Czerwienica (prawdziwa i rzekoma) - objawy i leczenie nadkrwistości
Michał Posmykiewicz

Czerwienica (prawdziwa i rzekoma) - objawy i leczenie nadkrwistości

Czerwienica prawdziwa (nadkrwistość) jest pierwotną chorobą mieloproliferacyjną, czyli chorobą charakteryzującą się nadprodukcją jednego lub kilku składników morfotycznych krwi. W przypadku czerwienicy prawdziwej dochodzi do zwiększenia się przede wszystkim liczby czerwonych krwinek, czyli erytrocytów, zwiększeniu jednak często ulega też liczba płytek krwi oraz granulocytów.

Jakie są objawy czerwienicy prawdziwej?

Objawy w przebiegu czerwienicy prawdziwej są uzależnione przede wszystkim od stopnia zaawansowania choroby, liczby poszczególnych krwinek, zwiększonej objętości krwi krążącej oraz powikłań zakrzepowo-zatorowych i krwotocznych. Zdarza się, że u niektórych pacjentów czerwienica prawdziwa jest rozpoznawana przypadkowo, w czasie rutynowo wykonywanej morfologii krwi. U pacjentów, u których choroba trwa już od jakiegoś czasu, są obecne  przede wszystkim objawy związane z zespołem nadmiernej lepkości. Pacjenci z czerwienicą prawdziwą skarżą się zatem na ból i zawroty głowy, szumy w uszach oraz zaburzenia widzenia. Typowym objawem nadkrwistości jest również świąd skóry, który nasila się zwłaszcza po gorącej kąpieli. Ponadto, często obecne jest również nadciśnienie tętnicze, osłabienie, utrata masy ciała, jak również uczucie pełności w jamie brzusznej i ból brzucha, który spowodowany jest powiększeniem się śledziony. Zdarza się, że u pacjenta w przebiegu czerwienicy prawdziwej dochodzi również do powikłań zakrzepowych, takich jak udar mózgu, zawał serca, zakrzepica żył powierzchownych. W badaniu przedmiotowym u pacjenta z czerwienicą prawdziwą lekarz stwierdza również powiększenie śledziony, bardzo często dochodzi również do powiększenia wątroby. Ponadto, obecne bywa również ciemnoczerwone zabarwienie skóry twarzy oraz małżowin usznych. Typowa jest też sinica obwodowa, jak również bolesny rumień rąk i stóp, przekrwienie i zaczerwienienie błon śluzowych jamy ustnej i spojówek oraz siatka zastoinowych naczyń żylnych widoczna w badaniu dna oka (mówi się, że jest to tzw. czerwienicze dno oka).

Należy pamiętać o tym, że przebieg czerwienicy prawdziwej przez wiele lat może być zupełnie bezobjawowy, a objawy nadkrwistości mogą rozwijać się dopiero wraz z upływem lat trwania choroby. 

Jak rozpoznaje się czerwienice prawdziwą?

Rozpoznanie czerwienicy prawdziwej stawia się na podstawie morfologii krwi obwodowej, w której stwierdza się zwiększoną liczbę krwinek czerwonych, czyli erytrocytów oraz podwyższone stężenie hemoglobiny i hematokrytu. Ponadto, często obecna jest nadpłytkowość (ilość płytek krwi przekracza 400 tys.), często też wielkość i kształt płytek krwi jest nieprawidłowy. Rośnie również ilość białych krwinek (leukocytoza zwykle przekracza 10 tys.), zwykle zwiększa się ilość neutrofilów, czyli granulocytów obojętnochłonnych. Ponadto, do postawienia rozpoznania czerwienicy prawdziwej niezbędna jest również trepanobiopsja szpiku i biopsja aspiracyjna. Wykonuje się też badania molekularne, w których oznacza się mutacje genu JAK2. 

W jaki sposób wygląda leczenie nadkrwistości?

Leczenie czerwienicy prawdziwej uzależnione jest przede wszystkim od występowania czynników ryzyka powikłań zakrzepowych, do których zalicza się wiek powyżej 60 roku życia oraz przebyte powikłania zakrzepowe. Jedną z metod leczenia nadkrwistości są upusty krwi. Wykonuje się je u wszystkich chorych co 2-3 dni, jednorazowo upuszcza sie 200-500 ml krwi, tak, aby uzyskać poziom hematokrytu poniżej 45%. U pacjenta z dużym ryzykiem powikłań zakrzepowych, nietolerancja lub zależnością od częstych upustów krwi, objawowym i postępującym powiększeniem śledziony, ciężkimi objawami podmiotowymi, liczbą płytek krwi utrzymującą się na poziomie powyżej 1,5 mln i narastającą leukocytozą, stosuje się leki cytoredukcyjne. Do leków tych zalicza się przede wszystkim hydroksymocznik, jak również interferon alfa i busulfan. Ponadto, u wszystkich chorych bez przeciwwskazań stosuje się też leczenie przeciwpłytkowe. Stosuje się wtedy takie preparaty jak kwas acetylosalicylowy, klopidogrel czy też tiklopidynę. Dodatkowo leczenie nadkrwistości obejmuje też modyfikacje czynników ryzyka sercowo-naczyniowego, jest to zatem profilaktyka lub leczenie nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, otyłości, hipercholesterolemii oraz zaprzestanie palenia tytoniu. Leczenie nadkrwistości obejmuje również leczenie powikłań krwotocznych. Pacjent poddany leczeniu czerwienicy prawdziwej po uzyskaniu prawidłowego stężenia hemoglobiny w morfologii krwi obwodowej, musi być okresowo w zależności od potrzeb poddany właśnie kontroli morfologii oraz ewentualnych powikłań, przede wszystkim narastania powiększania się śledziony.

Przeżywalność chorych powyżej 65 roku życia cierpiących z powodu czerwienicy prawdziwej jest bardzo podobna jak w populacji ogólnej w tym samym wieku, natomiast w przypadku młodszych chorych jest niestety mniejsza, głównie na skutek powikłań, jakie może nieść za sobą czerwienica prawdziwa. 

Czerwienica rzekoma i wtórna 

Poza czerwienicą prawdziwą czasami można też stwierdzić czerwienice rzekomą oraz wtórną. 

Czerwienica rzekoma, czyli tzw. czerwienica względna, może powstać w następstwie odwodnienia organizmu, jak również na skutek zwiększonego spożywania alkoholu, otyłości czy też zwiększonej utraty białka, do której może dojść na skutek rozległych oparzeń lub też w przebiegu enteropatii.

Jeśli zaś chodzi o czerwienice wtórną, bardzo często do jej rozwoju dochodzi na skutek niedotlenienia organizmu i zwiększonego wydzielina erytropoetyny w przebiegu chorób płuc i serca (szczególnie  w przypadku siniczych wad serca), jak również na skutek przebywania na dużych wysokościach, u palaczy czy też na skutek zespołu obturacyjnego bezdechu podczas snu. Ponadto, do rozwoju  czerwienicy wtórnej może też dojść w wyniku zwiększonego wytwarzania erytropoetyny, które jest niezależne od niedotlenienia tkanek. Taka sytuacja może mieć miejsce w przebiegu zespołu Cushinga, w hiperaldosteronizmie pierwotnym, na skutek przyjmowania steroidów anabolicznych oraz w przebiegu nowotworów wydzielających erytropoetynę (zalicza się do nich miedzy innymi raka wątrobowo-komórkowego, raka nerki, guza chromochłonnego). Czasami do rozwoju czerwienicy wtórnej dochodzi po przeszczepie nerki, etiologia jej rozwoju jest wtedy nieznana. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Haluksy – przyczyny, objawy, leczenie palucha koślawego. Ćwiczenia na haluksy

    Haluksy, inaczej paluch koślawy, to schorzenie, którego objawem jest deformacja stopy polegająca na znacznym odchyleniu palucha na zewnątrz oraz jednoczesnym odchyleniu I kości śródstopia w kierunku wewnętrznej krawędzi stopy. Haluksy to nie tylko defekt kosmetyczny, ale również problem zdrowotny. Haluksy mogą powodować silny ból, ograniczenie ruchomości palców stopy, mogą się również przyczyniać do powstawania zmian zwyrodnieniowych w obrębie innych stawów kończyn dolnych. Jak leczy się haluksy?

  • Liszajec zakaźny – przyczyny, objawy, leczenie. Jak można zapobiec zarażeniu?

    Liszajec zakaźny jest bakteryjną chorobą skóry wywoływaną przez zakażenie paciorkowcami lub gronkowcami. Cechuje się wysoką zakaźnością dla otoczenia. Charakterystycznym objawem liszajca zakaźnego jest obecność pęcherzyków oraz żółtawych, miodowych strupów. Jak się go leczy? 

  • Czy „latające kleszcze” mogą zagrażać ludziom? W jaki sposób się przed nimi chronić?

    Strzyżaki sarnie obecne w polskich lasach, potocznie zwane „latającymi kleszczami”, to pasożyty, które żerują głównie na dzikich zwierzętach, ale zdarza się, że tymczasowo, także ludziach. Podobnie jak kleszcze, żywią się krwią, nie są jednak pajęczakami. Ukąszenia strzyżyków są wyjątkowo bolesne i mogą być niebezpieczne dla alergików. Te stawonogi mogą być wektorem, który przenosi różne chorobotwórcze drobnoustroje.

  • Masaż – rodzaje, wskazania, przeciwwskazania, techniki masażu stosowanego w fizjoterapii

    Masaż jest jedną z najstarszych terapii leczniczych. Termin ten jest używany do opisania szerokiej gamy zabiegów fizjoterapeutycznych, które mają odmienne wskazania, przeciwwskazania, różnią się rodzajem stosowanego ucisku i intensywnością zabiegu. Także efekty masażu, w zależności od jego rodzaju, mogą być odmienne. Część terapii służy wyłącznie relaksowi i głębokiemu odprężeniu (masaż relaksacyjny), część stosuje się natomiast w leczeniu schorzeń układu ruchu czy układu nerwowego (masaż leczniczy). 

  • Nowa metoda oceny wieku biologicznego. Skaner oczu odczyta, jak szybko się starzejesz

    U każdego człowieka proces starzenia się przebiega w indywidualnym tempie. Do tej pory nie powstała uniwersalna metody śledzenia wieku biologicznego. Naukowcy z Bostonu stworzyli nieinwazyjną technologię skanowania oczu, a dokładniej białek soczewki, która zapewnia szybki i obiektywny pomiar molekularnego starzenia się organizmu, co w przyszłości może mieć istotne znaczenie dla medycyny klinicznej.

  • Jak działają tabletki na rzucenie palenia? Czy te preparaty pomagają nie przytyć w trakcie kuracji?

    Palacze, chcąc rzucić nałóg, próbują wspomóc ten proces, stosując tzw. tabletki na rzucanie palenia, które zawierają w swoim składzie cytyzynę albo żywicę nikotynową. Działanie tych substancji ma na celu pozbycie się uczucia głodu nikotynowego, a tym samym skuteczne rzucenie palenia, niemniej mechanizm ich wpływu na organizm jest odmienny. Przyjmuje się, że cytyzyna zwiększa skuteczność zerwania z nałogiem lepiej niż wykorzystywana w nikotynowej terapii zastępczej żywica nikotynowa, niemniej cechuje się także większą ilością działań niepożądanych. Jakie to skutki uboczne, czy można nie przytyć, rzucając palenie oraz co wspólnego mają antydepresanty z rzucaniem palenia? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Coraz bliżej powstania skutecznej „pigułki na cukrzycę”. Naukowcy opracowali system doustnego dostarczania leków insulinowych

    Dla osób zmagających się z cukrzycą podstawowym mechanizmem aplikacji insuliny jest jej wstrzyknięcie podskórne. Wiele osób w obawie przed bólem opóźnia rozpoczęcie terapii, średnio o dwa lata. Technologia opracowana w ramach Trabolsi Research Group w NYU Abu Dhabi (NYUAD) może poprawić sytuację pacjentów z cukrzycą, uwolnić ich od dyskomfortu i skutków ubocznych częstych iniekcji. Na czym polega innowacja? Czym są nCOF? Dlaczego doustna metoda podawania leku może być skuteczniejsza?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij