Czym jest mizofonia? Na czym polega?

Każdego dnia jesteśmy otoczeni różnymi dźwiękami dochodzącymi z zewnątrz. Część z nich z pewnością nas irytuje, jeżeli jednak słysząc konkretny dźwięk, odczuwamy tak silne rozdrażnienie i złość, że wszystko to wpływa na nasze codzienne funkcjonowanie, wówczas możemy mieć do czynienia z mizofonią. Co to jest mizofonia? Jak leczyć mizofonię?

1. Mizofonia – objawy
2. Mizofonia – przyczyny
3. Czy mizofonia to choroba psychiczna?
4. Mizofonia – diagnostyka
5. Czy mizofonia jest groźna?
6. Jak pozbyć się mizofonii? Mizofonia – leczenie

Mizofonia – objawy

Mizofonia (SSSS – ang. Selective Sound Sensitivity Syndrome) to inaczej syndrom selektywnej nadwrażliwości na dźwięki. Termin ten został opisany po raz pierwszy w 2003 roku przez Jastreboffa i Hazella. Osoby cierpiące na mizofonię odczuwają dyskomfort związany z jednym konkretnym odgłosem lub kilkoma dźwiękami z zewnątrz, takimi jak:

• odgłosy tarcia,
• dźwięki telefonu komórkowego,
• dźwięki podczas snu, np. głośne sapanie, chrapanie itd.,
• dźwięki wydawane podczas wykonywania ruchów ciała,
• kapanie wody,
• stukanie palcami,
• klikanie długopisem,
• głośne pisanie na klawiaturze komputera,
• odgłosy zwierząt,
• płacz dzieci,
• dźwięki wydawane podczas jedzenia, np. mlaskanie, siorbanie,
• kichanie,
• tykanie zegara,
• dźwięk domofonu, tramwaju i wiele, wiele innych.

W momencie ekspozycji na drażniący daną osobę dźwięk doświadcza ona silnych emocji, takich jak zdenerwowanie, niepokój, złość, drażliwość, a nawet panika. Reakcji na dźwięk może także towarzyszyć wzmożone napięcie w ciele, przyspieszone bicie serca, nadmierna potliwość. Dźwięki mogą nawet prowadzić do agresji słownej lub fizycznej.

Przyczyny mizofonii

Mimo że od wielu lat toczą się badania naukowe dotyczące tego zjawiska, do tej pory nie udało się znaleźć jego konkretnych przyczyn. Wśród czynników powodujących mizofonię często wymienia się m.in. trudne i traumatyczne doświadczenia z przeszłości, które mogły doprowadzić do tego, że dana osoba odczuwa nadwrażliwość na pewne dźwięki.

Badania wskazują również na to, że mizofonia częściej obserwowana jest u osób, które cierpią m.in. na:

• zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne (OCD),
• zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD),
• borderline,
• depresję,
• zespół stresu pourazowego (PTSD),
• nadwrażliwość słuchową,
• autyzm,
• szumy uszne.

Czy mizofonia to choroba psychiczna?

Mizofonia nie została zaklasyfikowana w żadnej klasyfikacji diagnostycznej: ani w Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (ICD-10), ani w Klasyfikacji Zaburzeń Psychicznych Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego (DSM-5). W związku z tym nie jest uznawana za chorobę ani zaburzenie psychiczne. Co jednocześnie nie oznacza, że nie powinna zostać poddana leczeniu, w przypadku gdy jej objawy wyraźnie dezorganizują codzienne życie danej osoby.

Mizofonia – diagnostyka

Do tej pory nie zostały opracowane żadne kryteria diagnostyczne, które mogłyby posłużyć do diagnozy mizofonii. W diagnostyce lekarz psychiatra przede wszystkim zwraca uwagę na wykluczenie innych możliwych przyczyn nieprawidłowości. Nie istnieje także żaden konkretny test na mizofonię.

Na przestrzeni lat powstało jednak kilka skal, które mogą być pomocne przy stawianiu diagnozy. Jedną z nich jest skala do oceny nasilenia mizofonii, Amsterdam Misophonia Scale, stworzona przez zespół Schrödera, która jest adaptacją skali do pomiaru OCD – Y-BOCS. Skala składa się z 6 pytań, które dotyczą:

1. czasu trwania objawów w ciągu dnia,
2. wpływu objawów na funkcjonowanie społeczne,
3. nasilenia złości,
4. nasilenia starań powstrzymywania impulsu,
5. nasilenia kontroli nad gniewem i myślami,
6. czasu poświęcanego na unikanie sytuacji, które mogą wywołać objawy mizofonii.

Czy mizofonia jest groźna?

Mizofonia nie jest chorobą groźną dla innych, niemniej jednak niesie za sobą negatywne skutki dla życia i samopoczucia osoby, która się z nią zmaga. Osoby cierpiące na mizofonię bardzo często wycofują się z życia społecznego, unikają jedzenia posiłków z bliskimi, ograniczają swój czas spędzany poza domem. Wszystko po to, by nie być narażonym na dźwięki, które wywołują u nich negatywne objawy.

Jak pozbyć się mizofonii? Mizofonia – leczenie

Jak leczyć mizofonię i jak sobie z nią radzić? W leczeniu mizofonii najczęściej wykorzystywana jest psychoterapia poznawczo-behawioralna, która opiera się m.in. na poznaniu przyczyn nadwrażliwości na specyficzne dźwięki oraz na nauce identyfikowania bodźców, które wywołują objawy mizofonii.

Celem terapii jest nauka radzenia sobie z reakcjami na dźwięki, tak aby powodowały one łagodniejsze reakcje niż dotychczas. To wszystko ma za zadanie pomóc danej osobie w lepszym funkcjonowaniu w codziennym życiu.

Nie istnieją natomiast leki na mizofonię konkretnie stosowane w leczeniu tego problemu. Jeśli jednak współwystępuje ona z innymi zaburzeniami, np. depresją lub zaburzeniami lękowymi, wówczas psychiatra może zalecić farmakoterapię.