Jakim radom nie ufać – fakty mity na temat laktacji
Monika Jodłowska

Jakim radom nie ufać – fakty mity na temat laktacji

Czy karmienie piersią może być sposobem zapobiegania ciąży? Jaki jest związek między rozmiarem piersi a ilością mleka? Czy młoda mama może mieć zbyt „chudy” pokarm? Czy najedzone niemowlę zawsze śpi? Oto odpowiedzi na te i inne pytania dotyczące karmienia piersią, nurtujące niejedną mamę.

Po cięciu cesarskim nie ma mleka – mit

Kobieta, która urodziła dziecko drogą cięcia cesarskiego, jest w stanie karmić i wykarmić piersią od pierwszego dnia po operacji. W trakcie operacji lekarz oczyszcza macicę z łożyska, co powoduje uwolnienie hormonów laktacyjnych z przysadki. Mimo że kobieta po cięciu cesarskim może czuć dyskomfort lub ból w okolicach rany, to powinna często i regularnie przystawiać dziecko do piersi – 10-12 razy na dobę na przynajmniej 15 minut do każdej piersi. Jeśli ból utrudnia karmienie piersią, należy przyjąć środki przeciwbólowe. Leki podawane po operacji są bezpieczne i nie wykazują toksycznego działania na noworodka. Warto również sprawdzić bezpieczeństwo leków na stronie Laktacyjnego Leksykonu Leków.

Cięcie cesarskie to operacja, która ma na celu ukończyć ciążę lub poród, gdy dalsze postępowanie w sposób naturalny stanowi zagrożenie dla zdrowia lub życia matki albo dziecka. W dzisiejszym położnictwie zdarzają się operacje na życzenie pacjentki. Jeśli zabieg był wykonywany z powodu zagrożenia życia, to kontakt matki i dziecka może być utrudniony tuż po porodzie. Standard Opieki Okołoporodowej z 2019 roku rekomenduje, iż należy umożliwić pierwszy kontakt matki i dziecka „skóra do skóry” tuż po narodzinach, niezależnie od sposobu zakończenia ciąży. Przeczytamy jednak, że pierwszy kontakt jest zależny od stanu matki i dziecka. Jeśli przez pierwsze chwile matka i dziecko są od siebie oddzieleni, należy dążyć do kontaktu „skóra do skóry” tak szybko, jak to jest możliwe.

Liczne organizacje pediatryczne na całym świecie, takie jak AAP czy ESPGHAN, zalecają, aby w przypadku niemożliwości pobrania przez noworodka pierwszego pokarmu z piersi matki zaproponować matce ręczne odciąganie pierwszego pokarmu, czyli siary. Jeśli noworodek, szczególnie urodzony przedwcześnie, przyjmie pokarm mamy jako pierwszy posiłek, będzie miał niższe ryzyko zachorowalności na martwicze zapalenia jelit. Pokarm mamy niejako wyściela jelita, zabezpieczając je przed chorobotwórczymi drobnoustrojami. Laktacja może wystartować z opóźnieniem po cięciu cesarskim, jeśli wydłużamy czas braku pierwszego kontaktu matki z dzieckiem lub nie stymulujemy piersi jak najszybciej.

Mam chude mleko – mit

Światowa Organizacja Zdrowia opracowała dokument „Globalna strategia żywienia niemowląt i małych dzieci”, w którym zaleca wyłączne karmienie piersią przez 6 miesięcy i utrzymanie laktacji do 2 roku życia i dłużej. Mleko kobiece z upływem czasu przestaje być wystarczającym źródłem kalorii dla dziecka, ale nadal zostaje podstawowym pokarmem białkowym. Przez cały okres karmienia mleko ma właściwości wspomagające układ odpornościowy dziecka.

W skład mleka kobiecego wchodzą białka, których poziom jest niezależny od diety matki. Ilość białka w 100 ml pokarmu to 1-1,5 g, w tym szczególną rolę odgrywają białka serwatkowe (70%) i kazeina (30%). Dla porównania w mleku krowim (większość mieszanek mlekozastępczych zawiera białko mleka krowiego) jest tylko 18% białek serwatkowych i aż 80% kazeiny. Białka mleka kobiecego są lepiej przyswajalne i biorą udział w procesie regulacji substancji zapewniających rozwój mózgu. Ważnym składnikiem mleka kobiecego są również enzymy. Dotychczas nauka poznała 80 takich składników, dzięki którym ułatwione jest trawienie w przewodzie pokarmowym dziecka. Tłuszcze są obecne w mleku kobiety i stanowią źródło kalorii w 50%. Kobieta karmiąca powinna pamiętać, aby w swojej diecie uwzględnić oleje z wątroby i mięsa ryb, a ograniczyć tłuszcze zawarte w margarynach miękkich, które są źródłem niekorzystnych izomerów trans kwasów tłuszczowych. Cholesterol w mleku kobiecym jest niezależny od spożywanej diety. Ważnym składnikiem są węglowodany, między innymi laktoza, której poziom w pokarmie – 6,8 g na 100 ml – jest stały i niezależny od diety matki.

Pokarm jest dostosowany do potrzeb dziecka, ponieważ oprócz wspomnianych składników znajdują się w nim również czynniki bioaktywne (hormony, immunoglobuliny, czynniki wzrostu), witaminy (np. D3, K , B12), składniki mineralne i woda.

Dziecko najedzone śpi – mit

Dziecko najedzone nie zawsze musi spać, może wykazywać aktywność, może nawet być niespokojne. Aby określić, czy dziecko jest najedzone, doradcy laktacyjni stosują protokół pod nazwą „Wskaźniki skutecznego karmienia”. Oceny dokonuje się na podstawie obserwacji ssania piersi przez dziecko, pomiaru masy ciała dziecka i przyrostów wagi oraz rozmowy z mamą. WHO opracowało normy i siatki centylowe, dzięki którym można określić, czy dziecko rośnie prawidłowo, a co za tym idzie, czy się najada.

Dzieci, które są karmione wyłącznie piersią przez okres od 4 do 6 miesięcy, a potem dołączana jest do tego rozszerzona dieta przy jednoczesnym utrzymywaniu przez mamę karmienia piersią, stanowią wzór dzieci żywionych prawidłowo. Badacze WHO stwierdzili, że dzieci karmione sztucznie mają inne tempo wzrostu niż dzieci karmione naturalnie. Wskaźniki prawidłowego karmienia sugerują, że dziecko powinno ssać pierś aktywnie średnio 15 min na jednej piersi. Po zakończeniu karmienia jedną piersią można zaproponować drugą.

Od trzeciej doby mama może usłyszeć charakterystyczny odgłos połykania. Po karmieniu pierś wydaje się rozluźniona, a dziecko zadowolone i niekoniecznie śpiące. Ważne, by karmić dziecko 8-12 razy w ciągu doby, wliczając 1-2 karmienia w nocy.

Oceniając stan dziecka, należy uwzględnić przyrost masy ciała w ciągu pierwszych trzech miesięcy – średnio 26-31 g na dobę (jednakże dzieci karmione efektywnie tylko piersią mogą przybierać znacznie więcej), w okresie między 3 a 6 miesiącem 17-18 g na dobę, aby po 6 miesiącu przybierać ok. 12 g na dobę.

Dziecko powinno być w dobrym stanie ogólnym, tzn. wykazywać odruchy noworodkowe jak odruch Moro, chwytania, pełzania czy szukania i ssania, mieć prawidłową temperaturę ciała, bez cech odwodnienia. Jeśli wskaźniki skutecznego karmienia są spełnione, a dziecko jest płaczliwe i niespokojne, przyczyny należy szukać gdzie indziej niż w żołądku.

Noworodek musi jeść regularnie – fakt

Od drugiej doby noworodek powinien być zachęcany do regularnego ssania piersi. Według Standardu Opieki Okołoporodowej w pierwszych dwunastu godzinach życia noworodka z powodu obniżonej aktywności można odstąpić od wybudzania. Zalecenia mówią, że od 2 doby trzeba wybudzać i zachęcać dziecko do ssania piersi co 3-4 godz, licząc od początku karmienia, i proponować pierś na co najmniej 15 min (jedna pierś), włączając w to noce.

Noworodki sygnalizują głód i dlatego jest ważne, aby matka umiała rozpoznać wczesne oznaki głodu u dziecka, takie jak poruszanie się, ruszanie ustami, odruch szukania czy zwiększoną aktywność gałek ocznych podczas spania. Regularne pobieranie gwarantuje prawidłowy przyrost masy ciała i prawidłowy rozwój dziecka.

Regularne karmienie sprzyja regularnemu wypróżnianiu. Obserwacja stolców według badań jest skuteczna od 6 tygodnia, ale już wcześniej obserwuje się pewne zależności. W 1-2 dobie pojawia się ciemnozielona, kleista „smółka”, w 3-4 dobie „stolce przejściowe”, a od 5 doby „stolec noworodkowy”. Stolec noworodka jest papkowaty, żółty z grudkami. Może całkowicie wsiąkać w pieluszkę, może przypominać mocno ściętą jajecznicę.

Dziecko w 1 i 2 dobie moczy 1-2 pieluszki, ale 5% dzieci w ogóle nie oddaje moczu i jest to stan fizjologiczny. Między 3 a 5 dobą zauważymy od 3 do 5 mokrych pieluszek, a od 8 doby – 8. Dziecko, które je regularnie i prawidłowo przybiera na wadze, zużywa 8-10 pieluszek na dobę, przy czym nie ma górnej granicy zużycia dla dzieci karmionych piersią i prawidłowo przybierających na wadze.

Karmienie piersią stanowi ochronę antykoncepcyjną – fakt

Regularne i efektywne karmienie piersią stanowi ochronę antykoncepcyjną dla kobiety. Jajniki są zablokowane poprzez działanie neurohormonalne spowodowane wydzielaniem hormonów laktacyjnych. Metoda LAM (Lactational Amenorrhea Method) opracowana na podstawie badań przeprowadzonych w 8 krajach stanowi ekologiczną metodę planowania rodziny. Należy spełnić następujące warunki: dziecko ma poniżej 6 miesięcy, jest wyłącznie karmione piersią, dopuszczane jest podanie picia lub pokarmu najwyżej 1-2 razy dziennie. U matki nie obserwuje się miesiączki ani żadnej krwistej wydzieliny z dróg rodnych. Jeśli warunki, o których mowa, są spełnione, szansa na zajście w kolejną ciążę w ciągu pierwszych 6 miesięcy równa jest 2%, natomiast przy wyłącznym karmieniu piersią – ok. 0,7 %. W celu wzmocnienia antykoncepcji laktacyjnej mamy powinny karmić często (minimum 6 razy na dobę) w dzień i w nocy, nie podawać smoczków uspokajaczy, nie dopajać ani nie dokarmiać, dziecko powinno prawidłowo przyrastać na masie ciała. Według badaczy tematu efekt antykoncepcyjny występuje, gdy matka karmi łącznie minimum 100 min na dobę.

Rozmiar biustu nie ma znaczenia – fakt

Rozmiar biustu nie ma znaczenia w powodzeniu laktacyjnym, ponieważ za prawidłową laktację odpowiada tkanka gruczołowa, a nie tłuszczowa – a to ona determinuje rozmiar biustu. W badaniach wykazano, że różnice w tkance tłuszczowej u kobiet mogą się wahać od 6% do nawet 50%. Pierś składa się z tkanki gruczołowej, której znaczna część znajduje się zaledwie 3 cm od brodawki. W gruczole piersiowym średnio znajduje się 9 płatów zbudowanych z płacików, które są z kolei utworzone przez pęcherzyki mleczne. Pokarm powstaje w pęcherzykach mlecznych. Im mniejsza pierś, tym częściej matka będzie chciała przystawiać dziecko do piersi w celu opróżnienia wypełnionego gruczołu. Średnio piersi produkują 750-800 ml pokarmu na dobę.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Ząbkowanie u dzieci – jaka jest kolejność wyrzynania zębów? Jak pomóc maluchowi przy ząbkowaniu?

    Pojawienie się pierwszych zębów w buzi dziecka to dla rodziców powód do dumy. Niestety, bardzo często oznacza też dla nich nieprzespane noce. Ząbkowanie, czyli wyrzynanie się pierwszych zębów, to coś, przez co każdy maluch i jego rodzice muszą przebrnąć. W artykule podpowiadamy, jak złagodzić nieprzyjemne i bolesne objawy związane z ząbkowaniem.

  • Co zrobić, gdy dziecko zwymiotowało lek?

    Wymioty są częstą dolegliwością dzieci po spożyciu leku i są spowodowane nietolerancją jego smaku przez malucha. Decyzję o ewentualnym powtórzeniu dawki leku należy podjąć, biorąc pod uwagę formę leku, czas, jaki upłynął od jego podania, oraz miejsce wchłaniania leku w organizmie. Podpowiadamy, co zrobić, gdy dziecko zwymiotowało lek. 

  • Skoki rozwojowe dziecka – z czego wynikają i jak sobie z nimi radzić?

    Każdy skok to moment zdobywania kolejnych zdolności przez malucha, poprzedzony okresem nagłego „regresu”, kiedy to istotnie zmienia się zachowanie dziecka. Może być ono wtedy rozdrażnione, płaczliwe, niechętne do zabawy i wykorzystywania zdobytych już umiejętności, łaknące bliskości z rodzicami.

  • WWR – czym jest wczesne wspomaganie rozwoju? Jak przebiega terapia WWR u dzieci?

    WWR (wczesne wspomaganie rozwoju) to zespół działań diagnostycznych oraz terapeutycznych skierowany do dzieci od urodzenia do lat 7, który ma celu poprawę funkcjonowania w obszarze rozwojowym, w którym maluch prezentuje opóźnienia, zaburzenia. WWR prowadzone jest jednocześnie przez wielu specjalistów, dzięki czemu skuteczność terapii jest bardzo wysoka. Wskazania do wczesnego wspomagania rozwoju obejmują m.in. opóźnienia mowy, opóźnienia rozwoju psychoruchowego, zaburzenia emocjonalne, autyzm, ADHD, niepełnosprawność intelektualną.

  • Zaburzenia hormonalne u dzieci i nastolatków – jak się objawiają? Najczęstsze zaburzenia endokrynologiczne u dzieci

    Zaburzenia hormonalne u dzieci mogą mieć różne przyczyny, ponieważ układ hormonalny buduje wiele narządów kontrolujących rozmaite funkcje w organizmie. Najczęściej występującymi schorzeniami endokrynologicznymi u pacjentów pediatrycznych są zaburzenia związane z nieprawidłowym wydzielaniem hormonów przysadki mózgowej, hormonów wzrostu oraz hormonów płciowych. Jak rozpoznać zaburzenia hormonalne u dziecka?

  • Jakich produktów nie podawać niemowlakowi? Jadłospis dziecka do ukończenia 1. roku życia

    Rozszerzanie diety dziecka to niezwykle stresujący moment w życiu każdego młodego rodzica. Rozmaite, często znacznie różniące się od siebie, zalecenia dotyczące żywienia niemowląt mogą sprawiać, że łatwo zagubić się w gąszczu wytycznych. Wyjaśniamy, jakich produktów nie należy podawać dziecku, które nie ukończyło 1. roku życia i dlaczego. 

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Jak nosić noworodka – podstawowe zasady. Jak prawidłowo trzymać i podnosić niemowlaka?

    Czynności związane z opieką, przewijaniem, myciem, karmieniem, noszeniem czy podnoszeniem i odkładaniem dziecka są powtarzane wielokrotnie w ciągu dnia, dlatego tak ważne jest wyrobienie przez rodziców prawidłowych nawyków. Prawidłowa pielęgnacja noworodka i niemowlęcia ma bowiem wpływ na jego dalszy rozwój, w tym osiąganie ważnych umiejętności ruchowych. Fizjoterapeuta wyjaśnia, jak prawidłowo nosić, karmić oraz kąpać noworodka i niemowlaka.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij