Sezam (czarny i biały) – wartości odżywcze i właściwości zdrowotne
Maria Brzegowy

Sezam (czarny i biały) – wartości odżywcze i właściwości zdrowotne

Jego popularność wzrosła wraz z zainteresowaniem dietą wegetariańską. Stanowi smaczny dodatek do zup, szejków oraz sałatek, na jego bazie przyrządza się także chałwę oraz pastę tahini potrzebną do przygotowania hummusu. Nasiona sezamu odznaczają się bogatym składem odżywczym, dzięki któremu, prócz walorów smakowych, korzystnie wpływają także na nasze zdrowie. Sprawdź jakie jeszcze właściwości posiada sezam i do czego możesz wykorzystać go w swojej kuchni oraz… w łazience.

Co to jest sezam?

Najprawdopodobniej należy do jednych z najstarszych roślin oleistych znanych człowiekowi. Występuje w postaci różnych odmian – jako sezam biały, czarny albo brązowy. Spożywa się go na surowo, po wysuszeniu albo uprażeniu. Wykorzystuje jako dodatek, bazę całych dań albo przyprawę. Ma przyjemny, orzechowy smak i delikatną strukturę. Ponadto, odznacza się szeregiem właściwości prozdrowotnych – dzięki którym znalazł stałe miejsce w diecie osób na diecie wegetariańskiej oraz wegańskiej.

Wartość odżywcza nasion sezamu

4 łyżki sezamu dostarczają ok. 200 kcal, 6 g białka, 15 g tłuszczu i 9 g węglowodanów. Taka porcja nasion pokrywa również sporą część zapotrzebowania na wybrane składniki mineralne, takie jak:
- żelazo (średnie pokrycie na poziomie RDA dla kobiety 40-letniej, równe ok. 30%);
- wapń (ok. 35%);
- magnez (ok. 40%);
- cynk (ok. 30%);
- a także miedź (120%!).

Nasiona sezamu to również jedno z najlepszych źródeł fitosteroli – składników roślin chemicznie przypominających cholesterol, ale o innym stopniu nasycenia i innej konfiguracji łańcucha. Z tego też powodu, wywierają określony (pozytywny) wpływ na organizm człowieka.

Nasiona sezamu dostarczają cennych składników odżywczych – m.in. żelaza, wapnia i magnezu. To także cenne źródło fitosteroli, których działanie potwierdzono badaniami naukowymi. Są chętnie wybierane w diecie wegetarian oraz wegan.

Właściwości prozdrowotne nasion sezamu 

Ze względu na obecność w składzie nasion m.in. żelaza, magnezu, cynku oraz miedzi, regularne spożywanie w diecie sezamu, korzystnie wpływa na kondycję naszych włosów, skóry i paznokci. Właściwości prozdrowotne nasion wynikają również z wysokiej zawartości fitosteroli, czyli steroli roślinnych. Wieloletnie badania nad ich działaniem dowodzą, że systematyczne, codzienne spożywanie fitosteroli zapobiega rozwojowi zmian miażdżycowych w naczyniach krwionośnych. Ich pozytywny wpływ odnotowano w odniesieniu do stężenia cholesterolu całkowitego oraz cholesterolu frakcji LDL w surowicy krwi (poprzez obniżenie jego stężenia).

Podobno, nasiona oraz olej sezamowy pomagają również zadbać o zdrowie i piękny wygląd naszych zębów. Płukanki z sezamu albo oleju sezamowego mają usuwać kamień nazębny oraz delikatnie i naturalnie wybielać płytkę.

Sezam w kuchni

Nasiona sezamu, podobnie jak każde inne nasiona oraz pestki, z powodzeniem można wykorzystać dodając je na surowo do sałatek, koktajli albo zup. Mogą stanowić również świetną przyprawę – ich zmieszanie z bułką tartą (albo całkowite jej zastąpienie) podczas panierowania kotletów mięsnych albo rybnych, pozwoli na ciekawe urozmaicenie tradycyjnego dania. Sezam czarny to z kolei świetny dodatek estetyczny – obtacza się w nim rolki sushi (tzw. uramaki). 

Wśród najpopularniejszych wyrobów powstałych na bazie sezamu, wymienia się pastę tahini. To właśnie tahini dodaje się do zmielonych nasion ciecierzycy podczas przygotowywania hummusu. Świetnie sprawdza się również jako przekąska wraz z krakersami, jako masło na pieczywie lub marynata do mięsa. 

Z nasion sezamu wytwarza się także popularną na całym świecie chałwę. I choć ten pyszny smakołyk można przygotować z innych nasion oleistych, to właśnie sezamową kojarzymy najczęściej.

10 pomysłów na wykorzystanie nasion sezamu w kuchni

- dodatek do owocowego smoothie 
- posypka do zupy krem z warzyw
- panierka do mięsa albo warzyw (np. brokuły albo camembert w panierce z sezamu)
- składnik „kulek mocy” (słodyczy przygotowywanych z bakalii)
- składnik batoników, ciasteczek muesli albo domowych sezamków
- dodatek do owsianki albo jaglanki
- składnik past (w postaci surowych nasion albo tahini)
- obtaczanie rolek sushi (zazwyczaj czarny sezam)
- dodatek do sosów w kuchni azjatyckiej (np. z kurczakiem, bambusem i sosem sojowym)
- marynata do mięs (np. udka z kurczaka w marynacie z miodu, czosnku i sezamu).

Sezam w kosmetyce

Zdaniem specjalistów, sezam posiada właściwości antybakteryjne, antywirusowe, ponadto odżywia i poprawia ukrwienie skóry. Z tego względu, nasiona, zwłaszcza wytwarzany z nich olej sezamowy, znalazły zastosowanie w kosmetyce. Można z niego przygotować np. maseczkę wspomagającą leczenie trądziku albo ograniczającą wydzielanie się sebum. Sam olej świetnie sprawdzi się jako kompres na popękaną skórę pięt albo poparzenia słoneczne.

Podsumowanie 

Nasiona sezamu to tani i łatwo dostępy produkt, stąd poleca je i stosuje wiele osób. Na internetowych forach i portalach, jego cenne właściwości pasjonaci omawiają przy okazji schorzeń i chorób m.in. układu pokarmowego (np. w problemach z trawieniem – tutaj korzystnie miałby działać błonnik pokarmowy), sercowo-naczyniowego (obniżenie ciśnienia tętniczego krwi – działanie magnezu), układu oddechowego (np. w astmie – magnez), w profilaktyce osteoporozy (ze względu na wysoką zawartość wapnia), anemii (żelazo) oraz przy łagodzeniu objawów RZS (miedź). Nasiona sezamu, zwłaszcza olej, znalazł również zastosowanie w pielęgnacji skóry. 

Jak zawsze, należy jednak pamiętać, że żaden produkt nie przyniesie korzyści jeśli równocześnie nie zadbamy o właściwe zbilansowanie diety oraz odpowiedni styl życia. 

Wybrane piśmiennictwo:
Nowak A., Fitosterole w codziennej diecie, 2011, Postępy Fitoterapii, 1, 48-51

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Szparagi – rodzaje, właściwości, zastosowanie, przepisy. Dlaczego warto je jeść?

    Szparagi to warzywa o unikalnym smaku. Z roku na rok stają się coraz bardziej popularne wśród wielbicieli zdrowej i smacznej kuchni. Sezon na szparagi trwa stosunkowo krótko, warto więc wykorzystać go w pełni, zwłaszcza że warzywa te nie tylko dobrze smakują, ale posiadają również ciekawe właściwości prozdrowotne. Czym dokładnie charakteryzują się szparagi i dlaczego warto je jeść? 

  • Karotenoidy – jaki mają wpływ na nasz organizm? Właściwości i źródła karotenoidów

    Intensywna barwa żywności z pewnością niejednokrotnie sprawiła, że mieliśmy na nią większą chęć niż na jej nieatrakcyjną, „wyblakniętą” wersję. Wiele jest substancji barwnych, które nadają apetyczny wygląd warzywom, owocom czy produktom białkowym. Są to chlorofile, polifenole czy karotenoidy, wiele z nich wykazuje prozdrowotne właściwości. Warto wiedzieć dlaczego i kiedy korzystnie jest spożywać bogate w nie produkty spożywcze. Podpowiadamy, czym są karotenoidy i jakimi właściwościami się charakteryzują? 

  • Burak czerwony – jakie ma właściwości lecznicze i wartości odżywcze? Sok z buraka a nowotwór

    Burak to niskokaloryczne warzywo, bogate w witaminy i składniki mineralne. Zawiera także antocyjany oraz flawonoidy, którym przypisuje się właściwości przeciwnowotworowe. Sok z buraka najlepiej wykonać z wykorzystaniem wyciskarki wolnoobrotowej, dzięki której napój będzie bogaty w więcej cennych wartości odżywczych, niż wówczas, kiedy skorzystamy ze zwykłej sokowirówki. Buraka włącza się często do diety osób, które walczą z nadwagą i otyłością, chcą obniżyć poziom cholesterolu we krwi lub tym, którym dokucza zgaga. Jakie jeszcze właściwości ma burak zwyczajny, czy to prawda, że z powodzeniem stosowany jest w terapii przeciwnowotworowej oraz co poprawi smak soku z tego warzywa? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Krzem a krzem organiczny – czym się różnią, który jest lepiej przyswajalny? Właściwości i suplementy na piękne włosy i paznokcie

    Krzem to pierwiastek, który wielu osobom kojarzy się z preparatami na piękne włosy i paznokcie, natomiast niewielu z działaniem przeciwmiażdżycowym, przeciwcukrzycowym i przeciwnowotworowym. W aptekach i sklepach zielarskich dostępnych jest wiele preparatów z krzemem zarówno w formie jednoskładnikowej, jak i w połączeniu z borem lub jodem. Na niedobór krzemu najbardziej narażone są kobiety i osoby starsze.

  • Siarka – właściwości lecznicze, nadmiar i niedobór w organizmie, suplementacja

    Siarka (S, łac. sulphur) jest pierwiastkiem o intensywnej, żółtej barwie. W przyrodzie występuje w postaci gazów, w stanie wolnym albo w postaci związków chemicznych. Każdemu znana jest dzięki zapałkom, gdzie jest składnikiem łatwopalnej masy pokrywającej główki drewienka. Siarka jest również jednym z makroelementów występujących w organizmie człowieka. Pomimo niewielkiej ilości, znajduję się w każdej komórce i wchodzi w skład wielu białek i niektórych węglowodanów oraz bierze udział w licznych reakcjach.

  • Cholina (witamina B4) – dlaczego jest tak istotna dla kobiet w ciąży? Występowanie, właściwości, dawkowanie

    Cholina, to bardzo istotny związek dla rozwoju płodu (głównie w kontekście układu nerwowego), a ponadto biorący udział w szeregu procesów metabolicznych cholesterolu i związków tłuszczowych. W organizmie „witamina B4" występuje głównie w fosfolipidach, takich jak lecytyna i sfingomielina. Oprócz tego cholina przyczynia się do utrzymania właściwej struktury komórek, wpływa na pracę mięśni, układ oddechowy i mózg. Wyniki badań naukowych potwierdziły również, że przyczynia się ona do poprawy pamięci długotrwałej. Czy cholina chroni przyszłą mamę przed wystąpieniem stanu przedrzucawkowego, co ma ze sobą wspólnego cholina i inozytol oraz jak dawkować „witaminę B4"?? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Skrobia modyfikowana – czy trzeba jej unikać?

    Skrobia to znana wszystkim, naturalna substancja pochodzenia roślinnego. Co jednak począć ze skrobią modyfikowaną? Czy proces modyfikacji powinien nas niepokoić? A może nie taki diabeł straszny, jak go malują nasze skojarzenia? Co to jest skrobia modyfikowana i czy należy jej unikać – tego dowiemy się z artykułu. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij