Co to jest cytyzyna w tabletkach na rzucanie palenie? Jakie są skutki zażywania? - portal DOZ.pl
Cytyzyna – składnik tabletek na rzucanie palenia. Jak działa?
Alicja Świątek

Cytyzyna – składnik tabletek na rzucanie palenia. Jak działa?

Cytyzyna to alkaloid (ma pochodzenie roślinne) pobudzający układ nerwowy w sposób podobny do nikotyny. Występuję w nasionach łac. Laburnum anagyroides, czyli złotokapu. Od wielu lat jest wykorzystywana jako substancja czynna w preparatach na rzucenie palenia. Działa podobnie jak nikotyna, niemniej tworzy silniejsze niż ona połączenia z receptorami nikotynowymi w mózgu. Liczne badania kliniczne nad cytyzyną potwierdziły, że pomaga ona rzucić palenie osobom decydującym się na ten krok, którym towarzyszy również wysoki poziom motywacji. Czy kobiety w ciąży i mamy karmiące mogą brać tabletki na rzucenie palenia z cytyzyną, czy terapię można zakończyć wcześniej i czy cytyzyna jest bardziej skuteczna od żywicy nikotynowej? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Cytyzyna jest substancją naturalną pochodzenia roślinnego. Jej działanie jest zbliżone do nikotyny, jednak jest ona pozbawiona efektu uzależniającego. Dlatego może być z powodzeniem stosowana u osób chcących zerwać z nałogiem nikotynizmu. Cytyzyna znacząco zwiększa skuteczność procesu rzucania palenia, umożliwia stopniowe zmniejszenie uzależnienia od nikotyny, przy czym jest bezpieczna w stosowaniu i powoduje nieliczne działania niepożądane.

Co to jest cytyzyna?

Cytyzyna jest naturalną substancją pozyskiwaną z nasion złotokapu pospolitego występującego powszechnie w południowo-wschodniej Europie. Ze względu na podobne działanie do nikotyny jest z powodzeniem stosowana we wspomaganiu procesu rzucenia palenia. W czasie II wojny światowej była używana przez żołnierzy w celu wywołania uczucia przyjemności zbliżonego do tego po zapaleniu papierosa. Następnie w drugiej połowie XX wieku naukowcy związani z badaniami nad metodami zwiększającymi skuteczność zerwania z nałogiem tytoniowym zainteresowali się działaniem cytozyny i rozpoczęli szersze badania nad mechanizmem jej działania. Wzrost zainteresowania badaczy tą substancją i uzyskane w eksperymentach korzystne efekty umożliwiły wprowadzenie cytyzyny jako środka wspomagającego walkę z nałogiem u osób uzależnionych od wyrobów tytoniowych.

Mechanizm działania cytyzyny

Mechanizm działania cytyzyny polega na łączeniu się z acetylocholinergicznymi receptorami nikotynowymi w mózgu w sposób podobny do nikotyny. Jednak to połączenie jest o wiele silniejsze niż nikotyny, ponieważ jest 7-krotnie trwalsze. Cytyzyna tworząc silniejsze wiązanie z receptorem, sukcesywnie wypiera z niego nikotynę. W ten sposób pobudza autonomiczny układ nerwowy i następuje łagodne zwiększanie stężenia dopaminy w mózgu.

Wywołuje to uczucie zadowolenia i przyjemności podobne do tego po zapaleniu papierosa, co łagodzi ośrodkowe objawy odstawienia wyrobów tytoniowych i ogranicza głód nikotynowy. Dodatkowo powoduje wydzielanie katecholamin, podnosząc w ten sposób ciśnienie krwi, co zapobiega obwodowym objawom rzucenia palenia. Dzięki temu następuje spadek uzależnienia od nikotyny i stopniowe odzwyczajanie od papierosów.  

Polecane dla Ciebie

Czy tabletki na rzucenie palenia są skuteczne i pomagają zerwać z nałogiem?

Stosowanie preparatów wspomagających rzucenie palenia jest pomocne i zwiększa skuteczność zerwania z nałogiem. Dostępne w aptekach preparaty z cytyzyną wspomagają leczenie zespołu uzależnienia od nikotyny, co zostało potwierdzone w badaniach. Podczas ich stosowania należy się ściśle stosować do zaleceń producenta umieszczonych w ulotce, co gwarantuje uzyskanie lepszych efektów.  Niektóre dane wskazują, że skuteczność rzucenia palenia po zastosowaniu terapii z cytyzyną zwiększa się nawet o ok. 60–80%. Jednak bez silnej woli palacza i konsekwencji w zaprzestaniu stosowania wyrobów tytoniowych żadne preparaty nie będą wystarczające.

Jakie są skutki uboczne kuracji antynikotynowej z użyciem cytyzyny?

Cytyzyna jest stosunkowo bezpieczna i dobrze tolerowana przez organizm. Niewiele osób, porównywalnie do placebo, przerywa terapię ze względu na działania niepożądane. W badaniach klinicznych odnotowywano jedynie łagodne skutki uboczne związane ze stosowaniem cytyzyny. Były to głównie objawy ze strony przewodu pokarmowego w postaci: suchości w jamie ustnej, bólu brzucha, nudności, wymiotów, biegunki, zmiany smaku w ustach lub zgagi. Częstym skutkiem ubocznym stosowania tabletek na rzucenie palenia z cytyzyną jest prowadzące do przybrania na wadze zwiększenie apetytu, rozdrażnienie, dziwne, koszmarne sny, zaburzenia snu, wahania nastroju, stany lękowe oraz trudności w koncentracji. Objawy niepożądane występowały najczęściej na początku kuracji, jednak wraz z jej upływem ustępowały. Możliwe również, że występujące działania niepożądane były spowodowane odstawieniem nikotyny, a nie stosowaniem preparatu z cytyzyną.

Należy mieć również świadomość, że wprowadzenie terapii cytyzyną powinny podejmować wyłącznie osoby silnie zdeterminowane na rzucenie palenia, ponieważ rozpoczęcie kuracji tą substancją, a następnie powrót do nałogu może prowadzić do nasilenia działań szkodliwych nikotyny.

Przeciwwskazania do stosowania cytyzyny, czyli kto nie powinien używać tabletek na rzucanie palenia?

Preparaty z cytyzyną są przeciwwskazane do stosowanie w przypadku nadwrażliwości na tę substancję czynną oraz w okresie ciąży i laktacji. Nie należy ich również stosować w niektórych chorobach, jak: niestabilna postać dławicy piersiowej, zaburzenia rytmu serca, a także po przebytym w niedalekim czasie zawale serca lub udarze mózgu. Ze względu na brak badań niewskazane jest stosowanie produktów z cytyzyną u dzieci oraz dorosłych po 65. roku życia.

Powinno się zachować ostrożność i prowadzić kurację pod kontrolą lekarza wśród pacjentów chorujących na: niewydolność lub chorobę niedokrwienną serca, nadciśnienie tętnicze, miażdżycę, cukrzycę, niewydolność nerek lub wątroby, schizofrenię, guza nadnerczy, chorobę wrzodową, refluks przełyku, nadczynność tarczycy. Producenci nie wskazują na jakikolwiek związek przyjmowania cytyzyny z jedzeniem lub piciem, w tym z alkoholem.

Czy kurację antynikotynową należy doprowadzić do końca, nawet jeśli nie odczuwamy już głodu nikotynowego?

Zazwyczaj jedno opakowanie preparatu z cytyzyną wystarcza na pełną kurację, która średnio trwa 25 dni. Osoba zrywająca z nałogiem musi odstawić palenie wyrobów tytoniowych najpóźniej w 5. dniu leczenia. Bezwzględnie nie można od tego czasu spożyć nawet jednego papierosa, co jest kluczowe dla osiągnięcia sukcesu kuracji antynikotynowej. Terapię należy przeprowadzić do końca zgodnie z zaleceniami producenta co do przyjmowania leku. W przypadku przerwania stosowania cytyzyny lub powrotu do nałogu w trakcie kuracji należy odstawić preparat. Ponowne leczenie można rozpocząć po upływie 2.–3. miesięcy.

Co jest skuteczniejsze w rzucaniu palenia cytyzyna czy żywica nikotynowa?

Eksperci wskazują, że najlepszą skuteczność we wspomaganiu rzucenia palenia przynosi stosowanie cytyzyny. W Nowej Zelandii przeprowadzono eksperyment, w grupie dorosłych uzależnionych od nikotyny, palących każdego dnia. Osoby te wykazywały znaczną determinację w chęci zerwania z nałogiem. Połowie badanych podawano preparat z cytyzyną, natomiast pozostałym nikotynową terapią zastępczą (NTZ). Po upływie miesiąca terapii, 40% osób z pierwszej grupy nadal trwało w niepaleniu papierosów, zaś w drugiej części badanych stosujących NTZ 31%. Wyniki badania sugerują, że leczenie cytyzyną w porównaniu do żywicy nikotynowej, umożliwia lepszą skuteczność rzucenia palenia. Jednakże w przypadku osób stosujących tę substancję częściej zgłaszano występowanie skutków ubocznych, przede wszystkim ze strony przewodu pokarmowego (nudności, biegunka) oraz w postaci koszmarnych snów.

Cena kuracji antynikotynowej – ile kosztują tabletki pomagające rzucić palenie?

W aptekach dostępne są produkty lecznicze w formie tabletek na rzucenie palenia z cytyzyną w cenie około 50–55 zł. W jednym opakowaniu znajduje się 100 tabletek, z których każda zawiera 1,5 mg cytyzyny. Jest to wystarczająca ilość na przeprowadzenie pełnej kuracji antynikotynowej.

  1. Kołodziejczyk P. i in., Cytyzyna w terapii zaprzestania palenia tytoniu, „medrodzinna.pl” [online], http://www.medrodzinna.pl/wp-content/uploads/2020/12/mr_2020_076-083.pdf, [dostęp:] 02.06.2021r.
  2. Rotaub R., Jak rzucić palenie? Może pomóc cytyzyna, a nie e-papieros, „rynekzdrowia.pl” [online], https://www.rynekzdrowia.pl/Badania-i-rozwoj/Jak-rzucic-palenie-Moze-pomoc-cytyzyna-a-nie-e-papieros,128287,11.html, [dostęp:] 02.06.2021r.
  3. Tutka P. i in., Cytyzyna – renesans znanego alkaloidu. Aspekty farmakologiczne zastosowania w leczeniu uzależnienia od nikotyny, „fpn.ipin.edu.pl” [online], http://www.fpn.ipin.edu.pl/archiwum/2006-zeszyt-1/cytyzyna-xxx-renesans-znanego-alkaloidu-aspekty-farmakologiczne-zastosowania-w-leczeniu-uzaleznienia-od-nikotyny.html, [dostęp:] 02.06.2021r.
  4. Lewandowska D., Cytyzyna –ostatnie ważne osiągnięcie nauki polskiej, „docplayer.pl” [online], https://docplayer.pl/7301381-Cytyzyna-ostatnie-wazne-osiagniecie-nauki-polskiej.html, [dostęp:] 02.06.2021r.
  5. W. Wahl i in., Epidemiologia palenia tytoniu i metody efektywnie wspierające walkę z uzależnieniem od nikotyny, „biuletynfarmacji.wum.edu.pl” [online], http://biuletynfarmacji.wum.edu.pl/00artykuly_pdf/1905Wahl.pdf, [dostęp:] 02.06.2021r.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij