×
DOZ.PL Darmowa
aplikacja
DOZ.pl
Zainstaluj

Szczepionki przeciw grypie 2020 – co warto o nich wiedzieć?

W sezonie 2020/2021 będą dostępne trzy szczepionki przeciw grypie. Dwie z nich zostały objęte refundacją. Kto powinien się zaszczepić? Ile będzie kosztować szczepionka? Kto będzie mógł zaszczepić się  bezpłatnie? Gdzie kupić szczepionkę przeciw grypie i jak ją przechowywać? 

Przed nami sezon jesienno-zimowy, gdzie choroba koronawirusowa będzie nakładała się z grypą i przeziębieniami. Jest to o tyle ważne, że objawy tych chorób  są podobne i błędna diagnoza lekarska może mieć ogromne znaczenie dla zdrowia i życia pacjenta. Dlatego, chcąc chronić się przed skutkami nakładania się tych dolegliwości, szczególną uwagę społeczeństwa i mediów przyciągają dostępne szczepienia przeciw grypie. Ministerstwo Zdrowia zapewnia, że robi wszystko, aby zapewnić równy dostęp do szczepień dla osób, które będą chciały z nich skorzystać. Dodatkowo zachęca się osoby z grup ryzyka, aby przynajmniej zapoznały się z korzyściami, jakie niosą ze sobą szczepienia i rozważyły tę procedurę medyczną.

Kto powinien się szczepić przeciw grypie? 

Szczepienia przeciw grypie wskazane są dla każdego w wieku powyżej 6 miesięcy. Szczególną uwagę zwrócić powinny osoby z wysokim ryzykiem powikłań pogrypowych, w tym:

  • kobiety w ciąży,
  • starsi dorośli (50+),
  • małe dzieci.
Dzieci poniżej 9. roku życia mogą potrzebować dwóch dawek szczepionki przeciw grypie podanych w odstępie co najmniej czterech tygodni przy pierwszym szczepieniu przeciw grypie. Następnie mogą otrzymywać pojedyncze dawki szczepionki przeciw grypie każdego kolejnego roku. Sposób dawkowania szczepionki ustala lekarz prowadzący.

Osoby przewlekle chorujące mogą również skorzystać z pozytywnych efektów zdrowotnych szczepień przeciw grypie. Przewlekłe schorzenia zwiększają ryzyko wystąpienia powikłań grypy, a dzięki szczepieniu mogą się przed nimi uchronić lub je złagodzić. Przykłady stanów chorobowych, przy których zalecane są szczepienia ochronne to

  • astma,
  • przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP),
  • mukowiscydoza,
  • cukrzyca,
  • HIV lub AIDS,
  • choroba nerek lub wątroby,
  • otyłość.

Kto nie powinien przyjmować szczepionki przeciw grypie?

Przed szczepieniem przeciw grypie należy skonsultować się z lekarzem, jeśli:

  1. Jesteśmy uczuleni na białko (w szczególności jajka). Większość szczepionek przeciw grypie zawiera niewielką ilość białka jaja kurzego. Jeśli mamy łagodną alergię na jajka – na przykład pokrzywka pojawia się tylko w wyniku zjedzenia jajek – możemy otrzymać szczepionkę przeciw grypie bez żadnych dodatkowych środków ostrożności. Jeśli jednak cierpimy na ciężką alergię na jaja, może być konieczne zaszczepienie w placówce medycznej i nadzór lekarza, który jest w stanie rozpoznać i opanować silne reakcje alergiczne.
  2. Wystąpiła ostra reakcja na poprzednią szczepionkę przeciw grypie. Szczepionka przeciw grypie nie jest zalecana osobom, które miały silną reakcję na poprzednią szczepionkę przeciw grypie. Najpierw jednak należy skonsultować się z lekarzem. Niektóre reakcje mogą nie być związane z przyjmowaną szczepionką.
Należy pamiętać, że do szczepienia kwalifikuje lekarz. 

Jaką szczepionkę na grypę wybrać?

W tym roku w Polsce dopuszczone do obrotu są trzy szczepionki:

  • Influvac Tetra (Mylan IRE Healthcare Ltd.) – lek refundowany (dla dorosłych i dzieci od 3. roku życia),
  • Vaxigrip Tetra (Sanofi Pasteur) – lek refundowany (dla dorosłych i dzieci od 6. miesiąca życia),
  • Fluarix Tetra (GlaxoSmithKline Biologicals S.A.) – lek nierefundowany (dla dorosłych i dzieci od 6. miesiąca życia). 
Są to preparaty zawierające w swoim składzie różne szczepy inaktywowanego wirusa grypy (martwego). Szczepionka tradycyjnie podawana jest w formie zastrzyku, który zwykle podaje się w mięsień ramienia. 

Nowym rodzajem preparatu jest szczepionka dla dzieci podawana w formie aerozolu do nosa: Fluenz Tetra (AstraZeneca). Jest to preparat zawierający wirusa atenuowanego (żywy, ale pozbawiony zjadliwości i nie wykazuje właściwości chorobotwórczych). Szczepionka w aerozolu do nosa jest zalecana dla dzieci i młodzieży od 24 miesiąca życia do poniżej 18 lat.

Aby mieć pewność, która szczepionka będzie dla nas najlepsza, należy skonsultować to z lekarzem.

Refundacja szczepionek przeciwko grypie 

Aby otrzymać szczepionkę, konieczna będzie recepta. Lekarz, wypisując lek, do wyboru będzie miał preparaty refundowane i jeden preparat nierefundowany.

Refundacja przysługuje następującym grupom pacjentów:

Vaxigrip Tetra:

  1. dorośli po 65. roku życia – 50% odpłatności,
  2. seniorzy powyżej 75. roku życia – bezpłatnie.

Influvac Tetra:

  1. dorośli do 65. roku życia z chorobami współistniejącymi i zwiększonym ryzkiem wystąpienia powikłań pogrypowych – 50% odpłatności,
  2. kobiety w ciąży – 50% odpłatności.

Wykaz chorób współistniejących uprawniających do refundacji szczepionki przeciwko grypie:

  • astma,
  • choroba wieńcowa,
  • choroby metaboliczne (np. cukrzyca),
  • choroby neurologiczne i neurorozwojowe,
  • choroby wątroby,
  • nawracający zespół nerczycowy,
  • niewydolność nerek,
  • niewydolność układu krążenia,
  • niewydolność układu oddechowego,
  • osoby z obniżoną odporności, w tym osoby po przeszczepie tkanek i chorujących na nowotwory układu krwiotwórczego,
  • przewlekła obturacyjna choroba płuc

Fluenz Tetra:

  • dzieci w wieku od 24. miesiąca do ukończonego 60. miesiąca życia – 50% odpłatności.

W pozostałych przypadkach szczepionka będzie nierefundowana i będziemy musieli zapłacić za nią pełną cenę

Szczepionki przeciw grypie – gdzie kupić, cena, jak przechowywać?

Szczepionki można zakupić w aptekach. Do transportu do domu powinniśmy je otrzymać w torbie termicznej. Zalecenia producenta warunkują sposób przechowywania. Są to produkty, które należy przechowywać w lodówce w temperaturze od 2 do 8°C. Należy również zabezpieczyć szczepionkę tak, aby dzieci nie miały do niej dostępu. Szczepionek nie należy zamrażać. Podczas transportu do punktu podania szczepionki również powinniśmy ją zabezpieczyć przed warunkami zewnętrznymi, najlepiej torbie termicznej.

Vaxigrip Tetra, Influvac Tetra, Fluenz Tetra – te trzy szczepionki będą miały takie same ceny we wszystkich aptekach ze względu na to, że podlegają refundacji. Natomiast szczepionka Fluarix Tetra nie znajduje się na liście refundacyjnej, w związku z czym, jej cena w poszczególnych aptekach może się różnić.

Ograniczenia w wydawaniu szczepionek przeciw grypie

Niektóre szczepionki przeciw grypie będą reglamentowane, czyli zostaną wprowadzone ograniczenia w ich ordynowaniu i wydawaniu na jednego pacjenta. Według obwieszczenia Ministra Zdrowia z dnia 17 września 2020 r. w sprawie ograniczenia w wydawaniu szczepionek przeciw grypie reglamentacja obejmuje:

  • ilość wydawanego na jednego pacjenta w wieku od 9. roku życia w aptece ogólnodostępnej lub punkcie aptecznym produktu leczniczego Influvac Tetra albo Vaxigrip Tetra, w ilości nie więcej niż 1 ampułko-strzykawka na 180 dni,
  • ilość wydawanego na jednego pacjenta w wieku poniżej 9. roku życia w aptece ogólnodostępnej lub punkcie aptecznym produktu leczniczego Influvac Tetra albo Vaxigrip Tetra, w ilości nie więcej niż 2 ampułko-strzykawki na 180 dni.
Szczepionka Fluenz Tetra nie jest objęta reglamentacją.

Jaką ochronę naprawdę zapewniają szczepionki?

Szczepienia to istotne czynniki przeciwepidemiczne, które zmniejszają zapadalność na choroby zakaźne. Są skutecznymi środkami ochronnymi, które ograniczają szerzenie się chorób zakaźnych oraz dają lepsza ochronę przed powikłaniami po tych chorobach. Każdy, kto chce uniknąć zachorowania na grypę, powinien poddać się szczepieniu ochronnemu. Jeśli ktoś, kto był zaszczepiony w przeszłości zachoruje, objawy są często łagodniejsze niż u osoby nieszczepionej.

Czy szczepionki na grypę są bezpieczne i zostały odpowiednio przetestowane? Czy ochronią przed COVID-19?

Wszystkie szczepionki przechodzą długi i dokładny proces opracowywania i testowania, zanim zostaną dopuszczone do użytku. Dojście szczepionki od pierwszej koncepcji do uzyskania pozwolenia na wprowadzenie do obrotu może zająć nawet 20 lat. Szczepionki muszą przejść ocenę skuteczności zanim będą mogły być użyte w różnych grupach wiekowych. Dzieje się tak, ponieważ szczepionki, które działają u dorosłych, mogą nie działać tak dobrze u dzieci. 

Szczepienie na grypę nie ochroni nas przed COVID-19, jednak szczepienie przeciw grypie ma wiele innych, ważnych korzyści. Wykazano, że szczepionki przeciw grypie zmniejszają ryzyko zachorowania na grypę, zmniejszają czas hospitalizacji oraz obniżają śmiertelność. Zaszczepienie się przeciw grypie tej jesieni będzie ważniejsze niż kiedykolwiek, nie tylko w celu zmniejszenia ryzyka zachorowania na grypę, ale także w celu zaoszczędzenia potencjalnie ograniczonych zasobów opieki zdrowotnej. Nie ma również dowodów na to, że szczepienie przeciw grypie zwiększa ryzyko zachorowania na koronawirusa.

Dlaczego szczepionki na grypę podaje się w zastrzyku?

Powodem ich wstrzyknięcia jest po prostu to, że większość szczepionek nie jest dobrze wchłaniana przez żołądek. Szczepienia nie mają na celu nikogo skrzywdzić. Iniekcja to jedynie najlepszy sposób na dostanie się szczepionki do naszego organizmu, aby mógł zacząć wytwarzać przeciwciała, które chronią nas przed chorobą.

Szczepionki są mniejszym wyzwaniem dla układu odpornościowego niż choroba. Dzieje się tak, ponieważ używają tylko części bakterii lub wirusów wywołujących chorobę lub osłabionej postaci bakterii lub wirusa. To wystarczy, aby organizm wytworzył przeciwciała, ale nie wystarczy, aby wywołać chorobę. Dlatego w tym wymagającym dla naszego zdrowia okresie każdy powinien rozważyć czy szczepionkę u siebie i swoich bliskich zastosować, czy nie. Osoby związane z ochroną zdrowia jednoznacznie wskazują korzyści, które płyną ze szczepień.

Bibliografia  zwiń/rozwiń

  1. Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 24 sierpnia 2020 r. w sprawie wykazu refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych na 1 września 2020 r.
  2. Wytyczne CDC w sprawie szczepień: https://www.cdc.gov/flu/index.htm
  3. P. Rutter, pod red. J. Pluta, Opieka farmaceutyczna: objawy, rozpoznawanie i leczenie, Wrocław 2018. 
  4. A. Bednarek, M. Bartkowiak-Emeryk, J. Wysocki, Szczepienia ochronne w profilaktyce chorób zakaźnych u dzieci, Warszawa 2018. 

Podziel się: