Wirusowe zapalenie gardła – objawy i leczenie. Domowe sposoby na zapalenie gardła o podłożu wirusowym
Piotr Gmachowski

Wirusowe zapalenie gardła – objawy i leczenie. Domowe sposoby na zapalenie gardła o podłożu wirusowym

Wirusowe zapalenie gardła najczęściej objawia się bólem gardła w momencie przełykania, podwyższoną temperaturą ciała, mogą pojawić się również katar, kaszel, bóle głowy. Infekcje gardła o podłożu wirusowym leczy się objawowo, stosując różnego rodzaju miejscowo działające preparaty przeciwbólowe w postaci tabletek do ssania czy aerozoli, a także leki przeciwgorączkowe i przeciwzapalne. 

Wirusowe zapalenie gardła – przyczyny. Jakie wirusy wywołują zapalenie gardła?

U osób dorosłych ostry ból gardła jest spowodowany najczęściej przez wirusy, szacuje się, iż w 70% do 90% przypadków stanów zapalnych błony śluzowej gardła przyczyną są infekcje wirusowe. U dzieci infekcje spowodowane przez bakterie są częstsze. 

Do wirusów, które najczęściej wywołują zapalenie gardła zaliczamy:

  • wirusy grypy, 
  • wirusy paragrypy, 
  • adenowirusy, 
  • rynowirusy, 
  • koronawirusy,
  • wirusy opryszczki,
  • enterowirusy. 

U dzieci i młodych dorosłych występować może również mononukleoza zakaźna, czyli choroba, której przyczyną jest wirus Epsteina-Barr. 

Wirusowe zapalenie gardła – objawy

Do najbardziej charakterystycznych objawów zapalenia gardła należą: ból i drapanie w gardle, chrypka, a także problemy z połykaniem pokarmów i napojów (połykanie często bywa bolesne). Objawami towarzyszącymi są często także: kaszel, podwyższona temperatura ciała, nieżyt nosa, wystąpić również może powiększenie okolicznych węzłów chłonnych i ból głowy. Ważną kwestią podczas zapalenia błony śluzowej gardła jest nawodnienie pacjenta, ponieważ dolegliwości bólowe, które towarzyszą stanom zapalnym mogą powodować unikanie spożywania płynów i pokarmów przez chorego. 

Literatura fachowa zwraca również uwagę na fakt, iż podczas zakażenia:

  • adenowirusem, oprócz zapalenia gardła, wystąpić może zapalenie spojówek,
  • wirusem paragrypy lub koronawirusem zapalenie gardła przebiega z objawami typowo przeziębieniowymi,
  • wirusem Herpes simplex objawom zapalenia towarzyszą zmiany zapalno-nadżerkowe, które zlokalizowane są na przykład na wargach lub dziąsłach (okolice przedniej części jamy ustnej),
  • wirusem Coxsackie występują pęcherzykowe zmiany na łukach podniebiennych,
  • wirusem Epsteina-Barr zapalenie gardła może objawiać się powiększeniem migdałków, które pokryte są obfitym, białawym nalotem, zakażenie dotyczy głównie osób w wieku od 15. do 30. roku życia.

W przypadku rynowirusów udało się zidentyfikować ponad 100 różnych serotypów tego drobnoustroju, dane literaturowe podają, iż wirusy te odpowiadają za blisko 20% stanów zapalnych gardła.

Polecane dla Ciebie

Wirusowe zapalenie gardła a bakteryjne zapalenie gardła – jak je od siebie odróżnić?

W procesie odróżnienia przyczyny zapalenia gardła ważne są objawy kliniczne. Pomocne dla lekarzy może być również użycie skali McIsaaca/Centora, w której ocenie podlegają następujące kryteria:

  • gorączka powyżej 38 st. C,
  • powiększenie węzłów chłonnych szyjnych przednich,
  • brak kaszlu,
  • nalot włóknikowy i obrzęk migdałków,
  • wiek (odpowiedni przedział wiekowy).

Za wirusowym podłożem choroby może świadczyć obecność: kaszlu, kataru oraz temperatury poniżej 38 st. C. Natomiast objawy, takie jak: gorączka powyżej 38 st. C, bolesne i powiększone węzły chłonne szyjne oraz wysięk na migdałkach mogą świadczyć, iż przyczyną choroby jest zakażenie bakteryjne. Zapalenie gardła o podłożu bakteryjnym najczęściej występuje u dzieci w wieku od 5 do 15 lat. 

Oczywiście nie należy zapominać, iż złotym standardem dla potwierdzenia bakteryjnego podłoża zapalenia gardła jest wykonanie posiewu wymazu gardła, lekarz może się zdecydować na posiew w przypadku niepewności w postawieniu prawidłowej diagnozy.

Wirusowe zapalenie gardła – leczenie

Podejmując temat leczenia wirusowego zapalenia gardła, warto przypomnieć, iż chroniczny ból gardła wymaga diagnozy lekarskiej, w szczególności, kiedy sytuacji tej towarzyszy uporczywa chrypka i powiększenie węzłów chłonnych. Nie powinno się bagatelizować tego typu objawów nawet w sytuacji, gdy występujące dolegliwości są umiarkowanie nasilone i mało dokuczliwe. Również w przypadku małych dzieci, kobiet w ciąży oraz kobiet karmiących samoleczenie jest ograniczone i warto w tych sytuacjach skonsultować się z lekarzem prowadzącym. 

Literatura fachowa zwraca uwagę, iż podczas infekcji wirusowych błony śluzowej gardła zaleca się leczenie objawowe. W celu złagodzenia bólu można stosować miejscowo np. benzokainę, lidokainę, flurbiprofen – najczęściej w formie tabletek do ssania na gardło. W leczeniu wykorzystuje się również środki zmniejszające ilość drobnoustrojów w obrębie jamy ustnej, w połączeniu z lekami przeciwbólowymi w formie aerozoli lub roztworów do płukania gardła. W sytuacji, kiedy dolegliwości są mocno dokuczliwe, można zastosować tabletki przeciwbólowe (np. paracetamol) lub leki przeciwzapalne (np. ibuprofen). 

Warto pamiętać, iż antybiotyki są lekami, które nie działają na wirusy, dlatego podczas wirusowego zapalenia błony śluzowej gardła nie ma konieczności ich stosowania.

Wirusowe zapalenie gardła – domowe sposoby

Podczas wirusowego zapalenia gardła dobre efekty podczas leczenia może przynieść:

  • spożywanie dużej ilości płynów w celu nawilżenia błony śluzowej gardła,
  • nawilżanie powietrza w pomieszczeniach,
  • unikanie nikotyny, alkoholu, a także ostrych przypraw,
  • spożywanie miękkich potraw (w szczególności podczas dużych dolegliwości bólowych podczas przełykania),
  • płukanie gardła roztworami z rumianku i szałwii,
  • płukanie gardła roztworem soli kuchennej (chlorku sodu),
  • płukanie gardła wodą z sodą oczyszczoną,
  • stosowanie herbat z łagodzącymi podrażnienia środkami nawilżającymi (prawoślaz lekarski, ziele pierwiosnka.
  1. E. Gowin, W. Horst-Sikorska, Leczenie zapalenia gardła bez antybiotyku – czy to możliwe? „Farmacja Współczesna” 2012, nr 83-89 (5).
  2. M. Zagor, P. Czarnecka, M. Janoska-Jaździk, Ostre i przewlekłe zapalenie gardła, „mp.pl” [online], https://www.mp.pl/pacjent/otolaryngologia/choroby/choroby-jamy-ustnej-i-gardla/179684,ostre-i-przewlekle-zapalenie-gardla, [dostęp:] 13.12.2020.
  3. E. Mazur, Diagnostyka ostrych zakażeń górnych dróg oddechowych (GDO) – dobór materiałów i problemy interpretacyjne związane z obecnością flory fizjologicznej i nosicielstwem, „Post. Mikrobiol.” 2012, nr 3, s. 213–217.
  4. R. Jachowicz i in., Farmacja Praktyczna, PZWL, Warszawa 2007, s. 244-245.
  5. K. Lennecke, K. Hagel, K. Przondziono, Opieka farmaceutyczna w samoleczeniu wybranych chorób, MedPharm Polska, Wrocław 2012, s. 45-46.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Rak odbytnicy – przyczyny, objawy, leczenie, rokowania

    Rak odbytnicy (łac. carcinoma rectum), inaczej rak prostnicy, jest nowotworem jelita znacznie częściej występującym u mężczyzn niż u kobiet. Ze względu na położenie blisko odbytu bywa rozpoznawany przypadkowo. Mimo początkowo nieswoistych objawów jest nowotworem obarczonym wysoką śmiertelnością (około 50%, to więcej niż w krajach zachodnich). Jakie zatem objawy powinny nas zaniepokoić? Jak wygląda leczenie raka odbytnicy?

  • Mięśnie Kegla u mężczyzn – jak ćwiczyć, jakie są efekty?

    Regularne ćwiczenia grupy mięśni dna miednicy określanej jako mięśnie Kegla mogą poprawić zmniejszyć dokuczliwą przypadłość nietrzymania lub popuszczania moczu. W przypadku mężczyzn poprawiają satysfakcję z życia seksualnego. Pozwalają lepiej kontrolować wytrysk, poprawiają długość i jakość erekcji. Wskazane są u panów cierpiących z powodu hemoroidów. Proste ćwiczenia można wykonywać samodzielnie w domu.

  • Stan przedzawałowy – czym jest i jak go rozpoznać?

    Stan przedzawałowy to sygnał alarmowy dla pacjenta – świadczy bowiem nie tylko o rozwoju miażdżycy, ale też o zaostrzonej chorobie niedokrwiennej serca. Jak zatem go rozpoznać? Co powinno nas niepokoić? Podpowiadamy.

  • Przełom tarczycowy – co to jest? Czy zaostrzenie nadczynności tarczycy jest groźne? Objawy, leczenie

    Przełom tarczycowy, nazywany także przełomem tyreotoksycznym jest wyjątkowo groźnym stanem, który bezpośrednio zagraża życiu człowieka. Występuje przy nadczynności tarczycy, podczas przerwy w przyjmowaniu leków lub wówczas, kiedy wdrożone leczenie jest niewłaściwe. Jakie są objawy przełomu tarczycowego? Jak wygląda diagnostyka i leczenie tego schorzenia?

  • Malinowy język u dzieci i dorosłych – przyczyny. Co robić, kiedy język przybiera silny malinowy kolor

    Język malinowy, nazywany także językiem truskawkowym to objawy, który jest tak naprawdę stanem zapalnym brodawek języka. Pojawia się jako jeden z symptomów szkarlatyny i choroby Kawasaki, ale także przy odrze i wstrząsie toksycznym. Jak reagować, kiedy dziecko lub osoba dorosła będzie miało język w malinowym czy szkarłatnym kolorze? Czy jest to stan, który poważnie zagraża zdrowiu? 

  • Złamanie Smitha – objawy, leczenie, rehabilitacja

    Złamanie Smitha to jeden z rodzajów złamań nadgarstka. Dochodzi do niego w wyniku np. upadku na grzbietową część ręki. Najczęściej objawia się bólem, widocznym obrzękiem, krwiakiem i deformacją w okolicy urazu. Jak zatem wygląda leczenie złamania Smitha? Ile trwa powrót do pełnej sprawności? Odpowiadamy. 

  • Obgryzanie paznokci – skąd się bierze, jak przestać?

    Obgryzanie paznokci to szkodliwy nawyk, z którym zmagają się zarówno dorośli, jak i dzieci. Niesie on za sobą nie tylko nieestetyczny wygląd dłoni i paznokci, ale również może prowadzić do nieodwracalnych zmian w płytce paznokcia, czy przyczyniać się do przenoszenia drobnoustrojów. Jak przestać obgryzać paznokcie?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij