Olej lniany – właściwości, działanie, przepisy
Maria Brzegowy

Olej lniany – właściwości, działanie, przepisy

Olej lniany: czy warto włączyć go do codziennego menu? Jakie korzyści płyną ze spożywania oleju lnianego na czczo? Z czym i jak można go jeść? Dowiedz się więcej na temat właściwości i zastosowań oleju lnianego. 

Olej lniany to, podobnie jak same ziarenka siemienia, popularny element dobrze zbilansowanej diety. Jakie są różnice w wartościach odżywczych pomiędzy nim, a nasionami lnu? Kto może po niego sięgać, do czego go dodawać i dlaczego warto włączyć do codziennej diety?  

Olej lniany – charakterystyka  

Olej lniany wytwarzany jest z nasion lnu tłoczonych na zimno. Same ziarna lnu mają silne właściwości przeciwmiażdżycowe, przeciwnowotworowe, poprawiają profil lipidowy oraz pomagają osobom zmagającym się z insulinoopornością. Działanie to zawdzięczają obecności m.in. nienasyconych kwasów omega-3, białka, błonnika pokarmowego, lignanów, witamin (C, E, z grupy B) oraz składników mineralnych (wapń, magnez, fosfor czy cynk). Aby jednak spełniały swoje zadanie, muszą zostać zmielone (tuż przed zjedzeniem) i zalane gorącą wodą.

Olej lniany czy ziarna lnu: który produkt wybrać?

Olej lniany, ze względu na swoją postać, automatycznie odznacza się wyższą zawartością omega-3, nie zawiera natomiast już błonnika, lignanów ani białka. Na pytanie więc, który produkt lepiej wybrać, nie ma jednoznacznej odpowiedzi.

Zarówno olej lniany, jak i ziarna lnu należą do grupy produktów zdrowych, stąd najlepszym rozwiązaniem byłoby wybieranie ich na przemian i zgodnie z przeznaczeniem. Przykładowo, olej lniany świetnie nada się do sałatki, z kolei ziarenka uzupełnią poranną owsiankę. Poważną różnicą będzie natomiast cena – olej lniany będzie produktem znacznie droższym niż ziarna siemienia lnianego. 

Właściwości i wartości odżywcze oleju lnianego 

Olej lniany zawdzięcza swoje właściwości przede wszystkim obecności niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, warunkujących prawidłowy rozwój i funkcjonowanie organizmu człowieka. Liczne badania potwierdzają, że kwasy omega-3 odznaczają się silnym działaniem kardioprotekcyjnym, dzięki czemu zapobiegają rozwojowi choroby wieńcowej. Natomiast wpływając przeciwzapalnie na organizm, chronią przed rozwojem schorzeń o charakterze przewlekłym niezakaźnym, m.in. przed cukrzycą, nowotworami czy chorobami układu nerwowego. 

Warto podkreślić, że zgodnie z aktualną wiedzą, olej lniany cechuje także pożądany stosunek kwasów omega-3 do omega-6, co dodatkowo zwiększa jego wartość odżywczą. 

Ponadto olej lniany bogaty jest w fitosterole: głównie beta-sitosterol, kampesterol czy stigmasterol oraz tokoferole. Dzięki nim wykazuje on działanie antyoksydacyjne, przeciwzapalne oraz przeciwnowotworowe, wzmacniając tym samym rolę kwasów tłuszczowych. 

Zastosowanie oleju lnianego – na serce, rany, zmarszczki i na czczo na zaparcia 

Wybrane badania potwierdzają korzyści wynikające z nawet krótkotrwałego stosowania w diecie oleju lnianego. W literaturze można znaleźć informacje m.in. o jego pozytywnej roli w leczeniu łagodnej hipercholesterolemii czy lekkiego nadciśnienia tętniczego. Zaleca się go także w diecie przy PCOS (zespole policystycznych jajników). Dodatkowo olej lniany sprzyja gojeniu się ran (działanie immunomodulujące omega-3) oraz poprawia pasaż jelitowy (np. olej lniany pity na czczo). 

Olej lniany znalazł swoje zastosowanie nie tylko w profilaktyce i leczeniu wielu chorób, ale również w kosmetyce. Uważa się, że może wpływać na poprawę wyglądu i stanu skóry poprzez wspomaganie jej nawodnienia oraz zmniejszanie szorstkości i podatności do łuszczenia się. W związku z tym często można znaleźć go w preparatach stosowanych w pielęgnacji włosów oraz ciała, a także w kremach przeciwzmarszczkowych. 

Jak stosować i jak przechowywać olej lniany? 

Olej lniany, ze względu na wysoką zawartość nienasyconych kwasów tłuszczowych podatnych na utlenienie, przeznaczony jest do spożywania na zimno. Nie należy go podgrzewać i używać do smażenia czy pieczenia, gdyż pod wpływem temperatury traci swoje cenne właściwości, a wręcz może okazać się szkodliwy. Olej lniany należy przechowywać w lodówce w ciemnej butelce, z daleka od źródeł światła. Przed zakupem trzeba sprawdzić datę ważności produktu – jak każdy tłuszcz podlega łatwemu jełczeniu w wyniku niewłaściwego i zbyt długiego przechowywania. Zaleca się, aby zużyć go możliwie najszybciej po otwarciu. 

Olej lniany i przepisy – z czym można go jeść? 

Olej lniany będzie idealnym dodatkiem do dań przyrządzanych na zimno. Sprawdzi się w różnego rodzaju sałatkach lub jako tłuszcz do polania pieczywa zamiast masła. Idealnie smakuje dodany do surówki z kiszonej kapusty, kasz czy sosów sałatkowych. Można go dodać także do koktajli na bazie mleka bądź w kefiru w celu zwiększenia kaloryczności i poprawy efektów smakowych. Olej lniany jest delikatny w smaku oraz w zapachu, stąd będzie pasował do większości dań. 

Przykładowe przepisy z olejem lnianym

Koktajl owocowy z olejem lnianym: do misy blendera wlej kefir, dodaj połówkę banana, świeże bądź mrożone truskawki, łyżkę oleju lnianego i łyżkę płatków owsianych górskich. Całość zblenduj do uzyskania jednolitej konsystencji. 

Sałatka Caprese z pomidorkami: mozarellę i pomidory malinowe pokrój w plasterki, ułóż naprzemiennie na podłużnym talerzyku, całość delikatnie posól i popieprz, polej olejem lnianym i posyp całymi listkami bazylii. 

Pasta jajeczna z musztardą: jajka ugotuj, obierz, przełóż do miski i dokładnie rozdrobnij widelcem. Następnie dodaj posiekaną drobno cebulę i szczypiorek, łyżkę musztardy i oleju lnianego, dopraw solą i pieprzem, wymieszaj.  

  1. L. Bartkowski, Nasiona lnu – naturalne źródło zdrowia i urody, Chemik 2013, 67, 3, 186-191. 
  2. M. Dzięcioł, J. Przysławski, Ocena wartości odżywczej i aktywności biologicznej wybranych olejów roślinnych dostępnych na rynku polskim w kontekście profilaktyki chorób dieto zależnych, Bromat. Chem. Toksykol. – XLVI, 2013, 1, str. 20 – 26. 
  3. A.H. Skoczyńska, E. Gluza i in., Linseed oil increases HDL3 cholesterol and decreases blood pressure in patients diagnosed with mild hypercholesterolaemia, Kardiol Pol. 2018;76(8):1242-1250. 
  4. F.A. Ebrahimi, M. Samimi i in., The Effects of Omega-3 Fatty Acids and Vitamin E Co-Supplementation on Indices of Insulin Resistance and Hormonal Parameters in Patients with Polycystic Ovary Syndrome: A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled Trial, Exp Clin Endocrinol Diabetes. 2017 Jun;125(6):353-359. 
  5. J. Wawryka, A. Teodorczyk, Z. Zdrojewicz, Zastosowanie lecznicze siemienia lnianego, Med. Rodz. 2017; 20(1): 41-47. 

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Dynia – wartości odżywcze i właściwości lecznicze. Dietetyczne przepisy z dynią

    Dynia jest warzywem bogatym w witaminy i minerały m.in. magnez, selen, potas i cynk. Stanowi także źródło białka i błonnika pokarmowego. Kto powinien włączyć ją do swojej diety? Jakie właściwości mają pestki z dyni i olej z dyni? Czy to warzywo będzie odpowiednie dla cukrzyków?  

  • Grzyby – właściwości i wartości odżywcze. Jak je przyrządzać, suszyć i mrozić? Jak uniknąć zatrucia grzybami?

    Niskokaloryczne i bogate w łatwo przyswajalne biało oraz błonnik pokarmowy – mowa o grzybach, które Polacy chętnie zbierają i spożywają. Są cenione nie tylko za ich smak, ale także za ich wpływ na zdrowie. Które grzyby warto zbierać? Jaka jest różnica pomiędzy grzybami niejadalnym a trującymi? I najważniejsze – jak uniknąć zatrucia grzybami? Podpowiadamy. 

  • Borowik szatański – charakterystyka i występowanie. Objawy zatrucia borowikiem szatańskim i pierwsza pomoc przy zatruciu

    Borowik szatański, szatan, diablik, smoczy łeb – nie bez powodu ma tak złowieszcze nazwy – należy do grupy grzybów trujących, które po spożyciu mogą wywołać silne dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego i nie tylko. Jak odróżnić borowika szatańskiego od szlachetnego? Jakie są objawy zatrucia borowikiem szatańskim? Co zrobić, gdy dojdzie do zatrucia? Podpowiadamy.

  • Cukier muscovado – właściwości i zastosowanie

    Ciemnej barwy, o karmelowym, przyjemnym smaku – sprawdzi się w wielu daniach na słodko i na wytrawnie. Od wielu już lat uważany za lepszy zamiennik tradycyjnego białego cukru otrzymywanego z buraków, ale czy zasłużenie? Czy cukier muscovado dostarcza mniej kalorii? Czy jest zdrowszy? Do czego można go jeszcze wykorzystać? 

  • Rabarbar – wartości odżywcze, właściwości i przepisy z rabarbarem

    Rabarbar nieodłącznie kojarzy się nam ze smakami lata. Gdy nadchodzi na niego sezon, niejeden z nas kupuje go z zamiarem przygotowania pysznego ciasta drożdżowego lub kompotu z jego dodatkiem. Jakie właściwości posiada rabarbar? Gdzie znalazł swoje zastosowanie i kto może, a kto nie powinien po niego sięgać? 

  • Dieta przeciwnowotworowa – zasady, wskazówki, produkty antyrakowe

    Uniwersalnej diety mającej na celu zmniejszyć ryzyko rozwoju choroby nowotworowej nie ma. Istnieje jednak sporo doniesień w temacie poszczególnych składników pożywienia, które takie działanie mogą wykazywać. Równolegle należy wspomnieć i o czynnikach, które będą działać pronowotworowo. Po które produkty sięgać na co dzień, a które ograniczyć? Jakie są zasady diety obniżające ryzyko zachorowania na raka? 

  • Który probiotyk na zdrowe jelita wybrać? Tabletka, żel, koncentrat probiotyczny

    Wsparcie organizmu poprzez dbanie o odpowiedni poziom odporności jest wskazane nie tylko w okresie jesienno-zimowym, ale przez cały rok. Osłabienie może wystąpić zarówno na skutek przeziębienia, grypy, przyjmowania leków immunosupresyjnych, zatrucia pokarmowego, braku snu, nieodpowiedniej diety czy antybiotykoterapii. Żeby wspomóc się w tych okresach można sięgnąć po probiotyki, które na rynku aptecznym dostępne są m.in. w postaci napojów, tabletek czy żelu. Czym jest koncentrat probiotyczny, czy w ciąży można łykać probiotyki i jak najlepiej przyjmować te preparaty? Odpowiedzi na te pytania znajdują się niniejszym artykule.

  • Soja – czy jest zdrowa?

    Budząca od lat kontrowersje soja jest jedną z ważniejszych roślin uprawnych na świecie, zaraz po pszenicy, kukurydzy i ryżu. Zdaniem wielu badaczy, jej spożycie może wiązać się z wieloma potencjalnymi korzyściami zdrowotnymi, w tym m.in. profilaktyką chorób układu sercowo-naczyniowego, osteoporozy oraz z łagodzeniem objawów okresu menopauzalnego.   

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij