Olej lniany – właściwości, działanie, przepisy
Maria Brzegowy

Olej lniany – właściwości, działanie, przepisy

Olej lniany: czy warto włączyć go do codziennego menu? Jakie korzyści płyną ze spożywania oleju lnianego na czczo? Z czym i jak można go jeść? Dowiedz się więcej na temat właściwości i zastosowań oleju lnianego. 

Olej lniany to, podobnie jak same ziarenka siemienia, popularny element dobrze zbilansowanej diety. Jakie są różnice w wartościach odżywczych pomiędzy nim, a nasionami lnu? Kto może po niego sięgać, do czego go dodawać i dlaczego warto włączyć do codziennej diety?  

Olej lniany – charakterystyka  

Olej lniany wytwarzany jest z nasion lnu tłoczonych na zimno. Same ziarna lnu mają silne właściwości przeciwmiażdżycowe, przeciwnowotworowe, poprawiają profil lipidowy oraz pomagają osobom zmagającym się z insulinoopornością. Działanie to zawdzięczają obecności m.in. nienasyconych kwasów omega-3, białka, błonnika pokarmowego, lignanów, witamin (C, E, z grupy B) oraz składników mineralnych (wapń, magnez, fosfor czy cynk). Aby jednak spełniały swoje zadanie, muszą zostać zmielone (tuż przed zjedzeniem) i zalane gorącą wodą.

Olej lniany czy ziarna lnu: który produkt wybrać?

Olej lniany, ze względu na swoją postać, automatycznie odznacza się wyższą zawartością omega-3, nie zawiera natomiast już błonnika, lignanów ani białka. Na pytanie więc, który produkt lepiej wybrać, nie ma jednoznacznej odpowiedzi.

Zarówno olej lniany, jak i ziarna lnu należą do grupy produktów zdrowych, stąd najlepszym rozwiązaniem byłoby wybieranie ich na przemian i zgodnie z przeznaczeniem. Przykładowo, olej lniany świetnie nada się do sałatki, z kolei ziarenka uzupełnią poranną owsiankę. Poważną różnicą będzie natomiast cena – olej lniany będzie produktem znacznie droższym niż ziarna siemienia lnianego. 

Właściwości i wartości odżywcze oleju lnianego 

Olej lniany zawdzięcza swoje właściwości przede wszystkim obecności niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, warunkujących prawidłowy rozwój i funkcjonowanie organizmu człowieka. Liczne badania potwierdzają, że kwasy omega-3 odznaczają się silnym działaniem kardioprotekcyjnym, dzięki czemu zapobiegają rozwojowi choroby wieńcowej. Natomiast wpływając przeciwzapalnie na organizm, chronią przed rozwojem schorzeń o charakterze przewlekłym niezakaźnym, m.in. przed cukrzycą, nowotworami czy chorobami układu nerwowego. 

Warto podkreślić, że zgodnie z aktualną wiedzą, olej lniany cechuje także pożądany stosunek kwasów omega-3 do omega-6, co dodatkowo zwiększa jego wartość odżywczą. 

Ponadto olej lniany bogaty jest w fitosterole: głównie beta-sitosterol, kampesterol czy stigmasterol oraz tokoferole. Dzięki nim wykazuje on działanie antyoksydacyjne, przeciwzapalne oraz przeciwnowotworowe, wzmacniając tym samym rolę kwasów tłuszczowych. 

Zastosowanie oleju lnianego – na serce, rany, zmarszczki i na czczo na zaparcia 

Wybrane badania potwierdzają korzyści wynikające z nawet krótkotrwałego stosowania w diecie oleju lnianego. W literaturze można znaleźć informacje m.in. o jego pozytywnej roli w leczeniu łagodnej hipercholesterolemii czy lekkiego nadciśnienia tętniczego. Zaleca się go także w diecie przy PCOS (zespole policystycznych jajników). Dodatkowo olej lniany sprzyja gojeniu się ran (działanie immunomodulujące omega-3) oraz poprawia pasaż jelitowy (np. olej lniany pity na czczo). 

Olej lniany znalazł swoje zastosowanie nie tylko w profilaktyce i leczeniu wielu chorób, ale również w kosmetyce. Uważa się, że może wpływać na poprawę wyglądu i stanu skóry poprzez wspomaganie jej nawodnienia oraz zmniejszanie szorstkości i podatności do łuszczenia się. W związku z tym często można znaleźć go w preparatach stosowanych w pielęgnacji włosów oraz ciała, a także w kremach przeciwzmarszczkowych. 

Jak stosować i jak przechowywać olej lniany? 

Olej lniany, ze względu na wysoką zawartość nienasyconych kwasów tłuszczowych podatnych na utlenienie, przeznaczony jest do spożywania na zimno. Nie należy go podgrzewać i używać do smażenia czy pieczenia, gdyż pod wpływem temperatury traci swoje cenne właściwości, a wręcz może okazać się szkodliwy. Olej lniany należy przechowywać w lodówce w ciemnej butelce, z daleka od źródeł światła. Przed zakupem trzeba sprawdzić datę ważności produktu – jak każdy tłuszcz podlega łatwemu jełczeniu w wyniku niewłaściwego i zbyt długiego przechowywania. Zaleca się, aby zużyć go możliwie najszybciej po otwarciu. 

Olej lniany i przepisy – z czym można go jeść? 

Olej lniany będzie idealnym dodatkiem do dań przyrządzanych na zimno. Sprawdzi się w różnego rodzaju sałatkach lub jako tłuszcz do polania pieczywa zamiast masła. Idealnie smakuje dodany do surówki z kiszonej kapusty, kasz czy sosów sałatkowych. Można go dodać także do koktajli na bazie mleka bądź w kefiru w celu zwiększenia kaloryczności i poprawy efektów smakowych. Olej lniany jest delikatny w smaku oraz w zapachu, stąd będzie pasował do większości dań. 

Przykładowe przepisy z olejem lnianym

Koktajl owocowy z olejem lnianym: do misy blendera wlej kefir, dodaj połówkę banana, świeże bądź mrożone truskawki, łyżkę oleju lnianego i łyżkę płatków owsianych górskich. Całość zblenduj do uzyskania jednolitej konsystencji. 

Sałatka Caprese z pomidorkami: mozarellę i pomidory malinowe pokrój w plasterki, ułóż naprzemiennie na podłużnym talerzyku, całość delikatnie posól i popieprz, polej olejem lnianym i posyp całymi listkami bazylii. 

Pasta jajeczna z musztardą: jajka ugotuj, obierz, przełóż do miski i dokładnie rozdrobnij widelcem. Następnie dodaj posiekaną drobno cebulę i szczypiorek, łyżkę musztardy i oleju lnianego, dopraw solą i pieprzem, wymieszaj.  

  1. L. Bartkowski, Nasiona lnu – naturalne źródło zdrowia i urody, Chemik 2013, 67, 3, 186-191. 
  2. M. Dzięcioł, J. Przysławski, Ocena wartości odżywczej i aktywności biologicznej wybranych olejów roślinnych dostępnych na rynku polskim w kontekście profilaktyki chorób dieto zależnych, Bromat. Chem. Toksykol. – XLVI, 2013, 1, str. 20 – 26. 
  3. A.H. Skoczyńska, E. Gluza i in., Linseed oil increases HDL3 cholesterol and decreases blood pressure in patients diagnosed with mild hypercholesterolaemia, Kardiol Pol. 2018;76(8):1242-1250. 
  4. F.A. Ebrahimi, M. Samimi i in., The Effects of Omega-3 Fatty Acids and Vitamin E Co-Supplementation on Indices of Insulin Resistance and Hormonal Parameters in Patients with Polycystic Ovary Syndrome: A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled Trial, Exp Clin Endocrinol Diabetes. 2017 Jun;125(6):353-359. 
  5. J. Wawryka, A. Teodorczyk, Z. Zdrojewicz, Zastosowanie lecznicze siemienia lnianego, Med. Rodz. 2017; 20(1): 41-47. 

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • L-karnityna – co to za związek i jak działa? Kiedy sięgnąć po preparaty z karnityną?

    L-karnityna to tzw. substancja witaminopodobna, pełniąca ważne dla funkcjonowania organizmu role. Pobieramy ją z pożywieniem w produktach mięsnych i mlecznych, jednak przede wszystkim jest ona syntetyzowana w organizmie. Czym zatem jest karnityna i jaki jest sens jej suplementacji? 

  • Adaptogeny – Rhodiola rosea – czym jest i jak działa? Właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania do stosowania różańca górskiego

    Preparaty z rożeńca górskiego są polecane w okresie zwiększonej pracy umysłowej oraz wyższego narażenia na stres. Jego suplementacja jest wskazana także podczas przesilenia wiosennego, które często objawia się nadmierną sennością, zmianami depresyjnymi lub ogólną apatią. Rhodiola rosea jest bogata w związki, takie jak rozawina, rozaryna i solidorozyd, czyli substancje obniżające napięcie i korzystanie wpływające na pracę układu nerwowego. Które preparaty z adaptogenem wybrać, jaka jest dzienna zalecana dawka różeńca górskiego i czy rhodiola rosea należy przyjmować na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Guma arabska (E414) – właściwości i zastosowanie. Jak guma akacjowa wpływa na zdrowie?

    Guma arabska to substancja o niezwykle uniwersalnym zastosowaniu: spotkamy ją zarówno w produktach spożywczych i w farmaceutykach, jak również w klejach i farbach. Czym jest i jakie ma właściwości? Czy jest dla nas zdrowa? A może jej obecność na liście dodatków do żywności powinna nas niepokoić? Poznajmy najciekawsze fakty. 

  • Adaptogeny – Żeń-szeń – czym jest i jak działa? Właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania do stosowania

    Żeń-szeń, nazywany również ginsengiem lub wszechlekiem, jest jednym z najlepiej opisanych adaptogenów. Według medycyny chińskiej powinno się stosować go jedynie w miesiącach zimowych. Żeń-szeń wpływa na poprawę funkcji kognitywnych (poznawczych), poprawia samopoczucie i pamięć, łagodzi stres oraz działa korzystanie na skórę i potencję seksualną. Na rynku można kupić wiele preparatów z żeń-szeniem, zarówno w formie tabletek, kapsułek czy płynnych ekstraktów. Który preparat z żeń-szeniem wybrać, jaka jest dzienna zalecana dawka tego adaptogenu oraz w jakiej porze dnia należy zażywać ten suplement? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Bromelaina – jak działa i jakie ma właściwości? Na co pomoże bromelina?

    Fitoskładniki, czyli substancje aktywne biologicznie pochodzenia naturalnego, niezwykle często wykazują pozytywne oddziaływanie na organizm ludzki. Zwracanie się ludzkości w stronę natury sprawia, że coraz więcej z nich staje się obiektem rzetelnych badań naukowych. Tym samym niejednokrotnie potwierdzone zostają przesłanki ich stosowania w ludowej medycynie. Co więcej, dokładne badania właściwości fitoskładników sprawiają, że stają się użyteczne w różnorodnych gałęziach przemysłu. Idealnym przykładem takiej substancji jest bromelaina. Pozyskiwana z ananasów, a stosowana między innymi w medycynie, kosmetyce, przemyśle spożywczym oraz tekstylnym. Jak działa i dlaczego jest tak wszechstronnie używana? Kiedy warto ją suplementować? Podpowiadamy! 

  • Witamina K – funkcje w organizmie i skutki niedoboru u dzieci i dorosłych. Witamina K dla noworodka

    Witamina K to tak naprawdę grupa witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, które odgrywają istotną rolę w procesie krzepnięcia krwi, metabolizmie kości i regulacji poziomu wapnia we krwi. Wyróżnia się witaminę K1 (filochinon), występującą w zielonych warzywach oraz witaminę K2 (menachinon), która jest syntezowana w układzie pokarmowym. Jakie są przyczyny i objawy niedoboru witaminy K? Dlaczego podaje się ją noworodkom tuż po urodzeniu?

  • Kreatyna – właściwości, działanie, efekty. Jak ją dawkować?

    Kreatyna – jakie pełni funkcje? Czy ma potencjał, aby stać się suplementem kojarzonym nie tylko z odżywkami dla sportowców? Czym różnią się jej formy? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań znajdziecie w poniższym artykule.

  • Witamina A – rola w organizmie, źródła, suplementacja

    Witamina A to nazwa grupy związków chemicznych, która odnosi się do rozpuszczalnych w tłuszczach retinoidów (m.in. retinolu) i niektórych karotenoidów (np. beta-karotenu). Witamina A wpływa na prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego, narządu wzroku, układu rozrodczego, a także na stan skóry (ma silne właściwości antyoksydacyjne). Niedobór witaminy A może prowadzić do poważnych komplikacji zdrowotnych, takich jak kłopoty ze wzrokiem. W jakich produktach szukać witaminy A?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij