Koronawirusy – charakterystyka wirusów z rodziny Coronaviridae. Jakie choroby powodują ludzkie koronawirusy?
Piotr Gmachowski

Koronawirusy – charakterystyka wirusów z rodziny Coronaviridae. Jakie choroby powodują ludzkie koronawirusy?

Koronawirusy to duża rodzina wirusów RNA, których nosicielami są zwierzęta (ssaki i ptaki) oraz ludzie. Znajdują się w niej patogeny wywołujące objawy ze strony układu oddechowego czy pokarmowego o nasileniu łagodnym lub umiarkowanym, a także takie, które mogą powodować ciężkie, a nawet śmiertelne zakażenia. Koronawirus jest przenoszony najczęściej drogą kropelkową. Jakie są objawy infekcji koronawirusowych?

Koronawirusy – czym się charakteryzują? Rodzaje koronawirusów

Koronawirusy są wirusami osłonkowymi, a materiałem genetycznym wirusa jest jednoniciowy RNA o dodatniej polarności. Nazwa tej rodziny wirusów pochodzi od obecności charakterystycznych wypustek w obrazie mikroskopu elektronowego, które przypominają koronę słoneczną. Ludzkie koronawirusy zostały po raz pierwszy zidentyfikowane w połowie lat 60. XX wieku.

Grupę wirusów z rodziny Coronaviridae można podzielić na dwie różniące się od siebie podgrupy. Pierwszą z nich stanowią wirusy o niskiej chorobotwórczości, które są przyczyną wystąpienia infekcji górnych dróg oddechowych (objawy łagodne i umiarkowane). Natomiast drugą grupę stanowią wirusy wykazujące wysoką patogenność, są one groźniejsze i stanowią poważniejsze zagrożenie dla zdrowia – patogeny te mogą być przyczyną ciężkiego zapalenia płuc. 

Koronawirusy – chorobotwórczość

Wyróżnia się siedem patogennych koronawirusów. Pierwsze cztery rodzaje są odpowiedzialne za występowanie łagodnie przebiegających infekcji dróg oddechowych:

  • OC43 (HCoV-OC43),
  • HKU1 (HCoV-HKU1), 
  • 229E (HCoV-229E), 
  • NL63 (HCoV-NL63).

Trzy pozostałe rodzaje patogenów odpowiadają między innymi za ciężkie wirusowe zapalenie płuc, dodatkowo mogą one doprowadzić w przebiegu choroby do ostrego uszkodzenia płuc, a także do ARDS – zespołu ostrej niewydolności oddechowej (ang. Acute Respiratory Distress Syndrome). Są to:

  • SARS-CoV,
  • MERS-CoV,
  • SARS-CoV-2.

Dowiedz się więcej na temat SARS i MERS.

Koronawirusy są odpowiedzialne nie tylko za występowanie chorób układu oddechowego, lecz także przewodu pokarmowego oraz chorób ośrodkowego układu nerwowego (również u zwierząt). 

Powiązane produkty

Koronawirusy – jak dochodzi do zakażenia?

Koronawirusy atakują głównie komórki nabłonka. Mogą przenosić się pomiędzy ludźmi drogą kropelkową, a zakażenie może nastąpić w wyniku bliskiego lub bezpośredniego kontaktu z nosicielem. Opierając się o dane literaturowe, przyjmuje się, iż do zakażenia koronawirusem może też dojść poprzez systemy wentylacji, na przykład w trakcie podróży samolotem.

Należy również pamiętać, iż wirusy mogą przenosić się poprzez kontakt pośredni, np. poprzez zakażone przedmioty. Dlatego ważnymi aspektami w walce z koronawirusem są częsta dezynfekcja, zachowywanie dystansu oraz zakrywanie ust i nosa.

Koronawirusy – objawy infekcji koronawirusowych

Do objawów infekcji koronawirusowych (wirusy SARS i MERS) zalicza się:

  • gorączkę powyżej 38°C, 
  • nieproduktywny kaszel, 
  • ból gardła
  • dreszcze,
  • ból mięśni, 
  • duszność.

Dane źródłowe do objawów zakażenia wymieniają niekiedy biegunkę oraz wymioty.

Natomiast w przypadku koronawirusa SARS-CoV-2, który powoduje chorobę COVID-19 do objawów zakażenia zalicza się:

  • gorączkę (98%),
  • suchy kaszel (76%),
  • duszność (55%),
  • bóle mięśni oraz zmęczenie (44%),
  • bóle głowy (8%),
  • krwioplucie (5%),
  • biegunkę (3%).

U chorych zaobserwowano również utratę węchu oraz smaku. Warto zauważyć, iż niewielu chorych w przebiegu zakażenia skarżyło się na nieżyt nosa lub ból gardła. Zaobserwowano, iż przebieg zakażenia oraz obraz kliniczny w przypadku dzieci, osób starszych oraz osób z obniżonym poziomem odporności może się od siebie istotnie różnić. Powikłania zakażenia koronawirusem obejmują między innymi: zespół ostrej niewydolności oddechowej, niedokrwistość oraz ostre uszkodzenie mięśnia sercowego.

Koronawirusy – leczenie zakażeń koronawirusami

W przypadku pacjentów zakażonych wirusem SARS-CoV-2 aktualnie podstawą terapii jest leczenie wspomagające, a także działania mające na celu ograniczenie wystąpienia powikłań. 

Przez lata w leczeniu infekcji koronawirusowych wykorzystywano leki z różnych grup, szukając najodpowiedniejszej terapii. Pomimo, iż stosuje się nadal różne opcje terapeutyczne, nie ustalono jednolitych schematów leczenia. Leczenie zakażeń koronawirusowych jest uzależnione przede wszystkim od stanu klinicznego osoby zakażonej. Wśród wykorzystywanych leków wymienia się: antybiotyki, leki przeciwwirusowe (oseltamiwir, lopinawir, rytonawir oraz remdesiwir), kortykosteroidy oraz tlenoterapię. W terapii wykorzystywane jest również osocze ozdrowieńców, zgodnie z zaleceniami podaje się je na początku infekcji, w przypadku ciężkiego przebiegu choroby.

Koronawirusy – profilaktyka. Jak uniknąć zakażenia koronawirusem?

Aby uchronić się przed zakażeniem koronawirusem, należy pamiętać o przestrzeganiu podstawowych zasad higieny. Zaleca się częste mycie rąk, zachowywanie odpowiedniego dystansu, unikanie dużych skupisk ludzkich, a także zakrywanie ust i nosa poprzez noszenie maseczki oraz dezynfekcję często dotykanych przedmiotów czy powierzchni. Istotnym aspektem w walce z koronawirusem jest wczesne postawienie trafnej diagnozy oraz izolacja osób zakażonych. Ważne są również szczepienia, dzięki nim wirus ma utrudnioną możliwość rozprzestrzeniania się.

  1. K. W. Pancer, Pandemiczne koronawirusy człowieka – charakterystyka oraz porównanie wybranych właściwości HCoV-SARS i HCoV-MERS, „Post. Mikrobiol.” 2018, nr 1, s. 22–32.
  2. S. Al Saleh, T. Sher, M. A. Gertz, Multiple Myeloma in the Time of COVID-19, „Acta Haematol.” 2020, nr 17, s. 1-7.
  3. K. Pyrć, Ludzkie koronawirusy, „Postępy Nauk Medycznych” 2015, nr 4B.
  4. L. E. Gralinski, R. S. Baric, Molecular pathology of emerging coronavirus infections, „J. Pathol.” 2015, nr 235, s. 185–195.
  5. R. Channappanavar, S. Perlman, Pathogenic human coronavirus infections: causesand consequences of cytokine storm and immunopathology, „Semin. Immunopathol.” 2017, nr 5, s. 529–539.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie, żywienie przy WZJG

    Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG, colitis ulcerosa) jest rozlanym nieswoistym zapaleniem błony śluzowej odbytnicy lub odbytnicy i okrężnicy, prowadzącym w niektórych przypadkach do powstania owrzodzeń. Należy do grupy nieswoistych zapaleń jelit o niewyjaśnionej etiologii. Jak rozpoznać wrzodziejące zapalenie jelita grubego?

  • Łuszczyca paznokci – przyczyny, objawy, leczenie

    Łuszczyca jest przewlekłą zapalną chorobą skóry, przebiegającą z okresami remisji i zaostrzeń, na którą w Polsce choruje prawie milion osób. Choroba najczęściej występuje u rasy białej i w umiarkowanej strefie klimatycznej. Pierwsze objawy łuszczycy mogą wystąpić w dowolnym wieku, jednak zwykle pojawiają się we wczesnym okresie dorosłego życia lub później, około 50–60 roku życia. Łuszczyca charakteryzuje się występowaniem zmian chorobowych zarówno na skórze gładkiej, jak i na owłosionej skórze głowy, a także zmianami w obrębie płytek paznokciowych dłoni i stóp. W cięższych postaciach łuszczyca może również zająć stawy. Zmianom paznokciowym z reguły towarzyszą zmiany w obrębie skóry, chociaż zdarza się, że zmiany chorobowe obejmujące aparat paznokciowy wyprzedzają pojawienie się zmian skórnych nawet o dziesiątki lat.

  • Cytomegalia (CMV) – co to za choroba? Jakie są objawy?

    Cytomegalia jest chorobą wirusową, która wywoływana jest przez wirusa o nazwie Cytomegalovirus hominis, w skrócie CMV. Zakażenie wirusem cytomegalii jest bardzo szeroko rozpowszechnione, natomiast zdecydowana większość infekcji (ponad 99%) przebiega bezobjawowo i pacjent przez przypadek dowiaduje się, że w przeszłości przebył takie zakażenie. Jednak u płodów i noworodków ze względu na niedojrzałość układu odpornościowego, jak również u osób z wrodzonymi lub nabytymi zaburzeniami odpowiedzi immunologicznej, cytomegalia może przebiegać w sposób ostry, a obraz choroby może być bardzo różny.

  • Zakrzepica – przyczyny, objawy, profilaktyka zakrzepowego zapalenia żył powierzchniowych i głębokich

    Zakrzepica (zakrzepowe zapalenie żył) polega na powstaniu w naczyniu żylnym zakrzepu w wyniku zaburzonego przepływu krwi. Nieleczona prowadzi do groźnych powikłań, m.in. do zatorowości płucnej. Wyróżnia się zapalenie żył głębokich i powierzchniowych. Jakie objawy daje zakrzepica i w jaki sposób się ją leczy? Czy istnieją sposoby na to, by jej zapobiec?

  • Nadżerka szyjki macicy (ektopia) – przyczyny, objawy, metody leczenia

    Termin „nadżerka szyjki macicy” oznacza ubytek błony śluzowej. Często jest on nieprawidłowo stosowany na określenie ektopii, która jest zupełnie innym schorzeniem. Rzekoma nadżerka szyjki macicy (tak brzmi inna nazwa ektopii) to zastępowanie nabłonka płaskiego, który fizjologicznie pokrywa tarczę szyjki macicy, nabłonkiem gruczołowym. Zazwyczaj nie daje ona żadnych objawów, a kobieta dowiaduje się o jej istnieniu podczas rutynowego badania ginekologicznego. Kiedy ektopia wymaga szerszej diagnostyki i leczenia? Jakie metody usunięcia „nadżerki” szyjki macicy stosuje się najczęściej?

  • Gastrolog – czym się zajmuje? Jakie choroby leczy?

    Lekarz gastroenterolog jest specjalistą w zakresie chorób układu pokarmowego. Gastrolog diagnozuje i leczy pacjentów z problemami gastrycznymi. Jakimi konkretnie dolegliwościami się zajmuje? Kiedy warto się do niego udać? Czy do gastrologa jest potrzebne skierowanie? Odpowiadamy.

  • Atak paniki – jak wygląda? Co robić, gdy się pojawia?

    Ataki paniki są jednymi z najczęściej występujących zaburzeń lękowych, tuż po zespole lęku uogólnionego oraz fobii społecznej. Objawiają się nagłymi napadami silnego lęku, którym towarzyszą symptomy, takie jak: kołatanie serca, zawroty głowy, duszności, nadmierne pocenie się czy strach przed śmiercią. Dowiedz się, w jaki sposób można sobie poradzić, gdy pojawia się atak paniki.

  • Czego nie można robić przy nadżerce szyjki macicy ? Jak postępować po jej usunięciu?

    Nadżerka szyjki macicy jest rozpoznaniem, które może usłyszeć wiele kobiet w gabinecie ginekologicznym. Warto podkreślić jednak, że określenie „nadżerka” używane jest najczęściej w nieprawidłowy i potoczny sposób. Czym jest nadżerka oraz jak postępować po zabiegu jej usunięcia?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij