7 mitów na temat cukrzycy - portal DOZ.pl
7 mitów na temat cukrzycy
Anna Rutkowska

7 mitów na temat cukrzycy

Cukrzyca to poważna choroba zaliczana do tak zwanych chorób cywilizacyjnych, choć niewłaściwa dieta czy niezdrowy styl życia nie są jej jedynymi przyczynami. Występuje powszechnie — według danych WHO w 2014 roku chorują na nią już 422 mln osób na świecie, czyli 8,5% dorosłych mieszkańców globu. Zdążyła już ,,obrosnąć” w dużą liczbę mitów, często rozsiewanych przez rozmaitych fałszywych uzdrowicieli.

Mit 1. Cukrzycę można całkowicie wyleczyć — również tę typu 1

Tak twierdzą często różni znachorzy, oferujący całą gamę alternatywnych metod leczenia pozwalających rzekomo w stu procentach pozbyć się choroby. Są to najczęściej „specjalne” diety (surowe, sokowe, tzw. dieta Atkinsa itd.), bioenergoterapia czy zioła. Należy przyznać, że wielu naturoterapeutów ma rację w kwestii zbawiennego wpływu stylu życia na profilaktykę i leczenie cukrzycy. Jednak sugestie niektórych z nich o możliwości samodzielnego odstawienia insuliny mogą być tragiczne w skutkach. 

Jeśli ktoś chce pomóc sobie dietą, powinien udać się do dyplomowanego, doświadczonego dietetyka, a nie leczyć się na własną rękę. Prawdą jest bowiem, że utrata wagi i odpowiednio skomponowana dieta, szczególnie roślinna śródziemnomorska, przeciwdziała insulinooporności oraz zwiększa kontrolę glikemiczną u chorych. W 2016 roku bostońscy naukowcy opublikowali wyniki analizy wpływu diety na zachorowalność na cukrzycę u dziesiątek tysięcy osób na przestrzeni niemal 30 lat. Ocenili, że zdrowa dieta roślinna (taka, w której zredukowano również słodzone pokarmy i napoje czy przetworzoną żywność) zmniejsza ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 2 o 34%.

W przypadku cukrzycy typu 2 znaczną poprawę może przynieść tak zwane leczenie bariatryczne, mówiąc potocznie — chirurgiczny zabieg zmniejszenia żołądka, który zwykle skutkuje znacznym spadkiem masy ciała i poprawą kontroli glikemii (jest to możliwe zanim pacjent straci na wadze).

Szwedzcy naukowcy w jednym z badań nad leczeniem cukrzycy stwierdzili, że z grupy kilku tysięcy leczonych operacyjnie osób, żadna z nich nie zachorowała po 2 latach od zabiegu. Jednak nie można jeszcze uznać metody chirurgicznej za uniwersalne remedium na cukrzycę oraz ogłosić zwycięstwa w walce z chorobą. Metodę bariatryczną stosuje się bowiem wyłącznie u pacjentów otyłych i wciąż nie ma wśród naukowców pewności, dlaczego jest tak skuteczna w remisji choroby. Aby móc zastosować leczenie chirurgiczne powszechnie, również u tych ludzi, których nie dotknęła otyłość, potrzebnych jest jeszcze wiele lat badań. Te pozytywne doniesienia dotyczą wyłącznie cukrzycy typu 2. W przypadku cukrzycy typu 1, gdzie na skutek procesów autoimmunologicznych dochodzi do trwałego zniszczenia komórek trzustki i zatrzymania wydzielania insuliny, nie opracowano na razie pewnej metody odwrócenia choroby.

Ogromną nadzieję pokłada się w leczeniu cukrzycy typu 1 za pomocą komórek macierzystych, a więc stworzeniu czegoś w rodzaju implantów zawierających komórki beta (te, które odpowiadają w zdrowej trzustce za produkcję insuliny). Na razie jednak metoda ta jest w fazie testów. Naukowcy mają za zadanie dowiedzieć się nie tylko tego, ile komórek beta jest potrzebnych, by wyeliminować konieczność podawania insuliny z zewnątrz, ale też jak skutecznie zapobiec ponownemu zniszczeniu najmniejszych jednostek żywego organizmu, skoro proces autoimmunologiczny spowodował wcześniej u chorego destrukcję komórek trzustki. Zanim uda się opracować sposób wyleczenia cukrzycy za pomocą komórek macierzystych i metoda ta stanie się dostępna dla choćby części chorych, pacjenci wciąż będą przyjmowali insulinę z zewnątrz. Natomiast wszelkie doniesienia o „naturalnych” metodach leczenia cukrzycy typu 1 można włożyć między bajki. 

Mit 2. Jeśli cukrzyk przejdzie na wegetarianizm, choroba na pewno minie

Nadinterpretacja wyżej wspomnianych, obiecujących rezultatów badań dotyczących diety spowodowała pojawienie się jeszcze jednego mitu na temat cukrzycy — rzekomego cudownego wręcz działania diet wegańskich i wegetariańskich. Wzięły się one zapewne stąd, że literatura medyczna zawiera liczne opisy przypadków, w których osoby na diecie wysokowęglowodanowej, głównie wegetariańskiej, niskotłuszczowej i bogatej w błonnik, mogły zupełnie zaprzestać przyjmowania insuliny. Takie rezultaty uzyskano w latach 70. aż u połowy z 20 szczupłych mężczyzn z oddziału chorób metabolicznych, chorujących na cukrzycę typu 2, u których zastosowano tego rodzaju dietę. Należy jednak zaznaczyć, że terapię insulinową można było przerwać jedynie u tych pacjentów, którzy już wcześniej przyjmowali stosunkowo niskie dawki insuliny, zwykle we wcześniejszych fazach choroby.

W późniejszych dekadach wielokrotnie przeprowadzano badania na całym świecie, otrzymując podobne rezultaty. Dieta roślinna bazująca na naturalnych, nieprzetworzonych produktach, nadal jest rekomendowana jako zdrowa z punktu widzenia profilaktyki cukrzycy. Z pewnością może być zbawienna, lecz nie należy uznawać jej za stuprocentowo skuteczną metodę leczenia tej choroby, która mogłaby całkowicie zastąpić terapię farmakologiczną w każdym przypadku. Tak jednak sugerują niektórzy wyznawcy teorii spiskowych dotyczących „zmowy” firm farmaceutycznych, rzekomo zniechęcających pacjentów do wegetarianizmu, by wciąż „bogacić się" na sprzedaży insuliny.

Polecane dla Ciebie

Mit 3. Cukrzyca dopada tylko osoby z nadwagą, które o siebie nie dbają

To jakby odwrotność poprzedniego mitu. Jakkolwiek prawdą jest, że otyłość i nadwaga to niezwykle istotne czynniki zwiększające ryzyko cukrzycy typu 2, tak bardzo krzywdzące oraz nieprawdziwe jest stwierdzenie, że chorobie zawsze „winny” jest pacjent, ponieważ nie dbał o zachowanie prawidłowej masy ciała i zdrową dietę. Wiele osób z cukrzycą typu 2 nie ma nawet nadwagi. Jasne jest również, że za rozwojem cukrzycy stoją też inne przyczyny, takie jak dziedziczne skłonności czy brak aktywności fizycznej, podeszły wiek, niewłaściwa dieta bogata w produkty przetworzone i dosładzane. Tymczasem, o ile ktoś jest w stanie unikać złej diety, o tyle na przykład nie zawsze ma wpływ na możliwość zachowania aktywności fizycznej. Często jest ona ograniczana innymi chorobami, których pojawienie się nie było związane z dietą. Podobnie sprawa wygląda w przypadku nadwagi i otyłości — cierpią na nią nie tylko osoby lubiące pofolgować sobie przy stole, ale też przyjmujące rozmaite leki, np. sterydy w leczeniu astmy. Należy pamiętać o nich, wypowiadając swoje opinie.

Jeszcze bardziej „niezasłużone” jest zachorowanie na cukrzycę typu 1, będącą wynikiem skomplikowanego i w znacznym stopniu wciąż niepoznanego procesu autoimmunologicznego. Na jego skutek układ odpornościowy niszczy komórki trzustki. Uważa się, że znaczną rolę w tym procesie odgrywają geny oraz rozmaite czynniki środowiskowe — są jednak one tak złożone, że nie da się przewidzieć, u kogo cukrzyca typu 1 wystąpi, a u kogo się nie rozwinie. Cukrzyca typu 1 prawie zawsze pojawia się w dzieciństwie, czasem nawet u niemowląt. Nie warto zatem traktować poważnie wypowiedzi osób, które zarzekają się, że ani oni, ani ich dzieci nie zachorują na tę dolegliwość — tego nie może być pewna żadna osoba. 

Mit 4. Kobiety z cukrzycą nie powinny rodzić dzieci

To nieprawdziwy, zresztą przemijający już mit. Zdrowa ciąża u kobiet cierpiących na cukrzycę, o ile choroba jest dobrze leczona, jest jak najbardziej możliwa. Jeśli poziom cukru jest stale kontrolowany, a pacjentki dbają o właściwą podaż insuliny, statystyki płodności są zbliżone do tych, które dotyczą zdrowych kobiet. Prawdą jest jednak, że u pań z cukrzycą znacznie częściej występują zaburzenia hormonalne, zaburzenia menstruacji, wcześniejsza menopauza czy na przykład zespół policystycznych jajników (skutek nadmiernej podaży insuliny). Statystyki te jednak wynikają z tego, że uwzględniane są w nich kobiety niewłaściwie leczone oraz te, u których leczenie cukrzycy ma trudny przebieg i nie udaje się uniknąć powikłań.

Mit 5. Kobiety chore na cukrzycę w ciąży będą też cierpiały na nią po porodzie

Cukrzyca ciężarnych to zupełnie odrębna jednostka chorobowa, obecna wyłącznie w ciąży (jak wskazuje nazwa). Wystąpienie tego typu cukrzycy nie oznacza, że pacjentka będzie chora również po porodzie, choć niestety według danych Światowej Organizacji Zdrowia wiąże się z większym prawdopodobieństwem rozwoju cukrzycy typu 2 u ciężarnej i jej dzieci w przyszłości. 

Mit 6. Nikt w rodzinie nie miał cukrzycy — gwarancja bezpieczeństwa

Niestety, to nieprawda. Na powstawanie cukrzycy ma wpływ cała gama innych czynników związanych ze stylem życia lub reakcją autoimmunologiczną, która nie zawsze ma związek z genami. 

Mit 7. Cukrzycy nie mogą pływać ani uprawiać  innych sportów

W przypadku cukrzycy typu 1 należy zachować większą ostrożność podczas uprawiania sportu niż u chorych na cukrzycę typu 2. Co istotne, cukrzyk nie musi rezygnować z aktywności fizycznej, a wręcz może być ona pomocna. Najlepiej skonsultować z lekarzem prowadzącym to, jaka forma aktywności i częstotliwość będzie dla danej osoby odpowiednia oraz jak wpływa na leczenie. Nowoczesne pompy insulinowe oraz inne gadżety umożliwiają chorym normalne funkcjonowanie. Pompa nie musi być podłączona do ciała non stop — krótkie przerwy nie są niebezpieczne, jeśli pacjenci dobrze kontrolują swój stan.

Wysiłek fizyczny powoduje, że poziom cukru we krwi naturalnie się obniża, więc jednocześnie zmniejsza się zapotrzebowanie na insulinę. Chorzy często obserwują, że po treningu w ogóle nie jest wymagane jej podanie. Gdy wchodzą do wody — czy to na basenie, czy na plaży, mogą bez obaw odłączyć pompę, pamiętając tylko o zaklejeniu miejsca wkłucia specjalną, wodoodporną nakładką. To samo dotyczy innych sportów, których uprawianie jest wręcz wskazane. 

Coraz mniejsze, lepiej dopasowane i wygodniejsze pompy insulinowe pozwalają na cieszenie się życiem nawet w przypadku tak poważnej choroby, jaką jest cukrzyca. Wiele osób przyzwyczaja się do życia z nią w takim stopniu, że problem z akceptacją tej dolegliwości mają raczej ich zdrowi bliscy niż sami pacjenci.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jak dawkować paracetamol osobom dorosłym, dzieciom i kobietom w ciąży?

    Paracetamol jest jednym z bardziej popularnych leków sprzedawanych  bez recepty (OTC). Stosowany między innymi w ostrych, umiarkowanych i przewlekłych bólach głowy, gardła i zębów, a także bólach miesiączkowych i migrenach. Cechuje go względne bezpieczeństwo stosowania. W przypadku silnego bólu, można go łączyć z innymi substancjami, np. z morfiną. Jak wygląda właściwy sposób dawkowania paracetamolu, jaka jest maksymalna i bezpieczna dawka dzienna oraz czy kobiety w ciąży mogą zażywać ten lek? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Fakty i mity o kacu

    Niezależnie od wyników badań dotyczących odżywczych właściwości alkoholu i jego pozytywnego działania na nasz organizm, ogólnie wiadomo, że alkohol spożywany w nadmiarze jest szkodliwy. Najlepszym sposobem uniknięcia nieprzyjemnych skutków alkoholowych ekscesów (czyli tzw. kaca) jest spożywanie drinków w odpowiednich ilościach.

  • Sposoby na kaca – jak radzić sobie z syndromem dnia poprzedniego?

    „Ach, co to była za noc!” – wspominamy z rozmarzeniem Sylwestra. Często temu rozmarzeniu towarzyszą jednak przykre pamiątki w postaci tępego bólu głowy, nudności, wzmożonego pragnienia i ogólnego złego samopoczucia. Każdy z nas może doświadczać zupełnie innego wachlarza objawów związanego z odchorowywaniem naszych wcześniejszych szaleństw.

  • Wycięcie migdałków (tonsillektomia) – kiedy należy usunąć migdałki?

    Wycięcie migdałków podniebiennych bądź wycięcie trzeciego migdała to proste zabiegi, które mogą znacząco poprawić jakość życia oraz uchronić przed groźnymi powikłaniami, zarówno dzieci, jak i dorosłych, którzy cierpią z powodu nawracających angin. Choć decyzja o usunięciu migdałków należy do lekarza, warto sprawdzić, jakie są wskazania do przeprowadzenia zabiegu i jak wygląda rekonwalescencja.

  • Domowe sposoby na hemoroidy – jak wyleczyć hemoroidy? Poznaj naturalne metody na pozbycie się żylaków odbytu

    Domowe sposoby na hemoroidy są skuteczne, pod warunkiem jednak, że zastosujemy je odpowiednio wcześnie – w momencie pojawienia się pierwszych objawów hemoroidów (zazwyczaj jest to świąd i pieczenie odbytu). Wśród naturalnych metod walki z żylakami odbytu znajdują się zimne okłady z lodu, nasiadówki, ciepłe kąpiele z dodatkiem olejków, a także maści i czopki dostępne w aptece bez recepty.

  • Siemię lniane – właściwości i zastosowanie ziaren lnu. Jak przygotować siemię lniane?

    Siemię lniane, czyli nasiona lnu pospolitego, to niewielkie ziarenka o brązowej lub lekko złotej barwie. Z powodu wielu właściwości prozdrowotnych zaliczane są do superfoods – wykorzystywane są we wspomagającym leczeniu wielu schorzeń, np. układu pokarmowego czy sercowo–naczyniowego, mają także pozytywne działanie na włosy oraz skórę. Jakie są właściwości siemienia lnianego? Jak przygotować siemię lniane?

  • Żele do dezynfekcji – jakie wybrać? Czy wszystkie ochronią przed koronawirusem?

    Mydło, płyny antybakteryjne i żele do dezynfekcji na stałe zagościły w naszym życiu. Choć oferta rynkowa jest ogromna, to nie wszystkie dostępne produkty skutecznie usuwają koronawirusa z powierzchni użytkowych, a przede wszystkim z naszych dłoni. Jak wybrać mądrze? Jakimi kryteriami się kierować?

  • Zioła na uchyłki jelita grubego

    Zła dieta, która jest oparta na produktach wysokoprzetworzonych i o niskiej zawartości błonnika pokarmowego, może doprowadzić do wystąpienia uchyłkowatości jelit, będącej chorobą cywilizacyjną. Uważa się również, że pewne znaczenie w pojawianiu się uchyłków jelit mają predyspozycje genetyczne, co udowodniło zidentyfikowanie genów odpowiedzialnych za powstawanie uchyłkowatości. Jakie zioła będą najlepsze dla prawidłowej pracy jelit i dlaczego przy siemieniu lnianym należy pić dużą ilość wody?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij