Rzucenie palenia obniża ryzyko zawału serca o połowę?

Według najnowszego badania, którego wyniki przedstawiono na Kongresie Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego, u pacjentów ze stabilną chorobą wieńcową, którzy rzucili palenie w dowolnym momencie po postawieniu diagnozy, ryzyko zawału serca zmniejsza się o niemal 50%.

1. Ryzyko zawału u osób z chorobą wieńcową a palenie papierosów
2. Jakie czynniki zwiększają ryzyko zawału serca?

Ryzyko zawału u osób z chorobą wieńcową a palenie papierosów

Palenie tytoniu jest jednym z głównych czynników ryzyka zawału serca. Substancje chemiczne zawarte w dymie tytoniowym (takie jak nikotyna i tlenek węgla) powodują uszkodzenie śródbłonka naczyń krwionośnych, czyli warstwy wyściełającej ich wnętrze. To prowadzi do powstawania stanu zapalnego i sprzyja tworzeniu się blaszki miażdżycowej.

Według nowego badania rzucenie palenia może znacznie zmniejszyć ryzyko zawału serca u osób, u których zdiagnozowano chorobę wieńcową (samo ograniczenie palenia nie wydaje się mieć większego wpływu na obniżenie tego ryzyka).

Co więcej, osoby, które nigdy nie paliły, nadal mają niższe ogólne ryzyko poważnego incydentu sercowo-naczyniowego niż osoby, które rzuciły palenie, nawet jeśli zaprzestały palenia tytoniu wiele lat temu. Wyniki te zostały przedstawione 29 sierpnia w Londynie na ESC 2024 – corocznym Kongresie Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego.

Szczegóły badania

W ramach prospektywnego obserwacyjnego badania podłużnego pacjentów ze stabilną chorobą niedokrwienną serca oceniono wpływ palenia tytoniu na ryzyko wystąpienia zawału mięśnia sercowego. Obejmowało ono 32 378 pacjentów, a okres obserwacji wynosił 5 lat.

W momencie włączenia do badania:

• 13 366 pacjentów nigdy nie paliło,
• 14 973 paliło w przeszłości, 
• 4039 paliło obecnie.

U badanych, którzy rzucili palenie po rozpoznaniu choroby wieńcowej, znacząco poprawiły się wyniki niezależnie od momentu rzucenia palenia, przy czym możliwość wystąpienia poważnego niepożądanego zdarzenia sercowo-naczyniowego (MACE, ang. Major Adverse Cardiovascular Events) zmniejszyła się o 44%.

Co istotne, ryzyko wystąpienia MACE po rozpoznaniu choroby wieńcowej wzrastało o 8% z każdym dodatkowym rokiem aktywnego palenia.

Jakie czynniki zwiększają ryzyko zawału serca?

Jednym z najistotniejszych modyfikowalnych czynników ryzyka zawału jest palenie papierosów. Do innych czynników zalicza się także:

• Nadciśnienie tętnicze – podwyższone ciśnienie może prowadzić do nadmiernego obciążenia serca, w szczególności lewej komory. Dodatkowo powoduje stopniowe uszkadzanie ścian tętnic, co sprzyja odkładaniu się blaszki miażdżycowej.
• Hipercholesterolemia – zbyt wysoki poziom cholesterolu gromadzącego się w ścianach tętnic może prowadzić do ich zwężenia i może zmniejszyć przepływ krwi do serca.
• Cukrzyca – diabetycy są 2–4-krotnie bardziej narażeni na rozwój choroby wieńcowej. Wysokie stężenie glukozy we krwi może uszkadzać naczynia krwionośne i usztywniać mięsień sercowy. Ponadto cukrzyca typu 2 często związana jest z nadwagą, nadciśnieniem i dyslipidemią, co znacząco zwiększa ryzyko zawału.
• Otyłość – nadmierna masa ciała, zwłaszcza otyłość brzuszna, jest związana z większym ryzykiem zawału. Znacząco podnosi bowiem ryzyko nadciśnienia, cukrzycy i zaburzeń lipidowych.