×
DOZ.PL Darmowa
aplikacja
DOZ.pl
Zainstaluj

Drgawki gorączkowe – przyczyny, rodzaje, postępowanie

Drgawki gorączkowe pojawiają się najczęściej u dzieci, są bowiem reakcją niedojrzałego jeszcze układu nerwowego na znacznie podwyższoną temperaturę ciała. Jak postępować w przypadku wystąpienia drgawek gorączkowych u dziecka? Czy drgawki gorączkowe mogą się powtarzać i czy świadczą o zwiększonym ryzyku pojawienia się padaczki?

Czym są drgawki gorączkowe?

Drgawki gorączkowe to napady drgawek z towarzyszącą im gorączką, które występują u dzieci pomiędzy 6 miesiącem a 5 rokiem życia, u których wykluczono ostrą chorobę ośrodkowego układu nerwowego. Zdarza się, że epizody drgawek gorączkowych pojawiają się też u starszych dzieci, jednak najczęściej są one obecne w wymienionym powyżej przedziale wiekowym. Drgawki gorączkowe są częstsze u chłopców niż u dziewczynek.

Drgawki gorączkowe – przyczyny

Przede wszystkim wpływ na powstanie drgawek gorączkowych u dziecka ma stopień zwyżki temperatury ciała, jak również wiek dziecka – im dziecko młodsze, tym jego ośrodkowy układ nerwowy jest mniej dojrzały i tym samym ryzyko rozwoju u niego drgawek gorączkowych wzrasta. Ponadto wpływ na rozwój drgawek gorączkowych u dzieci mają także w dużej mierze predyspozycje genetyczne, w niektórych rodzinach, w których obecne były drgawki gorączkowe, stwierdzono sprzężenie cechy z markerami na chromosomach 8 i 9.

Drgawki gorączkowe u dzieci – rodzaje 

Drgawki gorączkowe mogą przebiegać pod postacią napadów prostych i złożonych, które różnią się między sobą nie tylko obrazem klinicznym, ale również rokowaniem i postępowaniem klinicznym. Zdecydowana większość wszystkich napadów drgawek gorączkowych to napady proste. Mają one postać jednorazowych, krótkotrwałych drgawek uogólnionych, zwykle o charakterze toniczno-klonicznym. 

Jeśli zaś chodzi o napad drgawek złożonych, to przebiega on w zupełnie inny sposób. Przed wszystkim ma on charakter drgawek ogniskowych (nie drga wówczas całe ciało dziecka, a jedynie wybrany element, np. ręce czy nogi). Poza tym drgawki złożone trwają też zdecydowanie dłużej niż drgawki proste – czas ich trwania wynosi bowiem zawsze powyżej 15 min. Dodatkowo drgawki złożone mają też tendencję do nawrotów, zwykle kolejny ich napad będzie obecny w przeciągu 24 godzin. 

Jeśli u dziecka w czasie napadu drgawek gorączkowych wystąpi jeden z tych elementów, wtedy istnieje duże ryzyko, że dojdzie u dziecka w przyszłości do rozwoju padaczki. Poza tym większe ryzyko rozwoju padaczki niesie za sobą też sytuacja, w której drgawki gorączkowe pojawiają się u dziecka w temperaturze poniżej 38,5 st. C.

Ryzyko nawrotu drgawek gorączkowych jest tym większe, im młodsze jest dziecko w czasie wystąpienia pierwszego napadu drgawek gorączkowych.

Drgawki gorączkowe u dzieci – diagnostyka

Przede wszystkim dziecko, u którego obecne były drgawki gorączkowe, powinno zostać zbadane przez lekarza neurologa, aby dzięki temu można było wykluczyć inne przyczyny drgawek, przede wszystkim chodzi tu o wykluczenie zapalenia opon mózgowo–rdzeniowych. Poza tym dziecko powinno mieć pobraną krew do badań laboratoryjnych: morfologii krwi, elektrolitów oraz białka CRP i prokalcytoniny, czyli wskaźników stanu zapalnego, dzięki którym będzie można już z całą pewnością zdiagnozować infekcję i jej charakter – czy jest to infekcja wirusowa czy też bakteryjna. Po badaniu przez lekarza neurologa zapada też zazwyczaj decyzja o tym, czy nie ma konieczności wykonania tomografii komputerowej głowy, aby wykluczyć ewentualne inne przyczyny drgawek, przede wszystkim chodzi o ewentualną obecność guza. Zwykle natomiast neurolog nie zaleca wykonywania dziecku EEG – pojedyncze badanie bowiem, w czasie trwania infekcji, ma ograniczoną wartość diagnostyczną – wykonane wkrótce po incydencie drgawek zazwyczaj i tak wykazuje ono zmiany uogólnione będące wynikiem niedotlenienia spowodowanego przez same drgawki.

Drgawki gorączkowe a rozwój padaczki

W przypadku prostych drgawek gorączkowych rokowanie co do rozwoju u dziecka padaczki jest bardzo dobre i tak naprawdę nie różni się ono od tzw. ryzyka populacyjnego, czyli ryzyka, które jest obecne u dzieci, u których nigdy nie doszło do epizodu drgawek gorączkowych (zaledwie około 1 proc.) W przypadku natomiast drgawek złożonych ryzyko rozwoju epilepsji u dziecka jest wyższe i wynosi ono około 8 proc.

Drgawki gorączkowe u dzieci – leczenie

W przypadku drgawek gorączkowych powinno się działać zarówno doraźnie, jak i długofalowo.

Działanie doraźne w przypadku drgawek gorączkowych u dziecka obejmuje ich przerwanie oraz obniżenie temperatury ciała. Do przerwania drgawek gorączkowych służą doodbytnicze wlewki z diazepamu, w celu obniżenia gorączki stosuje się natomiast preparaty ibuprofenu lub też paracetamolu.

W przypadku zaś działania długofalowego u dzieci, u których w przeszłości stwierdzono napad drgawek gorączkowych, przede wszystkim należy przykładać wielką wagę do tego, aby nie dopuścić do wzrostu temperatury ciała powyżej 38 st. C. Dlatego też u maluchów, u których obecne był drgawki gorączkowe, kiedy tylko zaczyna pojawiać się infekcja, a temperatura ciała zaczyna narastać, rodzice od razu powinni włączać leki przeciwgorączkowe i ewentualnie schładzać dziecko po to, aby nie dopuścić do nadmiernego wzrostu gorączki. Poza tym rodzice w takiej sytuacji powinni już być zaopatrzeni we wlewki z diazepamu, które może przepisać pediatra w poradni POZ. Dzięki temu w sytuacji, kiedy pomimo obniżania temperatury ciała i tak dojdzie u dziecka do rozwoju drgawek gorączkowych, rodzice sami będą mogli przerwać ich napad bez konieczności wzywania pogotowia ratunkowego, które będzie można wezwać do dziecka już na spokojnie, po opanowaniu napadu.

Bibliografia  zwiń/rozwiń

  1. A. Dobrzańska, J. Ryżko, Pediatria do LEK i PES. Podręcznik do Lekarskiego Egzaminu Końcowego i Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego, Wydawnictwo Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2014.
  2. R. Michałowicz, S. Jóźwiak, Neurologia dziecięca, Wydawnictwo Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2000.

Podziel się: