Garść kaparów
Mateusz Durbas

Kapary – smak, właściwości i zastosowanie w kuchni

Kapary to roślina krzewiasta naturalnie występująca w strefie tropikalnej i w basenie Morza Śródziemnego. Pąki kwiatowe kaparów są znane już od wielu lat ze względu na swój charakterystyczny smak oraz działanie wspomagające trawienie i leczenie infekcji górnych dróg oddechowych. Kapary są ważnym źródłem wielu różnych biologicznie aktywnych substancji chemicznych, których właściwości terapeutyczne były już dobrze znane i cenione przez starożytnych Rzymian.

  1. Co to są kapary i jak wyglądają?
  2. Jaki smak mają kapary?
  3. Jak najlepiej jeść kapary?
  4. Kapary – właściwości i wartości odżywcze
  5. Przeciwwskazania do spożycia kaparów

Co to są kapary i jak wyglądają?

Kapary (Capparis L.) to jeden z najważniejszych gatunków roślin z rodziny kaparowatych (Capparidaceae), charakteryzujący się dużą różnorodnością, tj. około 50 rodzajów i nawet 900 gatunków. Obecnie dobrze wiadomo, że rośliny z rodziny kaparowatych są blisko spokrewnione z rodziną roślin kapustnych (Brassicaceae), która jest bogata we flawonoidy i glukozynolany o właściwościach przeciwnowotworowych.

Kapary to w zasadzie wysuszone zamknięte pąki kwiatowe kaparu ciernistego. Kapary cierniste (Capparis spinosa L.) są dwuliściennym, wieloletnim krzewem o rozległym systemie korzeniowym, który może wyrastać na wysokość jednego metra. Pochodzą z basenu Morza Śródziemnego i są szeroko rozpowszechnione od Maroka aż po Krym, Armenię i Iran. Owoce kaparu ciernistego to zielone, wielonasienne, mięsiste jagody, które mają okrągły kształt i czerwony miąższ. W Chinach kapary cierniste nazywane są również dzikim arbuzem. Kilka krajów europejskich, wśród których wymienia się przede wszystkim Grecję, Włochy, Hiszpanię i Turcję, produkuje kapary cierniste na szeroką skalę. Na przykład Hiszpania i Turcja wytwarzają odpowiednio niespełna 1000 i 4500 ton kaparów rocznie.

W naszym kraju występują również tzw. polskie kapary, które są marynowanymi pąkami kwiatowymi ogrodowej nasturcji. Wyglądem bardzo przypominają prawdziwe śródziemnomorskie kapary. Polskie kapary są cenione przez konsumentów za wyrazisty, ostry smak, dzięki któremu stanowią ciekawą alternatywę dla koneserów kaparów importowanych z zagranicy.

Jaki smak mają kapary?

Dostępne w Polsce kapary marynowane i konserwowe mają najczęściej słono-kwaśny, ostry oraz pikantny smak, który w dużej mierze zawdzięczają procesowi marynowania/konserwowania w occie (np. winnym), soli i oliwie. Jak się jednak okazuje, kapary nie zawsze mają taki sam smak, gdyż jest on zależny od co najmniej kilku czynników, do których zalicza się okres zbioru pąków kwiatów kapara, ich rozmiar oraz gatunek. Generalnie im większe pączki kwiatowe kapara, tym bardziej intensywny jest ich smak. Ze względu na ten charakterystyczny, intensywny smak zaleca się także unikać duszenia, smażenia i pieczenia kaparów w wysokich temperaturach, ponieważ tracą one wówczas swoje wyraziste walory smakowe.

Jak wyglądają kapary?
Kapary w różnej formie – świeże i marynowane

Powiązane produkty

Jak najlepiej jeść kapary?

Kapary są dostępne w polskich sklepach spożywczych zwykle w postaci marynowanej w occie lub konserwowej (w soli i oliwie). Kapary w zalewie charakteryzują się dosyć ostrym i pikantnym smakiem, dzięki czemu poprawiają one walory smakowe wielu sosów podawanych do potraw mięsnych i rybnych oraz tatara, past kanapkowych (np. twarogowej), a także sałatki śledziowej.

Kapary są nieodłącznym składnikiem francuskiego sosu remoulade, podawanego na zimno do różnego rodzaju mięs i wędlin. W kuchni śródziemnomorskiej kapary są częstym dodatkiem do pizzy, sałatek, makaronów, sosów pomidorowych oraz potraw z mięsem drobiowym, rybami i owocami morza. Z kolei w niektórych krajach azjatyckich i na obszarze państw Kaukazu konserwuje się również młode pędy kaparów, które później stanowią zimną przekąskę podczas imprez i spotkań towarzyskich. Kapary dobrze się komponują smakowo w połączeniu z czosnkiem, bazylią, oregano, estragonem oraz marynowanymi oliwkami.

Kapary – właściwości i wartości odżywcze

Kapary są pokarmem niskokalorycznym, który zawiera jedynie 23 kcal w przeliczeniu na 100 g produktu. Mogą one być zatem częstym składnikiem diety redukcyjnej (w umiarkowanych ilościach) u zdrowych osób, którym przede wszystkim zależy na zmniejszeniu masy ciała. Kapary dostarczają małych ilości białka, tłuszczów i węglowodanów oraz są źródłem błonnika pokarmowego, który reguluje pracę przewodu pokarmowego. Kapary marynowane są również bogate w sód, miedź, żelazo, magnez i wapń oraz witaminy B2, C, B9, E i K.

Kapary zawierają szeroką gamę bioaktywnych związków, do których zalicza się flawonoidy (m.in. kwercetynę, kemferol, rutynę, apigeninę), alkaloidy, roślinne steroidy, terpenoidy i tokoferole. Flawonoidy obecne w kaparach mają pozytywny wpływ na organizm człowieka ze względu na ich silne właściwości antyoksydacyjne, antyzapalne i kardioprotekcyjne. Dla przykładu rutyna naturalnie zawarta w kaparach wzmacnia i uszczelnia naczynia włosowate, hamuje agregację płytek krwi oraz obniża poziom cholesterolu frakcji LDL, co wiąże się z redukcją ryzyka rozwoju chorób sercowo-naczyniowych. Zaś kwercetyna charakteryzuje się licznymi właściwościami prozdrowotnymi, które polegają na obniżaniu ciśnienia tętniczego krwi, redukcji stężenia cholesterolu i glukozy we krwi, zmniejszaniu ryzyka rozwoju astmy oraz zwiększaniu wydolności fizycznej organizmu.

Wyniki badań przeprowadzonych na zwierzętach wskazują, że kapary mają właściwości przeciwcukrzycowe, przeciwotyłościowe, przeciwcholesterolowe, przeciwnadciśnieniowe, przeciwdrobnoustrojowe, przeciwzapalne oraz neuro- i hepatoprotekcyjne. Ograniczona liczba dowodów naukowych sugeruje, że kapary mogą korzystnie wpływać na zdrowie człowieka, zwłaszcza poprzez obniżanie poziomu glikozylowanej hemoglobiny (HbA1c) oraz glukozy we krwi na czczo u pacjentów z cukrzycą typu 2.

Przeciwwskazania do spożycia kaparów

Według aktualnych doniesień naukowych regularne włączanie do diety kaparów nie powoduje żadnych działań niepożądanych i jest bezpieczne dla zdrowia konsumentów. Warto jednak nadmienić o tym, że pacjenci z nadciśnieniem tętniczym powinni unikać częstego sięgania po kapary marynowane (zwłaszcza w dużych ilościach), gdyż zawierają one zwykle sporą ilość soli (5,5–6,5 g/100 g produktu), a w konsekwencji mogą zwiększać wartość skurczowego i rozkurczowego ciśnienia tętniczego.

Spożycie kaparów w zalewie zawierających duże ilości soli powinno być również wyraźnie ograniczane u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek, gdyż organizm chorego traci możliwość wydalania sodu, a jego gromadzenie prowadzi do licznych powikłań. Kapary marynowane w dużych ilościach nie są także zalecane w diecie pacjentów z osteoporozą, gdyż długotrwałe nadmierne spożycie soli nasila wydalanie wapnia z moczem i negatywnie wpływa na gęstość mineralną kości.

  1. Khavasi N., Somi M.H., Khadem E., et al.: Effect of Daily Caper Fruit Pickle Consumption on Disease Regression in Patients with Non-Alcoholic Fatty Liver Disease: a Double-Blinded Randomized Clinical Trial. „Adv Pharm Bull.” 2017 Dec;7(4):645-650.
  2. Nabavi S.F., Maggi F., Daglia M., et al.: Pharmacological Effects of Capparis spinosa L. „Phytother Res.” 2016 Nov;30(11):1733-1744.
  3. Sztaba D., Barwa szafranu, aromat cynamonu, smak kaparów – właściwości lecznicze biblijnych przypraw. „Farmacja Polska” 2009; 65(1): 29-40.
  4. Wojdyło A., Nowicka P., Grimalt M., et al.: Polyphenol Compounds and Biological Activity of Caper ( Capparis spinosa L.) Flowers Buds. Plants (Basel). 2019 Nov 25;8(12):539.
  5. Zhang H., Ma Z.F.: Phytochemical and Pharmacological Properties of Capparis spinosa as a Medicinal Plant. „Nutrients” 2018 Jan 24;10(2):116.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Filtry w okularach przeciwsłonecznych. Jak działają i dlaczego powinny być dobrej jakości?

    Są nieodłącznym atrybutem każdego słonecznego dnia. Najczęściej sięgamy po nie latem, jednak w ciągu całego roku powinniśmy mieć je przy sobie, aby chronić nasze oczy przed działaniem promieni słonecznych. Mowa oczywiście o okularach przeciwsłonecznych, które – oprócz pełnienia funkcji dodatku do stylizacji – stanowią barierę chroniącą jeden z naszych zmysłów: wzrok. Podobnie jak przy zakupie ubrań, butów, żywności czy kosmetyków zwracamy uwagę na ich jakość, tak i w przypadku wyboru okularów słonecznych powinniśmy dobrać takie, które będą odpowiednie do naszych potrzeb nie tylko pod względem wizualnym, ale przede wszystkim jakościowym.

  • Co kupić mamie na Dzień Matki?

    Wielkimi krokami zbliża się Dzień Matki. To szczególne święto jest doskonałą okazją, aby podziękować mamom za ich bezwarunkową miłość i akceptację, trud wychowania, okazywane serce. Tego dnia każda mama powinna czuć się doceniona. Produkty pomagające zachować zdrowie i dbać o urodę to świetne inspiracje na wyjątkowy prezent dla najukochańszej mamy.

  • Czy można poprawić nastrój dietą?

    Depresja i stany lękowe to obecnie najczęściej występujące schorzenia psychiczne na świecie, których objawy istotnie wpływają na samopoczucie psychofizyczne, codzienne funkcjonowanie oraz ogólną jakość życia. W ostatnich latach ogromnym zainteresowaniem cieszy się wpływ sposobu odżywiania nie tylko na zdrowie fizyczne, lecz także psychiczne. Obecnie dobrze wiadomo, że niedobory żywieniowe mogą zwiększać ryzyko rozwoju depresji i negatywnie wpływać na samopoczucie.

  • Co pić na stres i zmęczenie?

    Stres jest reakcją organizmu na zaburzenie stanu równowagi. Przewlekły stres przyczynia się do ogólnego obniżenia jakości życia i szerokiej gamy zaburzeń, w tym nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, chorób układu krążenia, chorób zapalnych jelit oraz trudności natury psychologicznej czy psychiatrycznej. Dobrze wiadomo, że prawidłowy stan nawodnienia organizmu korzystnie wpływa na samopoczucie psychofizyczne. Oprócz samej wody można wyszczególnić kilka gorących napojów, których regularne picie może wspomagać organizm w radzeniu sobie ze stresem, niepokojem i nadmiernym zmęczeniem.

  • Jakie suplementy mogą pomóc na stres i zmęczenie?

    Dbałość o zdrowie psychiczne sprowadza się do odpowiedniego stylu życia, który uwzględnia systematycznie wykonywaną aktywność fizyczną, właściwy sposób odżywiania, należytą higienę snu, dobre relacje z bliskimi, wsparcie społeczne oraz znajdowanie czasu na odpoczynek i relaks. Wiele osób zmagających się z chronicznym stresem i zmęczeniem decyduje się często na suplementację diety preparatami bogatymi w bioaktywne składniki wspierające prawidłowe funkcjonowanie ośrodkowego układu nerwowego oraz gospodarki hormonalnej. Istnieje co najmniej kilka substancji bioaktywnych, które rzeczywiście mogą wspomagać organizm w walce ze stresem oraz wzmożonym napięciem i zmęczeniem.

  • Jak wyciągnąć psu i kotu kleszcza? Instrukcja krok po kroku

    Kleszcze to uciążliwe pasożyty, które mogą przenosić groźne choroby na zwierzęta. Na szczęście ich usunięcie jest stosunkowo proste, o ile wiemy, jak się do tego zabrać. Jak bezpiecznie i skutecznie wyciągnąć kleszcza psu i kotu, by zminimalizować ryzyko infekcji? Co zrobić z kleszczem?

  • Jak wygląda ugryzienie meszki? Czy można je czymś złagodzić?

    Lato to czas spędzany na świeżym powietrzu, co niestety wiąże się z uciążliwością owadów takich jak meszki. Ich bolesne ugryzienia potrafią skutecznie uprzykrzyć nam wypoczynek. Czy meszki w Polsce przenoszą choroby? Jak poradzić sobie ze swędzącym ugryzieniem meszki?

  • Jak chronić się w trakcie burzy? Co zrobić w razie uderzenia pioruna?

    W związku ze zmianami klimatu gwałtowne zjawiska pogodowe są coraz częstsze w naszej szerokości geograficznej. Dlatego też warto znać zasady bezpieczeństwa podczas burzy. Porażenie piorunem może być poważnym zagrożeniem dla zdrowia, a nawet życia – dowiedz się, jak się zachować w trakcie nawałnicy, aby uniknąć niebezpiecznych sytuacji.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij