16g/dl; ciężarne 11-14g/dl). Zmniejszone stężenie Hb jest podstawowym kryterium niedokrwistości. Z kolei zwiększone stężenie Hb może występować w czerwienicy czy w odwodnieniu.
  • RBC – liczba erytrocytów – wartości prawidłowe różnią się w zależności od płci (mężczyźni 4,2-5,2mln/ul; kobiety 3,5-5,2mln/ul)
  • Ht – hematokryt – czyli objętość erytrocytów w pełnej krwi, wartości prawidłowe różnią się w zależności od płci (mężczyźni 40-54%; kobiety 37-47%). Zmniejszona wartość Ht i RBC występuje w niedokrwistości, stanach przewodnienia oraz w ciąży, zaś zwiększona wartość tych samych parametrów może występować w czerwienicy czy w odwodnieniu.
  • MCV – średnia objętość erytrocytu (wartość prawidłowa 82-92fl) bardzo istotny parametr w diagnostyce przyczyn niedokrwistości. MCV może być zwiększony w niedokrwistości z niedoboru witaminy B12 i kwasu foliowego, w tym marskość wątroby, alkoholizm, ciąża; natomiast zmniejszony w niedokrwistości z niedoboru żelaza, chorób przewlekłych.
  • MCH – średnia masa hemoglobiny w erytrocycie (norma 27-31pg) – przyczyny zmniejszonej MCH to np. niedokrwistość z niedoboru żelaza.
  • MCHC – średnie stężenie Hb w erytrocycie (wartość prawidłowa 32-36g/dl), przyczyny zmniejszonej MCHC to np. niedokrwistość z niedoboru żelaza.
  • RDW – rozpiętość rozkładu objętości erytrocytów – to stopień rozrzutu zmierzonej objętości poszczególnych erytrocytów wokół średniej wartości MCV.
  • RC – liczba retikulocytów, a więc młodych niedojrzałych erytrocytów (wartość prawidłowa 5-15 promilii). Jest to wskaźnik aktywności erytropoetycznej (zdolności produkcyjnej) szpiku. Zwiększona wartość RC może występować w niedokrwistości związanej ze wzmożoną erytropoezą (produkcją czerwonych krwinek) np. niedokrwistości pokrwotocznej, po leczeniu np. żelazem, witaminą B12,
    po splenektomii, zaś zmniejszona wartość RC może występować w nieleczonej niedokrwistości z niedoboru witaminy B12.

Interpretacja wyników morfologi i– układ białokrwinkowy

Leukocyty (WBC) są niejednorodną grupą komórek składającą się z 5 subpopulacji: neutrofilii, eozynofilii, bazofilii, limfocytów i monocytów.

Co oznaczają poszczególne parametry:

  • WBC – całkowita liczba leukocytów we krwi (wartość prawidłowa (4000-10000/ul). Poszczególne subpopulacje wyrażone są jako odsetek całkowitej liczby leukocytów:
  • Neutrofile 60-70% (pałeczkowate 3-5%; segmentowane 57-65%)
  • Eozynofile 2-4%
  • Bazofile 0-1%
  • Limfocyty 25-45%
  • Monocyty 4-8%

Zmiany całkowitej liczby leukocytów zawsze należy rozpatrywać łącznie ze zmianami liczebności poszczególnych subpopulacji. Znaczne zmiany całkowitej liczby leukocytów są zwykle następstwem zmian w liczebności neutrofilów i limfocytów. Do przyczyn zwiększonej liczby neutrofilów należy zaliczyć m.in.: ostre zakażenia bakteryjne, białaczki, RZS, dne moczanową, urazy. Natomiast do przyczyn zwiększonej liczby limfocytów należy zaliczyć np. przewlekłe zakażenie bakteryjne, zakażenia wirusowe.

Interpretacja wyników morfologii– płytki krwi

Płytki krwi są najmniejszymi elementami morfotycznymi krwi. Oznacza się:

  • PLT – całkowitą liczbę płytek krwi (150000-400000/ul) – istotnym problemem diagnostycznym jest rzekome zmniejszenie liczby płytek – zjawisko wywołane agregacją (zlepianiem) płytek indukowane przez środek antykoagulacyjny znajdujący się w probówce, do której zostala pobrana krew. Podejrzenie małopłytkowości rzekomej jest wskazaniem do wykonania oznaczenia liczby płytek krwi z użyciem innego antykoagulantu.
  • MPV – średnią objętość płytki (norma:7,5-10,5fl) – zmniejszone MPV może wskazywać na upośledzoną produkcję płytek krwi.
  • PDW – wskaźnik rozpiętości rozkładu objętości płytek (nie znajduje zastosowania diagnostycznego).
Celem powyższego artykułu jest jedynie przybliżenie czytelnikowi zagadnienia interpretacji morfologii krwi obwodowej, a nie przeprowadzenie autodiagnostyki wyników pacjenta przez czytelnika.

Źródło: Choroby wewnętrzne pod redakcją prof. dr. hab. A. Szczeklika

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • RTG nadgarstka – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena prześwietlenia

    RTG nadgarstka wykonywane jest zazwyczaj w przypadku urazu reki w tym miejscu, na przykład złamania. Przeciwwskazaniem względnym, kiedy w wyjątkowej sytuacji dopuszcza się wykonywanie prześwietlenia, jest ciąża. Dzięki rentgenowi nadgarstka lekarz może zlokalizować dokładne miejsce uszkodzenia, potwierdzić albo wykluczyć obecność zmian zwyrodnieniowych lub stwierdzić, czy kości, które uległy złamaniu prawidłowo się zrastają. Ile kosztuje RTG nadgarstka, jak długo trwa badanie i czy wymaga ono specjalnego przygotowania? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cholinoesteraza – badanie, wskazania, normy, podwyższona

    Cholinoesterazy to enzymy, które są syntezowane głównie w wątrobie, trzustce, mięśniach i mózgu. Badanie poziomu tych białek zaleca się osobom, u których planuje się zabiegi operacyjne oraz wśród tych, którzy regularnie zażywają antydepresanty czy leki przeciwdrgawkowe. Obniżenie poziomu cholinoesterazy możne nastąpić na skutek wystąpienia szeregu chorób wątroby, ale także zatrucia pestycydami czy w trakcie ciąży. Z kolei podwyższenie poziomu tych enzymów obserwuje się u osób otyłych, z problemem alkoholowym i cukrzyków. Ile kosztuje oznaczenie cholinoesterazy, czy na badanie należy stawić się na czczo i czy konieczne jest posiadanie skierowania? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • RTG bioder – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena

    RTG bioder wykonuje się w przypadku wystąpienia zmian zwyrodnieniowych tego obszaru, reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS) lub chorób o podłożu nowotworowym. Ponadto na badanie kierowane są osoby, które odczuwają ból i sztywność bioder oraz ograniczenie w ruchomości tego stawu. Przeciwwskazaniem względnym do wykonania rentgenu bioder jest ciąża. Jak należy się przygotować do RTG stawu biodrowego, dlaczego picie kawy i żucie gumy jest niewskazane przed prześwietleniem i czy posiadanie skierowania jest obowiązkowe? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Krzywa cukrowa w ciąży – badanie, normy, wyniki, przebieg. Kiedy należy wykonać OGTT?

    Badanie krzywej cukrowej (OGTT) w ciąży jest testem, na który kieruje się pacjentkę między 6. a 7. miesiącem ciąży. OGTT pozwala zdiagnozować cukrzycę ciążową, która może doprowadzić do wystąpienia wielu chorób układu moczowego lub trawiennego – u matki, jak i nerwowego i sercowo-naczyniowego – u dziecka. Istnieją także takie choroby współistniejące, które wymagają od ciężarnej pacjentki częstszego przeprowadzania badania krzywej cukrowej, jak chociażby predyspozycje genetyczne, cukrzyca w poprzednich ciążach lub PCOS. Jak należy się przygotować do badania, czy można się zgłosić na OGGT bez skierowania lekarskiego i co należy zabrać ze sobą na test krzywej glikemicznej? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Troponina – badanie i normy. Czy podwyższony poziom troponin zawsze świadczy o zawale serca?

    Białka kurczliwe mięśni poprzecznie prążkowanych to troponiny. Ich stężenie we krwi wzrasta już 3 godziny po zawale serca lub innym rodzaju uszkodzenia mięśnia sercowego. Badanie troponin zleca się w celu potwierdzenia lub wykluczenia diagnozy dotyczącej ataku serca. Istnieją jednak inne przyczyny wysokiego poziomu troponin we krwi pacjenta, jak chociażby zatorowość płucna, niewydolność serca lub nerek, ale także wyjątkowo ciężki wysiłek fizyczny (często obserwowany u maratończyków czy triathlonistów). Jak wygląda badanie poziomu troponin i które zaburzenia organizmu mogą wywołać ich obecność we krwi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cytologia – wskazania do badania cytologicznego. Jak interpretować wyniki cytologii szyjki macicy?

    Cytologia szyjki macicy polega na delikatnym zeskrobaniu komórek z badanego narządu przy pomocy specjalnej szczoteczki oraz zbadaniu pobranego materiału pod kątem karcynogenezy. Cytologia umożliwia wykrycie komórek przedrakowych lub rakowych z tarczy i kanału szyjki macicy, również na etapie przedinwazyjnym. Badanie jest bezbolesne, pacjentka może odczuwać jedynie lekki dyskomfort. Cytologia szyjki macicy powinna być wykonywana regularnie – minimum raz na 3 lata. 

  • RTG stopy – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja i cena prześwietlenia

    RTG stopy wykonywany jest najczęściej w przypadku urazu lub stanu zapalnego tego obszaru. Jedynym przeciwwskazaniem względnym do wykonania prześwietlenia z użyciem promieniowania jonizującego jest ciążą. Rentgen stopy jest badaniem, na które można się zgłosić jedynie ze skierowaniem lekarskim. Wskazaniami do badania są także objawy miejscowe w postaci ostrego bólu, obrzęku czy zaczerwienienia stopy. Jak się przygotować do prześwietlenia stopy, ile trwa badanie i co oznaczają pojęcia „szczelina złamania", „całkowity zrost" lub „jądro kostnienia"? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij