×
DOZ.PL Darmowa
aplikacja
DOZ.pl
Zainstaluj

Czy probiotyki są bezpieczne?

Asortyment preparatów probiotycznych na polskim rynku aptecznym jest bardzo duży. Są najczęściej zalecane przy antybiotykoterapii, biegunkach i problemach trawiennych. Większość dostępnych w sprzedaży produktów jest zarejestrowanych jako suplementy diety, w związku z tym nie podlegają tak ścisłej kontroli jakościowej, jak produkty lecznicze. Czy zatem są bezpieczne dla naszego zdrowia?

Co to są probiotyki?

Słowo probiotyk pochodzi z języka greckiego – pro bios oznacza dla życia. W naszym organizmie znajdują się dobre oraz złe bakterie i często ze względu na niezdrową dietę lub infekcję te złe przejmują nad nami kontrolę.

Przyjmując probiotyki, które są żywymi mikroorganizmami, poprawiamy ogólny stan jelit i układu trawiennego. Stosuje się je również w zapobieganiu nawrotów bakteryjnego zapalenia pochwy, ponieważ kobiety cierpiące na ten typ zakażenia mają znacznie niższy poziom bakterii kwasu mlekowego w pochwie. Dzięki suplementacji pałeczkami kwasu mlekowego możemy uzupełnić niedobory. Dodatkowo u dzieci cierpiących na infekcje dróg oddechowych takich jak zapalenie gardła, krtani albo ucha środkowego probiotyki mogą zmniejszyć częstotliwość występowania tych dolegliwości.

Należy również wspomnieć, że prowadzone były badania nad wpływem probiotyków na utratę zbędnych kilogramów. W roku 2014 przeprowadzono kilka badań, gdzie wykazano, że szczepy bakterii Lactobacillus gasseri, Lactobacillus rhamnosus są skuteczne w utracie tłuszczu. Niestety liczba przeprowadzonych badań nie pozwala na solidne udowodnienie tej tezy.

W jaki sposób wybrać probiotyk?

Przed każdym zakupem należy sprawdzić, czy dany probiotyk zawiera bakterie, które będą najlepsze w walce z naszym problemem – szczepy bakterii zwiększające odporność nie pomogą w problemach trawiennych czy biegunce. Dodatkowo, jeśli to możliwe – wybieraj produkty przetestowane. Informację tę możesz znaleźć na opakowaniu albo sprawdzić na stronie producenta danego suplementu. Produkty takie mogą być droższe oraz trudniej dostępne, ale dają gwarancję dobrego zakupu. Zwracaj również uwagę na informacje o jednostkach tworzących kolonię CFU (ang. colony forming units) czyli o przybliżonej liczbie żywych bakterii w suplemencie. Wybieraj te, które posiadają minimum 5 miliardów.

Poniżej podział głównych grup bakterii:

  • bakterie Lactobacillus z grupy bakterii kwasu mlekowego są najlepsze na biegunkę, trądzik, poprawę funkcji mózgu, zapalenia mózgu,
  • bakterie Bifidobacterium wybieraj dla wzmocnienia odporności oraz przy zaparciach,
  • bakterie Streptococcus mają korzystny wpływ na suchą i uszkodzoną skórę.

Skutki uboczne stosowania probiotyków

Znaczna część osób stosujących preparaty probiotyczne nie odczuwa żadnych skutków ubocznych. Tylko u nielicznych pojawiają się problemy gastryczne, np. wzdęcia, gazy, zaparcia, biegunka lub skurcze żołądka. Jeśli problemy te utrzymują się dłużej, należy przerwać stosowanie probiotyku i skonsultować się z lekarzem. Z badań wynika także, że u osób zażywających probiotyki przez dłuższy czas może dojść do osłabienia koncentracji, rozkojarzenia oraz pogorszenia pamięci krótkotrwałej. Efekt ten może się pojawiać, gdy w naszej diecie nadużywamy probiotyków oraz cukrów, ponieważ przyjmowane żywe bakterie rozkładają i fermentują cukier, produkując przy tym kwas d-mlekowy, który jest toksyczny dla komórek mózgu, wywołując efekt „zamglenia umysłowego”. Natomiast niektóre szczepy bakterii mogą wytwarzać histaminę, która powoduje rozszerzanie naczyń krwionośnych. To prowadzi do zaczerwienienia, obrzęku, a także może doprowadzić do wystąpienia objawów alergii.

Przeciwwskazania do stosowania probiotyków

Suplementacja nie jest wskazana dla osób z obniżoną odpornością – np. po przebytej chemioterapii nowotworowej – lub pacjentów z uszkodzonym jelitem, gdyż może spowodować infekcje, a nawet sepsę. Również osoby, które mają sztuczne zastawki serca mają zwiększone ryzyko infekcji, więc jeżeli nie masz pewności, czy możesz przyjmować probiotyki, udaj się do lekarza pierwszego kontaktu.

Jak stosować probiotyki?

Nigdy nie przyjmuj probiotyku na czczo. Najlepiej podawać je razem z posiłkami. W okresie stosowania probiotyków nie powinno się łączyć ich ze słodyczami i żywnością przetworzoną.

Jak przechowywać probiotyki, aby się nie popsuły?

Preparaty probiotyczne powinny być przechowywane zgodnie z zaleceniem producenta. Istnieją preparaty, które należy przechowywać w lodówce – wtedy zaleca się trzymanie ich w głębi lodówki, nie na jej drzwiach. Zmniejszy to prawdopodobieństwo narażenia produktu na wahania temperatur. Jeżeli producent zaleca przechowywanie w temperaturze pokojowej, czyli między 15 a 25 stopni, wtedy należy wybrać miejsce zacienione i pozbawione wilgoci. Latem, gdy temperatura jest znacznie wyższa niż 25 stopni, zaleca się przechowywać probiotyki z wkładem chłodzącym.

Jak wybrać odpowiednia dawkę preparatu?

Dawka szczepów probiotycznych jest istotnym elementem skutecznego działania. Powinna być także odpowiednio dobrana dla osób z niskim pH żołądka w celu uzyskania pożądanej liczby drobnoustrojów w jelitach. Określenie dawek odbywa się na podstawie oceny żywotności i zdolności adhezyjnych komórek szczepów probiotycznych. Wysoka skuteczność działania przewidywana jest dla poziomu adherencji powyżej 163 jtk/komórkę ludzką, a słabe działanie, jeżeli liczba drobnoustrojów probiotycznych w preparacie nie przekracza 42 jtk/kl.

Czy probiotyki są bezpieczne?

Do roku 2003 probiotyki uznawano za produkty całkowicie bezpieczne nawet dla osób z upośledzeniami układu immunologicznego. Jednak raport FHO WHO z 2004 roku wskazał, że szczepy probiotyczne nie są dla wszystkich. Jeśli nie wiesz, czy probiotyk jest najlepszym rozwiązaniem dla poprawy Twojego zdrowia, skonsultuj się z lekarzem. Pamiętaj również, aby wybierać dobre jakościowo produkty – tylko w ten sposób masz gwarancję, że kuracja będzie skuteczna i bezpieczna.

Bibliografia  zwiń/rozwiń

  1. Y. Wang, X. Li, T. Ge, Y. Xiao, Y. Liao, Y. Cui, Y. Zhang, W. Ho, G. Yu, T. Zhang, Probiotics for prevention and treatment of respiratory tract infections in children: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials, „Medicine”, Baltimore, Aug 7, 2016.
  2. L. Tapiovaara, A. Pitkaranta, R. Korpela, Probiotics and the Upper Respiratory Tract, A Review, Pediatric Infectious Diseases, Open Access, July 18, 2016.
  3. A. Homayouni, P. Bastani, S. Ziyadi, S. Mohammad-Alizadeh-Charandabi, M. Ghalibaf, Effects of probiotics on the recurrence of bacterial vaginosis: a review, PubMed, 2014 Jan.
  4. B. K. Harbolic, Probiotics, „medicinenet.com” [online], https://www.medicinenet.com/probiotics/article.htm, [dostęp:] 27.01.2019.

Podziel się: