×
DOZ.PL Darmowa
aplikacja
DOZ.pl
Zainstaluj

Nowy sposób na zwiększenie puli organów do transplantacji

Niedobór narządów do przeszczepów jest palącym problemem pod każdą szerokością geograficzną. Szczególną trudność sprawia pozyskiwanie organów, które muszą pochodzić od osób zmarłych, nie tylko ze względu na ograniczoną liczbę dawców i konieczność uzyskania zgód rodziny, ale także często niewystarczającą jakość narządów, co zamyka drogę do przeszczepu. Naukowcy z Vanderbilt University i Columbia Engineering opracowali metodę rewitalizacji płuc, które pierwotnie nie nadawały się do transplantacji, dając nową nadzieję między innymi osobom z nowotworem płuc. 

Kiedy konieczne jest przeszczepienie płuc?

Transplantacja jednego płuca, obu płuc bądź płuc i serca są zabiegami wykonywanymi u chorych z ciężkimi, nieodwracalnymi uszkodzeniami tego narządu. Konieczność przeszczepienia płuc pojawia się w momencie, w którym wszystkie inne metody leczenia farmakologicznego i zabiegowego się wyczerpały i nie ma możliwości zahamowania dalszego rozwoju choroby. 

Wśród najczęstszych wskazań do transplantacji jednego płuca wymienia się:

  • choroby obturacyjne płuc,
  • choroby restrykcyjne płuc,
  • choroby naczyń płucnych.

Transplantacji obu płuc dokonuje, kiedy występuje:

Natomiast wskazania to przeszczepu płuc i serca to:

  • zespół Eissenmengera,
  • przewlekła zatorowość płucna,
  • pierwotne nadciśnienie płucne.

Istnieje wiele przeciwwskazań do transplantacji płuc. Międzynarodowa Organizacja Przeszczepów Serca i Płuc (ISHLT) wymienia m. in:

  • chorobę nowotworową (do 5 lat od wyleczenia),
  • nieuleczalną niewydolność wielonarządową (serce, nerki, wątroba),
  • chorobę niedokrwienną mięśnia sercowego,
  • uzależnienie (okres abstynencji to minimum 6 miesięcy).

Płuca na wagę złota

Płuca są szczególnie trudnym organem do pozyskania, dlatego każde są na wagę złota. Dzięki odkryciu naukowców z USA ich dostępność może się zwiększyć, a wszystko to za sprawą terapii wykorzystującej krew pochodzącą od świni. Ich eksperyment obejmował próbę rewitalizacji płuc pobranych ze zwłok i uznanych za nienadające się do transplantacji. 

Istnieją sposoby na podtrzymanie ich funkcjonowania, a do najpopularniejszych należy EVLP, czyli perfuzja płuc ex vivo, która pozwala podtrzymać funkcje płuc poza ciałem na 6 do 8 godzin. Ten czas niestety nie zawsze jest wystarczający, by zrewitalizować tkankę i przystosować organ do przeszczepu

Zwierzęce krążenie podtrzymuje funkcje płuc

Nowa metoda wykorzystuje strategię krążenia krzyżowego między płucem lub płucami dawcy i organizmem hosta, w tym wypadku świni. Krew może przepływać przez płuco dzięki połączeniu obecnych w nim naczyń krwionośnych z żyłami wyodrębnionymi z szyi żywej świni. W ten sposób żywe, zdrowe zwierzę staje się swoistym filtrem, który usuwa z organu szkodliwe substancje i wzbogaca go o składniki niezbędne dla normalnego funkcjonowania.

To pozwala przedłużyć żywotność płuc, w czym pomaga zastosowanie wentylatorów, dzięki którym przez organ nieustannie przepływa świeże powietrze. Naukowcy zapewniają także, że proces ten nie ma negatywnego wpływu na zwierzęta. Co więcej, w trakcie procedury świnie mogą być przytomne, poruszać się, a nawet bawić, więc z „filtracją” nie wiążą się żadne dolegliwości bólowe. 

Dzięki zastosowaniu tej metody możliwe jest podtrzymywanie funkcji płuc przez 24 godziny, podczas których następuje stopniowa regeneracja organu, a szanse na wykorzystanie go do przeszczepu rosną. Maksymalny czas podtrzymają funkcji płuc, który udało się osiągnąć przez naukowców wykorzystując krążenie krzyżowe z udziałem żywej świni, wyniósł aż 4 dni, co jest wydarzeniem bez precedensu. 

Potencjalnie przełomowe odkrycie

Wyniki badania dają nadzieję, ale sama terapia pozostaje w fazie eksperymentalnej i jak twierdzą naukowcy, upłynie sporo czasu zanim metoda ta znajdzie zastosowanie w praktyce klinicznej. Konieczne jest sprawdzenie, czy nie niesie ona ryzyka dla biorcy i zapewnia wystarczające wsparcie organu, by mógł normalnie funkcjonować po przeszczepie. Niemniej krążenie krzyżowe niesie za sobą ogromny potencjał w kontekście transplantacyjnym, zwłaszcza, że operacje tego typu niosą za sobą szereg rozmaitych niebezpieczeństw i każdy sposób na zwiększenie szans na powodzenie jest na wagę złota. 

Bibliografia  zwiń/rozwiń

  1. R. Funnell, Novel therapy can turn non-viable lungs into transplant candidates using pig's blood supply, "iflscience.com" [online], https://www.iflscience.com/health-and-medicine/novel-therapy-can-turn-nonviable-lungs-into-transplant-candidates-using-pigs-blood-supply/, [dostęp:] 16.07.2020 r. 
  2. Hozain A. E., O’Neill J. D., Pinezich M. R. i in., Xenogeneic cross-circulation for extracorporeal recovery of injured human lungs, “Nat Med.” 2020, s. 1102–1113, https://doi.org/10.1038/s41591-020-0971-8, [dostęp:] 16.07.2020 r.
  3. Śląskie Centrum Chorób Serca w Zabrzu, Kiedy transplantacja płuc jest potrzebna, „www.sccs.pl” [online], https://www.sccs.pl/struktura-szpitala/katedry-i-oddzialy-kliniczne/katedra-i-oddzial-kliniczny-kardiochirurgii-transplantologii-chirurgii-naczyniow-1/oddzial-transplantacji-pluc-z-pododdzialem-mukowiscydozy-pododdzialem-chirurgii-/program-transplantacji-pluc/kiedy-transplantacja-pluc-jest-potrzebna-1, [dostęp:] 17.07.2020 r.

Podziel się: