J-PET – jak działa nowatorski tomograf PET? Czym jest teranostyka?
Justyna Piekara

J-PET – jak działa nowatorski tomograf PET? Czym jest teranostyka?

W Instytucie Fizyki Uniwersytetu Jagiellońskiego powstał prototyp nowatorskiego tomografu PET. Od obecnie używanych modeli różni się rodzajem obrazowania, dzięki czemu daje zupełnie nowe możliwości diagnostyczne oraz umożliwia badanie symetrii między materią a antymaterią. Wyniki pracy naukowców zostały opublikowane w czasopiśmie „Nature Communications”. 

Pozytonowa tomografia emisyjna

Pozytonowa tomografia emisyjna (PET, Positron Emission Tomography) zrewolucjonizowała obrazowanie procesów fizjologicznych i biochemicznych. Skanery tego rodzaju umożliwiają nieinwazyjne obrazowanie całego ciała, wykorzystując rejestrację produktów rozpadu promieniotwórczego.

Skaner PET wykorzystuje radioaktywny znacznik, zazwyczaj podawany pacjentowi dożylnie, aby wykazać aktywność metaboliczną tkanek i narządów. Pozwala stwierdzić nieprawidłowości, zanim choroba będzie mogła zostać uwidoczniona za pomocą innych technik obrazowania diagnostycznego, takich jak tomografia komputerowa (CT) czy rezonans magnetyczny (MRI). Jest to skuteczny sposób identyfikacji chorób serca, zaburzeń pracy mózgu i nowotworów na wczesnym etapie rozwoju, gdy terapia daje najbardziej skuteczne efekty.

Dowiedz się więcej na temat badania PET.

J-PET – czym różni się od innych tomografów?

Zespół naukowców z Wydziału Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej UJ, prowadzony przez prof. Pawła Moskala, wraz ze współpracownikami z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Narodowego Centrum Badań Jądrowych oraz badaczami z Austrii i Włoch stworzyli urządzenie, dzięki któremu otrzymali pierwszy na świecie trójfotonowy obraz w technologii pozytonowej tomografii emisyjnej. Obecnie dostępne tomografy pozwalają na uzyskiwanie obrazu dwufotonowego.

J-PET (Jagiellonian Positron Emission Tomograph) to prawdziwy unikat w skali światowej i pierwszy tomograf zbudowany z plastikowych scyntylatorów, które są ułożone osiowo w kilku warstwach, na kształt beczki. Ich koszt jest znacznie niższy niż nieorganicznych kryształów konwencjonalnie wykorzystywanych w układach PET.

Nowatorski sprzęt posłuży do lokalizowaniu nowotworów i umożliwi określanie stopnia ich złośliwości. Pozwoli także na badanie dynamiki metabolizmu leków i ich dystrybucji.

To wielozadaniowy detektor do wykrywania fotonów z anihilacji pozyton-elektron, który może być stosowany interdyscyplinarnie, w tym do badań podstawowych i pozyskiwania nowej wiedzy, nie tylko do obrazowania medycznego. Technologia będzie rozwijana w tworzonym na UJ Centrum Teranostyki.

Polecane dla Ciebie

Czym jest teranostyka? Jakie ma zastosowanie w onkologii?

Teranostyka to przełomowe podejście w medycynie, które ma na celu tworzenie innowacyjnych rozwiązań technologicznych umożliwiających jednoczesne wykrywanie i leczenie chorób, a także monitorowanie odpowiedzi na terapię. Stąd też nazwa, która powstała z połączenia słów „terapia” i „diagnostyka”. Dziś jest ona podstawą medycyny „szytej na miarę” potrzeb pacjentów.

Termin ten zaproponował John Funkhouser w 2002 roku. Zgodnie z założeniem teranostyki lekarz najpierw sprawdził, czy lekarstwo może połączyć się z komórkami chorobowymi – przed podaniem herceptyny kobietom chorym na raka gruczołu piersiowego określił najpierw w badaniu histologicznym ekspresję receptorów dla HER2.

Teranostyka umożliwia lekarzom personalizację leczenia i dostosowanie jej do specyficznych potrzeb pacjenta. W ostatnich latach zyskała szczególne znaczenie w onkologii. Dzięki niej zaawansowane nowotwory mogą być skutecznie leczone bez poważniejszych skutków ubocznych. Sprawdzają się bardzo dobrze w przypadkach nowotworów, które nie reagują na konwencjonalne terapie, takie jak np. rak prostaty czy guzy endokrynne.

  1. Positron emission tomography, „mayoclinic.org” [online], https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/pet-scan/about/pac-20385078, [dostęp:] 02.11.2021.
  2. Naukowcy z UJ uzyskali pierwszy na świecie trójfotonowy obraz tomograficzny PET, „uj.edu.pl” [online], https://www.uj.edu.pl/wiadomosci/-/journal_content/56_INSTANCE_d82lKZvhit4m/10172/148977553?fbclid=IwAR0NJX1cNXGtgQlJyaHvViS15Hr-UBQeHYDIIMtoOjZwO4Ho9BxhDvN8xcg, [dostęp:] 02.11.2021.
  3. P. Moskal, A. Gajos, M. Mohammed, Testing CPT symmetry in ortho-positronium decays with positronium annihilation tomography, „Nature Communications” 2021, nr 12, [online] https://doi.org/10.1038/s41467-021-25905-9, [dostęp:] 02.11.2021.
  4. S. Niedźwiecki, P. Białas, C. Curceanu, J-PET: a new technology for the whole-body PET imaging, „Acta Physica Polonica”, nr 48(10), [online] DOI:10.5506/APhysPolB.48.1567, [dostęp:] 02.11.2021.
  5. J-PET’s plastic revolution, „cerncourier.com” [online], https://cerncourier.com/a/j-pets-plastic-revolution/, [dostęp:] 02.11.2021.
  6. T. Langbein, W. A. Weber, M. Eiber, Future of theranostics: An outlook on precision oncology in nuclear medicine, „Journal of Nuclear Medicine” 2019, nr 60, [online] DOI: https://doi.org/10.2967/jnumed.118.220566, [dostęp:] 02.11.2021.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij