Żylaki przełyku – czym są? Przyczyny, objawy i leczenie żylaków w przełyku
Piotr Ziętek

Żylaki przełyku – czym są? Przyczyny, objawy i leczenie żylaków w przełyku

Żylaki w przełyku są groźną przypadłością. Na skutek ich pęknięcia dochodzi do krwawienia z przewodu pokarmowego, które stwarza zagrożenie dla życia pacjenta. Ten typ żylaków jest najczęściej wynikiem chorób związanych z uszkodzeniem wątroby. Dowiedz się, jakie są przyczyny i objawy żylaków w przełyku oraz jak wygląda ich leczenie. 

Żylaki to poszerzenie naczyń żylnych spowodowane nieprawidłowym przepływem krwi. Choć są one kojarzone głównie z kończynami dolnymi, mogą dotyczyć również innych części ciała. Żylaki przełyku to stan, w którym dochodzi do poszerzenia żył przełyku – narządu łączącego gardło z żołądkiem. 

Żylaki przełyku są jednym z typowych powikłań niektórych chorób przebiegających z uszkodzeniem wątroby. Jest to groźna patologia, która zwłaszcza bez odpowiedniego leczenia, może prowadzić do poważnego krwotoku. Dlatego też głównym celem leczenia jest zapobieganie krwawieniu i jego nawrotom.

Żylaki przełyku – jak powstają i jakie są ich przyczyny?

Żylaki w przełyku właściwie nie występują samoistnie. Nie jest to odrębna choroba, a raczej skutek chorób przebiegających z marskością wątroby. Część narządów jamy brzusznej, a dokładniej układu pokarmowego, jest zaopatrzona w krew przez naczynia układu wrotnego. Jego główne naczynie – żyła wrotna – dostarcza krew do wątroby. W końcowym stadium niewydolności wątroby, jakim jest marskość, dochodzi do obumarcia prawidłowych komórek wątroby i zastąpienia ich tkanką łączną. To z kolei prowadzi do utrudnienia przepływu krwi i wzrostu ciśnienia w układzie wrotnym. Żylaki na przełyku są efektem zwiększonej objętości krwi szukającej ujścia w naczyniach jego dolnej części.

Zdecydowana większość przypadków żylaków przełyku jest spowodowana alkoholowym uszkodzeniem wątroby. Do innych przyczyn żylaków przełyku należą m.in.:

  • marskość spowodowana zastojem krwi – niewydolność prawej komory serca, zespół Budda-Chiariego, zakrzepica żyły wrotnej lub śledzionowej;
  • marskość w przebiegu wirusowego zapalenia wątroby;
  • niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby;
  • choroby przebiegające z zastojem żółci takie jak: pierwotne zapalenie dróg żółciowych (PBC) i pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych (PSC), niedrożność dróg żółciowych.

Objawy żylaków w przełyku

Niekrwawiące żylaki zwykle nie dają objawów. Żylaki przełyku zwykle nie bolą, ani nie powodują problemów z przełykaniem. Często pierwszymi objawami żylaków przełyku są oznaki krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego. Mogą wystąpić wymioty krwistą treścią oraz luźne, czarne, smoliste stolce.

W miarę utraty krwi mogą dołączyć do tego objawy anemii, takie jak omdlenia, bladość skóry, kołatania serca i przyspieszony oddech. Ponadto u chorych z żylakami przełyku często widoczne są symptomy uszkodzenia wątroby takie jak wodobrzusze, ogólne wyniszczenie, skłonność do krwawień i problemy z krzepnięciem krwi, osłabienie, utrata apetytu.

Krwawiące żylaki przełyku – czy są groźne?

Krwotok z żylaków przełyku jest stanem zagrożenia życia. W przypadku znacznej utraty krwi może dojść do wstrząsu, a w konsekwencji – do zgonu chorego. Dzieje się tak w około połowie przypadków. Ryzyko wystąpienia krwawienia z żylaków przełyku w ciągu pierwszych dwóch lat od rozpoznania wynosi 30%.

Dosyć często zdarzają się powtórne krwawienia. Ze względu na praktycznie brak możliwości chirurgicznego zaopatrzenia, zaburzenia krzepnięcia krwi i niejednokrotnie małą dostępność badania endoskopowego w trybie pilnym jest to krwotok trudny do zatrzymania. Dlatego też duży nacisk kładzie się na profilaktykę.

Stopnie i diagnostyka żylaków przełyku

Podstawą w diagnostyce żylaków przełyku jest badanie endoskopowe. Ezofagoskopia jest zabiegiem diangostyczno-leczniczym. Pozwala na rozpoznanie, określenie stopnia zaawansowania żylaków oraz zatamowanie krwawienia i zamknięcie poszerzonego naczynia. W przeszłości wykonywano również zdjęcie RTG z kontrastem w przełyku. Obecnie to badanie ma niewielką wartość diagnostyczną.

W zależności od wielkości naczyń oraz części zajętego przełyku określa się stopnie żylaków przełyku w skali od I-IV. Stopień I odpowiada pojedynczym małym żylakom, a IV – dużym żylakom zajmującym całe światło przełyku. Badanie endoskopowe wykonuje się u każdego chorego z rozpoznaniem marskości wątroby w celu możliwie jak najwcześniejszego wykrycia żylaków, gastropatii wrotnej lub wrzodów żołądka. Po potwierdzeniu obecności żylaków w badaniu endoskopowym należy wykonywać kontrolne badanie co rok.

Żylaki w przełyku – leczenie i rokowanie

W przypadku krwawienia podstawowe znaczenie ma endoskopowe leczenie żylaków przełyku. Za pomocą endoskopu wykonuje się obliterację/skleroterapię żylaków przełyku. Polega ona na wstrzyknięciu do krwawiącego naczynia substancji, która zamyka żylak lub powoduje pogrubienie jego ściany tamując tym samym krwotok. Drugą metodą jest opaskowanie żylaków przełyku. Za pomocą endoskopu zakłada się na poszerzone naczynie gumową opaskę. Zamknięcie naczynia powoduje wykrzepienie krwi w jego wnętrzu. Wybór metody zależy od wielu czynników. Jeśli nie ma możliwości wykonania endoskopii stosuje się leczenie farmakologiczne z użyciem leków przeciwkrwotocznych, obkurczających naczynia i zmniejszających ciśnienie w układzie wrotnym. Istnieje również metoda leczenia polegająca na wykonaniu połączenia pomiędzy układem wrotnym, a układem żylnym (TIPS).

Leczenie żylaków przełyku bez aktywnego krwawienia polega przede wszystkim na leczeniu choroby podstawowej tak, aby nie dopuścić do dalszego wzrostu nadciśnienia wrotnego. Niezależnie od tego, czy problem dotyczy żylaków przełyku u alkoholika czy też nie, obowiązuje zakaz spożywania alkoholu. Ponadto stosuje się leki z grupy nieselektywnych beta-blokerów takie jak propranolol lub karwedilol. Jeśli takie leczenie jest niewystarczające lub przeciwwskazane, wykonuje się profilaktyczne opaskowanie żylaków. 

Rokowania w żylakach przełyku są niepomyślne. W przypadku krwawienia z żylaków przełyku śmiertelność sięga 50%. Często dochodzi do nawrotów. Nie ma metody pozwalającej na całkowite wyleczenie. Natomiast jedynym sposobem na całkowite wyleczenie marskości wątroby jest jej przeszczep. Można jedynie zapobiegać krwawieniom i spowalniać progresję choroby.

Istnieją dowody na pozytywny wpływ niektórych ziół, np. ostropestu plamistego na poprawę funkcji wątroby. Nie potwierdzono jednak skuteczności leczenia ziołami w przypadku żylaków przełyku.

Żylaki przełyku – dieta

Prawidłowe odżywianie jest istotne, głównie jeśli chodzi o żylaki na podłożu marskości wątroby. W sieci znajduje się wiele porad mówiących o tym, co jeść w  przypadku żylaków przełyku. Niemniej, zawsze warto zasięgnąć fachowej porady dietetycznej. W przypadku żylaków przełyku dieta powinna być lekkostrawna oraz zawierać małą ilość błonnika i tłuszczu. Należy również przyjmować często małe ilości pożywienia. Przykładowo, zalecane jest stosowanie jasnego pieczywa, chudego nabiału i mięsa, soczystych warzyw. Przeciwwskazane jest spożywanie tłustych potraw, pełnoziarnistego pieczywa, orzechów, słodyczy, wzdymających warzyw itp. U chorych z marskością wątroby zalecany jest oszczędzający tryb życia. Również w przypadku żylaków przełyku wysiłek fizyczny powinien być ograniczony, dostosowany do wydolności chorego.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pieczenie, upławy i swędzenie kobiecych okolic intymnych? – to może być infekcja pochwy. Jak zabiegać i leczyć stany zapalne?

    Upławy, pieczenie i swędzenie okolic intymnych to nie tylko uporczywe i często nawracające przypadłości, ale także objawy infekcji, która jeśli jest zaniedbana, może doprowadzić do niepłodności. Infekcje okolic intymnych mogą przydarzyć się kobiecie w każdym wieku, przed porodem, w trakcie ciąży i w połogu. Czy istnieje jedna uniwersalna odpowiedź na pytanie – jak skutecznie wyleczyć i zapobiegać zakażeniom pochwy? Otóż nie, nie istnieje. Można jednak postępować zgodnie z pewnymi wskazówkami, dzięki którym nawet w oparciu o domowe sposoby na infekcje intymne możliwe jest złagodzenie tych najbardziej dokuczliwych objawów. Więcej infmacji na ten temat znajduje się w niniejszym artykule.

  • Suche utonięcia – czym są? W jaki sposób objawia się zespół post-immersyjny?

    Z pozoru niegroźne zachłyśnięcie się płynem, może być niezwykle niebezpieczne, czego potwierdzeniem mogą być dane statystyczne, które wskazują, że około 15% wszystkich utonięć stanowią tzw. suche utonięcia, do których wystarczy naprawdę niewielka ilość wody. Dry drowning definiowane jest jako problem z oddychaniem, występujący po dostaniu się wody do dróg oddechowych. Jak chronić dziecko przed groźnym obrzękiem płuc oraz co robić, kiedy po zabawie w wodzie zauważymy, że nasze dziecko jest wyjątkowo apatyczne i osłabione? Odpowiedzi znajdują się w poniższym artykule.

  • Sparaliżowany po udarze mężczyzna „przemówił” dzięki nowatorskiej neuroprotezie mowy

    Problemy z mową i komunikacją po udarze występują często w przypadku tego urazu mózgu. Anartria, czyli zespół zaburzeń oddechowo-fonacyjno-artykulacyjnych występujący właśnie w tym przypadku jest wywołany uszkodzeniami ośrodków i/lub dróg unerwiających aparat mowy. Przez wiele lat problem ten był nierozwiązywalny, a metody komunikacji osoby chorej opierały się jedynie na literowaniu. Obecne rozwiązanie polega na generowaniu płynnych komunikatów, które pozwalają na tworzenie całych zdań w oparciu o 50 słów. Na czym polega nowatorska metoda  z wykorzystaniem neuroprotezy? Odpowiedź znajduje się w artykule.

  • Czym jest zespół Ushera? Badanie niemieckich naukowców daje nowe spojrzenie na patologię choroby

    Zespół Ushera to choroba dziedziczona genetycznie od obojga rodziców. Oznacza to, że zarówno matka, jak i ojciec przekazują dziecku po jednej kopii wadliwego genu, co tylko w takiej konfiguracji będzie skutkowało wystąpieniem tzw. głuchoto-ślepoty. Obecny stan wiedzy nie pozwala na doraźne leczenie tej choroby z użyciem środków farmakologicznych, a jedynie kompensacje wady słuchu z użyciem implantu ślimakowego. Najnowsze wyniki badań naukowych pozwalają jednak dostrzec światełko w tunelu, ponieważ jak donoszą niemieccy naukowcy, właśnie odkryto patologiczny mechanizm molekularny, prowadzący do rozwoju choroby, a to w przyszłości może pozwolić na opracowanie skutecznej metody leczenia zespołu Ushera, z wykorzystaniem np. terapii genowej.

  • Jakie choroby mogą wywołać bakterie Salmonella? W jaki sposób dochodzi do zakażenia?

    Salmonella to rodzaj bakterii gram-ujemnych, należących do rodziny Enterobacteriaceae, które żyją w jelitach ludzi i zwierząt. Są najczęstszą przyczyną biegunek, ale też wielu innych dotkliwych dolegliwości. Głównym źródłem infekcji jest skażona wydalinami żywność i woda, ale można zarazić się nimi też przez bezpośredni kontakt z nosicielem. Dowiedz się, jakie są objawy salmonellozy. W jaki sposób dochodzi do zakażenia? Jak można temu zapobiec?

  • Liszajec zakaźny – przyczyny, objawy, leczenie. Jak można zapobiec zarażeniu?

    Liszajec zakaźny jest bakteryjną chorobą skóry wywoływaną przez zakażenie paciorkowcami lub gronkowcami. Cechuje się wysoką zakaźnością dla otoczenia. Charakterystycznym objawem liszajca zakaźnego jest obecność pęcherzyków oraz żółtawych, miodowych strupów. Jak się go leczy? 

  • Czy „latające kleszcze” mogą zagrażać ludziom? W jaki sposób się przed nimi chronić?

    Strzyżaki sarnie obecne w polskich lasach, potocznie zwane „latającymi kleszczami”, to pasożyty, które żerują głównie na dzikich zwierzętach, ale zdarza się, że tymczasowo, także ludziach. Podobnie jak kleszcze, żywią się krwią, nie są jednak pajęczakami. Ukąszenia strzyżyków są wyjątkowo bolesne i mogą być niebezpieczne dla alergików. Te stawonogi mogą być wektorem, który przenosi różne chorobotwórcze drobnoustroje.

  • Cytyzyna – pogromca nałogu nikotynowego ukryty w tabletkach na rzucenie palenia? Jak działa, skutki uboczne, przeciwwskazania

    Cytyzyna to alkaloid (ma pochodzenie roślinne) pobudzający układ nerwowy w sposób podobny do nikotyny. Występuję w nasionach łac. Laburnum anagyroides, czyli złotokapu. Od wielu lat jest wykorzystywana jako substancja czynna w preparatach na rzucenie palenia. Działa podobnie jak nikotyna, niemniej tworzy silniejsze niż ona połączenia z receptorami nikotynowymi w mózgu. Liczne badania kliniczne nad cytyzyną potwierdziły, że pomaga ona rzucić palenie osobom decydującym się na ten krok, którym towarzyszy również wysoki poziom motywacji. Czy kobiety w ciąży i mamy karmiące mogą brać tabletki na rzucenie palenia z cytyzyną, czy terapię można zakończyć wcześniej i czy cytyzyna jest bardziej skuteczna od żywicy nikotynowej? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij