Szczepionka mRNA przeciwko HIV – czy będzie skuteczna? - portal DOZ.pl
W przyszłym miesiącu ruszają badania kliniczne szczepionki mRNA przeciwko HIV
Justyna Piekara

W przyszłym miesiącu ruszają badania kliniczne szczepionki mRNA przeciwko HIV

Prace nad szczepionką przeciwko ludzkiemu wirusowi niedoboru odporności trwają od wielu lat, ale dotąd nie udało się wynaleźć skutecznej szczepionki. Nowe, eksperymentalne podejście do leczenia HIV, opracowane przez International AIDS Vaccine Initiative oraz Scripps Research, już niebawem będzie testowane przy użyciu szczepionki mRNA firmy Moderna. To może być ogromny przełom w walce z chorobą.

Szczepionka mRNA przeciwko HIV – rozpoczęcie badań klinicznych

W połowie września rozpoczną się testy kliniczne szczepionki przeciwko HIV z udziałem ludzi. Jej działanie opiera się na technologii mRNA, powstały dwie wersje preparatu: mRNA-1644 i mRNA-1644v2 Core. Randomizowane badanie I fazy rozpocznie się 19 września 2021 r. i planowo potrwa do 1 kwietnia 2023 r. Weźmie w nim udział 56 osób w wieku od 18 do 50 lat, które nie są nosicielami wirusa HIV.

Przeczytaj także, jak dochodzi do zakażenia wirusem HIV, jakie są objawy oraz jak wygląda leczenie.

Uczestnicy badania zostaną podzieleni na cztery grupy, z których jedna otrzyma mRNA-1644, druga grupa otrzyma mRNA-1644-v2, a pozostałe dwie grupy otrzymają mieszankę obu preparatów. Osoby biorące udział w przedsięwzięciu zostaną poinformowani o tym, co otrzymują. Jeśli szczepionka pomyślnie przejdzie tę próbę, zostanie poddana badaniom fazy 2 i 3, aby określić, jak dobrze będzie zapobiegać zakażeniu HIV w szerszej populacji.

Szczepionka mRNA przeciwko HIV – sposób działania

Podobnie jak w przypadku preparatów firm Pfizer/BioNTech czy Moderna, mitochondrialne RNA zostanie wprowadzone do komórek, które wytwarzają specyficzne białka, aby stymulować właściwą odpowiedź immunologiczną i pobudzać układ odpornościowy do walki z wirusem. 

Nowa potencjalna szczepionka będzie stymulowała układ odpornościowy i wywoływała szeroko neutralizujące przeciwciała HIV-1, czyli bnAbs, które mogą przyczepiać się do kolców na powierzchni HIV, blokować wirusa, zanim będzie mógł zainfekować komórki.

Polecane dla Ciebie

Szczepionki mRNA na inne choroby

Po sukcesie szczepionki ukierunkowanej na koronawirusa SARS-CoV-2, Moderna nie próżnuje. Na stronie internetowej tej firmy biotechnologicznej można znaleźć informacje na temat aktualnie prowadzonych projektów rozwojowych, które dotyczą szczepień ochronnych opartych technologii mRNA.

Moderna już realizuje lub planuje w najbliższej przyszłości badanie szczepionek przeciwko:

  • cytomegalowirusowi (CMV) – prace nad szczepionką mRNA 1367 są obecnie najbardziej zaawansowane, w tym roku rozpoczną się badania III fazy;
  • syncytialnemu wirusowi oddechowemu (RSV) – tymczasowe wyniki badań I fazy wykazały, że po podaniu jednej dawki preparatu mRNA-1345 doszło do zwiększenia się miana przeciwciał neutralizujących przeciwko obu serotypom (RSV-A i RSV-B);
  • grypie sezonowej – technologia mRNA prawdopodobnie pozwoli poprawić ich skuteczność; obecnie dostępne na rynku preparaty osiągają wskaźnik na poziomie 40-60%;
  • wirusowi Nipah (NiV) – rozpoczęcie I fazy badań nad preparatem mRNA-1215 planowane jest we współpracy z amerykańskim National Institutes of Health.

Szczepionka przeciwko HIV – dlaczego tak trudno opracować skuteczny preparat? 

Stworzenie szczepionki przeciwko wirusowi HIV jest wyzwaniem, ponieważ patogen szybko infekuje DNA i jest w stanie łatwo zmutować jego strukturę. Utrudnieniem jest różnorodność genetyczna samego wirusa. Cykl jego replikacji jest szybki – trwa 24 godziny, ale jest też podatny na błędy. Kiedy wirus jest przenoszony z człowieka na człowieka, może dochodzić do rekombinacji i powstawania nowych szczepów.

Ponadto ludzki wirus niedoboru odporności ma zdolność „ukrywania się” przed układem odpornościowym, ale też lekami mającymi go zneutralizować. Wkrótce po zakażeniu, HIV osadza się w komórkach całego organizmu i pozostaje w tak zwanym stanie prowirusowym. Wprowadza swój materiał genetyczny i replikuje się, przez co układ odpornościowy od razu nie wykrywa zagrożenia. Nawet jeśli uda się wyeliminować swobodnie krążącego wirusa, to tzw. ukryty HIV może nadal rozprzestrzeniać infekcję.

HIV przyczynia się do obniżenia zdolności organizmu do obrony. Wraz z rozwojem choroby, populacja wyspecjalizowanych białych komórek krwi T CD4 jest systematycznie tracona. Z czasem dochodzi do tzw. wyczerpania immunologicznego (ang. immune exhaustion), co oznacza, że układ odpornościowy nie może już wykrywać i reagować na czynniki zakaźne lub choroby. 

  1. Experimental mRNA HIV vaccine set to start human trials next month, „ifscience.com” [online], https://www.iflscience.com/health-and-medicine/experimental-mrna-hiv-vaccine-set-to-start-human-trials-next-month/, [dostęp:] 23.08.2021. 
  2. H. Seo, An HIV vaccine could arrive sooner than we thought-using Moderna’s mRNA tech, „popsci.com” [online], https://www.popsci.com/story/health/hiv-vaccine-mrna-moderna/, [dostęp:] 23.08.2021. 
  3. A phase 1 study to evaluate the safety and immunogenicity of eOD-GT8 60mer mRNA vaccine (mRNA-1644) and Core-g28v2 60mer mRNA vaccine (mRNA-1644v2-Core), „clinicaltrials.gov” [online], https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT05001373?term=mRNA&cond=HIV&draw=2&rank=4 [dostęp:] 23.08.2021.
  4. K. Parkins, Moderna set to start human trials of experimental mRNA HIV vaccine, „clinicaltrialsarena.com” [online], https://www.clinicaltrialsarena.com/news/moderna-hiv-vaccine, [dostęp:] 23.08.2021. 
  5. R. Arthur, Moderna to take mRNA flu and HIV vaccines into phase 1 trials this year, „biopharma-reporter.com”, https://www.biopharma-reporter.com/Article/2021/04/15/Moderna-to-take-mRNA-flu-and-HIV-vaccines-into-Phase-1-trials-this-year, [dostęp:] 23.08.2021. 
  6. J. Mhyre, D. Sifris, Why is it so hard to make an HIV vaccine?, „verywellhealth.com” [online], https://www.verywellhealth.com/hiv-vaccine-development-4057071, [dostęp:] 23.08.2021.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij