Energydrinki
Arkadiusz Dąbek

Projekt ustawy dotyczący zakazu sprzedaży energetyków dzieciom i młodzieży. Jak napoje energetyczne wpływają na zdrowie?

Prawdopodobnie już niedługo osoba, która nie ukończyła 18 lat, nie będzie mogła zgodnie z prawem kupić napoju energetyzującego zawierającego kofeinę lub taurynę – do Sejmu RP trafił projekt nowelizacji Ustawy o zdrowiu publicznym. Dowiedz się, jak energetyki wpływają na zdrowie dzieci.

 

Projekt ustawy zakazującej sprzedaży energetyków dzieciom i młodzieży

Do polskiego Sejmu trafił projekt zmiany Ustawy o zdrowiu publicznym odnośnie wprowadzenia całkowitego zakazu sprzedaży napojów z zawartością tauryny i kofeiny – tzw. energetyków – osobom poniżej osiemnastego roku życia, a także zakaz rozprowadzania napojów energetycznych w placówkach szkolnych i innych podmiotach oświatowych oraz w automatach.

W tekście nowelizacji ustawy określono, że „za napój z dodatkiem kofeiny lub tauryny uważa się środek spożywczy, ujęty w Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług, zawierający kofeinę w proporcji przekraczającej 150 mg/l lub taurynę, z wyłączeniem substancji występujących naturalnie”. Politycy postulują również, aby wprowadzić restrykcje związane z reklamowaniem takich produktów.

Czym są napoje energetyczne? Co zawierają i jak działają?

Napoje energetyzujące są napojami gazowanymi (najczęściej), wykazującymi efekt pobudzenia. Producenci wzbogacają je o związki mające na celu poprawiać koncentrację, zwiększać tempo reakcji i wydolność organizmu, a zarazem powodować przyspieszenie przemiany materii i skutecznie przeciwdziałać zmęczeniu. Skład napojów energetycznych jest zróżnicowany w zależności od marki, jednakże do składników najczęściej do nich dodawanych należą: kofeina, guarana, tauryna, witaminy z grupy B.

Wspomniane napoje posiadają dużą ilość cukru, co przekłada się na ich kaloryczność na poziomie 40–50 kcal/100 ml. Ponadto ich skład dopełnia woda, dwutlenek węgla oraz regulatory kwasowości.

Powiązane produkty

Jak działają energetyki?

  • Kofeina – to organiczny związek chemiczny, który działa pobudzająco na układ nerwowy. Występuje naturalnie w niektórych roślinach, w tym w kawie, herbacie, yerba mate i kakao. Zwiększa aktywność mózgu i poprawia czujność oraz koncentrację.
  • Tauryna – zaliczana jest do związków o działaniu endogennym, odgrywa istotną rolę w funkcjonowaniu organizmu człowieka. Cechuje się działaniem antyoksydacyjnym, jest niezbędna do właściwego działania mięśni szkieletowych i układu krwionośnego.
  • Guarana – to wyciąg roślinny otrzymywany z południowoamerykańskiej rośliny Paulinia guarana, znanej z wysokiej koncentracji kofeiny. Dodanie jej do napojów energetycznych podnosi całkowitą zawartość kofeiny, co może być niebezpieczne, gdyż producenci tych napojów często nie zamieszczają tej informacji na opakowaniu. Guarana jest też bogata w teobrominę i teofilinę o pokrewnych do kofeiny właściwościach.

Negatywne skutki picia napojów energetycznych

  • Oddziaływanie na układ sercowo-naczyniowy

W wielu opracowaniach wykazano wzrost częstości akcji serca i ciśnienia tętniczego krwi po spożyciu napoju energetycznego. Wyniki te przypisywano dużej zawartości kofeiny w napoju energetycznym. Dodatkowo po nadmiernej konsumpcji napojów energetycznych udokumentowano istotne objawy kardiologiczne, takie jak komorowe zaburzenia rytmu serca. Ostatnie doniesienia wykazały związek między nadmiernym spożyciem napojów energetycznych a rozszerzeniem tętnic, tworzeniem się tętniaków, rozwarstwieniem i pęknięciem dużych tętnic.

  • Skutki dla przewodu pokarmowego i metabolizmu

Napoje energetyczne przeważnie zawierają duże ilości cukru, głównie w postaci sacharozy, glukozy lub syropu kukurydzianego. Dlatego wysokie spożycie napojów energetycznych może zwiększać ryzyko otyłości i cukrzycy typu 2. Ponadto wysoka zawartość cukru w napojach energetycznych może zmniejszać aktywność, różnorodność i ekspresję genów bakterii jelitowych, co skutkuje zwiększonym ryzykiem otyłości i zespołu metabolicznego. Duże spożycie kofeiny osłabia wrażliwość na insulinę, co może tłumaczyć udokumentowany w niektórych badaniach wzrost poziomu glukozy we krwi po spożyciu napoju energetycznego.

Jak energy drinki wpływają na zdrowie dzieci?

Od kilku lat na świecie i w Polsce asortyment napojów energetycznych sukcesywnie się rozszerza, zyskują one również coraz większą popularność wśród przedstawicieli wszystkich grup wiekowych, także dzieci i młodzieży. Jest to zjawisko groźne, gdyż według przeprowadzonych licznych badań naukowych nad skutkami działania kofeiny ma ona zarówno korzystny, jak i negatywny wpływ na organizm człowieka, a wszystko uzależnione jest od spożytej porcji, podatności naszego organizmu, kondycji zdrowotnej i wieku.

Specjaliści są jednomyślni – napoje z dużą dawką kofeiny nie powinny być konsumowane przez dzieci i młodzież, mogą bowiem być przyczyną zaburzeń w rozwoju układu nerwowego.

Z publikowanych danych wynika, że 19–29% młodzieży doświadcza niekorzystnych dolegliwości po spożyciu tych napojów, przede wszystkim kołatania serca, bólu głowy, uczucia silnego rozchwiania. Do skutków ubocznych zalicza się również nerwowość, silny stres, trudności z koncentracją. Zgodnie z niektórymi opracowaniami zbyt duże spożycie napojów energetycznych powoduje wzrost ryzyka wystąpienia zaburzeń rytmu serca, również u dzieci. Z tego względu bardzo istotne jest przeprowadzanie szerokich akcji edukacyjnych w tym obszarze zarówno wśród najmłodszych, jak i ich rodziców.

  1. Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym, orka.sejm.gov.pl [online] http://orka.sejm.gov.pl/Druki9ka.nsf/Projekty/9-020-1145-2023/$file/9-020-1145-2023.pdf [dostęp:] 23.02.2023.
  2. A. A. Alsunni, Energy drink consumption: Beneficial and adverse health effects, „International Journal of Health Sciences” 2015, nr 9(4).
  3. I. Gielecińska, Napoje energetyzujące znaczącym źródłem kofeiny w diecie dzieci, ncez.pzh.gov.pl [online] https://ncez.pzh.gov.pl/dzieci-i-mlodziez/napoje-energetyzujace-znaczacym-zrodlem-kofeiny-w-diecie-dzieci/ [dostęp:] 23.02.2023.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pył znad Sahary nad Polską – jak wpływa na zdrowie?

    Pył saharyjski dociera do Europy, w tym także do Polski, wraz z ciepłymi masami powietrza znad Afryki Północnej. Temu zjawisku towarzyszy istotny spadek jakości powietrza, czego konsekwencją może być między innymi pogorszenie stanu zdrowia pacjentów z chorobami układu oddechowego takimi jak astma czy alergia.

  • Tabletka „dzień po” od farmaceuty – czy nastolatka będzie potrzebowała zgody rodzica?

    Ministerstwo Zdrowia przedstawiło projekt rozporządzenia zakładającego dostępność antykoncepcji awaryjnej bez konieczności odbywania wizyty u lekarza. Jeśli wejdzie on w życie, lek będzie mógł wydać magister farmacji po przeprowadzeniu wywiadu z pacjentką. Tabletka „dzień po” będzie dostępna dla osób, które ukończyły 15. rok życia.

  • GIF alarmuje – w kwietniu może zabraknąć tych leków w aptekach

    Główny Inspektorat Farmaceutyczny przygotował zestawienie produktów leczniczych, których może zabraknąć w aptekach w kwietniu 2024 roku. Z dostępnością jakich leków pacjenci będą mieć największy problem?

  • Do jakich specjalistów są obecnie najdłuższe kolejki? Nowe dane NFZ

    Prawie 450 tys. pacjentów czeka na wizytę w poradni okulistycznej, a ponad 90 tys. oczekuje na przyjęcie na oddział otolaryngologiczny – takie dane płyną ze sprawozdania NFZ za ostatni kwartał 2023 roku. Do jakich jeszcze specjalistów i na jakie badania kolejki są najdłuższe?

  • „Czarny kaszel” uderzył w uwielbianym przez Polaków miejscu

    W niemal całej Europie liczba przypadków zachorowań na krztusiec gwałtownie rośnie. Ogniska choroby występują przede wszystkim w Czechach i Chorwacji. Najgorzej jest właśnie na Bałkanach, gdzie odnotowano ponad 6100 przypadków krztuśca. W Czechach w styczniu zaobserwowano 28 przypadków, teraz zgłoszono ich prawie 3100. Czy w Polsce jest niebezpiecznie? Czy liczba zachorowań także rośnie?

  • Epidemia „popcornowych mózgów” – nowe zjawisko, które dotyka każdego z nas

    Natychmiastowo reagujemy na każde powiadomienie w telefonie, googlujemy każdą informację, z którą się spotkamy, bez opamiętania scrollujemy media społecznościowe, obserwując poczynania znajomych (i nieznajomych). W efekcie czujemy się rozdrażnieni i zdekoncentrowani. Nasz mózg dosłownie wybucha od nadmiaru bombardujących go bodźców. „Popcornowy mózg” – bo tak nazwano ten syndrom – staje się plagą współczesności.

  • Herbata Earl Grey wycofana ze sklepów. Sprawdź, czy nie masz jej w domu

    Państwowa Inspekcja Sanitarna dokonała analizy poziomu alkaloidów pirolizydynowych w partii herbaty Earl Grey marki SIR ROGER. Stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego poziomu tych związków. Alkaloidy pirolizydynowe mogą być poważnym zagrożeniem dla zdrowia, nawet w tej ilości, którą odkryto w herbacie, co podkreślił Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy. Sprawdź, czy nie masz w domu herbaty z wadliwej partii – jak ją rozpoznać?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij