Bąblowiec – choroba brudnych rąk
Anna Posmykiewicz

Bąblowiec – choroba brudnych rąk

Bąblowica to odzwierzęca choroba pasożytnicza, która wywoływana jest przez postać larwalną tasiemca. Wyróżnia się dwa rodzaje bąblowicy, każda z nich wywoływana jest przez inny rodzaj tasiemca.

Pierwszym rodzajem bąblowicy jest bąblowica jednojamowa, inna jej nazwa to echinokokoza. Ten rodzaj bąblowicy wywoływany jest przez larwę tasiemca o nazwie Echinococcusgranulosus, czyli tasiemiec bąblowcowy. Postać larwalna tego pasożyta tworzy w narządach wewnętrznych odgraniczoną torbiel, która przebiega z objawami guza. Postać dorosła tego rodzaju tasiemca ma wielkość około 3-6 mm i bytuje ona w jelicie cienkim żywiciela ostatecznego, którym są głownie psy. Żywicielem pośrednim tego pasożyta są natomiast zwierzęta roślinożerne (najczęściej są to owce) i wszystkożerne (świnie). Człowiek natomiast zaraza się przez spożycie żywności zanieczyszczonej jajami inwazyjnymi pasożyta i w ten sposób staje się przygodnym żywicielem pośrednim - w jelicie cienkim człowieka wylęga się larwa tasiemca, która przenika przez ścianę jelita do krążenia wtórnego i lokalizuje się w narządach wewnętrznych, najczęściej w wątrobie, gdzie tworzy dobrze odgraniczoną torbiel, która powoli powiększa się (około 0,5-1 cm/rok). 

Co jest rezerwuarem tasiemca bąblowcowego? Jaka jest droga jego przenoszenia?

Rezerwuarem tego pasożyta są zwykle psy, a sporadycznie także wilki, lisy, jenoty i koty (żywiciele ostateczni). Człowiek natomiast zaraża się drogą pokarmową poprzez zanieczyszczone ręce lub też skażoną żywność. 

Jakie są czynniki ryzyka zarażenia się tasiemcem Echinococcusgranulosus?

Do najczęstszych czynników ryzyka zakażenia się należy kontakt z psem (przede wszystkim tym, który karmiony jest odpadkami ubojowymi), jak również przebywanie w hodowali świń lub owiec oraz kontakt z ziemią, czy spożywanie nieumytych warzyw i owoców. 

Polecane dla Ciebie

Czy występowanie bąblowicy jednojamowej jest częste?

W Polsce zwykle stwierdza się około kilkadziesiąt przypadków w ciągu całego roku, choroba jednak występuje też w pozostałych rejonach świata. 

Czy okres wylęgania choroby jest długi? Czy chory człowiek zaraza kontaktujące się z nim osoby?

Okres wylęgania się choroby jest długi, bowiem okres bez jakichkolwiek objawów choroby może trwać od kilku miesięcy nawet do kilku lat. Chory człowiek natomiast nie zaraża kontaktujących się z nim osób. 

Jakie są objawy bąblowicy jednojamowej?

W ponad 60% przypadków bąblowica jednojamowa może przebiegać w sposób zupełnie bezobjawowy, zwłaszcza jeśli zmiana lokalizuje się w wątrobie, a rozpoznanie jest stawiane wtedy zupełnie przypadkowo. Obraz kliniczny choroby uzależniony jest zatem od umiejscowienia torbieli, jej rozmiarów, stopnia zaawansowania choroby i stopnia uszkodzenia zajętego narządu. Należy też pamiętać o tym, że niektóre torbiele mogą samoistnie zanikać. 

W jakich narządach zatem zwykle lokalizuje się torbiel w przebiegu bąblowicy jednojamowej?

W ponad 60% przypadków torbiel lokalizuje się w wątrobie. Pojawia się wtedy dyskomfort w prawej okolicy podżebrowej, jak również uczucie pełności w nadbrzuszu, dolegliwości te nasilają się w pozycji leżącej na prawym boku. W przypadku dużych torbieli stwierdza się też powiększenie wątroby. Poza tym, torbiel w przebiegu bąblowicy może  lokalizować się nietypowo, czyli w płucach (jest to około 20% przypadków), jak również w mózgu, w narządach miednicy mniejszej, w narządach płciowych, gałce ocznej oraz kościach. 

W jaki sposób stawia się rozpoznanie bąblowicy jednojamowej?

Do diagnostyki choroby służą przede wszystkim badania obrazowe: USG wątroby oraz tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny. W badaniach stwierdza się dobrze odgraniczoną torbiel,o często zwapniałej ścianie, z odbiciami wewnętrznymi odpowiadającymi przegrodom (torbiele potomne) lub odklejoną warstwą wewnętrzną torbieli (tzw. obraz lilii wodnej). Ponadto, wykonywane jest badanie serologiczne: oznacza się w surowicy swoiste przeciwciała IgG za pomocą testu ELISA, zaś testem potwierdzającym jest test Western-blot. Do diagnostyki służą również badania histologiczne i cytologiczne- za pomocą biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej pobiera się materiał diagnostyczny z torbieli. 

Jak wygląda leczenie bąblowicy jednojamowej?

W przypadku torbieli degenerujących, małych, o grubej zwapniałej ścianie wystarcza zwykle obserwacja. W innych przypadkach do leczenia wykorzystuje się albendazol, czasami zachodzi też potrzeba wycięcia torbieli.

Innym rodzajem bąblowicy jest bąblowica wielojamowa, czyli inaczej alweokokoza. Jest to odzwierzęca inwazja pasożytnicza o przewlekłym przebiegu wywoływana przez larwalną postać tasiemca Echinococcusmultilocularis, przebiega ona z objawami przypominającymi nowotwór złośliwy wątroby. 

W jaki sposób dochodzi do zakażenia się bąblowicą wielojamową?

Człowiek może zarazić się poprzez kontakt z lisami (czyli najbardziej narażeni na zakażenie się są myśliwi i leśnicy), jak również przez kontakt z glebą oraz spożywanie niemytych owoców runa leśnego. Zachorowania mogą też występować rodzinnie. 

Jakie są objawy bąblowicy wielojamowej?

Przez bardzo długi okres, nawet przez wiele lat, choroba może nie dawać w ogóle żadnych objawów. W 99% przypadków zmiana pierwotna zlokalizowana jest w wątrobie, zatem w przypadkach objawowych obraz kliniczny przypomina wolno postępujący pierwotny nowotwór wątroby: pojawia się zatem dyskomfort lub/i ból w prawej okolicy podżebrowej, powiększenie  wątroby i śledziony, objawy nadciśnienia wrotnego, w większości przypadków też uszkodzenie dróg żółciowych przebiegające z żółtaczką cholestatyczną. Ponadto, pasożyt rozrastając się może naciekać okoliczne tkanki i narządy (czyli przeponę, opłucną, serce, osierdzie, ścianę żołądka i dwunastnicy, otrzewną, nadnercza oraz węzły chłonne). W zmianach zaawansowanych dodatkowo może wystąpić wodobrzusze, wyniszczenie, cechy niewydolności  wątroby, przerzuty do otrzewnej i odległe do płuc (pojawia się wtedy kaszel, krwioplucie, duszność ), mózgu (padaczka, objawy ogniskowe) oraz do gałki ocznej i do kości. 

Jakie badania umożliwiają  postawienie rozpoznania bąblowicy wielojamowej?

Przede wszystkim do diagnostyki służą badania obrazowe. W usg stwierdza się słabo odgraniczoną, nietworzącą torebki, nieregularną zmianę ogniskową, z obszarami martwicy, zwapnieniami i naciekiem sąsiednich struktur, często obecne jest też poszerzenie wewnątrzwątrobowych dróg żółciowych oraz powiększenie śledziony i/lub wątroby. W rtg klatki piersiowej stwierdza sięczęsto uniesienie prawej kopuły przepony, jak również okrągłe cienie i poszerzenie śródpiersia. W tomografii komputerowej głowy widoczna jest natomiast zmiana przypominająca guz mózgu. Dodatkowo wykonywane są badania serologiczne. Oznacza się zatem obecność swoistych przeciwciał, weryfikacje przeprowadza się testem Western blot. Do diagnostyki służy też badanie histologiczne i cytologiczne. 

Jak wygląda leczenie bąblowicy wielojamowej?

Leczenie bąblowicy wielojamowej jest prowadzone tylko  w specjalistycznych ośrodkach. Podstawową metodą leczenia jest chirurgiczne usunięcie zmiany, jak również stosowanie albendazolu. 

Jak można zapobiegać zarażeniu się bąblowicą jedno i wielojamową?

Przede wszystkim należy regularnie odrobaczać psy, zwłaszcza pasterskie, jak i te, które karmionesą odpadkami ubojowymi. Należyunikać karmienia psów podrobami zwierząt hodowlanych. Zawsze należy myć ręce oraz pracować w rękawicach w razie kontaktu z ziemią. Ważne jest też aby, bardzo dokładnie myć warzywa i owoce, jak również myć zebrane grzyby i owoce runa leśnego przed ich spożyciem.
 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Czym są beta-blokery i kiedy należy je stosować? Leki nowej generacji

    Efektem działania beta-blokerów jest m.in. zwolnienie akcji serca i jego kurczliwości, zmniejszenie zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen czy zmniejszenie ilości krwi, jaką podczas skurczu wyrzucają komory serca. W Polsce najczęściej rekomendowane przez lekarzy beta-blokery to: bisoprolol, metoprolol, nebiwolol. Beta-blokery są dopuszczone do leczenia nadciśnienia u kobiet w okresie ciąży, ponieważ uważane są za grupę leków stosunkowo bezpiecznych dla płodu.

  • Wazelina – jak działa?

    Wazelina od lat cieszy się popularnością wśród ludzi w każdym wieku ze względu na jej uniwersalne zastosowanie. W poniższym artykule omawiamy wszystkie zalety i właściwości wazeliny, a także sprawdzamy, czy jej stosowanie jest bezpieczne.

  • Czym są modulatory homocysteiny? Jak wpływa na zmęczenie i poziom hormonów?

    Homocysteina jest aminokwasem. Nieregulowany poziom tej cząsteczki sprzyja rozwojowi chorób układu krwionośnego u ludzi. Suplementy z modulatorami homocysteiny zawierają zazwyczaj witaminę B6, B12, kwas foliowy i betainę (trimetyloglicynę, TMG). Wyniki licznych badań naukowych wskazują, że regularne przyjmowanie przez minimum kilka tygodni modulatorów homocysteiny może przyczynić się do obniżenia nadmiernego poziomu homocysteiny we krwi.

  • Czy warto brać antyoksydanty w tabletkach, kroplach lub kapsułkach?

    Antyoksydanty w postaci tabletek to suplementy diety zawierające związki, które mogą pomóc w ochronie komórek organizmu przed uszkodzeniami powodowanymi przez wolne rodniki. Niektóre przykłady przeciwutleniaczy, które można znaleźć w postaci tabletek, to witaminy C i E, beta-karoten i selen. Przyjmowanie suplementów antyoksydacyjnych nie jest jednak zasadne w każdej sytuacji. Zawsze zaleca się rozmowę z lekarzem przed przyjęciem jakichkolwiek suplementów diety.

  • Opatrunek podciśnieniowy – jak wygląda leczenie ran?

    Opatrunek podciśnieniowy to doskonały i nowoczesny środek do skutecznego leczenia niektórych przewlekłych trudno gojących się ran. W porównaniu do metod tradycyjnych wyraźnie skraca czas terapii i pozwala uzyskać lepsze efekty czynnościowe. Znacznie poprawia zatem zadowolenie pacjenta. Opatrunek wymaga zastosowania ujemnego ciśnienia, które uzyskuje się dzięki specjalnej pompie. W przypadku ran trudno gojących się warto rozważyć jego użycie. W jakich przypadkach korzystne będzie zastosowanie opatrunku podciśnieniowego?

  • Leki biologiczne – czym są? Czy są skuteczne w leczeniu AZS i łuszczycy?

    Leki biologiczne to skomplikowane leki produkowane na bazie substancji pochodzenia biologicznego, takich jak białka, hormony czy przeciwciała. Są one stosowane w leczeniu różnych chorób, w tym chorób autoimmunologicznych, nowotworowych czy zapalnych, ale ich produkcja jest bardziej skomplikowana i kosztowna niż w przypadku typowych leków syntetycznych. W Polsce leki biologiczne są pod pewnymi warunkami refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia, niemniej ich cena może być zbyt wysoka dla pacjentów nieobjętych systemem refundacji. Czym są leki biologiczne? W leczeniu których chorób można je stosować?

  • Skuteczność działania probiotyków – forma płynna doskonałą alternatywą dla kapsułek

    Pacjenci mają zróżnicowane upodobania co do formy przyjmowanych leków czy suplementów diety. Jedni wolą tabletki, a inni preferują formę płynną. Często nie zdają sobie jednak sprawy z tego, że forma produktu to nie tylko kwestia wygody stosowania. Dla naszego zdrowia powinno się brać pod uwagę przede wszystkim określone właściwości funkcjonalne, jak np. większa przyswajalność czy skuteczność. Przecież najistotniejszym aspektem stosowania danego produktu – oprócz jego formy, walorów smakowych i zapachowych – powinna być głównie skuteczność jego działania.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij