Cytyzyna – składnik tabletek na rzucanie palenia. Jak działa?
Alicja Świątek

Cytyzyna – składnik tabletek na rzucanie palenia. Jak działa?

Cytyzyna to alkaloid (ma pochodzenie roślinne) pobudzający układ nerwowy w sposób podobny do nikotyny. Występuje w nasionach złotokapu, łac. Laburnum anagyroides. Od wielu lat jest wykorzystywana jako substancja czynna w preparatach na rzucenie palenia. Działa podobnie jak nikotyna, niemniej tworzy silniejsze niż ona połączenia z receptorami nikotynowymi w mózgu. Liczne badania kliniczne nad cytyzyną potwierdziły, że pomaga ona rzucić palenie osobom decydującym się na ten krok, którym towarzyszy również wysoki poziom motywacji. Czy kobiety w ciąży i mamy karmiące mogą brać tabletki na rzucenie palenia z cytyzyną? Czy terapię można zakończyć wcześniej i czy cytyzyna jest bardziej skuteczna od żywicy nikotynowej? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Cytyzyna jest substancją naturalną pochodzenia roślinnego. Jej działanie jest zbliżone do nikotyny, jednak jest ona pozbawiona efektu uzależniającego. Dlatego może być z powodzeniem stosowana u osób chcących zerwać z nałogiem nikotynizmu. Cytyzyna znacząco zwiększa skuteczność procesu rzucania palenia, umożliwia stopniowe zmniejszenie uzależnienia od nikotyny, przy czym jest bezpieczna w stosowaniu i powoduje nieliczne działania niepożądane.

Co to jest cytyzyna?

Cytyzyna jest naturalną substancją pozyskiwaną z nasion złotokapu pospolitego występującego powszechnie w południowo-wschodniej Europie. Ze względu na podobne działanie do nikotyny jest z powodzeniem stosowana we wspomaganiu procesu rzucenia palenia. W czasie II wojny światowej była używana przez żołnierzy w celu wywołania uczucia przyjemności zbliżonego do tego po zapaleniu papierosa. Następnie w drugiej połowie XX wieku naukowcy związani z badaniami nad metodami zwiększającymi skuteczność zerwania z nałogiem tytoniowym zainteresowali się działaniem cytyzyny i rozpoczęli szersze badania nad mechanizmem jej działania. Wzrost zainteresowania badaczy tą substancją i uzyskane w eksperymentach korzystne efekty umożliwiły wprowadzenie cytyzyny jako środka wspomagającego walkę z nałogiem u osób uzależnionych od wyrobów tytoniowych.

Mechanizm działania cytyzyny

Mechanizm działania cytyzyny polega na łączeniu się z acetylocholinergicznymi receptorami nikotynowymi w mózgu w sposób podobny do nikotyny. Jednak to połączenie jest o wiele silniejsze niż nikotyny, ponieważ jest 7-krotnie trwalsze. Cytyzyna, tworząc silniejsze wiązanie z receptorem, sukcesywnie wypiera z niego nikotynę. W ten sposób pobudza autonomiczny układ nerwowy i następuje łagodne zwiększanie stężenia dopaminy w mózgu.

Wywołuje to uczucie zadowolenia i przyjemności podobne do tego po zapaleniu papierosa, co łagodzi ośrodkowe objawy odstawienia wyrobów tytoniowych i ogranicza głód nikotynowy. Dodatkowo powoduje wydzielanie katecholamin, podnosząc w ten sposób ciśnienie krwi, co zapobiega obwodowym objawom rzucenia palenia. Dzięki temu następuje spadek uzależnienia od nikotyny i stopniowe odzwyczajanie od papierosów.

Powiązane produkty

Czy tabletki na rzucenie palenia są skuteczne i pomagają zerwać z nałogiem?

Stosowanie preparatów wspomagających rzucenie palenia jest pomocne i zwiększa skuteczność zerwania z nałogiem. Dostępne w aptekach preparaty z cytyzyną wspomagają leczenie zespołu uzależnienia od nikotyny, co zostało potwierdzone w badaniach. Podczas ich zażywania należy się ściśle stosować do zaleceń producenta umieszczonych w ulotce, co gwarantuje uzyskanie lepszych efektów. Niektóre dane wskazują, że skuteczność rzucenia palenia po zastosowaniu terapii z cytyzyną zwiększa się nawet o ok. 60–80%. Jednak bez silnej woli palacza i konsekwencji w zaprzestaniu stosowania wyrobów tytoniowych żadne preparaty nie będą wystarczające.

Jakie są skutki uboczne kuracji antynikotynowej z użyciem cytyzyny?

Cytyzyna jest stosunkowo bezpieczna i dobrze tolerowana przez organizm. Niewiele osób, porównywalnie do placebo, przerywa terapię ze względu na działania niepożądane. W badaniach klinicznych odnotowywano jedynie łagodne skutki uboczne związane ze stosowaniem cytyzyny. Były to głównie objawy ze strony przewodu pokarmowego w postaci: suchości w jamie ustnej, bólu brzucha, nudności, wymiotów, biegunki, zmiany smaku w ustach lub zgagi. Częste skutki uboczne stosowania tabletek na rzucenie palenia z cytyzyną to: prowadzące do przybrania na wadze zwiększenie apetytu, rozdrażnienie, dziwne, koszmarne sny, zaburzenia snu, wahania nastroju, stany lękowe oraz trudności w koncentracji. Objawy niepożądane występowały najczęściej na początku kuracji, jednak wraz z jej upływem ustępowały. Możliwe również, że działania niepożądane były spowodowane odstawieniem nikotyny, a nie stosowaniem preparatu z cytyzyną.

Należy mieć również świadomość, że terapię cytyzyną powinny podejmować wyłącznie osoby silnie zdeterminowane do rzucenia palenia, ponieważ rozpoczęcie kuracji tą substancją i następnie powrót do nałogu może prowadzić do nasilenia szkodliwych działań nikotyny.

Przeciwwskazania do stosowania cytyzyny, czyli kto nie powinien używać tabletek na rzucanie palenia

Preparaty z cytyzyną są przeciwwskazane do stosowania w przypadku nadwrażliwości na tę substancję czynną oraz w okresie ciąży i laktacji. Nie należy ich również stosować w niektórych chorobach, jak: niestabilna postać dławicy piersiowej, zaburzenia rytmu serca, a także po przebytym w niedalekim czasie zawale serca lub udarze mózgu. Ze względu na brak badań niewskazane jest stosowanie produktów z cytyzyną u dzieci oraz dorosłych po 65. roku życia.

Powinno się zachować ostrożność i prowadzić kurację pod kontrolą lekarza wśród pacjentów chorujących na: niewydolność lub chorobę niedokrwienną serca, nadciśnienie tętnicze, miażdżycę, cukrzycę, niewydolność nerek lub wątroby, schizofrenię, guza nadnerczy, chorobę wrzodową, refluks przełyku, nadczynność tarczycy. Producenci nie wskazują na jakikolwiek związek przyjmowania cytyzyny z jedzeniem lub piciem, w tym z alkoholem.

Czy kurację antynikotynową należy doprowadzić do końca, nawet jeśli nie odczuwamy już głodu nikotynowego?

Zazwyczaj jedno opakowanie preparatu z cytyzyną wystarcza na pełną kurację, która średnio trwa 25 dni. Osoba zrywająca z nałogiem musi odstawić palenie wyrobów tytoniowych najpóźniej w 5. dniu leczenia. Bezwzględnie nie można od tego czasu spożyć nawet jednego papierosa, co jest kluczowe dla osiągnięcia sukcesu kuracji antynikotynowej. Terapię należy przeprowadzić do końca zgodnie z zaleceniami producenta co do przyjmowania leku. W przypadku przerwania stosowania cytyzyny lub powrotu do nałogu w trakcie kuracji należy odstawić preparat. Ponowne leczenie można rozpocząć po upływie 2–3 miesięcy.

Co jest skuteczniejsze w rzucaniu palenia – cytyzyna czy żywica nikotynowa?

Eksperci wskazują, że najlepszą skuteczność we wspomaganiu rzucenia palenia przynosi stosowanie cytyzyny. W Nowej Zelandii przeprowadzono eksperyment w grupie dorosłych uzależnionych od nikotyny, palących każdego dnia. Osoby te wykazywały znaczną determinację w chęci zerwania z nałogiem. Połowie badanych podawano preparat z cytyzyną, natomiast pozostałym nikotynową terapię zastępczą (NTZ). Po upływie miesiąca terapii 40% osób z pierwszej grupy nadal trwało w niepaleniu papierosów, zaś w drugiej części badanych stosujących NTZ – 31%. Wyniki badania sugerują, że leczenie cytyzyną w porównaniu do żywicy nikotynowej umożliwia lepszą skuteczność w rzuceniu palenia. Jednakże w przypadku osób stosujących tę substancję częściej zgłaszano występowanie skutków ubocznych, przede wszystkim ze strony przewodu pokarmowego (nudności, biegunka) oraz w postaci koszmarnych snów.

Cena kuracji antynikotynowej – ile kosztują tabletki pomagające rzucić palenie?

W aptekach dostępne są produkty lecznicze w formie tabletek na rzucenie palenia z cytyzyną w cenie około 50–55 zł. W jednym opakowaniu znajduje się 100 tabletek, z których każda zawiera 1,5 mg cytyzyny. Jest to wystarczająca ilość na przeprowadzenie pełnej kuracji antynikotynowej.

  1. Kołodziejczyk P. i in., Cytyzyna w terapii zaprzestania palenia tytoniu, Medycyna Rodzinna [online] http://www.medrodzinna.pl/wp-content/uploads/2020/12/mr_2020_076-083.pdf [dostęp:] 02.06.2021.
  2. Rotaub R., Jak rzucić palenie? Może pomóc cytyzyna, a nie e-papieros, Rynek Zdrowia [online] https://www.rynekzdrowia.pl/Badania-i-rozwoj/Jak-rzucic-palenie-Moze-pomoc-cytyzyna-a-nie-e-papieros,128287,11.html [dostęp:] 02.06.2021.
  3. Tutka P. i in., Cytyzyna – renesans znanego alkaloidu. Aspekty farmakologiczne zastosowania w leczeniu uzależnienia od nikotyny, „Farmakoterapia w Psychiatrii i Neurologii” 2006, 1 [online] http://www.fpn.ipin.edu.pl/archiwum/2006-zeszyt-1/cytyzyna-xxx-renesans-znanego-alkaloidu-aspekty-farmakologiczne-zastosowania-w-leczeniu-uzaleznienia-od-nikotyny.html [dostęp:] 02.06.2021.
  4. Lewandowska D., Cytyzyna – ostatnie ważne osiągnięcie nauki polskiej, docplayer.pl [online] https://docplayer.pl/7301381-Cytyzyna-ostatnie-wazne-osiagniecie-nauki-polskiej.html [dostęp:] 02.06.2021.
  5. W. Wahl i in., Epidemiologia palenia tytoniu i metody efektywnie wspierające walkę z uzależnieniem od nikotyny, biuletynfarmacji.wum.edu.pl [online] http://biuletynfarmacji.wum.edu.pl/00artykuly_pdf/1905Wahl.pdf [dostęp:] 02.06.2021.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Lukrecja – co to za roślina? Właściwości, działanie, przeciwwskazania

    Któż z nas chociaż jeden raz w życiu nie zetknął się z niezwykłymi, czarnymi cukierkami o ślimakowatym kształcie? Ponoć albo się je kocha, albo nienawidzi. Charakterystyczny kolor i smak słodycze te zawdzięczają zawartości ekstraktu z lukrecji – rośliny, nad której bogactwem zastosowań warto się pochylić. Czym zatem jest lukrecja, jakie ma właściwości i jaki może mieć wpływ na nasze zdrowie?

  • Co to jest colostrum bovinum (siara bydlęca)? Colostrum na odporność – dla dzieci i dorosłych

    Colostrum, inaczej siara, to naturalne bogactwo związków wspomagających nie tylko odporność, ale również wpływających pozytywnie na poziom żelaza. Ostatnio zyskuje na popularności względem tradycyjnych środków na odporność, mogą ją przyjmować także niemowlęta i dzieci. Rodzaje siary są różne – od bydlęcej, przez owczą, po kozią. Kiedy warto zastosować colostrum? Jakie preparaty znajdziemy na aptecznej półce?

  • Tran – właściwości. Czy tran wpływa na odporność?

    https://www.doz.pl/czytelnia/a15962-Omega-3__wlasciwosci_zrodla_zapotrzebowanie_na_kwasy_tluszczowe_omega-3Tran to olej otrzymywany z dorsza atlantyckiego lub innych ryb dorszowatych (olej z wątroby rekina nie jest tranem, ma bowiem inny skład i inne właściwości). Tran zawiera witaminę D i A, a także kwasy omega-3 (DHA i EPA), które mają korzystny wpływ na układ odpornościowy, nerwowy oraz krwionośny. Kiedy stosować olej z wątroby dorsza? Jak wybrać najlepszy tran dla dziecka i dla osoby dorosłej?

  • Domowe sposoby na wzmocnienie odporności – jak w prosty sposób wzmocnić organizm?

    Stosowanie domowych sposobów na odporność może okazać się bardzo dobrym rozwiązaniem, które z jednej strony pomoże w uniknięciu rozwoju infekcji, a z drugiej wspomoże terapię lekami, poprzez pobudzenie układu immunologicznego. W poprawie kondycji układu odporności istotne jest przestrzeganie kilku zasad, zaczynając od codziennego obowiązku zjedzenia pożywnego śniadania, kończąc na suplementacji żelaza i kwasów omega-3, których być może w pełni nie dostarczamy wraz z posiłkami. Dbając o naszą odporność niezmiernie istotne jest dbanie o nasz układ pokarmowy. Jakie suplementy przyjmować, czego unikać, a nad czym popracować w trosce o odporności? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Suplementy i witaminy na odporność – jak uniknąć infekcji?

    Suplementy na odporność stały się bardzo popularne szczególnie w okresie pandemii COVID-19. Sięgamy po nie równie często w okresie zmieniających się pór roku, licząc, że pomogą nam uniknąć infekcji bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych. Preparaty na odporność mają przede wszystkim stymulować układ immunologiczny tak, aby ten szybciej i mocniej odpowiadał na atakujące go patogeny chorobotwórcze. Jak wybrać najlepsze suplementy zwiększające odporność, jak je dawkować i czy można je zażywać będąc w ciąży?

  • Dlaczego profilaktyczne picie płynu Lugola jest niebezpieczne dla zdrowia?

    W ostatnich dniach bardzo wzrosło zainteresowanie płynem Lugola. Niektórzy próbują stosować go profilaktycznie, a nie z powodu wyraźnych wskazań zdrowotnych. Wprawdzie płyn Lugola wykazuje działanie antyseptyczne, a znajdujący się w nim jod wpływa korzystnie na pracę tarczycy, ale zażywanie go na „własną rękę” może mieć bardzo negatywne, a wręcz tragiczne w skutkach konsekwencje. Dlaczego nie powinniśmy stosować płynu Lugola bez wyraźnych wskazań lekarskich i czym jest trądzik jodowy? 

  • Co to jest cholekalcyferol – czyli jak powstaje witamina D w kapsułkach?

    Cholekalcyferol jest formą witaminy D3, która jest niezbędna do utrzymania zdrowego układu kostnego i zdrowia skóry. Może być syntetyzowana przez skórę pod wpływem promieni UVB lub przyjmowana w formie suplementów diety. Ułatwia wchłanianie wapnia i fosforu, umożliwiając m.in. prawidłowy rozwój kości i zębów.

  • Jad pszczeli – jakie ma właściwości lecznicze?

    Jad wytwarzany przez pszczoły miodne (Apis mellifera) to bezwonna, bezbarwna, gorzka ciecz, zawierająca mieszaninę różnych aktywnych substancji, takich jak peptydy, białka o właściwościach enzymatycznych czy biogenne aminy. Mimo że jest toksyną, która może prowadzić do wystąpienia reakcji alergicznej, to posiada także liczne właściwości prozdrowotne. Jakie są wyniki badań dotyczących jadu pszczelego?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij