Alergia - piętno cywilizacji

Okres wiosenny, poza budzącą się do życia przyrodą i coraz ładniejszą pogodą, jest dla wielu osób początkiem problemów związanych z alergią.

Choroba alergiczna jest uwarunkowana genetycznie i występuje rodzinnie. W większości przypadków nie można jej zapobiec. Za alergię jest odpowiedzialny gen znajdujący się na piątym chromosomie. Wykrycie uczulenia następuje wtedy, gdy predysponowana rodzinnie osoba ma zetknięcie z substancją uczulającą. Alergia może ujawnić się zarówno w wieku niemowlęcym, jak i dziecięcym, u nastolatków lub osób dorosłych.

Na rozwój alergii bardzo duży wpływ mają warunki zewnętrzne, jak chociażby zanieczyszczenie środowiska. Dlatego choroba ta jest charakterystyczna dla dużych aglomeracji miejskich, gdzie spaliny i mikrocząsteczki przeróżnych odpadów są wszechobecne w powietrzu i powodują podrażnienie układu oddechowego. Postęp cywilizacyjny sprzyja wytwarzaniu sztucznych produktów i chemikaliów, które nie pozostają bez wpływu na zdrowie. Częstsze przebywanie w zamkniętych pomieszczeniach, które są zbudowane z syntetycznych materiałów również pośrednio wpływa na rozwój alergii. Z kolei mieszkańcy wsi mają świeże powietrze, ale są narażeni na więcej pyłków. Niektórzy wiążą przyczyny alergii z nadmierną higieną, bowiem w krajach mniej rozwiniętych choroby alergiczne są o wiele rzadsze.

Nie ma jednoznacznej przyczyny tej choroby, ale jedno jest pewne – obecnie na to schorzenie choruje ok. 20-30%  populacji a liczba ta stale i systematycznie się zwiększa. Przewidywania są zatrważające, bowiem w połowie XXI wieku prawie każdy z niemowląt będzie alergikiem.

Najczęstsze objawy

Organizm mający styczność z substancją uczulającą zaczyna wytwarzać przeciwciała, co najczęściej objawia się przez:

  •     wysypkę lub swędzące zmiany na skórze,
  •     zaczerwienienie,
  •     katar i zatkany nos,
  •     kaszel, któremu nie towarzyszą inne objawy przeziębienia,
  •     łzawienie i zaczerwienienie oczu, zapalenie spojówek,
  •     ból brzucha,
  •     biegunka,
  •     duszności,
  •     spadek ciśnienia,

Jeżeli któraś z powyższych dolegliwości zdarza się bardzo często lub utrzymuje się od dłuższego czasu należy skontaktować się z lekarzem pierwszego kontaktu, który skieruje do specjalisty.

Rozpoznajemy alergię

Alergię można rozpoznać tylko wtedy, gdy pojawią się charakterystyczne objawy towarzyszące zetknięciu się z alergenem. Najbardziej niebezpieczną reakcją organizmu jest tzw. wstrząs anafilaktyczny (anafilaksja). Jest to zaburzenie krążenia oraz niewydolność układu oddechowego, często towarzyszy mu utrata przytomności. Objawia się przede wszystkim pieczeniem lub swędzeniem języka, widocznym puchnięciem, drgawkami, nudnościami, wymiotami, zawrotami głowy oraz znacznym osłabieniem. Bezpośrednią przyczyną jest najczęściej ukąszenie owadów, na przykład osy, węża lub niektóre leki, przykładowo penicylina. Wstrząs ten jest szczególnie niebezpieczny dla zdrowia i życia człowieka. Mając to na uwadze należy zdiagnozować alergen w możliwie początkowym stadium choroby.

Aby potwierdzić alergię stosuje się różne rodzaje badań. Najpopularniejsze z nich to:
 

  • testy skórne (punktowe lub płatkowe) – można je wykonać w każdym wieku. Bezpośrednio do lub na skórę rozprowadza się alergen o bardzo małym stężeniu. Pojawienie się zaczerwienienia lub innych objawów świadczy o uczuleniu na daną substancję.
  • testy ekspozycyjne – to celowe wywołanie objawów alergii poprzez zakroplenie roztworu na śluzówkę nosa, podanie go przez inhalację do oskrzeli lub w trakcie gastroskopii.
  • badanie stężenia immunoglobuliny IgE we krwi – pobrana krew jest poddana specjalnym badaniom laboratoryjnym.
  • diety eliminacyjne – są stosowane w przypadku alergii pokarmowych. Systematycznie po kolei wyklucza się z codziennego menu poszczególne potrawy, które są podejrzane o wywołanie alergii. Odstawienie wskazanych produktów z jadłospisu pomoże namierzyć substancję, która jest alergenem. Warto pamiętać, że u dzieci najczęstszą przyczyną dolegliwości alergicznych są produkty mleczne lub preparaty zawarte w pieczywie.
  • badania spirometryczne – wykonuje się w celu rozpoznania astmy. Badanie polega na pomiarze ilościowym wdychanego i wydychanego powietrza oraz uwzględnia się prędkość przypływu ilości powietrza wydychanego z największym natężeniem w ciągu sekundy. Badanie to służy również ocenie wydolności oddechowej człowieka.

Leczenie

Najlepszym sposobem jest oczywiście unikanie kontaktu z alergenem. Jednak nie zawsze jest to możliwe, dlatego też najczęściej stosuje się immunoterapię lub farmakoterapię.

Immunoterapia

Ma na celu zmniejszenie objawów alergicznych poprzez regularne podawanie szczepionki. Istnieją dwa sposoby jej podawania:

  1. podskórnie – w postaci zastrzyku
  2. miejscowo:
  • podjęzykowo – szczepionka jest trzymana pod językiem przez ok. 2 minuty i potem połykana. Niektóre szczepionki po upływie wskazanego czasu są wypluwane
  • donosowo – szczepionka ma postać roztworu wodnego i jest podawana do nosa
  • doustnie – w postaci kapsułek, kropli lub tabletek

Szczepionka jest podawana całorocznie lub sezonowo, najczęściej przez ok. 3-5 lat. Podczas leczenia mogą pojawić się uboczne reakcje, takie jak obrzęk, swędzenie, zaczerwienienie skóry, pokrzywka, nieżyt nosa, zaczerwienienie spojówek, nudności lub omdlenie. Dlatego też w trakcie leczenia pacjent wymaga nadzoru lekarza przez ok. 60 minut. Immunoterapia jest przeciwwskazana podczas ostrych stanów zapalnych układu oddechowego, ciężkich chorób nowotworowych, gruźlicy oraz w przypadku chorób psychicznych.

Farmakoterapia

Leki na alergię mają za zadanie złagodzić objawy chorobowe, ale nie likwidują przyczyny choroby. Jest to proces długotrwały i prawidłowo prowadzony powoduje ustąpienie objawów. Leczenie polega na stosowaniu kilku grup farmakologicznych. Najczęściej stosowane to:

  • leki przeciwhistaminowe – powodują zlikwidowanie typowych objawów alergii, powinny być stosowane przez cały czas występowania symptomów.
  • glikokortykosteroidy – działają przeciwzapalnie i prowadzą do ustępowania nawet silnych dolegliwości. Stosowane są na śluzówkę, zaś efekty są widoczne po kilku dniach.
  • kromony – wykazują działanie profilaktyczne oraz przeciwzapalne. Stosowane są dospojówkowo i donosowo. Leki z tej grupy działają po upływie 1-4 tygodni, dlatego koniecznie muszą być stosowane systematycznie.
  • leki sympatykomimetyczne – są stosowane uzupełniająco i oddziałują na układ nerwowy. Bierze się je doraźnie, nie dłużej niż przez 6 dni, ponieważ systematycznie podawane powodują uszkodzenie błony śluzowej.

Pamiętaj!

  • Alergia jest chorobą dziedziczną i nieuleczalną, ale odpowiednia terapia pomaga usunąć jej uciążliwe objawy.
  • Może pojawić się w każdym wieku.
  • Zaczynając leczenie farmakologiczne należy mieć na uwadze to, że alergia jest chorobą na całe życie a terapia polega na przyjmowaniu leków z grup
  • W przypadku pojawienia się objawów alergii należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem rodzinnym, który skieruje do specjalisty, najczęściej laryngologa lub alergologa.
  • W mieszkaniach alergików nie powinno być mebli tapicerowanych oraz dywanów, pościel należy zmieniać często oraz stale wietrzyć mieszkanie. W pomieszczeniu nie wolno również palić papierosów. Nie powinno się trzymać zwierząt.
  • Częstym alergenem są kosmetyki. Należy więc używać produktów hipoalergicznych, zaś przed zastosowaniem wykonać test – nanieść odrobinę preparatu na przedramię i poczekać ok. 24 godzin na wystąpienie reakcji.
  • Zdarza się, że uczulać może jakiś składnik proszku do prania. Wówczas należy zmienić proszek na hipoalergiczny, najlepiej z serii dziecięcej i prać w nim nawet odzież dla dorosłych.
  • Osoby, które są uczulone na pyłki roślin, powinny codziennie śledzić prognozę pogody, w której podawane są informacje o stężeniu danych pyłków w powietrzu.
  • Na spacery warto wychodzić po deszczu lub pod wieczór, gdyż właśnie wtedy stężenie pyłków w powietrzu jest niższe.
  • Leczenie alergii odbywa się zawsze pod opieką lekarza. Bezwzględnie należy stosować wskazania lekarskie.
  • Nie można samodzielnie stosować leków dostępnych w aptece bez recepty. Może to utrudnić odpowiednie rozpoznanie choroby, co w efekcie może prowadzić do nieprawidłowego leczenia.
  • Kiedy dziecko idzie do żłobka lub przedszkola, należy poinformować opiekunów o alergii. Warto ich także poinstruować, jak postępować w przypadku wstrząsu anafilaktycznego.   
  • Małe dzieci z rodzin, w których występuje alergia, należy chronić przede wszystkim przed roztoczami kurzu i alergenami zwierząt domowych.
  • Objawy alergii mogą same zaniknąć.
  • Nieleczona choroba alergiczna może prowadzić do rozwoju astmy.

Alergia jest chorobą na całe życie, dlatego należy się pogodzić z koniecznością stosowania określonych leków systematycznie i przez długi czas. Wszelkie potrzebne preparaty dostępne są w aptece, również bez recepty. Odpowiedni wybór zawsze można skonsultować z farmaceutą w aptece.


Podziel się:

Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus