Hipokalcemia i tężyczka - czym jest i jak ją leczyć
Anna Posmykiewicz

Hipokalcemia i tężyczka - czym jest i jak ją leczyć

Hipokalcemia jest to zmniejszenie stężenia wapnia w surowicy krwi poniżej 2.25 mmol/l. Może ona przyczynić się do powstania tężyczki.

Jakie mogą być przyczyny powstania hipokalcemii? 

Do najczęstszych przyczyn hipokalcemii zalicza się:

1. Niedostateczną podaż wapnia z pokarmami.
2. Upośledzone wchłanianie wapnia z przewodu pokarmowego. Taka sytuacja może mieć miejsce u pacjentów z zespołem upośledzonego wchłaniania lub trawienia, jak również na skutek niedoboru witaminy D.
3. Nadmierne odkładanie się wapnia w tkankach miękkich lub kościach. Przede wszystkim, nadmierne odkładanie się wapnia może wystąpić na skutek ostrego zapalenia trzustki, jak również w przebiegu zespołu "głodnych kości" po wycięciu przytarczyc. Do nadmiernego odkładania się wapnia w tkankach miękkich i kościach przyczynia się również hiperfosfatemia oraz zatrucie fluorem.
4. Nadmierną utratę wapnia z moczem, do której przyczynia się stosowanie diuretyków pętlowych, niedobór parathormonu lub oporność na parathormon oraz kwasice cewkowe.
5. Bezwzględny lub względny niedobór witaminy D, który powstaje przede wszystkim na skutek upośledzonej syntezy witaminy D u pacjentów z ostrą lub przewlekłą niewydolnością nerek oraz u chorych z uszkodzonym miąższem wątroby. Ponadto do niedoboru witaminy D może też dojść na skutek niedostatecznego wchłaniania witaminy D z przewodu pokarmowego (głównie w przebiegu celiakii, żółtaczki zastoinowej czy też na skutek niedoboru enzymów trzustkowych) oraz na skutek zwiększonej inaktywacji witaminy D u pacjentów przyjmujących niektóre leki przeciwpadaczkowe (pochodne hydantoiny i kwasu barbiturowego). Do niedoboru witaminy D przyczynia się też hiperfosfatemia oraz zespół lizy nowotworów.
6. Niedobór parathormonu- powstaje on na skutek niedoczynności przytarczyc.
7. Oporność tkanek na parathormon- ma miejsce w przypadku rzekomej niedoczynności przytarczyc.

Do czego może przyczynić się hipokalcemia?

Hipokalcemia może doprowadzić do powstania tężyczki. 

Czym jest tężyczka? 

Objawy kliniczne tężyczki są wynikiem niedoboru wapnia zjonizowanego i przede wszystkim są one następstwem zaburzeń czynności układu nerwowego i nerwowo-mięśniowego. U pacjenta z hipoklacemią można zatem czasami zaobserwować napad tężyczkowy. 

Czym charakteryzuje się napad tężyczkowy? 

Napad tężyczkowy cechuje się drętwieniem i symetrycznymi kurczami tonicznymi mięśni rąk (pojawia się charakterystyczne ułożenie ręki, tzw. "ręka położnika"), następnie przedramion i ramion, twarzy (skurcz powiek oraz tzw. "usta karpia"), klatki piersiowej i kończyn dolnych (pojawia się  końsko-szpotawe ich ustawienie), świadomość chorego jest natomiast zachowana. Czasami zdarza się, że u pacjenta nie są obecne objawy teżyczyki, pomimo obecności hipokaclemii. Mówi się wtedy o tzw. tężyczce utajonej. 

Czym jest tężyczka utajona?

Tężyczkę utajoną mogą ujawnić:
1. Objaw Chvostka. U pacjenta pojawia się skurcz mięśni twarzy po uderzaniu młoteczkiem neurologicznym w nerw twarzowy około 2 cm do przodu od płatka ucha tuż poniżej wyrostka jarzmowego.
2. Objaw Trousseau. U chorego pojawia się "ręka położnika" po uciśnięciu ramienia przez trzy minuty mankietem aparatu do mierzenia ciśnienia, który musi być napompowany do 20 mmHg powyżej ciśnienia skurczowego pacjenta.
3. Wywołanie napadu tężyczkowego przez hiperwentylacje.

Równoważniki tężyczki

Czasami można też mówić o tzw. równoważnikach tężyczki.

Przede wszystkich zalicza się do nich skurcz powiek, podwójne widzenie, światłowstręt, jak również skurcz mięśni krtani, skurcz oskrzeli, skurcz tętnic wieńcowych (pojawia się ból dławicowy) oraz brzusznych (pojawia się ból brzucha), skurcz tętnic mózgowych (obecny będzie atak migreny, czasami chwila utraty świadomości) oraz tętnic obwodowych (rzekomy objaw Raynauda). W badaniu ekg może być widoczne natomiast wydłużenie odstępu QT. Zdarza się, że przewlekła hipokalcemia dość często przebiega bezobjawowo.

W jaki sposób można rozpoznać hipokalcemię?

Hipokalcemię można rozpoznać na podstawie stężenia wapnia w surowicy krwi, musi być ono obniżone i wynosić mniej niż 2,25 mmol/l.  Należy też wykonać badania, które ustalą przyczynę zaistnienia hipokalcemii. 

Rozpoznanie hipokalcemii – badania

Aby poznać przyczynę hipokalcemii należy zatem oznaczyć poziom kreatyniny, fosforanów, magnezu, potasu, fosfatazy zasadowej, parathormonu oraz witaminy D w surowicy krwi. Ponadto należy też oznaczyć dobowe wydalanie wapnia z moczem oraz wykonać badania obrazowe (poszukiwanie nieprawidłowości w układzie kostnym lub węzłach chłonnych oraz ewentualnych nowotworów). 

Jak leczy się hipokalcemię?

W przypadku hipokalcemii objawowej, czyli tej, która przebiega z objawami tężyczki, pacjent powinien w warunkach szpitalnych otrzymać dożylnie roztwór wapnia. Roztwór taki można podać ponownie w sytuacji, jeśli objawy powrócą. Ponadto, chory powinien mieć też monitorowany poziom wapnia co 4-6 godzin. Dodatkowo równocześnie należy rozpocząć doustne leczenie wapniem i witaminą D. Należy pamiętać o tym, że oporna na leczenie objawowa hipokalcemia może też być wynikiem niedoboru magnezu- wtedy należy podawać właśnie magnez. W przypadku natomiast przewlekłej hipokalcemii, której przyczyny nie można usunąć, wapń należy podawać w dużych dawkach doustnie- zwykle jest to węglan wapnia oraz octan wapnia, ponadto podaje się też witaminę D. Okresowo taki pacjent powinien mieć monitorowany poziom wapnia w krwi (kalcemię) oraz ilość wapnia wydalanego z moczem (kalciuria, nadmierna ilość wapnia w moczu świadczy o zbyt intensywnym leczeniu). W przypadku natomiast hipokalcemii wywołanej nadmierną utratą wapnia z moczem pacjent powinien otrzymywać doustnie diuretyki tiazydowe jako leczenie uzupełniające, bowiem zmniejszają one kalciurię. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Guzki śpiewacze (krzykaczy) – czym są guzki na strunach głosowych?

    Guzki na strunach głosowych to przypadłość, która dotyka osób pracujących głosem: nauczycieli, trenerów czy śpiewaków. Mogą też pojawić się u dzieci. Guzki krzykaczy (głosowe, śpiewacze) objawiają się zmianą głosu, chrypką oraz bólem gardła lub szyi. Na czym polega leczenie guzków na strunach głosowych? W jaki sposób można zapobiegać ich powstawaniu?

  • Mięśniaki macicy – przyczyny, objawy, leczenie, operacja niezłośliwego nowotworu macicy

    Mięśniaki macicy są najczęstszymi niezłośliwymi nowotworami kobiecych narządów rodnych, mogą one dotyczyć nawet co czwartej kobiety w wieku rozrodczym. Mięśniaki w macicy pomimo łagodnego charakteru mogą być przyczyną niepokojących i uciążliwych objawów, które, w dużej mierze, zależą od rodzaju i wielkości, jaką osiągną. Ich rozpowszechnienie w populacji oraz konsekwencje zdrowotne sprawiają, iż są jedną z częstszych przypadłości spotykanych w praktyce ginekologicznej. Jakie są przyczyny powstawania mięśniaków? Jak wygląda diagnostyka oraz leczenie?

  • Warianty SARS-CoV-2 – które z nich są największym zagrożeniem?

    Istnieje wiele zidentyfikowanych podtypów koronawirusa SARS-CoV-2. Które warianty stanowią największe potencjalne zagrożenie dla naszego zdrowia? Czym są tzw. warianty zainteresowania (VOI) i warianty budzące obawy (VOC)?

  • Zwyrodnienie stawów – przyczyny, objawy, leczenie choroby zwyrodnieniowej stawów

    Zwyrodnienie stawów (inaczej osteoartroza lub artoza) to powszechnie występujące schorzenie układu ruchu, w przebiegu którego dochodzi do uszkodzenia tkanek budujących staw. Konsekwencją choroby zwyrodnieniowej stawów jest przedwczesne starzenie się struktur stawowych prowadzące do niepełnosprawności. Jakie są przyczyny zwyrodnienia stawów? Jak przebiega leczenie?

  • Czym jest atropina? Czy pomaga na nadpotliwość?

    Powszechnie kojarzona z rozszerzaniem źrenic w gabinecie okulistycznym – atropina, to tak naprawdę bardzo silna substancja, która ma wielokierunkowe działanie, które stymuluje pracę całego organizmu, wypływając m.in. na przyspieszenie akcji serca, działając przeciwwymiotnie, hamując wydzielanie potu i łez. Jakie nie są przeciwwskazania do stosowania atropiny i czy pomaga na nadmierne pocenie się? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Efekt placebo – na czym polega? Czy placebo może być skuteczne?

    Efekt placebo występuje, gdy obserwuje się poprawę stanu klinicznego pacjenta, pomimo że osoba ta nie jest poddawana aktywnemu leczeniu. Naukowcy nie rozumieją jeszcze dokładnie, jak i dlaczego ten efekt występuje. Na ten temat powstało kilka teorii. Według najnowszych naukowych doniesień efekt placebo może pomóc skutecznie redukować dolegliwości bólowe, które towarzyszą wielu schorzeniom. Trwają prace, które mają na celu dokładniejsze poznanie mechanizmów wywołujących to zjawisko.

  • Nocebo – co to jest? Dlaczego efekt nocebo jest wyzwaniem dla klinicystów?

    Negatywne nastawienie pacjenta do stosowanej terapii może zaowocować efektem nocebo. Badania naukowe potwierdziły, że może on mieć realny wpływ na wyniki badań oraz proces leczenia pacjenta. Jak może objawiać się efekt nocebo? W jaki sposób można zminimalizować skutki tego zjawiska?

  • Whiplash (uraz biczowy) – przyczyny, objawy, leczenie, fizjoterapia

    Zderzenie aut lub nagłe hamowanie pojazdu powodują niekontrolowane odgięcie głowy w tył, po którym następuje gwałtowne kompensacyjne zgięcie jej w przód – ruch ten przypomina uderzenie biczem, stąd inna nazwa whiplash – uraz smagnięcia biczem. Może dojść wówczas do naderwania mięśni, naderwania więzadeł, uszkodzenia krążka międzykręgowego, nerwów czy ścięgien. Objawy, które się wówczas pojawiają to silny ból szyi, ograniczenie ruchomości, drętwienie kończyn górnych, ból głowy, barku, pleców.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij