Szczepienia w aptece. Lista chorób zakaźnych, przeciw którym zaszczepi farmaceuta

Od 2023 roku farmaceuci w aptekach mogą wykonywać szczepienia ochronne dla osób dorosłych (powyżej 18. roku życia) przeciwko wybranym chorobom. Program szczepień w aptekach obejmuje zarówno szczepienia bezpłatne dla określonych grup, jak i odpłatne w całości lub częściowo dla pozostałych pacjentów.

1. Szczepienia w aptece i nie tylko – nowe uprawnienia farmaceuty
2. Szczepienia refundowane w aptece – na co może zaszczepić farmaceuta w ramach refundacji?
3. Pozostałe choroby zakaźne, przeciw którym można się zaszczepić w aptece
4. Ważne informacje odnośnie do szczepień w aptekach
5. Jakie uprawnienia ma farmaceuta, który może wykonać szczepienie w aptece
6. Szczepienia w aptece – podsumowanie

Szczepienia w aptece i nie tylko – nowe uprawnienia farmaceuty

Od 14 lutego 2025 roku farmaceuci w Polsce uzyskali rozszerzone uprawnienia do wykonywania szczepień ochronnych w aptekach ogólnodostępnych – mogą szczepić osoby dorosłe (powyżej 18. roku życia) przeciwko wszystkim 26 chorobom zakaźnym ujętym w wykazie szczepień zalecanych (art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r.).

Nowelizacja ustawy wprowadza także możliwość wystawienia tzw. recept farmaceutycznych, w tym również tych podlegających refundacji, na wszystkie szczepienia, które można wykonać w aptece osobie dorosłej (dotychczas farmaceuci mogli wystawić tylko recepty pełnopłatne w sytuacji zagrożenia zdrowia oraz na szczepionkę przeciwko grypie). Co istotne, szczepienie musi być wykonane w tej aptece, w której farmaceuta wystawił na nie receptę. Ponadto farmaceuta posiadający odpowiednie uprawnienia przeprowadza badanie kwalifikacyjne przed zalecanymi szczepieniami ochronnymi wykonywanymi w aptece oraz sprawdza czy Pacjent jest uprawniony do świadczeń NFZ i posiada wskazania do immunizacji.

Szczepienia refundowane w aptece – na co może zaszczepić farmaceuta w ramach refundacji?

Według nowelizacji ustawy w aptece można zaszczepić się przeciwko 26 chorobom, niemniej nie wszystkie preparaty szczepionkowe i usługi szczepienia są refundowane.

20 sierpnia 2025 r. Minister Zdrowia opublikował obwieszczenie w sprawie wykazu szczepień ochronnych, które mogą być wykonywane w aptekach i finansowane w całości lub w części ze środków publicznych. Usługa kwalifikacji i podania szczepionki może być finansowana przez NFZ dla poniższych szczepień:

• Covid-19,
• grypa,
• pneumokoki,
• kleszczowe zapalenie mózgu (KZM),
• błonica,
• tężec,
• krztusiec,
• ludzki wirus brodawczaka (HPV),
• półpasiec,
• odra, świnka i różyczka,
• ostre nagminne porażenie dziecięce (poliomyelitis),
• wirusowe zapalenie wątroby typu A (WZW typu A),
• wirusowe zapalenie wątroby typu B (WZW typu B),
• wirusowe zapalenie wątroby typu A i B (WZW typu A),
• zakażenie wirusem syncytialnym układu oddechowego (RSV).

Od 1 lutego 2026 kwalifikacja i podanie szczepionki będzie mogło zostać sfinansowane przez NFZ dla kolejnych sześciu szczepień:

• ospie wietrznej,
• durowi brzusznemu,
• błonicy, tężcowi, krztuścowi i poliomyelitis (polio),
• meningokokom typu B i ACWY,
• żółtej gorączce (febrze).

Ile kosztują szczepionki w aptece?

NFZ opublikował ceny szczepionek w wersji pełnopłatnej oraz z refundacją. Osoby, które nie mają prawa do świadczeń NFZ lub nie spełniają kryteriów refundacji danej szczepionki, będą musiały uiścić pełną kwotę za preparat. Ile trzeba będzie zapłacić za szczepionkę w aptece?

Szczepionka przeciw grypie (Efluelda Tetra)

• pełna odpłatność: 163,44 zł;
• ze zniżką 50% (dla dorosłych powyżej 60. roku życia): 81,72 zł.

Szczepionka przeciw grypie (VaxigripTetra)

• pełna odpłatność: 53,26 zł;
• ze zniżką 50% (dla osób dorosłych): 26,86 zł;
• bezpłatnie (zniżka 100%): dla dorosłych po 65. roku życia (S).

Szczepionka przeciw grypie (Influvac Tetra)

• pełna odpłatność: 52,81 zł;
• ze zniżką 50% (dla osób dorosłych): 26,41 zł;
• bezpłatnie (zniżka 100%): dla dorosłych po 65. roku życia (S).

Szczepionka przeciw pneumokokom (Prevenar 13)

• pełna odpłatność: 280,22 zł;
• bezpłatnie (zniżka 100%): dla dorosłych po 65. roku życia, wyłącznie z uprawnieniem (S) ze zwiększonym (umiarkowanym do wysokiego) ryzyka choroby pneumokokowej tj. z przewlekłą chorobą serca, przewlekłą chorobą wątroby, przewlekłą chorobą płuc, cukrzycą, implantem ślimakowym, wyciekiem płynu mózgowo-rdzeniowego, wrodzoną lub nabytą asplenią, niedokrwistością sierpowatą i innymi hemoglobinopatiami, przewlekłą niewydolnością nerek, wrodzonym lub nabytym niedoborem odporności, uogólnioną chorobą nowotworową, zakażeniem wirusem HIV, chorobą Hodgkina, jatrogenną immunosupresją, białaczką, szpiczakiem mnogim, przeszczepem narządu litego.

Szczepionka przeciw półpaścowi (Shingrix)

• pełna odpłatność: 751,16 zł;
• ze zniżką 50% - 375,58 zł (profilaktyka półpaśca i neuralgii półpaścowej): osoby dorosłe o zwiększonym ryzyku zachorowania na półpasiec tj. z przewlekłą chorobą serca, przewlekłą chorobą płuc, cukrzycą, przewlekłą niewydolnością nerek, wrodzonym lub nabytym niedoborem odporności, uogólnioną chorobą nowotworową, zakażeniem wirusem HIV, chorobą Hodgkina, jatrogenną immunosupresją, białaczką, szpiczakiem mnogim, przeszczepem narządu litego, reumatoidalnym zapaleniem stawów, łuszczycą, łuszczycowym zapaleniem stawów, nieswoistym zapaleniem jelit, zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa, stwardnieniem rozsianym, toczniem układowym.

Szczepionka przeciw RSV (Abrysvo)

• pełna odpłatność: 817,72 zł;
• ze zniżką 50%: 408,86 zł; dla pacjentów 60-64 lat
• bezpłatnie (zniżka 100%): seniorzy po 65. roku życia (S).

Szczepionka przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego typy 16 i 18 (szczepionka Cervarix)

• pełna odpłatność: 278,88 zł;
• ze zniżką 50%: 139,44 zł dla dorosłych, profilaktyka zmian przednowotworowych szyjki macicy oraz raka szyjki macicy związanych przyczynowo z wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) typu 16 i 18.

WAŻNE! Farmaceuta ma możliwość wystawienia recepty z uprawnieniem S, ale jest zobowiązany zweryfikować wcześniej wystawione recepty z uprawnieniem S – to można obecnie zrobić tylko za pośrednictwem IKP udostępnionego przez Pacjenta - art. 43a. 1b ustawy o świadczeniach).

Pozostałe choroby zakaźne, przeciw którym można się zaszczepić w aptece

Pozostałe choroby zakaźne, przeciw którym można się zaszczepić w aptece (szczepionka oraz usługa szczepienia są odpłatne):

1. Cholera,
2. Dur brzuszny,
3. Gruźlica,
4. Inwazyjne zakażenia Haemophilus influenzae typu b,
5. Inwazyjne zakażenia Neisseria meningitidis (zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych),
6. Japońskie zapalenie mózgu,
7. Ospa wietrzna,
8. Wścieklizna,
9. Żółta gorączka.

Rozporządzenie przewiduje również możliwość podania szczepionki przeciwko rotawirusom, jednak obecnie żadna szczepionka dla osób dorosłych nie jest dostępna na polskim rynku.

Ważne informacje odnośnie do szczepień w aptekach

• Szczepienia w aptekach mogą być wykonywane tylko przez farmaceutów posiadających odpowiednie uprawnienia.
• Szczepienia w aptekach są dostępne dla osób dorosłych (powyżej 18. roku życia).
• Dzieci i młodzież (poniżej 18. roku życia) oraz kobiety ciężarne mogą być szczepione wyłącznie w placówkach gdzie kwalifikacji dokonuje lekarz (POZ).
• Nie wszystkie apteki oferują szczepienia, dlatego przed wizytą warto sprawdzić, czy dana apteka ma podpisaną umowę na wykonywanie szczepień.

Jakie uprawnienia ma farmaceuta, który może wykonać szczepienie w aptece

Farmaceuci, którzy wykonują szczepienia w aptekach, muszą spełniać określone wymagania i mieć odpowiednie uprawnienia:

1. Zakończenie specjalistycznego kursu szczepień: Farmaceuta musi ukończyć kurs z zakresu wykonywania szczepień ochronnych, który obejmuje zarówno część teoretyczną, jak i praktyczną. Kurs ten jest akredytowany przez Ministerstwo Zdrowia i jest niezbędny do uzyskania uprawnień do przeprowadzania szczepień.
2. Rejestracja w systemie: Farmaceuta ma obowiązek zweryfikować w dedykowanych systemach oraz dokumentacji medycznej Pacjenta prawo do świadczeń, wskazania do immunizacji oraz wcześniej podane szczepienia. Na podstawie dostarczonych lub udostępnionych przez Pacjenta dokumentów może też uzupełnić uprawnienia dodatkowe.
3. Posiadanie odpowiednich warunków lokalowych: Apteka, w której farmaceuta wykonuje szczepienia, musi być adekwatnie wyposażona – powinna zapewniać odpowiednie warunki sanitarno-epidemiologiczne do przeprowadzania takich usług.
4. Podpisanie umowy z NFZ: Apteka oferująca szczepienia refundowane musi mieć zawartą umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia (NFZ) w celu realizacji świadczeń refundowanych.
5. Przestrzeganie wytycznych i regulacji: Farmaceuta musi również przestrzegać regulacji prawnych dotyczących bezpieczeństwa szczepień i ochrony zdrowia pacjentów, a także dbać o odpowiednią dokumentację i raportowanie przeprowadzonych szczepień.

Szczepienia w aptekach to wygodne rozwiązanie, które przynosi korzyści zarówno pacjentom, jak i systemowi ochrony zdrowia, ponieważ zwiększa dostępność usług zdrowotnych.

Szczepienia w aptece – podsumowanie

Szczepienia w aptekach w Polsce w 2025 roku – farmaceuci mogą przeprowadzać szczepienia ochronne dla dorosłych (18+) przeciwko 26 chorobom zakaźnym, w tym przeciw grypie, pneumokokom, HPV, wściekliźnie i wielu innym (również szczepienia związane z medycyną podróży).

Bezpieczeństwo i dostępność szczepień w aptekach – farmaceuci posiadający odpowiednie uprawnienia i certyfikaty wykonują szczepienia zgodnie z najwyższymi standardami, zapewniając wygodny dostęp do usług ochrony zdrowia.

Szczepienia refundowane i odpłatne w aptekach – w aptekach można skorzystać ze szczepień refundowanych (m.in. grypa, pneumokoki) oraz odpłatnych, dostępnych z receptą farmaceuty, co czyni apteki kluczowym punktem systemu profilaktyki i ochrony zdrowia w Polsce.