Cynamonowiec cejloński – nie tylko do pierników
Przemysław Rokicki

Cynamonowiec cejloński – nie tylko do pierników

Wysuszona kora młodych pędów, pozbawiona korka i części kory pierwotnej, jest powszechnie znaną przyprawą, zwaną cynamonem lub cynamonem cejlońskim. Jest jedną z najstarszych przypraw korzennych, bardzo przyjemną w zapachu.

Cynamonowiec cejloński (Cinnamomum verum, Cinnamomum zeylandicum) z rodziny wawrzynowate (Lauraceae) jest wiecznie zielonym drzewem dorastającym od 10 do 15 m wysokości w stanie dzikim. Jego kora jest gruba, gładka, szarobrunatna, na przekroju czerwonawa. Liście są jajowate do jajowatolancetowatych, o długości około 18 cm, całobrzegie, skórzaste, błyszczące i zielone. Wonne, białożółte kwiaty, zebrane są w wiechy osadzone w kątach liści. Owocem cynamonowca jest niebieskawa, aromatyczna, jednonasienna jagoda.

Cynamon znany był w starożytnym Egipcie, gdzie stosowano go do balsamowania zwłok i aromatyzowania napojów. Za czasów Nerona gęsta maść cynamonowa uchodziła za jedną z najdroższych. O olejku cynamonowym pisano również w Starym Testamencie (m.in. w Pieśniach nad pieśniami).

Europejczycy zetknęli się bezpośrednio z drzewem cynamonowca dopiero w XVI w. kiedy to pierwsze wyprawy portugalskie dotarły do Cejlonu. Po 50. latach panowania Portugalczyków Cejlonem zawładnęli Holendrzy i oni to rozoczeli intensywną uprawę drzew cynamonowych. Za ich przykładem poszli Francuzi, którzy już w XVIII w. rozpoczęli z powodzeniem uprawę tej rośliny w swoich koloniach na Madagaskarze i na sąsiednich wyspach oraz w Ameryce Południowej i w Gujanie. Od tego czasu uprawa drzewa cynamonowego rozpowszechniła się w wielu krajach strefy tropikalnej. 

Cynamon

Co dwa lata młode pędy cynamonowca ścina się nisko przy ziemi, a ich kora zdejmowana jest w długich paskach, z których zeskrobuje się zewnętrzną warstwę. Po wyschnięciu paski tworzą jasnobrązowe rurki, które są wkładane jedna w drugą i pakowane. Suche rurki sortuje się według 10. klas jakości. Najbardziej cenione są kory cienkie, o jasnej barwie, gdyż są one najbardziej aromatyczne. Na Seszelach korę cynamonowca sprzedaje się nie w postaci rurek, tylko w kawałkach.

Cynamon stosuje się jako przyprawę do ciast, sosów, puddingów, likierów i  kompotów, ale ma też inne, liczne zastosowania. Stosowany jest w przemyśle perfumeryjnym do wyrobu perfum i w przemyśle kosmetycznym - w produkcji past do zębów oraz mydła. Jest również składnikiem gumy do żucia i kadzideł.

Intensywny zapach cynamonu jest uwarunkowany obecnością olejku cynamonowego, którego ilość w surowcu waha się od 1 do 4%. Olejek ten jest ekstrahowany zarówno z liści jak i kory cynamonowca. Zawiera aldehyd cynamonowy (65-75%), eugenol (około 10%), a także kariofilen, kwas cynamonowy i linalol. Wykazuje silne właściwości bakteriobójcze i grzybobójcze.

Cynamonowiec w medycynie

W lecznictwie stosowane są kora cynamonowca oraz olejek cynamonowy. Kora oprócz olejku zawiera garbniki, cukry i związki śluzowe. Wyciągi z kory są stosowane w dolegliwościach trawiennych, przy braku łaknienia, uczuciu pełności, wzdęciach, stanach skurczowych żołądka. Wchodzą w skład preparatów poprawiających trawienie oraz preparatów o działaniu przeciwbakteryjnym. Służą także do poprawiania smaku i zapachu wielu preparatów farmaceutycznych, zwłaszcza leków zawierających związki o gorzkim smaku.

Spożywanie cynamonu wywiera wpływ na poziom glukozy we krwi oraz zawartość cholesterolu i trójglicerydów. W jednym z badań analizowano wpływ cynamonu na 60 pacjentów z cukrzycą typu II i stwierdzono znaczne obniżenie (18-29%) średniego poziomu glukozy. Badanie również wykazało istotne obniżenie poziomu trójglicerydów, cholesterolu LDL i cholesterolu całkowitego, przy braku istotnej zmiany cholesterolu HDL. Zaprzestanie terapii prowadziło do powrotu, do poprzednich poziomów. Nie odnotowano żadnego obniżenia w grupie placebo.

W lecznictwie olejek cynamonowy stosowany jest wewnętrznie przy braku łaknienia, w lekkich stanach skurczowych żołądka i jelit, we wzdęciach i biegunkach. Antyseptyczne właściwości olejku zapobiegają zatruciom pokarmowym i niestrawności, co uzasadnia szerokie używanie kory cynamonowca cejlońskiego jako przyprawy, zwłaszcza w krajach tropikalnych. Wykorzystywany jest również w farmacji i w stomatologii.

Daje doskonałe efekty przy terapii wszelkiego rodzaju przeziębień, gryp, infekcji wirusowych, niektórych infekcji skóry. Stosuje się go w mieszankach przeciwreumatycznych, daje dobre efekty w zwalczaniu pasożytów skóry (wszy, świerzbu) i przewodu pokarmowego. W mieszankach aromatycznych olejek cynamonowy można stosować zarówno do masażu, kąpieli, kompresów, jak i do inhalacji.

Olejki eteryczne zawarte w cynamonie działają rozkurczowo i niszczą  różnorodne patogeny. Przeprowadzono badania nad zdolnością cynamonu hamowania rozwoju bakterii i grzybów, w tym powszechnie powodujących problemy drożdży Candida albicans. W testach laboratoryjnych wzrost drożdży opornych na powszechnie stosowany lek przeciwgrzybiczy flukonazol często (choć nie zawsze) powstrzymywano dzięki ekstraktom z cynamonu. W innych badaniach stwierdzono, że aldehyd cynamonowy z cynamonu skutecznie zabijał 4 gatunki Candida i różne patogeny bakteryjne, oraz że nie wpływa w istotny sposób na organizmy probiotyczne występujące w jelitach.

Przeprowadzono również obszerne badania nad wpływem aldehydu cynamonowego na płytki krwi. Płytki są składnikami krwi, które gromadzą się w sytuacjach awaryjnych (np. wskutek urazu fizycznego), aby powstrzymać krwawienie. Jednak u niektórych osób nieprawidłowa agregacja powoduje niewystarczający przepływ krwi i zwiększa ryzyko różnych zmian zakrzepowych (np. zakrzepica żył głębokich). Aldehyd cynamonowy pomaga zapobiegać agregacji płytek krwi poprzez hamowanie uwalniania kwasu arachidonowego z błon płytek, zmniejszając tym samym powstawanie cząsteczek zapalnych. 

Cynamonowiec w kosmetyce

W kosmetyce zmielone nasiona cynamonowca cejlońskiego używane są jako komponenty mieszanek, a olejek z nich pozyskiwany znalazł zastosowanie w przemyśle perfumeryjnym.

Cynamon jest tak silnym antyoksydantem, że w porównaniu z sześcioma innymi przyprawami o właściwościach przeciwutleniających (anyż, imbir, lukrecja, mięta, gałka muszkatołowa i wanilia) i dwoma chemicznymi środkami konserwującymi cynamon zapobiegał utlenianiu skuteczniej niż wszystkie pozostałe przyprawy (za wyjątkiem mięty) i antyoksydanty chemiczne.

Stwierdzono, że cynamon również skuteczniej niż witamina E zmiata wolne rodniki nadtlenkowe i wodorotlenkowe.

Zawarte w cynamonie aldehydy i kwas cynamonowy mają silne działanie przeciwbakteryjne, co jest niezmiernie ważne przy pielęgnacji cery tłustej. Olejek i kora to prawdziwi siłacze w walce ze zmianami trądzikowymi. Likwidują ropne wypryski, rozjaśniają cerę, zapobiegają plamom trądzikowym, łagodzą przebarwienia. Przyśpieszają eliminację toksyny ze skóry. Związki fenolowe cynamonowca to również naturalne filtry dla promieni UV.

Maseczka z cynamonen do cery tłustej

1/3 opakowania małego jogurtu naturalnego zmieszać z łyżeczką  cynamonu. Nałożyć na twarz i dekolt omijając okolice oczu i ust. Po 10 minutach maseczkę zmyj wodą. Po zmyciu występuje zaczerwienienie twarzy, które mija po 30 minutach. Maseczka rozjaśnia ślady po pryszczach, oczyszcza pory i wygładza skórę.

Peeling 

W naczyniu wymieszaj 5 łyżeczek cukru i 1/4 łyżeczki cynamonu. Dodaj oliwkę, aby powstała papka o jednolitej konsystencji. Nanieś palcami peeling na twarz i szyję z pominięciem okolic oczu. Masuj delikatnie okrężnymi ruchami. Spłucz wodą. Po zastosowaniu peelingu cera staje się miękka i nawilżona.

Rozgrzewająca kąpiel dla stóp

Podgrzej 2 szklanki mleka i pół szklanki oliwy. Do mieszanki dodaj 2 łyżeczki cynamonu. Mocz i masuj nogi przez 15 minut. Następnie dokładnie spłucz stopy pod bieżącą wodą. Taka kąpiel nie tylko rozgrzewa, ale również odpręża, relaksuje I poprawia nastrój. To prawdziwe remedium na jesienną chandrę.

Lotion z ekstraktem cynamonowca

  • Woda destylowana – rozpuszczalnik                                        90,5
  • Glikol propylenowy – substancja pochłaniająca wilgoć          4,0
  • Sorbitol – substancja pochłaniająca wilgoć                              2,0
  • PEG-5-oktanonian - substancja pochłaniająca wilgoć           2,0
  • Trideceth-9 – środek powierzchniowo-czynny                           0,1
  • Ekstrakt z cynamonowca                                                               2,5
  • Wodorotlenek sodowy – czynnik buforujący                              0,01
  • Metylodibromoglutaronitryl – środek antyseptyczny                 0,1
  • Fenoksyetanol – środek antyseptyczny                                      0,1

Publikacja przygotowana na podstawie:

  1. Bremness L. Wielka księga ziół. Encyklopedia "Wiedzy i Życia". Warszawa 1991;
  2. Brud W. S., Konopacka I. Pachnąca apteka. Tajemnice aromaterapii.
  3. Biblioteka Zdrowego Człowieka, cz. 5. Agencja Wyd. Comes, Warszawa 1993;
  4. Kawałko M. J. Historie ziołowe. KAW, Lublin 1986;
  5. Khan A., Sadar M., Ali Khan M. M., Khattak K. N., Anderson R. A. Cinnamon improves glucose and lipids of people with type 2 diabetes. Diabetes     Care 2003, 26:3215-3218;
  6. Khan A., Sadar M., Ali Khan M. M., Khattak K. N., Anderson R. A. Cynamon jako preparat przeciwcukrzycowy? Problemy terapii. "Lek w Polsce" 2004, 14:12;
  7. Strzelecka H., Kowalski J. Encyklopedia zielarstwa i ziołolecznictwa. PWN, Warszawa 2000;
  8.  Wawrzyniak E. Leczenie ziołami. Kompendium fitoterapii. IWZZ, Warszawa 1992.
  9.  Glinka R. Receptura kosmetyczna. Łódź 2003
  10.  Jadczak D., Grzeszczuk M., Cynamonowiec cejloński

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Awokado i brzoskwinia – zdrowo, smacznie, pięknie

    Kosmetyki naturalne wzbogacają skórę w zasadnicze witaminy, naturalne oleje i ekstrakty owocowe. Silne przeciwutleniacze i substancje chroniące przed promieniowaniem ultrafioletowym pomagają chronić skórę przed niekorzystnymi warunkami środowiska. Skóra może być pielęgnowana i chroniona środkami naturalnymi, które wnikając głęboko pomagają zachować jej naturalne piękno.

  • Środki roślinne stosowane w przeziębieniu

    Jesienią i zimą jesteśmy szczególnie narażeni na różnego rodzaju infekcje, czemu sprzyjają zmieniające się – nieraz dość gwałtownie – warunki pogodowe. Jeśli przemarzniemy, a na dodatek spędzamy większość czasu w ogrzewanych i klimatyzowanych pomieszczeniach, to o przeziębienie nie trudno.

  • Depresja – objawy, leczenie i przyczyny

    Depresja jest stanem chorobowym, który objawia się długotrwałym złym samopoczuciem, zniechęceniem, brakiem energii życiowej, przygnębieniem, smutkiem, apatią, a w ciężkich stanach pojawieniem się nawet myśli samobójczych. Definiowana jest jako zaburzenie psychiczne z grupy chorób afektywnych. Depresja wg WHO (Światowej Organizacji Zdrowia) jest czwartym najpoważniejszym problemem zdrowotnym na świecie. Szacuje się, że około 10% populacji cierpi na depresję. 25% epizodów tej choroby trwa krócej niż jeden miesiąc. 50% ustępuje przed upływem trzech miesięcy. Depresja ma skłonność do nawrotów. Na depresję częściej chorują kobiety niż mężczyźni.

  • Truskawki – właściwości, witaminy i wartości odżywcze oraz porady kosmetyczne

    Truskawki cieszą się dużą popularnością, przede wszystkim ze względu na swój smak i aromat, który doskonale pasuje do deserów owocowych, wytrawnych sałatek czy orzeźwiających smoothie. Truskawki kryją w sobie całe bogactwo witamin i liczne właściwości upiększające. Czy każdy może je spożywać? Jak przygotować domową maseczkę z truskawek? Na te i inne pytania odpowiadamy w poniższym artykule.

  • Pyłek pszczeli - dla zdrowia i urody

    Pyłek pszczeli nazywany często pyłkiem kwiatowym kryje w sobie prawdziwe bogactwo dobroczynnych właściwości. Ze względu na zawartość substancji odżywczych znalazł zastosowanie jako substancja lecznicza. W ostatnim czasie pyłek pszczeli stał się przedmiotem zainteresowania nie tylko medycyny naturalnej, lecz także... kosmetologii.

  • Jedzmy jabłka "na złość" i na zdrowie...

    Nałożenie royjskiego embarga na polską żywność (w tym jabłka) wywołało społeczną akcję na niespotykaną do tej pory skalę. Polacy prześcigają się w jedzeniu jabłek. Tymczasem nie zapominajmy, że jedząc jabłka wspieramy polskie rolnictwo ale przede wszystkim dostarczamy sobie niewarygodną ilość zdrowych substancji. Jedzmy zatem jabłka zarówno na złość, jak i na zdrowie!

  • Sposoby na rozstępy

    Rozstępy stanowią dla naszego ciała niezbyt ładny i atrakcyjny dodatek. Zabarwione na różowo, czerwono lub liliowo pasemka pojawiające się na skórze ud, brzucha, pośladków i piersi, powstające w wyniku nadmiernego rozciągania się skóry. Dla wielu mam to jedna z najbardziej niechcianych pamiątek po ciąży. A pojawiają się one aż u 60 proc. (niektóre źródła podają, że nawet u 90 proc.) kobiet. Po pewnym czasie rozstępy mogą wyblaknąć lub zmienić kolor na perłowy.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij